KINH ÐẠI BẢO TÍCH

TẬP VI

Việt dịch: HT Trí Tịnh
Xuất bản: Ban Văn Hóa Thành Hội TP. Hồ Chí Minh PL 2543 - DL 1999

Nguồn

http://www.thuvienhoasen.org

Chuyển sang ebook 26-6-2009

Người thực hiện : Nam Thiên – namthien@gmail.com

Link Audio Tại Website http://www.phatphaponline.org

Mục Lục

Tập 6

XXVI.PHÁP HỘI THIỆN TÝ BỒ TÁT THỨ HAI MƯƠI SÁU

XXVII.PHÁP HỘI THIỆN THUẬN BỒ TÁT THỨ HAI MƯƠI BẢY

XXVIII.PHÁP HỘI DŨNG MÃNH THỌ TRƯỞNG GIẢ THỨ HAI MƯƠI TÁM

XXIX.PHÁP HỘI ƯU ÐÀ DIÊN VƯƠNG THỨ HAI MƯƠI CHÍN

XXX.PHÁP HỘI DIỆU HUỆ ÐỒNG NỮ THỨ BA MƯƠI

XXXI.PHÁP HỘI HẰNG HÀ THƯỢNG ƯU BÀ DI BA MƯƠI MỐT

XXXII.PHÁP HỘI VÔ ÚY ÐỨC BỒ TÁT THỨ BA MƯƠI HAI

XXXIII.PHÁP HỘI VÔ CẤU THÍ BỒ TÁT ỨNG BIỆN THỨ BA MƯƠI BA

PHẨM TỰ THỨ NHẤT

PHẨM  THANH VĂN THỨ HAI

PHẨM BÔ TÁT THỨ BA

PHẨM BỒ TÁT HẠNH THỨ TƯ

PHẨM THỌ KÝ THỨ NĂM

XXXIV.PHÁP HỘI CÔNG ÐỨC BỬU HOA PHU BỒ TÁT THƯ BA MƯƠI BỐN

XXXV.PHÁP HỘI THIỆN ÐỨC THIÊN TỬ THỨ BA MƯƠI LĂM

XXXVI.PHÁP HỘI THIỆN TRỤ Ý THIÊN TỬ THỨ BA MƯƠI SÁU

PHẨM DUYÊN KHỞI THỨ NHẤT

PHẨM KHAI TRIỆT NGHĨA THỨ HAI

PHẨM VĂN THÙ THẦN BIẾN THỨ BA

PHẨM PHÁ MA THỨ TƯ

PHẨM BỒ TÁT THÂN HÀNH THỨ NĂM

PHẨM PHÁ BỒ TÁT TƯỚNG THỨ SÁU

PHẨM PHÁ NHỊ THỪA TƯỚNG THỨ BẢY

PHẨM PHÁ PHÀM PHU TƯỚNG THỨ TÁM

PHẨM THẦN THÔNG CHỨNG THUYẾT THƯ CHÍN

PHẨM XƯNG TÁN PHÓ PHÁP THỨ MƯỜI

XXXVII.PHÁP HỘI A XÀ THẾ VƯƠNG TỬ THỨ BA MƯƠi BẢY

XXXVIII.PHÁP HỘI ÐẠI THỪA PHƯƠNG TIỆN THỨ BA MƯƠI TÁM

XXXIX.PHÁP HỘI HIỀN HỘ TRƯỞNG GIẢ THỨ BA MƯƠI CHÍN

XL.PHÁP HỘI TỊNH  TÍN  ÐỒNG  NỮ THỨ BỐN MƯƠI

Tập 6

XXVI.PHÁP HỘI THIỆN TÝ BỒ TÁT THỨ HAI MƯƠI SÁU

Như vậy tôi nghe một lúc Ðức Phật Trúc viên Ca Lăng đà, nơi thành vương xá.

Bấy giờ có đại Bồ Tát tên Thiện Tý đến chỗ Phật đầu mặt lạy chưn Phật rồi ngồi qua một phía.

Ðức Phật bảo Thiện Tý Bồ Tát: « Nầy thiện nam tử!  Ðây là sáu Ba la mật mà chư Bồ Tát phải có đủ:  Ðàn na Ba la mật, Thi la ba la mật, Thiền na Ba la mật, Tì lê gia Ba la mật.

Thế nào là Bồ Tát đầy đủ hành Ðàn na Ba la mật?

Nầy Thiện Tý! Nơi các tụ lạc, Bồ Tát chánh mạng cầu tài vật mà chẳng có mạng cầu.  Bồ Tát tủy thuận chẳng nghịch chẳng khổn bức chúng sanh để cầu tài vật mà bố thí.  Chẳng vì cung kính cúng dường danh xưng v. v…mà hành bố thí, chẳng phải vì sợ vì thẹn vì quả báo vì sanh thiên cũng chẳng dua siểm mà hành bố thí.  Bồ Tát lấy tâm bình đẳng cúng dường cung kính tôn trọng tán thán tất cả mọi người không luận người quen kẻ lạ, với người trì giới người hủy giới không sanh lòng khen chê.  Cũng đối với người trì giới hủy giới người quen người lạ người thân người chẳng thân người oán người chẳng oán, Bồ Tát luôn kính trọng yêu thương tin ưa, tùy chỗ mình có mà bố thí đúng chỗ, có ít thí ít có nhiều thí nhiều, có thô thí thô, có tế thí tế, có diệu thí diệu có chẳng diệu thí chẳng diệu.  Hoặc đem đồ ăn đồ dùng giá trị trăm ngàn thí cho người, hoặc một phần muời sáu cuả một tiền đem thí cho người, lòng Bồ Tát hoan hỉ đồng đều không sai khác.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát ấy đối với kẻ khất thực, người cần ăn thì thí cho món ăn vì đầy đủ sức Nhứt thiết trí vậy, người cần uống thì thí cho món uống vì đầy đủ sức dứt sự khát ái của chúng sanh vạy, người cần y phục thí thí cho y phục vì được y phục tàm qúi vô thượng vậy, người cần xe cộ thì thí cho xe cộ vì được Bồ Tát thừa Phật thừa vậy, người cần hương thơm thì thí cho hương thơm vì được hương trì giới chánh giác vậy, người cần hoa đẹp thì thí cho hoa đẹp vì được hoa thất giác của Phật vậy, người cần hương bột thì thí cho hương bột vì được hương trừ diệt bất thiện cho tất cả chúng sanh vậy,  người cầu hương xoa thì thí cho hương xoa vì được thân không thiếu giới hương vậy, người cần dù thí cho dù vì dứt lửa nóng phiền não cho chúng sanh vậy, người cần dép giày thí cho dép giày vì thọ vui trí huệ vô lượng vậy,  người cần giường nằm thì thí cho giường nằm vì khiến cho chúng sanh được sức khoái lạc của giường nằm Ðế Thích Phạm Vương và chư thánh vậy, người cần chỗ ngồi vì ngồi cội Bồ đề mà các ma kiết sử chẳng phá hoại được chỗ ngồi ấy vậy, người cần nhà thí cho nhà vì khiến chúng sanh được nơi che chở không bị khinh sợ mà được sức vô ngã vậy,  đem vườn tốt thí cho Phật Tăng vì được sức thiền định tịch tĩnh vô thượng vậy,  đem đồ cúng vi diệu các thứ trang nghiêm thí cho Phật tháp miếu vì được sức đại trượng phu có đủ ba mươi hai tướng tám mươi bảo vậy, thắp đèn sáng trong  tháp Phật hoặc nơi đường tối vì được Phật nhãn soi sáng vô lượng vậy,  đem những kỹ nhạc cúng dường  Tam bảo vì được thiên nhĩ vô lượng vậy,  đem y bát  bố  thí vì được trì giới đoan nghiêm vô thượng vẫy,  đem quạt và chậu rửa tấm thí cho người vì khiến cho chúng sanh được mát mẽ sãch sẽ vậy,  đem giấy viết mực và tòa cao thí cho ví được trí huệ lớn vô thượng vậy đem thuốc cho người bịnh vì trừ bịnh kiết sử cho chúng sanh vậy đem ruộng đất thí cho người khiến chúng sanh được thế giới cam lộ của tam thừa vậy, xây tạo tháp và hình tượng vì khiến chúng sanh nghe chánh pháp vậy, có bao nhiêu đồ vật mau đem thí cho người vì được sức thần thông mau lẹ vậy, bố thí thanh tịnh vì ở trong đạo vô thượng không bị lưu nạn vậy, bố thí luôn chẳng tuyệt vì được sức hiện tài vô ngạy chẳng dứt vậy, tùy ý bố thí vì khiến chúng sanh được sức đại bi vậy,  chẳng bức người lấy của rồi đem dùng bố thí vì khiến các ma ngoại chẳng hoại loạn được mà tự nhiên được thành đạo vô thượng vậy.

Muốn bố thí, Bồ Tát phải nên hành bố thí như đã được nói ở trên.  Nếu không có tài vật Bồ Tát nên sanh lòng bố thí như đã được nói ở trên.  Nếu không có tài vật Bồ Tát nên sanh lòng bố thí, muốn được khai thị vô lượng vô biên chúng sanh, có sức hay không có sức, bố thí như trên là hạnh lành, là diệu thắng của tôi, là bảo vật của tôi hay khiến tất cả chúng sanh đều được thành tựu mọi sự khoái lạc thế gian,  đó là được vui hòa hiệp hay xả thí tất cả không có hồ nghi, bao nhiêu nguyện cầu đều được thành tựu,  được hạnh an lạc.

Nếu các chúng sanh thế gian hy vọng được những vật cần dùng tôi sẽ cho họ đầy đủ, vàng bạc trân bửu y phục tiền của chất đống như núi, món uống ăn như biển cả vô lượng vô biên.

Trong ngày đêm sáu thời, Bồ Tát ấy đem công đức qủa báo do mình tài thí pháp thí đã được nguyện cùng chung với tất cả chúng sanh,  khiến quá khứ vị lai hiện tại tất cả chúng sanh có hạnh nghiệp đều được sanh thế giới vi diệu và được vui xuất thế.

Bồ Tát ấy dầu làm bố thí như vậy mà trọng chẳng mong cầu quả báo, khai thị phương tiện như vậy để giáo hóa chúng sanh vòa pháp lành.

Lúc bố thí, Bồ Tát ấy nguyện cho chúng sanh độ được giải thoát được nhứt thiết trí được tất cả Phật Pháp vậy.  Hoặc bố thí rồi cũng nguyện cho chúng sanh được độ được giải thoát được nhứt thiết trí được tất cả Phật  pháp vậy.

Bố thí như vậy nếu không đủ sức chẳng thể học chẳng thể xả tài vật,  Bồ Tát nầy nên suy nghĩ như vầy: Nay tôi phải siêng tinhtiến thêm lần lần dứt trừ cấu nhơ tham lam lẫn tiếc, tôi phải siêng tinh tiến thêm lần lần học xả thí tài vật cũng thường khiến lòng bố thí của tôi thêm rọng lớn trọn không giải đãi lui sụt lòng hoan hỉ.

Bồ Tát như vậy phát tâm Bồ đề nhớ tâm Bồ đề tu tâm Bồ đề hy vọng Bồ đề nguyện cầu Bồ đề.

Ðây  gọi là Bồ Tát vô lượng vô số đại thí đại xả đại xuất ly. Tại sao?Vì bố thí như vậy, trong các thứ bố thí là thù thắng đệ nhất khiến đời vị lai ở trong tất cả chúng sanh thế gian, tôi sẽ mưa pháp vũ, mưa cam lộ vũ, thí pháp vũ, thí cam lộ vũ, xuất pháp vũ, xuất cam lộ vũ.

Nầy Thiện Tý! Hành thí như vậy đại Bồ Tát chẳng cho là khó mà lấy làm vui mau đầy đủ Ðàn na Ba la mật.

Nầy thiện nam tử! Bồ Tát chẳng thể tự đem thân thể tay chưn thịt xương thí cho người xin, hoặc tự cắt hoặc bảo người cắt.  Tại sao? Nếu thành nghiệp ấy thì sẽ khiến người xin kia mắc vô lượng tội nơi đại địa ngục. Ðại bồ Tát chẳng nên tự tiếc thân thể chi tiết.  Tại sao? Vì muốn khiến người xin xa rời nghiệp bất thiện rộng lớn vậy.  Nếu có người xin đến Bồ Tát cầu đồ cần dùng, nếu không có, Bồ Tát chẳng nên ép bức cha mẹ vợ con quyết thuộc tôi tớ để lấy tài vật khiến họ thêm nghèo thiếu rồi đem bố thí.  Tại sao? Vì đại Bồ Tát muốn hành tâm đại từ bi bình đẳng đối với tất cả chúng sanh vạy.

Nầy Thiện Tý! Với chúng sanh khác Bồ Tát chẳng nên có lòng xan lẫn, chẳng ép bức chúng sanh khác để lấy tài vật bố thí, việc làm nầy chẳng được chư Phập khen ngợi, huống là tự  cắt chi tiết thân mình để thí cho người. Ðây gọi là Bồ Tát đầy đủ Ðán na Ba la mật.

Nầy Thiện Tý! Thế nào là đại Bồ Tát đầy đủ Thi la Ba la mật? Nầy Thiện Tý!  Ðối với tất cả chúng sanh, nhẫn đến trọn đời, Bồ Tát tự chẳng sát sanh dạy người chẳng sát sanh nguyện chẳng sát sanh, tự chẳng trộm cướp dạy người chẳng trộm cướp nguyện chẳng trộm cướp, tự chẳng tà dâm dạy người chẳng tà dâm nguyện chẳng tà dâm,  tự chẳng vọng ngữ dạy người chẳng vọng ngữ nguyện chẳng vọng ngữ, tự chẳng uống rượu dạy nguèời chẳng uống rượu nguyện chẳng uống rượu.  trong năm giới ấy Bồ Tát kiên trì chuyên niệm chẳng trể chẳng thiếu siêng năng tinh tiến.  Bồ Tát dứt lià hẳn những sự khủng bố người khác những  sự bắt trói giam nhốt cầm tù đánh đập hình lục.  cũng xa rời lưỡng thiệt ác khẩu vọng ngôn ỷ ngữ.

Bồ Tát suy nghĩ như vầy: Với tất cả chúng sanh tôi phải yêu nhớ  họ như cha mẹ yêu nhớ con một.  Nếu cha mẹ tôi dùng các sự khổ cung tên dao gậy giết hại tôi, tôi trọn chẳng thù chẳng báo.  Tôi đối với tất cả chúng sanh phải như cha mẹ vợ con ly biệt đã lâu, một mai gặp mặt thì lòng vui mừng hớn hở vô lượng, Bồ Tàt thấy chúng sanh lòng Bồ Tát cũng vui mừng như vậy.

Bồ Tát trì giới bất sát vì muốn khiến chúng sanh  được an trụ giới bất sát bực vô học vậy.  Bồ Tát trì giới bất đạo vì muốn chúng sanh được an trụ giới bất đạo bực vô học vậy. Bồ Tát trì giới bất tà dâm vì muốn  chúng sanh được an trụ giới bất tà dâm bực vô học vậy.  BồTát trì giới bất vọng ngữ  vì muốn chúng sanh an trụ thiệt ngữ bực vô học vậy.  Bồ Tát trì giới bất ẩm tửu vì muốn chúng sanh được an trụ giới bất ẩm tửu bật vô học vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng khủng bố vì muốn được thành kim cương định vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng bắt trói vì muốn chúng sanh dứt dây kiết sử vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng nhốt tù vì muốn chúng sanh ra khỏi ngũ đạo vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng đánh đập vì muốn xa rời các ma kiết sử lưu nạn để được pháp định vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng hình lục vì khiến thân khẩu ý được nghiệp chẳng còn phải gìn giữ vậy Bồ Tát trì giới chẳng lưỡng thiệt vì được chúng hòa hiệp chẳng hoại vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng ác khẩu vì được năm thứ phạm âm thanh vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng ỷ ngữ vì muốn được phát ngôn thuyết pháp không chướng ngại vậy.  Bồ Tát trì giới tìm  cầu úy tử chúng sanh vì khiến chúng sanh thoát ly sanh lão bệnh tử ưu sầu bi não hết khủng bố vậy.  Bồ Tát trì giới tiếc gìn tài vật người khác chẳng cho sót mất vì được bồ đề giác định vậy.  Bồ Tát cứu thoát chúng sanh bị bắt bớ vì được chẳng thiếu pháp định vậy.  Bồ Tát khuyên người buông thả vì được tâm tự tại vậy.  Bồ Tát hoặc tự mình thả hay khuyên người thả vì ngồi tòa Bồ đề phá hoại tất cả ma kiết sử vậy.

Thấy chúng sanh bị tù ngục,  Bồ Tát hoặc tự thả hay khuyên người thả vì được tâm tự tại không chướng ngại vậy.  Thấy chúng sanh sẽ bị đánh đập,  Bồ Tát hoặc tự mình thả hay khuyên nguèời thả vì được bốn vô sở úy vậy.  Thấy chúng sanh sẽ bị hình lục, Bồ Tát hoặc tự mình thả hay khuyên người thả vì được bốn thứ pháp thân vậy.  Bồ Tát trì giới chẳng cuốn ngữ vì ngồi tòa sư tử nơi cội Bồ đề tất cả ma kiết sử chẳng lưu nạn được mà đắc pháp định vậy.  Bồ Tát chẳng hòa đấu tranh chuyên sanh hoang hỉ vì được thánh chúng chẳng hoại vậy. Bồ Tát trì giới ái ngữ vì muốn chúng sanh nghe lời tốt sanh vui mừng ưa thích vậy.  Bồ Tát thuận theo ái ngữ để nóivì muốn lời nói chẳng luống vậy.  Bồ Tát trì giới nói lời ca ngợi chư  Phật vì được oai đức thánh nhơn thành tựu đại chúng vậy.  bồ Tát thọ trì, trong ba thời, năm vóc quy mạng tam thế vô lượng vô biên chư Phật Pháp Tăng và Bồ Tát giới vì được chỗ ngồi sư tử nơi cội Bồ đề chẳng bị phá hoại chuyên an trụ tín tinh tấn niệm định huệ được pháp định vậy.  Bồ Tát thọ trì, trong ba thời, quét dọn nhiễu tháp vì được đầy đủ tất cả Phật pháp vậy.  Bồ Tát thọ trì giới tán thán Phật pháp vì được chuyển pháp luân vô thượng vậy.  Bồ Tát thọ trì giới tán thán Phật tăng vì được đại chúng vi nhiễu vậy.  Bồ Tát thọ trì giới ba thời quy y tam bảo vì muốn khiến chúng sanh đượv qui y vô thượng vậy.  Bồ Tát thọ trì giới trong ba thời nguyện cho tất cả thế gian thường có Phật pháp và Bồ Tát Tăng chẳng lúc nào không vì muốn được vui vô thượng Bồ đề vậy.  Bồ Tát thọ trì giới trong ba thời khuyên thỉnh tất cả chư Phật thuyết pháp vì được ở mười chỗ mưa pháp vũ vậy.  Bồ Tát thọ trì giới trong ba thời sám hối các tội trừ bỏ các thứ ô uế vì dứt tất cả tạp khí ái nhiễm vậy.  Bồ Tát trì giới trong ba thời hòa hiệp tất cả thiện căn vì khiến tất cả Ba la mật đầy đủ vậy.  Bồ Tát thọ trì giới trong ba thời tưởng nhớ bao nhiêu điều nguyện lành tốt của chư phật, chư Bồ Tát, Thanh văn Duyên Giác, dưới đến lục đạo chúng sanh suốt ba đời khắp tất cả mọi nơi mọi chỗ ở thế gian vì được diệu dụng Vô thượng  Bồ đề vậy.  Bồ Tát thọ trì giới trong ba thời nguyện cầu giới Bồ Tát vì được chánh quyết định vô thượng  Bồ đề vậy.  Bồ Tát thọ trì giới tất cả thiện căn vô thượng đạo vì được quyết định Phật trí lực vô sở úy vậy.  Bồ Tát thọ trì giới cung cấp cha mẹ sư trưởng vì được pháp định vô thắng vậy.  Nếu thấy người nghèo cùng kinh sợ Bồ Tát liền thọ trì giới chẳng khủng bố cung cấp bố thí vì được phương tiện luận nghị không bị phá hoại trở nạn vậy.  Bồ Tát thọ trì giới cứu hộ kẻ bị nạn quan quyền giặc cướp nước lửa vì được các lực Ba la mật vậy.  Bồ Tát nếu thấy thần túc của Phật Bồ Tát Thanh văn Duyên Giác liền trì giới tùy hỉ vì được thần lực vô thượng vậy.  Bồ Tát thọ trì giới thủ hộ thân khẩu ý ba nghiệp của mọi người vì được sức trí biết tha tâm vô lượng của như lai vậy Bồ Tát nếu thấy người phóng  dật thất  niệm như là quyên  mất đạo nghĩa Tam thừa hiện tại vị lai liền nguyện phát khởi ghi nhớ thọ trì chẳng mất,  Bồ Tát thọ trì giới nghe pháp chứa họp pháp và thuyết pháp vì được tứ vô ngạy biện tài vậy.  Bồ Tát thọ trì tất cả ba nghiệp thân khẩu ý nhiếp thọ phụng hành tất cả thiện căn vì muốn cho tất cả chúng sanh được độ được giải thoát vì được nhất thiết trí đầy đủ tất cả Phật pháp vậy.  Những thiện căng như vậy nguyện vì tất cả chúng sanh mà nhiếp thọ phụng hành, vì khiến chúng sanh được giải thoát được Nhứt thiết trí đầy đủ tất cả Phật pháp vậy.

Bồ Tát trì giới như vậy chẳng thiếu khuyết chẳng hủy phá chẳng hoang dật.  Nếu là người không lực thế tu học được thì nên suy nghĩ như vầy: Nay tôi sẽ siêng tinh tiến thêm, hằng ngày lần lần xa rời các sự bất thiện sát hại.  Nay tôi lại gắng tinh tiến thêm hằng ngày lần lẩn học trì giới tốt cho thêm lớn đầy đủ nhẫn đến trọn đời chẳng hề giải đãi chẳng hề lo sầu.

Nầy Thiện Tý!  Ðại Bồ Tát phát khởi tâm Bồ đề nhớ tâm Bồ đề tu đạo Bồ đề hy vọng Bồ đề nguyện cầu Bồ đề như vậy thì gọi là thiện căn trì giới vô lượng vô biên.  Tại sao?  Vì trì giới như vậy là tối thắng đệ nhứt trong tất cả thiện giới.  Bồ Tát thọ trì giới nầy muốn cho tất cả thế gian có bao nhiêu chúng sanh đều phát khởi giới vô lậu phát khởi giới vô học sanh giới vô lậu sanh giới vô học.

Nầy thiện Tý!  Ðại Bồ Tát trì giới như vậy chẳng lấy làm khó mà làm vui thích mau đầy đủ Thi Ba la mật.

Thế nào là đại Bồ Tát đầy đủ Sằn đề Ba la mật?

Nầy Thiện Tý! hoặc tự quyến thuộc hay chúng sanh khác đến đoạt mạng sống của Bồ Tát, trong sự ấy Bồ Tát trọn không có lòng giận thù.  Hoặc có người đến đoạt tài vật của Bồ Tát nhẫn đến đoạt vộ con hay dùng các sự ác sự khổ hại Bồ Tát như ác khẩu lưỡng thiệt vọng ngữ khủng bố trói cột nhốt tù đánh đập hình lục, bấy giờ Bồ Tát cũng sanh lòng thù.

Ðối với các sự ác khổ làm khổ mình như vậy Bồ Tát suy nghĩ rằng:  Ðây là nghiệp báo ác bất thiện của tôi, tôi tự gây tôi tự thọ, hoặc đời trước hoặc đời nay đã làm rồi nên bây giờ thọ lấy qủa báo, tại sao ở nơi qủa báo của mình mà tôi lại giận người.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát suy nghĩ như vầy: Nếu có kẻ đến đoạt mạng sống của tôi cho đến đánh đập hình lục tôi, với trong các sự khổ ác ấy tôi chẳng nên giận hại người.  Tại sao?Vì đời nay bị chút khổ não còn chẳng vui vẽ chịu đựng được sao trở lại giận hại người để rồi đời sau sẽ lấy tội báo vô lượng vô biên trăm ngàn vạn ức nhiều sự khổ não hơn.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát lại suy nghĩ rằng: Vì có mạng sống, nên đoạn mạng sống, vì có tài vật nên đoạn tài vật, vì có vợ con nên đoạn vợ con, vì có nhĩ căn nên nghe ác khẩu lưỡng thiệt vọng ngôn ỷ ngữ, vì có thân thể nên có khủng bố bắt trói tué rạt đánh đập hình lục, nay tôi tự thọ lấy sự khổ của mạng sống của nhĩ căn và thân thể cuả mình tại sao  lại giận hại người.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát lại suy nghĩ rằng: Thân thể nầy tất cả sáu căn nhãn nhĩ tỉ thiệt thân ý tức là điạ đại thủy đại hỏa đại phong đại, tức là vật của mình là pháp giới là tự tánh, tứ là pháp phá hoại pháp dứt diệt pháp hư mất, là phàp khổ, pháp khổ  xúc là pháp thọ khổ, nay ở nơi pháp hoại pháp khổ nầy sao tôi lại sanh lòng giận thù hại người.  Tại sao? Vì tức là vật của mình là Pháp giới là tự tánh vậy.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát lại suy nghĩ rằng: Nội nhãn nhĩ tỉ thiệt thân ý chẳng phải ngã, ngoại nhãn nhĩ tỉ thiệt thân ý cũng chẳng phải ngã ngã sở, người có trí sáng suốt đâu nên ở nơi sáu căn nội ngoại chẳng phải ngã ngã nầy mà trang nghiêm ái nhiễm làm hại người.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát lại suy nghiĨ rằng: Trong loài người khổ ít, ngạ quỉ khổ nhiều, súc sanh khổ nhiều hơn,  địa ngục khổ não vô  lượng vô biên không thể kể hết.  Còn chẳng muốn thọ khổ ít trong loài người, huống là thọ khổ vô lượng trong ba ác đạo, vì thế nên tôi không nên giận thù hại người.  Nầy Thiện Tý! Bồ Tát lại suy nghĩ rằng: Nay tôi nếu có thể làm lợi ít cho mọi người còn chẳng nên có lòng giận thù hại người, huống là tôi sẽ đem pháp nghiã lợi ít cho tất cả thế gian vô lượng chúng sanh mà phát đại trang nghiêm xong được Phật thọ ký thẳng lên đại thừa được đầy đủ Phập pháp vô thượng.  Trong  Phật pháp ấy chẳng nên chẳng nhẫn chịu, chẳng nên giận thù hại người mà nên thật hành nhẫn nhục lợi ích cho người, khéo hòa giải tranh chấp chẳng hề ganh ghét.

Nầy Thiện  Tý! Nếu thiện nam thiện nữ dầu bị khổ đau vô lượng như ở địa ngụcvô gián,  đối với oan gia còn chẳng nên giận thù trả oán huống là ở trong loài người bị khổ chút ít mà nên sanh lòng giận thù hại người. Ðối với kẻ đến gây hại mắng chửi bêu xấu, thiện nam thiện nữ nầy đều phải nhịn chịu phát khởi lòng từ bi thuần tịnh không cấu uế, vì muốn được Phật tâm vậy.

Nếu bị khủng bố bắt đánh giam tù, Bồ Tát đều phải nhận chịu phát khởi lòng từ bi vì muốn trong một niệm phá vỡ vỏ trứng vô minh tâm tối vậy.

Bồ Tát chịu khổ thật hành tâm nhẫn nhục từ bi vì muốn tất cả chúng sanh dứt trừ sân ái vậy.

Lúc bị cắt tai, Bồ Tát hành tâm nhẫn nhục từ bi vì muốn tất cả chúng sanh nghe chánh pháp sanh lòng tin vậy.

Lúc bị xẻo mũi, Bồ Tát hành tâm nhẫn từ vì thọ giới hương đoan nghiêm vô thượng vậy.

Lúc bị chặt chân; Bồ Tát hành tâm nhẫn từ vì được bốn thần túc của như lai vậy.

Lúc bị chặt tay, Bồ Tát hành tâm nhẫn từ vì muốn nhiếp thủ tất cả chúng sanh được tịch tĩnh vậy.

Lúc bị xẻ rời thân thể, Bồ Tát hành tâm nhẫn từ vì muốn đầy đủ sáu Ba la mật vậy.

Lúc bị móc mắt, Bồ Tát hành tâm nhẫn từ vì muốn được huệ nhãn vậy.  Lúc bị chặt đầu.  Bồ Tát hành tâm nhẫn từ vì muốn được đầu trí huệ của Phật vậy.

Bồ Tát suy nghĩ nhẩn nhục như vậy nguyện cho chúng sanh được độ được giải thoát, vì được nhứt thiết trí được tất cả Phật pháp.  Nhẫn nhục như vậy chẳng thiếu khuyết chẳng phá hoại chẳng hoang  dật.

Nếu không lực thế chẳng thể học tập như vậy: Bồ Tát nầy nên suy nghĩ rằng: Nay tôi nên siêng tinh tiến thêm luôn luôn lần lần xa dứt tâm chẳng nhẫn nhục mà học tập nhẫn nhục lần lần, khiến tâm nhẫn nhục của tôi thêm rộng lớn đầy đủ, cho đến trọn đời chẳng hề giải đãi ưu sầu.

Ðại Bồ Tát như vậy phát tâm Bồ đề nhớ tâm Bồ đề tu tâm Bồ đề hy vọng Bồ đề nguyện cầu  Bồ đề, Bồ Tát nầy phát khởi chánh hạnh vô lượng vô biên a tăng kỳ thiện căn nhẫn nhục như vậy muốn cho tất cả thế gian chúng sanh phát khởi vô lậu nhẫn nhục phát khởi vô học nhẫn nhục sanh vô lậu nhẫn nhục sanh vô học nhẫn nhục.

Ðại Bồ Tát hành nhẫn nhục như vậy chẳng lấy làm khó mà là vui thích mau đầy đủ Sằn  đề Ba la mật.  Thế nào là đại  Bồ Tát đầy đủ Tỳ lê gia Ba la mật?

Nầy Thiện Tý !Bồ Tát phải suy nghĩ như vầy: Nay mười phương nầy mỗi phương đều có vô lượng thế giới mỗi thế giới có vô lượng vô biên chúng sanh tụ tập, nay tôi nên phát trang nghiêm khiến chúng sanh nầy được lợi ích rộng lớn được vui rộng lớn.  Lại vì quan sát biết pháp sở duyên lợi ích khoái lạc của vô lượng chúng sanh,  vì pháp khởi pháp thiện căn, nên tôi trong vô lượng ngày đêm, hoặc tâm phóng  dật hoặc móng niệm khác, hoặc lúc ngủ nghỉ, trong mỗi niệm thường tăng trưởng phước đức, trong mỗi niệm phát khởi vô lượng vô biên tư lương thiện căn Bồ Ðề.  Nay tôi nên biết vì trong mỗi niệm phát khởi thêm lớn vô lượng thiện căn Bồ đề thì hành vô thượng Bồ đề không khó.  Do duyên cớ nầy mà tôi thấy Bồ đề rất là dễ được.  Vì thế nên người muốn được đạo vô thượng thì trọn đời chẳng nên giải đãi.

Nầy Thiện Tý ! Ðại Bồ Tát lại suy nghĩ rằng:  Ở  trong vô lượng vô biên thế giớI, nếu Bồ Tát có thể làm cho chúng sanh trong một thế giới được rời lìa tất cả khổ, tôi còn ở trong mỗi niệm phát khởi thêm lớn vô lượng thiện  căn, huống là có thể làm cho chúng sanh trong vô lượng vô biên thế giới trừ lìa những khổ ba ác đạo sanh lão bịnh tử.

Nầy Thiện Tý ! Ðại Bồ Tát lại suy nghĩ rằng: trong một niệm nếu Bồ Tát muốn cho chúng sanh trong vô lượng vô biên thế giới trừ lìa tất cả khổ, Bồ Tát nầy cũng ở trong một niệm phát khởi thêm lớn được vô lượng thiện căn, huống là muốn khiến suốt vị lai tất cả chúng  sanh trong vô lượng vô biên vô số thế giới trừ lìa khổ ba ác đạo sanh lão bệnh tử.

Nầy thiện Tý !Bồ Tát lại phải suy nghĩ rằng:Nếu có người muớn được pháp Thanh  Văn Duyên Giác, trong mỗi niệm người nầy còn được phát khởi thêm lớn vô lượng  vô biên thiện căn huống là người muốn thành tựu đầy đủ Phật pháp vô lượng vô biên oai lực.  Người nầy do bốn nhơn bốn  duyên bốn cảnh giới trong ngày đêm, hoặc tâm phóng dật hoặc sanh niệm khác hoặc lúc ngủ nghỉ, trong mỗi niệm tu tập tứ vô lượng vô biên thiện căn phát khởi thêm lớn tư lương Bồ đề.  Nay tôi nên biết trong mỗi niệm phát khởi thêm lớn tứ vô lượng thiện căn thì thành Vô thượng Bồ đề không khó.  Vì thế nên tôi thấy Bồ đề rất là dễ được.  Vì thế nên người muốn được đạo Bồ đề trọn đời chẳng nên giải đãi.

Ví như bốn đại hảI, hoặc nam bắc trên dưới đều dễ biết được bờ mé, biển lớn tư lương Bồ đề tứ vô lượng thiện căn rất khó biết ngằn mé, nay tôi cớ chi lại chẳng ở trong mỗi niệm phát khởi thêm lớn tư lương Bồ đề tứ vô lượng thiện căn, vì thế nên người muốn thành đạo vô thượng trọn đời chẳng nên giải đãi.

Nầy Thiện Tý !!Bồ Tát lại suy nghĩ rằng: Nếu có sư tử chồn sói kên khách qụa chim muỗi ruồi rận chét đã được đạo vô thượng rồI, huống là ta hiện nay sanh trong loài người mà lại giải đãi.  Vì thế nên người muốn thành đạo vô thượng thì trọn đời chẳng nên giải đãi.

Nầy Thiện Tý !Bồ Tát lại suy nghĩ rằng:  Ðã có trăm người ngàn người thành đạo vô thượng rồI, huống nay riêng mình tôi chẳng được thành.  Mười phương thế giới hiện tại vị lai có hằng xa chư Phật Thế Tôn hiện thành sẽ thành, thế nên nay tôi trọn đời chẳng nên giải đãi.

Nầy Thiện Tý !Bồ Tát nầy lại nên suy nghĩ rằng: Nếu có chánh pháp do Phật nói hoặc doThanh Văn nói do Bồ Tát nói nhẫn đến hoặc do kẻ cuồng ngu vì Phật mà nói, như là Ðàn na la mật, Thi la Ba la mật, Sằn đề Ba la mật, Tỳ lê gia Ba la mật, Thiền na Ba la mật, Bát Nhã Ba la mật, Bồ Tát nầy vì đầy đủ Phật Pháp muốn thành đạo vô thượng muốn được nhứt thiết trí,  ở nơi chánh pháp ấy siêng tu tinh tiến như cứu cháy đầu học trì tụng thuộc suy gẫm nhận hiểu vì người mà giải nói, trí huệ tinh tiến nhứt tâm tư duy.

Nếu trong tất cả chung sanh có chỗ nào thuyết pháp dầu cho bị nạn dao gậy, Bồ Tát nầy vẫn cố đến chỗ ấy nghe thuyết pháp.

Hoặc có chúng sanh tu nghiệp báo vui, hoặc vui hiện đời hay vui đời sau, bấy giờ Bồ Tát liền dùng pháp lành diệu nghĩa đúng như pháp để tá trợ, với pháp lành ấy tự mình cũng lại siêng tinh tiến hơn.

Bồ Tát nầy lại đem thân thể mình bố thí cho chúng sanh khiến có được tự tại; ví như tứ đạI, trong ấy tất cả chúng sanh được tự tại tùy ý thọ dụng, Bồ Tát đem thân thể bố thí cho người tự tại thọ dụng cũng như vậy, trí huệ tinh tiến nhứt tâm tư duy.

Bồ Tát nầy dầu cho có nạn dao gậy thường ở trong Phật Pháp Tăng và đối  với các sư Trưởng già bịnh khổ nghèo cùng luôn cung kính cúng dường hầu hạ siêng năng tinh tiến như cứu cháy đầu.

Tùy tâm chúng sanh, Bồ Tát nầy dùng bố thí ái ngữ lợi ích và đồng sự tùy theo chỗ nên mà nhiếp thủ họ: người muớn, được Thanh Văn thừa thì điều phục an trí họ nơi thừa Thanh Văn, người muốn được Duyên Giác thừa thì điều phục an trí họ nơi thừa Duyên Giác, người muốn được Bồ Tát thừa thì điều phục an trí họ nơi thừa Bồ Tát, trí huệ tinh tiến như cứu cháy đầu.

Vì thiện pháp vì nhơn duyên sáu Ba la mật nên Bồ Tát chẳng kể lạnh nóng đói khát muỗi mồng gió thổi nắng đốt người hại mắng nhiếc chê bai mỏi nhọc ngủ nghỉ các sự khổ não, trong những sự việc ấy nhẫn đến trọn đời Bồ Tát chẳng hề nhớ đến, trí huệ tinh tiến như cứu cháy đầu, dầu  bị nạn dao gậy cũng chẳng hề giải đãi.

Vì nhơn duyên đạo vô thượng nên Bồ Tát nầy có thể chịu các sự khổ, như là ác đạo A Tu La trong nhơn gian, Bồ Tát chẳng cho đó là khó, trí huệ tinh tiến như cứu cháy đầu.  Bồ Tát nầy bền vững tinh tiến ý chí vững chắc muốn ra khỏi thế gian thành sức tinh tiến vô thượng của Phật, muốn được  Tỳ Lê gia Ba la mật, xu hướng Tỳ lê Ba la mật, nguyện cho chúng sanh đắc độ giải thoát, vì được nhứt thiết trí đầy đủ tất cả Phật pháp vậy.  Bồ Tát tự nghĩ rằng nay tôi xu hướng Tỳ lê gia Ba la mật rồi nguyện cho chúng sanh đắc độ giải thoát để được nhứt thiết trí đầy đủ tất cả Phật pháp vậy.  Tinh tiến  như thế chẳng thiếu khuyết chẳng phá hoại chẳng hoang  dật.

Nếu là người không đủ sức học tập đầy đủ thì nên suy nghĩ rằng: Nay tôi phải siêng năng tinh tiến mãi mãi lần lần dứt trừ giải đãi, khéo học tinh tiến làm cho tinh tiến ấy lần lần rộng lớn đầy đủ, trọn đời chẳng giải đãi chẳng lo rầu.

Bồ Tát như vậy phát khởi tâm Bồ đề nhớ tâm Bồ đề tu tâm Bồ đề hi vọng Bồ đề nguyện cầu Bồ đề. Ðây gọi là vô lượng vô biên vô số thiện Tinh tiến Ba la mật.  Tại sao?Vì tinh tiến như vậy là tối thắng đệ nhứt trong những thiện pháp tinh tiến khác, muốn tất cả chúng sanh thế gian phát khởi vô lậu tinh tiến, phát khởi vô học tinh tiến, sanh vô lậu tinh tiến, sanh vô học tinh tiến.

Nầy Thiện Tý !Bồ Tát như vậy hành tinh tiến chẳng lấy làm khó mà lấy làm vui thích mau đầy đủ Tỳ lê Ba la mật.

Thế nào là đại Bồ Tát đầy đủ hành Thiền na Ba la mật?

Nầy Thiện Tý !Bồ Tát nếu thấy sắc chẳng lấy tướng sắc, hoặc có lúc nhãn căn bị ngoại cảnh kéo dắt thì phải chánh hành thủ hộ chẳng cho duyên theo chẳng để tâm mê si tham trước thế gian, hộ trì giới nầy bấy giờ đầy đủ nhãn căn giớI.  Tai nghe tiếng, mũi ngửu hương, lưỡi nếm vị, thân giác xúc,  ý biết pháp cũng chánh hành thủ hộ như vậy.

Lúc đi đứng nằm ngồi nói nín, Bồ Tát nầy chẳng xa rời tâm tịch định, khéo gìn tay chưn không có tán loạn, thường có lòng tàm quí khéo gìn khẩu nghiệp, an tường nhìn thẳng lòng luôn tịch tĩnh, chẳng ưa cười đùa, khéo ngự phục nghiệp thân khẩu ý khiến thường tịch tĩnh. Ở chỗ khuất vắng hay nơi hiển lộ đều không tâm niệm khác.  Với bốn sự cần dùng lòng thường biết đủ, dễ nuôi dễ đủ dễ sai dễ bão.  Khéo hành tịch tĩnh xa rời ồn náo.  Với  những lợi suy, hủy dự, xưng cơ, khổ lạc không tâm niệm sai khác chẳng cao chẳng hạ, mạng và phi mạng cũng không tâm sai khác, không giận không thương, bình đẳng xem oán thân đồng như xích tử.  Nơi nhẫn và chẳng nhẫn lòng thường bình đẳng.  với tiếng thánh tiếng phàm tiếng tịch tiếng loạn cũng bình đẳng không tâm niệm sai khác. Ở trong sắc yêu ghét, lòng chẳng cao hạ rời lìa cảm ái và giận ghét vậy. Ở trong thanh hương vị xúc và pháp cũng như vậy, tâm thường bình đẳng không sai khác.

Bồ Tát nầy xem sắc dục như bộ xương do ức tưởng tà mà phát khởi tâm sắc dục.  Xem  sắc dục như khối thịt nhiều oán ghét, xem sắc dục như lửa đuốc nóng khổ rời xa an vui, xem sắc dục như trái trên cây nhiều khẻ ham ưa, xem dục như mượn nhờ không được tự tại xem dục như mộng giây phút hoại diệt, xem dục như nhọt độc trong điên đảo khổ mà tưởng là vui, xem dục như lưỡi câu làm ác nghiệp đọa ác đạo, xem dục như sông tro thêm nhiều dục nhiễm chẳng biết chán đủ.  Bồ Tát quan sát như vậy rồi rời lìa pháp dục ác bất thiện có giác có quán ly sanh hỷ lạc thành hạnh sơ thiền.  Lìa giác quán nội tịnh tâm ở một chỗ, không giác không quán định sanh hỉ lạc thành hạnh nhị thiền.  Lìa hỉ, hành xả niệm chánh trí một, tâm thân hành lạc năng hành năng xả như chư thánh nhơn hành hạnh tam thiền.  Bỏ ý khổ lạc trước dứt ưu hỉ hành xả niệm tịch thành hạnh tứ thiền.  Với tất cả chúng sanh suy tưởng được vui thành vô  lượng vô biên từ tâm.  Với tất cả chúng sanh suy tưởng khỏi khổ thành vô lượng vô biên bi tâm.  Với tất cả chúng sanh suy tưởng mừng tuỳ  hỉ thành vô lượng vô biên hỉ tâm.  Với tất cả chúng sanh suy tưởng xả bỏ khổ lạc thành vô lượng vô biên xả tâm.

Bồ Tát nầy chẳng suy nghĩ tướng sắc, thành tựu hạnh không xứ tịch tĩnh.  Chẳng tư duy tướng không, thành tựu hạnh thức xứ tịch tĩnh.  Chẳng tư duy tướng thức, thành tựu hạnh vô sở hữu xứ tịch tỉnh.  Chẵng tư duy tướng vô sở hữu xứ, thành tựu hạnh phi hữu tưởng phi vô tưởng xứ tịch tĩnh.

Bồ Tát nầy ở nơi hơi thở ra vào; hoặc tuỳ theo hoặc an trụ, lúc dài biết dài lúc ngắn biết ngắn, thành tưụ hạnh xuất tức, nhập tức tịch tĩnh.

Bồ Tát nầy tư duy quán tướng thân bất tịnh, thành tựu hạnh bất tịnh tịch tĩnh.  Tư duy tướng vô lượng lỗi sanh lão bịnh tữ, thành tựu hạnh tướng vô thường tịch tĩnh.  Tư duy trong món ăn khởi phát tướng vô lượng lỗi họa, thành tựu hạnh tướng món ăn bất định.  Tư duy rõ ràng trong các thế giới thành ấp tụ lạc các thứ trang sức là tướng quyết chắc sẽ hư hoạI, thành tựu hạnh thế gian chẳng đáng vui tịch tĩnh.

Bồ Tát nầy bên trong có tướng sắc bên ngoài quán sắc ít hoặc đẹp hoặc xấu nắm lấy tướng mạo ấy thành tựu hạnh sơ thắng xứ.  Bên trong có tướng sắc bên ngoài quán sắc nhiều hoặc đẹp hoặc xấu nắm lấy tướng mạo ấy, thành tựu hạnh đệ nhị thắng xứ.

Bồ Tát nầy tư duy thân thể mình hoặc chết hoặc thiêu thành tro thành đất bị nước cuốn trôi hoặc nát mất mòn mất hoặc dứt ba cõi,  đây gọi là bên trong không tướng sắc bên ngoài quán sắc ít hoặc đẹp hoặc xấu nắm lấy tướng mạo ấy, thành tựu hạnh đệ tam thắng xứ.  Bên trong không tướng sắc bên ngoài quán sắc nhiều hoặc đẹp hoặc xấu nắm lấy tướng mạo ấy thành tựu hạnh đệ tứ thắng xứ. Bên trong không tướng sắc bên ngoài quán sắc xanh vô lượng vô biên ưa thích nắm lấy tướng ấy, thành tựu hạnh đệ ngũ thắng xứ.  Bên trong không tướng sắc bên ngoài quán sắc đỏ vô lượng vô biên ưa thích nắm lấy tướng ấy, thành tựu hạnh đệ lục thắng xứ.  Bên trong không tướng sắc bên ngoài quán sắc vàng vô lượng vô biên ưa thích nắm lấy tướng ấy, thành tựu hạnh đệ thất thắng xứ.  Bên trong không tướng sắc bên ngoài quán sắc trắng vô lượng vô biên ưa thích nắm lấy tướng ấy, thành tựu hạnh đệ bát thắng xứ.

Bố Tát nầy nhập vào nhứt thiết xứ vô lượng vô biên địa thủy hỏa  phong thanh hoàng xích bạch hư không và thức chẳng nghĩ nhớ tướng khác, thành tựu hạnh nhập thập nhứt thiết xứ.

Lúc nhập vào pháp khổ, Bồ Tát nầy tâm duyên tất cả thiện căn, những là đại từ đại bi, nhiếp trì chánh pháp chẳng dứt tam bảo trang nghiêm thân Phật thanh tịnh phạm âm, sưa đã thệ nguyện giáo hóa chúng sanh tịnh Phật thế giớI, ngồi tọa Bồ đề chuyển diệu pháp luân, dứt trừ tất cả kiết sử của chúng sanh.  Trong tâm Bồ Tát duyên lấy cảnh giới như vậy.

Lúc Bồ Tát nầy nhập thiền định, rời lìa chỗ an trụ của bốn thức, chẳng y tựa nơi địa đại thủy đại hỏa đại phong đại không đại thức.  đại, cũng chẳng y tựa đời nay đời sau, lúc nhập định đều không chỗ y tựa như vậy.

Bồ Tát nầy lúc nhập thiền trong lòng ưa thích, vì muốn nhập vào định giải thoát vô thượng vậy.

Bồ Tát nầy tu hành thiện định vì nguyện cho tất cả chúng sanh đắc độ giải thoát vậy, vì muốn được Nhứt thiết trí đủ tất cả Phật pháp vậy.

Hoặc tư duy hoặc lúc tư duy rồI, vì nguyện cho tất cả chúng sanh đắc độ giải thoát vậy, vì được Nhứt thiết trí đủ tất cả Phật pháp vậy.

Nơi thiền định nầy nếu là người không đủ sức học tập, thì phải suy nghĩ rằng tôi nên mãi mãi lần lần  siêng tinh tiến thêm để xa rời tâm loạn động, mãi mãi lần  lần tinh tiến thêm chuyên học nhứt tâm, khiến nhứt tâm ấy thêm lớn rộng đầy đủ trọn đời không giải đãi không lo rầu.

Bồ Tát nầy phát khởi tâm Bồ đề nhớ tâm Bồ đề tu tâm Bồ đề hi vọng Bồ đề nguyện cầu Bồ đề. Ðây gọi là đại Bồ Tát vô lượng vô biên thiện căng thiền định, muốn khiến tất cả chúng sanh thế gian phát khởi vô lậu thiền định phát khởi vô học thiền định sanh vô lậu thiền định sanh vô học thiền định.

Ðại Bồ Tát hành thiền định nầy chẳng lấy làm khó mà lấy làm vui thích mau đầy đủ Thiền Ba la mật.

Nầy thiện Tý! Thế nào là đại Bồ Tát đầy đủ Bát nhã Ba la mật?

Nếu là người thông minh trí huệ học rồi hay thọ trì nghe rồi hay tung tập, giỏi học tướng nghĩa thậm thâm của các pháp và cũng hay phân biệt,  đúng như pháp được nghe, nghe rồi hay suy ngẫm ý nghĩa.

Có những người được như trên đây, thì Bồ Tát phải thân cận cung kính cúng dường tôn trọng tán thán dầu đến bị dao gậy cũng chẳng xa rời.  Bồ Tát nầy vì học vấn vì liễu nghĩa vì tư duy nghĩa vì cúng dường cung kính Sư Trưởng Hòa Thượng nên dầu đến gần chết cũng trọn chẳng sợ tránh các sự khổ não khổn nạn, như là đói khát rét nóng muỗi mòng trùng độc gió thổi nắng phơi đánh đập mắng nhiết chê bai.

Bồ Tát nầy đối với chánh pháp tưởng là khối châu báu, với người thuyết pháp tưởng là kho châu báu, với người nghe pháp tưởng là khó gặp, với người gạn hỏi tưởng là huệ mạng, với người học nhiều tưởng là trừ vô minh sanh trí huệ, với người phân biệt các pháp tưởng là trăm ngàn đời sanh huệ nhãn.

Bố Tát nầy nghe các pháp ấy xong thọ trì tu học rộng phân biệt rồi biết ngũ ấm thập nhị nhập thập bát giới tứ đế thập nhị nhơn duyên tam thế Tam thừa.  Bồ Tát nầy biết hai giới: Hữu vi giới và vô vi giới.  Nếu là pháp sanh trụ diệt là hữu vi giới.  Nếu pháp không sanh trụ diệt là vô vi giới.  Bồ Tát nầy lại biết ba giới: Thiện giới bất thiện giới và vô ký giới.  Nếu chẳng tham với chẳng tham chẳng sân với chẳng sân chẳng si với chẳng si thì gọi là thiện giới.  Nếu tham với tham sân với sân si với si thì gọi là bất thiện giới.  Trừ thiện và bất thiện các pháp khát gọi là vô ký giới.  Lại biết ba giới: Dục giới, sác giới và Vô sắc giới.  Dục giới là địa ngục, súc sanh ngạ quỉ, A Tu La, nhơn loại, Tứ Thiên Vương Thiên, Tam Thập Tam Thiên, Dạ Ma Thiên,  Ðâu Suất Ðà Thiên, Hóa Lạc Thiên, Tha Hóa Tự Tại Thiên,  ở trong đây nếu dục nhiễm tham trước sân khuể ngu si hy vọng muốn được tâm gây tạo ngiệp thì gọi là Dụ giới.  Sắc giới là phạm Chúng Thiên, Phạm Phụ Thiên, Phạm Vương Thiên, Thiểu Quang Thiên, Vô Lượng Quang Thiên, Quang Âm Thiên, Thiểu Tịnh Thiên, Vô Lượng Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên, Thiểu Quả Thiên, Quảng Quả Thiên, Vô Lượng Quả Thiên, Vô Nhiệt Thiên, Vô Não Thiên, Thiện Kiến Thiên Diệu kiến thiên, A Ca Nhị Tra Thiên, nếu ở trong đây sắc nhiễm ngu si hi vọng muốn được tâm gây tạo nghiệp thì gọi là sắc giới.  Vô sắc giới là Không Xứ Thiên, Thức Xứ Thiên, Vô Sở Hữu Xứ Thiên, Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Thiên, nếu ở trong đây vô sắc nhiễm ô ngu si hi vọng muốn được tâm gây tạo ngiệp thì gọi là vô sắc giới.  Lại biết bốn giới: Dục giới, Sắc giới Vô Sắc giới và vô vi giới.  Lại biết sáu giới: Dục giới, khuể giới hại giới xuất ly giới bất khuể giới  và bất hại giới: Lại biết sáu giới:  Ðịa, Thủy, Hỏa Phong không và thức.  Quan sát địa giới đến thức giới là tướng vô thường biến hoại không bền không chắtc, nếu vô thường thì là khổ, nếu khổ là vô ngã,  đây gọi là biết sáu giới.

Bồ Tát nầy nghe pháp như vậy rồi thọ trì tu học rộng phân biệt xong thì biết năm ấm: sắc thọ tưởng hành thức ấm.  Sắc như bọt nước, tưởng như dã mã, hành như cây chuối, thức như  huyễn hóa,  đều là sanh diệt chẳng được lâu,  đây gọi là biết ngũ ấm.

Bồ Tát nầy nghe pháp như vậy rồi thọ trì tu học rộng phân biệt xong thì biết sáu nhập bên trong: nhãn nhĩ tỷ thiệt thân và ý nhập.  Nhãn nhập đến ý nhập đều là pháp khổ già chết không vô ngã vô ngã sở ba độc hẩy hừng sanh lão bệnh tử ưu bi khổ não cũng hay hẩy hừng các pháp khổ não,  đây gọi là biết sáu nhập bên trong.  lại biết sáu nhập bên ngoài: sắc được mắt thấy, tiếng được tai nghe, hương được mũi ngửi, vị được lưỡi nếm, xúc được thân cảm giác và pháp được y biết.  Sắc đến pháp, tánh chẳng được bền chắc không nơi y chỉ cũng không thế lực, tất cả vô thường chẳng phải thiệt, chẳng như thiệt như huyễn như hóa,  đây gọi là biết sáu nhập bên ngoài.

Bồ Tát nầy nghe  pháp như vậy rồi thọ trì tu học rộng phân biệt xong thì biết bốn thánh đế.  Năm ấm, sáu giới, sáu nhập bên trong và sáu nhập bên ngoài gọi là khổ đế.  Khổ ấy vô thường như oán tặc như nhọt như tên độc như tù trói nhốt như chén bể hư chẳng tự tại là vô ngã, hiểu rõ như vậy thì gọi là biết khổ thánh đế.  Những gì là tập thánh đế?  Ðó là tham sân si mạn, ngã mạn, duyên chấp ngã quyết định chấp ngã thường trụ chẳng hư hoại, ngã tức là sắc, ngã khác với sắc, ngã tức là tưởng, ngã khác với tưởng ngã là tưởng phi tưởng, ngã khác tưởng phi tưởng, ngã là ấm, ngã khác với ấm, trong ngã có ấm trong ấm có ngã, ngã là giới nhập, ngã khác giới nhập, trong ngã có giới nhập, trong giới nhập có ngã, ngã là thọ ngã khác với thọ, ngã là vô thọ ngã khác vô thọ, ngã là thức ngã khác với thức, ngã là sắc thiểu ngã khác sắc thiểu, ngã là sắc đa ngã khác sắc đa, ngã là thường, ngã là vô thường, ngã là thường vô thường, ngã là phi thường phi vô thường, ngã là hữu biên, ngã là vô biên, ngã là hữu biên vô biên, ngã là phi hữu biên phi vô biên, sau khi chết như đi, sau khi chết chẳng như đi, sau khi chết như đi cũng chẳng như đi, sau khi chết phi như đi phi chẳng như đi, mạng tức là thân thân tức là mạng, chúng sanh nầy từ nơi nào đến,  đi đến nơi nào, các chúng sanh nầy tức là đoạn diệt chẳng phải có tương tục, tự tác tự thọ tha tác tha thọ, chấp có ngã thì có ngã  sở, có ngã sở tức là có ngã, nhiếp thủ như vậy chấp ngã chấp thân, hoặc kiết hoặc sử hoặc ngã hoặc ngã sở, ngã thọ gốc tham sân si, hoặc tổng ba nghiệp thân khẩu ý, hoặc tội nghiệp, hoặc phước nghiệp, hoặc nghiệp Dục giới, hoặc nghiệp Sắc giới, Vô Sắc giới,  đây gọi là tập thánh đế.

Thế nào là diệt thánh đế? Nếu tham sân si dứt hết, ngã và ngã sở dứt hết, thọ lấy ba cõi dứt hết thì gọi là diệt thánh đế. Những gì gọi là đạo thánh đế? Nếu thấy khổ tập diệt tận suy gẫm tất cả lỗi họa hữu vi thấy Niết bàn tịch tịnh chỗ làm đã xong, lúc an trụ pháp như vậy chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm, chánh định ,  đây gọi là đạo thánh đế.

Biết tứ thánh đế như vậy, lúc Bồ Tát tư duy phân biệt tứ thánh đế thấy pháp hữu vi là khổ là vô thường là không là vô ngã, thấy pháp vô vi có thể làm chỗ che chở làm nhà ở làm chỗ nương, dầu quan sát như vậy mà chẳng chứng Niết bàn.  Bồ Tát biết bốn thánh đế như vậy.

Bồ Tát nầy nghe pháp như vậy rồi thọ trì  tu học rộng phân biệt xong thì biết mười hai nhơn duyên: vô minh duyên hành, hành duyên thức, thức duyên danh sắc, danh sắc duyên lục nhập, lục nhập duyên xúc, xúc duyên thọ, thọ duyên ái,  ái duyên thủ, thủ duyên hữu, hữu duyên sanh, sanh duyên lão tử.  Nếu chẳng biết chẳng thấy tứ thánh đế và mười hai nhơn duyên thì gọi là vô minh.  Nếu có ba nghiệp thân khẩu ý nghiệp phước nghiệp tội nghiệp dục giới nghiệp Sắc giới, Vô Sắc giới thì gọi là hành.  Nếu có tâm ý và thức thì gọi là thức.  Nếu có thọ tưởng tư xúc tư duy thì gọi là danh.  Nếu có tứ đại năng tạo có sắc sở tạo từ ca la lã đến hóa sanh, hoặc tác sắc chẳng phải tác sắc thì gọi là sắc, vì danh và sắc hiệp nhau nên gọi là danh sắc.  Nếu có nhãn nhĩ tỷ thiệt thân  và ý thì gọi là lục nhập.  Nếu nhãn duyên sắc sanh ra nhãn thức đến ý duyên pháp sanh ra ý thức, ba thứ hòa hiệp sanh ra xúc thì gọi là xúc.  Nếu có khổ thọ lạc thọ và bất khổ bất lạc thọ thì gọi là thọ.  Nếu có ái nhiễm thì gọi là ái.  Nếu có ái kiến giới thủ thì gọi là thủ.  Nếu có sắc thọ tưởng hành thức thì gọi là hữu.  Nếu hữu nầy phát khởi thì gọi là sanh.  Nếu có suy biến thì gọi là lão.  Nếu có diệt hoại thì gọi là tử.  Bồ Tát phân biệt tư duy mười hai nhân duyên như vậy, thấy nghe hay biết địa thủy hỏa phong không và thức cả sáu đại giới ấy chẳng phải là ngã ta chẳng sanh ái trước, ngã chẳng phải là sáu đại giới chẳng sanh ái trước cũng chẳng hi vọng.  Thấy nghe hay biết.  Niết bàn chẳng phải ngã chẳng sanh ái trước, ngã chẳng phải Niết bàn chẳng sanh ái trước, cũng chẳng phải hi vọng! Bồ Tát nầy thấy các pháp từ nhơn duyên khởi lên liền biết ba giải thoát môn, rộng tu học thấy không vô tướng và vô tác.  Bồ Tát nầy thấy các pháp từ nhơn duyên khởi lên liền biết tịch diệt lạc.  Siêng năng tu học rộng phân biệt rồi thì vô minh dứt, vô minh dứt thì hành dứt,  đến sanh dứt thì lão tử dứt.  Bồ Tát nầy dầu quán mười hai nhơn duyên khởi diệt mà chẳng chứng tịch diệt.  Bồ Tát biết mười hai nhơn duyên như vậy.

Bố Tát nầy nghe pháp như vậy rồi nhứt tâm tu học rộng phân biệt xong thì biết tam thế: quá khứ vị lai và hiện tại.  Nếu pháp sanh rồi diệt mất thì gọi là đời quá khứ.  Nếu pháp chưa sanh chưa khởi thì gọi là đời vị lai.  Nếu pháp sanh rồi mà chưa diệt mất thì gọi là đời hiện tại.  Bồ Tát nầy nghĩ đến đời quá khứ các bất thiện căn khinh hủy đáng ghét trái bỏ rời lìa nó,  đời vị lai các bất thiện căn sẽ thọ quả báo bất thiện chẳng thích chẳng  ưa chẳng thể vừa ý,  đời hiện tại các bất thiện căn sẽ khiến nó chẳng sanh khởi.  Bồ Tát nầy hay nhiếp hộ ba nghiệp thân khẩu ý và sáu tình căn thường phát khởi thiện nghiệp không thể gián đoạn các thiện căn quá khứ.  Bồ Tát nầy phát tâm Bồ đề chuyên niệm tâm Bồ đề hy vọng Bồ đề muốn được tâm Bồ đề.  Dùng tâm thâm trọng ưa thích cầu nguyện cho tất cả chúng sanh đắc độ được giải thoát, vì được Nhứt thiết trí đủ tất cả Phật pháp vậy.

Bồ Tát nầy thường chẳng rời lìa tâm ấy trọn chẳng giải đãi thất niệm phóng dật.  Nếu là đời quá khứ ấm giới nhập v.  v…tức là diệt tận chẳng thiệt chẳng còn không ngã không ngã sở, nếu là đời vị lai ấm giới nhập v. v… là chưa sanh chưa khởi không ngã không ngã sở, nếu là đời hiện tại ấm giới nhập v. v…là niệm niệm chẳng dừng ở.  Tại sao?  Vì thế pháp không có một niệm an trụ vậy.  Nếu có một niệm thì trong một niệm ấy cũng có sanh trụ và diệt, chính sanh trụ diệt nầy cũng chẳng an trụ.  Như trong an trụ diệt có ấm giới nhập bên trong bên ngoài thì nội ngoại  ấm giới nhập nầy cũng có sanh trụ diệt.  Nếu chẳng an trụ như vậy tức là chẳng phải ngã chẳng phải ngã sở.  Nếu đời quá khứ diệt mất chẳng thiệt chẳng còn thì chẳng phải ngã ngã sở, nếu đời vị lai chưa sanh chưa khởi thì chẳng phải ngã ngã sở, nếu đời hiện tại niệm niệm chẳng trụ thì chẳng phải ngã ngã sở.  nếu thấy tam thế chẳng phải ngả chẳng phải ngã sở thì gọi là người trí huệ chơn thiệt.  Chẳng thấy ngã ngã sở là ngã ngã sở thì ở nơi các cõi hành không ngã không ngã sở hành tưởng ly dục hành tưởng đoạn dứt hành tưởng diệt.  Dầu hành như vậy mà chẳng chứng Niết bàn. Ðây gọi là Bồ Tát biến tam thế.

Bồ Tát nầy nghe pháp như vậy rồi thọ trì tu học rộng phân biệt xong thì biết ba thừa: Thiên thừa, Phạm thừa và Thánh thừa.  Sơ thiền nhị thiền tam thiền và tứ thiền gọi là Thiên thừa.  Từ bi hỉ và xả gọi là Phạm thừa.  Chánh kiến, chánh tư duy, chánh ngữ, chánh nghiệp, chánh mạng, chánh tinh tiến, chánh niệm và chánh định gọi là thánh thừa.

Bồ Tát nầy luôn luôn tu tập ba thừa ấy giáo hóa chúng sanh khiến họ an trụ ba thừa, mà tự thân Bồ Tát chẳng chứng giải thoát. Ðây gọi là Bồ Tá biết ba thừa.

Bồ Tát nầy lại còn biết ba thừa: Thanh văn thừa, Duyên Giác thừa, và Ðại thừa.  Thế nào là Thanh Văn thừa? Người căn bật nhuyến giải thoát, trong một niệm rời lià hang ba cõi thích muốn xuất thế muốn được Niết bàn thấy chỗ tịch diệt, chuyên cần tinh tiến như cứu cháy đầu, nếu là người chưa hiểu  tứ thánh đế muốn dùng tên trí huệ bắn đức tứ thánh đế muốn chứng muốn hiểu dùng lòng ưa muốn tinh tiến,  đây gọi là Thanh Văn thừa.

Thế nào là Duyên Giác thừa? Người căn bực trung giải thoát muốn tịch tĩnh ở riêng một chỗ để tự lợi ích nhập định tịch tĩnh phương tiện phân biệt mười hai nhân duyên muốn được đạo Duyên Giác muốn chứng Duyên giác đây gọi là Duyên giác thừa.

Thế nào là Ðại thừa? người căn bực thượng giải thoát muốn khiến tất cả chúng sanh đắc độ được giải thoát vì được Nhứt thiết trí đủ tất cả Phật pháp sáu Ba la mật muốn lợi ích tất cả thế giới muốn dứt tất cả chúng sanh khổ não,  ở trong ngũ dục lạc của tất cả thế giới tâm thường khinh tiện huống là tại thế gian vô lượng khổ, muốn cho chúng sanh trì giới vô thượng, muốn được nghe thấy kinh đại thừa thọ trì phân biệt tư duy tu tập đọc tụng thông thuộc chuyên cần tinh tiến, nếu có Bồ Tát tu bốn nhiếp pháp phải đến thân cận, muốn cho chúng sanh nhiếp lấy chơn trí huệ an trụ trong tứ nhiếp, thường muốn được nghe các pháp yếu thượng thậm thâm thọ trì phân biệt, muốn khiến tất cả chúng sanh nhập thiền định, tự bỏ sự vui của mình để lợi, ích chúng sanh, muốn dùng sức của mình tùy theo sở thích của người mà làm cho họ an trụ trong ba thừa, dầu giáo hóa ba thừa mà tự mình an trụ trong đạo vô thượng chẳng hư chẳng động như kim cương, thường nguyện được vô thượng Bồ đề, nguyện cầu Bồ đề,  đây gọi là Ðại thừa. Ðây gọi là Bồ Tát biết ba thừa.

Bồ Tát nầy nghe pháp như vậy rồi thọ trì tu học rộng phân biệt xong thì biết phương tiện, nơi phật pháp và Tăng năm vóc gieo xuống đất dùng đây là nghiệp hạnh, với chỗ mình làm thì nguyện cầu đạo vô thượng, quy y như vậy phát tâm Bồ đề, lúc đi đứng ngồi nằm ăn uống tắm rửa đều không có tâm niệm khác mà chỉ nguyện cầu vô thượng Bồ đề thường tu học rộng lớn như vậy. Bồ Tát nầy lúc mới nhập định hay nhập định rồi thường nguyện tất cả chúng sanh đắc độ được giải thoát, vì được nhất thiết trí đủ tất cả Phật pháp,  ở trong tất cả thế giới chuyên muốn điều phục tất cả chúng sanh, muốn trong tất cả chúng sanh không ai hơn mình được, muốn đựợc tối thắng, muốn giáo giới tất cả chúng sanh, muốn tất cả chúng sanh được tịch diệt, muốn ở trong tất cả pháp được thành chánh giác đủ tất cả Phật pháp, phát tâm Bồ đề thường tu học rộng lớn như vậy.  Bồ Tát nầy có làm bao nhiêu thiện căn đều nguyện cho tất cả chúng sanh rời lìa bố úy ra khỏi ba ác đạo dứt vô lượng khổ đoạn trừ các phiền não để được Niết bàn.  Hiện tại vị lai ai muốn được Thanh Văn thừa nguyện cho họ được đầy đủ.  Hiện tại vị lai ai muốn được Duyên Giác thừa nguyện cho họ được đầy đủ.  Hiện tại vị lai ai muốn được Ðại thừa nguyện cho họ được đầy đủ.  Nguyện thỉnh cầu hiện tại vị lai tất cả chư Phật Như  Lai trụ thế một kiếp thuyết pháp.  Nguyện thánh chúng theo Phật trụ thế luôn được hòa hiệp.  Bồ Tát nầy suy nghĩ rằng: Mọi nơi tất cả chúng sanh nếu tu thiện căn, hoặc muốn sanh trong Người hay trên Trời hoặc muốn an trụ trong ba thừa, tôi đều nguyện cho họ được đầy đủ cả.

Bồ Tát nầy do vì pháp yếu thậm thâm vô thượng nên trong ba thời luôn đọc tụng không thuộc suy nghĩ pháp ấy.  Nay tôi quy  y tất cả chư Phật Tôn Pháp và Thánh Tăng,  đầu mặt lễ kính Chư Phật oai đức không ai hơn, tướng Phật rất đẹp.  Bồ Tát nầy thường nghĩ rằng , nguyện khắp mọi nơi thường có chư Phật không có chỗ nào trống để tôi khuyến thỉnh trụ thế một kiếp tuyên nói Pháp vi diệu.  Thường quở trách các điều ác hoặc đã hay sẽ làm, nay tôi đã rời lìa tất cả sự ác dầu là trong khoảng một niệm.  nguyện đem tất cả thiện căn khiến các chúng sanh thọ mạng vô lượng an trụ trong tất cả thiện pháp, mau chuyển pháp luân như chư Bồ Tát.  Khiến chư thánh nhơn được giới định huệ giải thoát và giải thoát tri kiến.  Nguyện cho Phật pháp thường trụ tại thế gian để được lợi ích chúng sanh.  Kẻ sanh trong ngũ đạo đều được thiện căn.  Kính lễ chư Phật thường cầu nguyện như vậy.  Bồ Tát nầy có bao nhiêu nguyện lành đều khiến các chúng sanh cùng mình được oai đức vi diệu oai đức thiện diệu.  Tất cả Phật Pháp Tăng Tam bửu hiện tại và vị lai đều khiến trụ thế một kiếp không cõ các lưu nạn, chư Bồ Tát bửu mau được đủ sáu Ba La mật mau thành vô thượng Bồ đề cũng không lưu nạn.  muốn cho tất cả chúng sanh dứt trừ bố úy khổ não hành các hỉ lạc, dứt tất cả bất thiện căn thành tất cả thiện căn, theo đúng sở nguyện thành tựu ba thừa mau đủ sáu Ba la mật thọ mạng vô lượng được giải thoát thành đạo vô thượng.

Bồ Tát kính lễ chư Phật thường cầu nguyện như vậy.

Bồ Tát nầy thường cầu nguyện cho tất cả chúng sanh dứt các khổ não.  Tất cả chư Phật ở tại tất cả thế gian nhẫn đến pháp thân, nguyện đem thân mình phụng thí chư Phật, muốn cho tất cả chúng sanh đắc độ thành đạo vô thượng, tại chỗ thọ sanh tín kính Tam bửu, dùng hương hoa cúng dường hằng sa chư Phật Thế Tôn cũng cúng dường Pháp và Tăng chư Bồ Tát, khiến đồ cúng lượng như núi Tu Di.  trong tất cả thế gian tất cả chúng sanh nếu có cần dùng những thất bửu phòng nhà y phục đồ uống ăn thuốc men giường nệm,  đều cung cấp đầy đủ không để thiếu.  Nếu có người thích nhẫn nhục tinh tiến trì giới, tôi sẽ tùy theo sở thích của họ mà giải thuyết khiến họ thành tựu thắng pháp cho tam bửu đầy đủ, tu sáu Ba la mật mau thành Phật đạo, rời lìa ác pháp khéo hành thiệt nghĩa , thân khẩu ý ba nghiệp chẳng thối Bồ đề thích nơi Bồ đề mọi nơi mọi chỗ thấy Phật và Bồ Tát thường học thiện căn. Ðặt chúng sanh trong thiện pháp.  Bồ tát nầy tự biết đến những thiện căn của người, xu hướng trí huệ, tư duy trí huệ,  vì muốn cho tất cả chúng sanh đắc độ được giải thoát để được nhất thiết trí đủ tất cả Phật pháp.  Bồ Tát nầy có trí huệ như vậy.

Nếu là người không đủ sức tu học như vậy thì phải tự tư duy: Nay tôi nên chuyên tinh tiến thêm mỗi lúc lần lần dứt trừ vô minh, lần lần học trí huệ ấy, khiến trí huệ ấy thêm rộng lớn đầy đủ,  đến trọn đời không hề giải đãi lo rầu.

Bồ Tát phát tâm Bồ đề như vậy niệm tâm Bồ đề như vậy, tu tâm bồ đề như vậy hi vọng tâm Bồ đề như vậy.  Bồ Tát nầy có vô lượng vô biên thiện trí huệ.  Tại sao? Vì trí huệ nầy là tối thắng đệ nhứt trong các thiện trí huệ, khiến tất cả thế gian chúng sanh phát khởi vô lậu trí huệ phát khởi vô học trí huệ, sanh vô lậu trí huệ sanh vô học trí huệ.

Nầy Thiện Tý! Bồ Tát nầy hành trí huệ đấy chẳng lấy làm khó mà lấy làm vui thích mau đủ Bát Nhã Ba la mật «.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Thiện Tý Bồ Tát vui mừng tán thán «Lành hay lành thay, tín thọ phụng hành «.

PHÁP HỘI THIỆN TÝ BỒ TÁT THỨ HAI MƯƠI SÁU      HẾT

--- o0o ---

XXVII.PHÁP HỘI THIỆN THUẬN BỒ TÁT THỨ HAI MƯƠI BẢY

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Ðộc tại nước Xá Vệ cùng các đại chúng: năm trăm Thanh Văn , mười ngàn Bồ Tát cung khính vây quanh. .

Bấy giờ trong thành Xá Vệ có một Bồ Tát tên Thiện Thuận,  đã ở nơi vô lượng Phật quá khứ trồng các thiện căn kính thờ cúng  dường được  chẳng thối chuyển Vô thượng Bồ đề, an trụ đại từ lòng chẳng giận hờn, an trụ đại bi rộng cứu không mỏi, an trụ đại hỉ lành an pháp giới, an trụ đại xả khổ vui bình đẳng, tiết lượng ăn đúng giờ,  ít muốn đủ, thường được chúng sanh ưa thấy, luôn ngũ giới và bát giới trai ở trong thành ấy thương xót gióa hóa sau đó lại khuyến hóa mọi người hành bố thí trì giới nhẫn nhục tinh tiến thiền định trí huệ từ bi hì xả phạm hạnh thanh tịnh.

Bấy giờ Thiện Thuận Bồ Tát vì khiến chúng sanh thấy Phật nghe pháp nên cùng đại chúng sau trước dây quanh sắp đi đến chỗ đức Phật.

Thiên Ðế Thích dùng thiên nhãn thấy Thiện Thuận Bồ Tát thường tinh tiến hành đầu đà đủ tịnh giới tế  độ vững chắc, Thiên Ðế nghĩ rằng nay Bồ Tát Thiện Thuận ấy ở nơi phạm hạnh chẳng hề biếng trễ, phải chăng là vì cầu ngôi Ðế Thích hay muốn làm vua và hưởng dục lạc? Nghĩ như vậy rồi Thiên Ðế hóa làm bốn người trai tráng đến trước Thiện Thuận Bồ Tát nói lời xấu ác mắng nhiếc lại dùng dao gậy chém đập và ngói đá ném chọi Bồ Tát.  Thiện Thuận Bồ Tát an trụ sức từ nhẫn đều chịu đựng những sự gia hại ấy không hề giận hờn.  Thiên Ðế lại hóa làm bốn người trai tráng khác đến bão Bồ Tát *Ôi thưa Ngài Thiện Thuận! Bọn người ác kia đánh mắng Ngài thậm tệ nếu Ngài bão chúng tôi báo thù cho Ngài thì chúng tôi sẽ vì ngài mà giết chết bọn ác ấy *Thiện Thuận Bồ Tát liền nói với bốn trai tráng ấy rằng: *Nầy các thiện nam tử! Các anh chớ nói như vậy, nếu giết hại thì thành ác nghiệp.  Dầu cho có người đến chém nát thân thể tôi như lá táo tôi trọn chẳng sanh lòng giận thù giết hại.  Tại sao?Vì kẻ giết hại bị đọa địa ngục ngạ quỉ súc sanh cho đến dầu được thân người họ cũng chẳng yêu thương cha mẹ đẻ của họ, thường được mọi người ghét bỏ.  Nầy thiện nam tử! tất cả pháp phàm có hai loại thiện và bất thiện.  Do pháp bất thiện mà thọ ác đạo.  Nếu y theo pháp thiện thì được pháp lợi *.

Muốn tuyên lại nghiã ấy Thiện Thuận Bồ Tát nói kệ rằng:

Thiện ác như gieo trồng

Ðều theo nghiệp mà sanh

Nào có hột giống đắng

Mà có trái chín ngọt

Hiện thấy pháp như vậy

Người trí phải suy xét

Khổ báo đền ác nghiệp

Làm lành thường an vui *

Bị từ chối bọn người nầy liền bỏ đi.

Bấy giời Thiên Ðế lại hóa ra khối châu báu vàng bạc rồi sai các trai tráng đến nói với Bồ Tát ấy rằng Ngài có thề phương tiện lấy của báo ấy tùy ý tiêu dùng.  Thiện Thuận Bồ Tát bảo rằng: Các anh nhớ nói như vậy.  Tại sao?  Vì nghiệp trộm cắp hay khiến chúng sanh nghèo cùng hạ tiện không chỗ nương tựa.  Dầu tôi có nghèo đến không đủ sống cũng trọn chẳng trộm cắp.  Kẻ phàm phu ngu mê tham cầu trộm cắp.  Nào có người trí lại làm nghiệp ác ấy *

Bồ Tát nói kệ rằng:

*Chứa của đến ngàn ức

Lòng tham lam chẳng xà

Người trí nói người ấy

Thường nghèo khổ ở đời

Người dầu không một vật

Mà lòng luôn xả ly

Người trí nói kẻ ấy

Ở đời rất giàu sang

Người trí lìa các ác

Tất cả đều đoan nghiêm

Người ngu do tạo nghiệp

Toàn thân đều thô xấu

Người trí khuyên làm lành

Người ngu luôn làm ác

Thà bị người trí mắng

Chẳng cần người ngu khen *.

Nghe Bồ Tát nói như vậy các người ấy liền bỏ đi.

Thiên Ðế lại tự thân đến chỗ Bồ Tát tay cầm trăm ngàn lượng vàng bão rằng: Vừa rồi ở trước vua Ba Tư Nặc trong thành xá vệ tôi cùng người tranh luận cần có một người làm chứng, nếu Ngài có thể làm chứng nhơn cho tôi thì tôi xin tặng cả số vàng nầy *.

Thiện Thuận Bố Tát nói với Thiên Ðế: Ngày nên biết rằng phàm vọng ngữ là nghiêp bất thiện,  đã tự dối mình còn dối cả Thiên Long Bát Bộ.  Vọng ngữ còn có thể làm gốc cho tất cả điều ác cảm lấy ác báo: Hư tịnh giới, hoại sắc thân, hơi miệng hôi thúi, lời nói ra bị nguèời coi rẻ *.

Thiện Thuận Bồ Tát nói kệ rằng:

*Người phạm vọng ngữ

Hơi miệng thường hôi

Vào ác đạo khổ

Không ai cứu được

Phàm ngừời vọng ngữ

Tự dối lấy mình

Cũng phỉnh Thiên Long

Bát Bộ Quỉ Thần

Nên biết vọng ngữ

Làm gốc nhữ ác

Phá giới thanh tịnh

Chết đọa tam đồ

Dầu ông cho tôi

Vàng đầy diêm phù

Tôi trọn chẳng thể

Làm người vọng ngữ *.

Nghe những lời trên Thiên Ðế bỏ đi rồi lại sai Xá Chi phu nhơn Nhựt Quang Phu nhơn và Ngũ Kế các phu nhơn lại đến chỗ Thiện Thuận Bồ Tát thử phá tịnh giới của Bồ Tát ấy.  Chư phu nhơn cùng năm trăm thanh nữ ướp hương đeo hoa đêm khuya ấy đến trước Bồ Tát nói rằng: *Chúng nữ nhơn tôi thanh niên sắc đẹp tình nguyện hầu dưới gối cùng ông hoan lạc.  Thiện Thuận Bồ Tát dùng mắt vô nhiễm quan sát chúng nữ nhơn mà bão họ rằng: Những kẽ cuồng loạn những kẻ tà dâm ở địa ngục xúc sanh ngạ quỉ say đắm hôi dơ mủ máu bất tịnh các la sát hung ác là thân hữu của các người chớ chẳng phải quyến thuộc của chư  Thiên thanh tịnh.

Thiện thuận Bồ Tát nói kệ rằng:

*Người ngu hôn mê nhớ bất tịnh

Nhiễm trước thân mũ máu hôi dơ

Dục lạc mau hết đều vô thường

Ðọa mãi địa ngục súc ngã quỉ

Dầu có biến hóa như các người

Thân hình xinh đẹp đầy thế gian

Ta trọn không sanh một niệm nhiễm

Thường tưởng  như  mộng như oán thù *.

Các phu nhơn Xá chi v. v…dầu dùng hết cách quyến rũ mà Bồ Tát ấy không hề tham nhiễm nên cùng trở về thiên cung thưa với Thiên Ðế rằng: Chúng tôi thấy THiện thuận chí nguyện vững chắc sẽ thành Chánh giác không nghi.  Tại sao?  Vì Bồ Tát ấy đối với chúng tôi không có chút niệm tham ái chỉ có tâm yểm ly.  Dầu nghe nói như vậy nhưng Thiên Ðế vẫn lo buồn như trúng tên độc sợ người ấy  sẽ đoạt ngôi vị của mình, ta nên đến thử lại coi,  ông thấy thiệt nguyện cầu sự gì? Nghĩ xong Thiên Ðế đến trước Bồ Tát  ấy bỏ kiêu mạn đảnh lễ nơi chưn rồi nói kệ hỏi rằng:

Nay Ngài siêng tu hạnh thanh tịnh

Trong các ước nguyện cầu những gì

Là cầu Thích Phạm các Thiên Vương

Hay cầu các  ngôi vua ba cõi *

Thiện Thuận Bồ Tát nói kệ đáp Thiên Ðế:

*Tôi xem Thích Phạm các Thiên Vương

Ngôi vua loài người báo ba cõi

Tất cả vô thường không vững chắc

Thiên đế lại hỏi *Như lời Ngài nói thì Ngài cầu sự gì? ».

Thiện Thuận Bồ Tát nói kệ đáp Thiên Ðế:

« Tôi vốn chẳng tham vui thế gian

Chỉ cầu được thân bất sanh diệt

Siêng tu phương tiện cứu quấn sanh

Nguyện cầu lên kia đường Bồ Ðề ».

Nghe kệ xong lòng Thiên Ðế an vui biết chắc Bồ Tát chẳng cầu ngôi Thiên Ðế, vui mừng hớn hở nói kệ rằng:

«Ngài nói tế độ các chúng sanh

Tâm ấy rộng lớn không vì bằng

Nguyện phá ma quân chứng cam lộ

Do đó hằng chuyễn diệu pháp luân »

Nói kệ tán thán xong, Thiên Ðế cung kính đi nhiễu vòng quanh lạy chưng Bồ Tát rồi bỗng ẩn mất.

Sáng sớm Thiện Thuận Bồ Tát vào Thành Xá Vệ du hóa qua lại được cái linh bằng vàng Diêm phù thưở kiếp sơ.  Cái linh vàng ấy giá trị hơn cõi Diêm Phù.  Bồ Tát cầm linh vàng ất đứng lại ngã tư đường to tiếng xướng rằng: « Ai là người nghèo cùng nhất nơi thành Xá  Vệ tôi sẽ thí cho cái linh vàng nầy ».

Bấy giờ có vị tối thắng lão cựu trưởng giả vội chạy đến nói trong thành nầy tôi là kẻ nghèo cùng nhứt xin thí cho tôi cái linh ấy.  Bồ Tát nói ông chẳng phải người nghèo cùng, vì trong thành nầy còn có một thiện nam nghèo nhứt trong các người nghèo sẽ được thí cho cái linh nầy.  Trưởng giả hỏi người đó là ai vậy.  Bồ Tát đáp chính là vua Ba Tư Nặc.  Trưởng giả nói « Vua Ba Tư Nặc giàu sang nhứt kho tàng đầy dẫy dùng không cùng tận sao ông lại bão là nghèo nhứt trong các kẻ nghèo ».

Ở giữa đại chúng Thiện Thuận Bồ Tát nói kệ đáp rằng:

« Dầu có phục tàng ngoài ngàn ức

Do lòng tham ái không chán đủ

Dường như biển cả nuốt trăm sông

Người ngu như vậy nghèo cùng nhứt

Do đó lại khiến thêm lòng tham

Xoay vần lan tràn nối nhau sanh

Trong đời hiện tại và vị lai

Người vô trí ấy thường nghèo thiếu ».

Nói kệ xong Thiện Thuận Bồ Tát cùng đại chúng đi Ðến chỗ vua Ba Tư Nặc.  Nhằm lúc nhà vua ấy với năm trăm trưởng giả đại thần tính lường các kho tàng của báu.  Bồ Tát liền đến trước nhà vua tâu rằng: « Vừa rồi tôi qua lại du hóa trong thành nầy được cái linh vàng Diêm Phù từ kiếp sơ giá trị hơn cả châu Diêm Phù.  Tôi muốn đem linh nầy thí cho ngừời  nghèo nhứt trong thành đây.  Tôi lại nghĩ rằng người nghèo cùng không  ai hơn nhà vua,  nên tôi đem cái linh vàng  nầy đến dâng.  Nhà vua đã là người nghèo cùng nhứt  xin nhận lấy cái linh vàng nầy ».

Tâu xong Thiện Thuận Bồ Tát lại nói kệ rằng:

« Nếu người nhiều tham cầu

chứa của không chán đủ

Người cuồn loạn như vậy

Gọi là nghèo cùng nhất

Vua luôn thâu thuế nhiều

Phạt ngang kẻ vô tội

Tham mến nơi quốc thành

Chẳng thấy nghiệp đời sau

Ở đời được tự tại

Chẳng giúp đỡ chúng sanh

Thấy các người nghèo khổ

Không hề biết thương xót

Say mê các nữ nhơn

Chẳng sợ đọa ác đạo

Tà loạn chưa từng tỉnh

Há chẳng phải nghèo cùng

Nếu ngừời biết tịnh tín

Quy y Phật Pháp Tăng

Nơi thân mạng của cải

Thường nghĩ là chẳng bền

Biết là chẳng bền rồi

Chẳng mê hoặc thân của

Nên được thân mạng tài

Vĩnh viễn thường vững chắc

Nếu siêng tu niệm xứ

Ưa thích bất phóng dật

Người nầy gọi là giàu

Của nhiều thường an vui

Như lúc lửa cháy hừng

Chẳng chê nhàm rừng cây

Nay vua cũng như vậy

Tham ái không  chán đủ

Nước chẳng chán mây mù

Biển chẳng chán nhiều nước

Nhà vua cũng như vậy

Có lúc nào chán đủ

Nhựt nguyệt thường luân chuyển

Chẳng chán đi bốn phương

Nhà vua cũng như vậy

Ðến chết không thôi dứt

Như lúc lửa cháy lên

Chẳng chán bỏ cỏ cây

Người trí cũng như vậy

Luôn luôn làm điều lành

Như nuớc chẳng chán mây

Như biển chẳng chán nước

Người trí cũng như vậy

Chẳng chán tăng trưởng lành

Ngôi vua dù tự tại

Rốt ráo về vô thường

Tất cả đều bất tịnh

Người trí nên xả ly».

Nghe xong nhà vua hổ thẹn bảo Bồ Tát rằng: «Lành thay, thưa Ngài, dầu Ngài khuyên điều lành mà tôi còn chưa tin.  Theo những điều Ngài vừa nói đó là Ngài tự nói hay có người chứng minh ».

Thiện Thuận Bồ Tát nói: «Nhà vua chẳng nghe ư?  Ðức Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác Nhứt thiết trí nay hiện ở ngoài thành Xá Vệ tại vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Ðộc cùng vô lượng Thiện Nhơn Bát Bộ sẽ chứng minh Ðại Vương là người nghèo cùng ».

Vua Ba Tư Nặc nói: «Tôi xin cùng Ngài đến chỗ đức Phật để được nghe lời răn dạy và quy y cúng dường ».

Thiện Thuận Bồ Tát nói với vua rằng: « Ðại Vương nên biết cảnh giới Phật chẳng phải hàng phàm ngu lường biết được. Ðức Phật đã phá phiền não mạn thương xót chúng sanh thành tựu thánh trí hay biết rõ đời nay và đời sau.  Nếu người có ý nguyện thiện căn thù thắng thì dù ở rất xa đức Phật cũng thường gia họ. Nếu đức PHật biết lòng tôi muốn được Ðại Vương tin nơi lời tôi,  đức Phậtr sẽ đến đây tác chứng cho tôi.  ».

Bồ Tát liền trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chắp tay cung kính nói kệ thỉnh Phật:

Như Lai chơn thiệt trí

Thương yêu các quần sanh

Nguyện biết thâm tâm tôi

Ðoái thương đến tác chúng ».

Lúc Bồ Tát tuyên kệ thỉnh xong đại địa bỗng rung động nứt ra, năm trăm Thanh Văn mười ngàn Bồ Tát Thiên Long Bát Bộ đoanh vây đức Như Lai từ đất vọt lên.  Thiện Thuận Bồ Tát đến trước đứ Phật chấp tai cung kính bạch rằng: «Bạch đức Thế Tôn! Vừa rồi tôi đi vu hóa trong thành Xá Vệ nầy được cái linh vàng Diêm Phù từ kiếp sơ giá trị hơn cả châu Diêm Phù.  Tôi muốn đem linh nầy thí cho người nghèo cùng nhứt trong thành Xá Vệ.  Tôi lại nghĩ rằng vua Ba Tư Nặc là người nghèo cùng nhứt trong thành nầy.  Tại sao? Vì cậy ngôi vua nên đối với các chúng sanh chưa từng thương xót, tàn hại bóc lột cướp đoạt xâm tổn ngang của người, bị tham ái che lấp chẳng biết chán đủ.  Tôi cho nhà vua là người nghèo cùng nhứt nên đem linh vàng dâng lên vua.  Nhà vua ấy hỏi tôi ông bảo tôi nghèo có ai chứng minh chăng? Tôi đáp rằng đức Như Lai Ðại Sư Ứng Cúng Ðẳng  Chánh Giác dứt bỏ phiền não không còn sót thừa bình đẳng thương yêu chúng sanh sẽ chứng minh lời của tôi.  Ngưỡng mong đức Thế Tôn dạy bảo cho được lợi ích vui mừng ».

Vì muốn điều phục nên đức Phật nói với vua Ba Tư Nặc rằng: «Hoạc có ở nơi pháp Thiện Thuận nghèo cùng còn vua thì giàu sang, hoặc có ở nơi pháp vua nghèo cùng mà Thiện Thuận thì giàu sang.  Như thân lên ngôi vua tự tại vàng bạc châu báu kho tàng đầy dẫy, bây giời vua giàu sang mà Thiện Thuận thì nghèo cùng.  Như siêng tu phạm hạnh thích tịnh giới xuất gia đa văn lìa phóng dật đem ngũ giới bát trai cứu tế không mỏi thì vua thiệt nghèo cùng mà Thiện Thuận thì giàu sang.

Ðại Vương nên biết rằng tất cả tài vật của tất cả chúng sanh trong nước Kiều Tát La đem so với ngũ giới bát trai của Thiện Thuận thọ trì kiên cố thanh tịnh không bằng một phần trăm ngàn.

Vua Ba Tư Nặc nghe lời dạy chơn thiệt của Dức Như Lai liền bỏ kiêu mạng chắp tay ân cần chiêm ngưỡng Thiện Thuận mà kệ rằng:

Lành thay xô dẹp ngã mạn tôi

Sẽ được thân Phập rất tối thắng

Tôi đem ngôi vua xả cho ngài

Nguyện hằng làm chúng Bồ Ðề ngài

Thiệt tôi nghèo cùng Ngài thì giàu

Nay biết lời nầy chẳng phải dối

Ngôi vua luống làm nhơn gây khổ

Trái với pháp lành sanh ác đạo ».

Nói kệ xong vua Ba Tư Nặc bạch Phật rằng: «Bạch đức Thế Tôn! Nay tôi phát tâm Vô thượng đại Bồ đề nguyện cho chúng sanh an lạc giải thoát sanh tử trói buộc.  Nay tôi nguyện đem kho tàng vàng bạc tài vật chia làm ba phần: Một phần cúng dướng đức Như Lai và chúng Tỳ Kheo, một phần thí cho người nghèo cùng khổ não không nơi nương tựa trong thành Xá Vệ, một phần tài vật lưu dụng việc nước.  Tất cả vườn ao hoa qủa của tôi đều nguyện dâng lên Ðức Như Lai và chùng Tỳ Kheo.  Mong đức NHư Lai đoái thương nạm thọ ».

Bấy giờ năm trăm trưởng giả nước Kiều Tát La thấy sự việc như vậy đều phát tâm Vô thượng Bồ Ðề.

Thiện Thuận Bồ Tát bạch Phật: «Ngửa mông đức Thế Tôn vì hàng đại chúng nói pháp yếu, khiến các chúng sanh những người được gặp Phật không luống uổng ».

Ðức Phật phán dạy: «Các thiện nam tử! Có ba tư lương vô lượng công đức dầu chư Như Lai có tuyên nói cũng chẳng hết được, huống là hàng Thanh Văn Duyên Giác.  Những gì là ba tư lương? Một là hộ trì chánh pháp, hai là phát tâm Bồ Ðề, ba là khuyên các chúng sanh khởi nguyện vô thượng.

Lại có ba mươi hai pháp, nếu các thiện nam tử thiện nữ nhơn có thể siêng tu tập thì ta chẳng luống uổng thấy đức Như Lai.  Những gì là ba mươi hai pháp? Một là ở nơi chư Phật sanh lòng tin bất hoại, hai là hộ trì chánh pháp cho còn lâu, ba là đối Tăng tôn trọng thì chẳng khing mạn, bốn là đối với người ứng cúng thì cung khính thân cận, năm là nơi thương nơi ghét tâm thường bình đẳng, sáu là hằng đối với chánh pháp thích nghe cung kính, bảy là an trụ vắng vẻ rời lìa ồn ào, tám là nơi Phật thừa diễn nói không mỏi, chín là lúc thuyết pháp chẳng vì danh lợi, mười là chí cầu chơn thiệt đúng lý siêng tu, mười một là xả thí, mười hai là trì giới, mười ba là nhẫn  nhục, mười bốn là tinh tiến, mười lăm là chánh định, mười sáu là chánh huệ, mười bảy là đối với chúng sanh tùy hỉ hộ niệm, mười tám là thành thục chúng sanh chẳng quên mất chánh pháp, mười chín là ở nơi tự thân khéo tự điều phục, hai mươi là dùng pháp yếu lành điều phục mọi người hai mươi mốt là chẳng nhiễm phiền não, hai mươi hai là thường thích xuất gia, hai mươi ba là ở a lan nhã,  hai mươi bốn là biết đủ đối với bốn thánh chủng, hai mươi lăm là siêng tu đầu đà, hai mươi sáu là bỏ pháp bất thiện, hai mươi bảy là hoằng thệ vững chắc, hai mươi tám là vắng vẻ không giải đãi, hai mươi chín là trồng các gốc lành, ba mươi là thường chẳng phóng dật, ba mươi mốt là xa rời kiến chấp Nhị thừa, ba mươi hai là tán thán đại thừa ».

Nghe pháp nầy năm trăm Tỳ Kheo xa trần lìa cấu được pháp nhãn tịnh và một vạn hai ngàn chúng sanh đồng phát tâm vô thượng Bồ Ðề.

Ðem pháp giáo hóa khiến các chúng sanh được thiện lợi xong,  đức Thế Tôn cùng chư Tỳ Kheo và chúng Bồ Tát bỗng ẩn mất.  Vua Ba Tư Nặc thấy sự ấy và vui mừng hớn hở liền đem hai cái y giá trị trăm ngàn lượng vàng thí cho Thiện Thuận Bồ Tát mà thưa rằng: «Lành thay thưa Ngài xin thương tôi mà nạp thọ ». Thiện Thuận Bồ Tát nói với vua rằng: «Tâu Ðại Vương! Tôi chẳng nên nhận hai cái y nầy.  Tại sao? Vì tôi đã có y bá nạp hằng máng trên nhánh cây như là đựng trong rương tủ, tất cả mọi người không có ý tưởng trộm lấy.  Tôi đã tự không lòng tham lẫn cũng làm cho người chẳng sanh lòng ái trước, có ai bố thí thì gọi là thanh tịnh bố thí ».

Vua Ba Tư Nặc lại nói nếu Ngài chẳng nhận thì xin vì tôi mà đạp lên hai y nầy, khiến tôi mãi mãi an lạc lợi ích.

Bồ Tát liền vì vua nên hai chưng đạp lên hai cái y ấy.

Vua Ba Tư Nặc lại bão Bồ Tát rằng:«Nay hai cái y ấy đã được chính thân Ngài vì tôi mà nhận rồi, tôi nên dùng nó làm việc gì?».

Thiện Thuận Bồ Tát nói với vua rằng: « Ðại Vương đem hai cái y nầy thí cho kẻ nghèo cùng không chỗ nương tựa trong thành ».

Vua Ba Tư Nặc y lời Bồ Tát hội hộp chúng người nghèo lại rồi đem hai cái y ấy thí cho họ.  Các người nghèo chạm đến hai cái y ấy, người cuồng được tỉnh, người điếc được nghe, người mù được thấy, người thiếu căn được đủ căn,  đó lá do sức oai thần của Bồ Tát vậy.  Mọi người đồng lên tiến rằng: «Chúng tôi lấy gì báo ơn Bồ Tát! ». Trên hư không có tiếng bỏa rằng: Chúng nhơn nên biết đối với Thiện Thuận Bồ Tát chẳng thể dùng hoa hương ăn uống báo ơn được, chỉ phải mau phát tâm Bồ đề thôi.

Năm trăm người nghèo nghe tiếng nói trên không, họ liền nói kệ rằng:

Nay đây chúng tôi

Phát tâm Bồ Ðề

Sẽ thành chánh giác

Tuyên thuyết thắng pháp

Ở nơi chúng sanh

Ban cho an lạc

Tôi thích Bồ Ðề

Vì được Phật Pháp ».

Vua Ba Tư Nặc nói với Bồ Tát rằng: «Lành thay thưa Ngài, nếu laúc nào Ngài muốn đến gặp đức

Phật xin báo cho tôi biết tôi sẽ xin tùy tùng ».

Thiện Thuận Bồ Tát nói: « Ðại Vương nên biết chư Phật khó gặp chánh pháp khó nghe, há có riêng mình nhà vua đi đến chỗ đức Phật!  Ðại Vương nên cùng chúng sanh làm thiện hữu. Ðại Vương nên truyền lịnh cho tất cả người thành Xá Vệ đếu tùy tùng, người nào trái lệnh thì dùng pháp luật trị phạt.  Tại sao? Vì chư Bồ Tát còn có quyến thuộc đoanh vây huống là đại vương».

Vua Ba Tư Nặc hỏi: «Ai là quyến thuộc của Bồ Tát? ».

Thiện Thuận Bồ Tát đáp: «khuyên phát tâm Bồ Ðề là quyến thuộc của Bồ Tát vì là cho giác ngộ vậy khyên thấy đức Như Lai là quyến thuộc của Bồ Tát vì chẳng hư vọng vậy.  Khuyên nghe chánh pháp là quyến thuộc cuả Bồ Tát vì được đa văn vậy.  Khuyên thấy Thánh chúng là quyến thuộc của Bồ Tát vì được thiện hữu vậy.  Tứ nhiếp là quyến thuộc cuả Bồ Tát vì nhiếp chúng sanh vậy.  Sáu Ba La mật là quyến thuộc của Bồ Tát vì tăng trưởng Bồ đề vậy.  Ba mươi phẩm trợ đạo là quyến thuộc của Bồ Tát vì hướng đạo tràng vậy.  Bồ Tát có ngần ấy quyến thuộc trang nghiêm thị vệ hay dẹp quân ma đến sư tử hống lên tọa tối thắng vậy ».

Vua Ba Tư Nặc cùng đại chúng vui mừng hớn hở, chín ngàn chúng sanh lìa cấu phiền não được thanh tịnh nhãn.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Thiện Thuận Bồ Tát, vua Ba Tư Nặc cùng hàng trời Người Thiên Long Bát Bộ nghe lời Phật nói hoan hỉ phụng hành.

PHÁP HỘi THIỆN THUẬN BỒ TÁT

THỨ HAI MƯƠi BẢY

HẾT

--- o0o ---

XXVIII.PHÁP HỘI DŨNG MÃNH THỌ TRƯỞNG GIẢ THỨ HAI MƯƠI TÁM

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Xá Vệ tại vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Ðộc cùng chúng đại Tỳ Kheo ngàn hai trăm năm mươi người câu hội,  đều là A La Hán các lậu đã hết không còn phiền não,  được thượng điều phục như đại long, chỗ làm đã xong bỏ những gánh nặng đã được lợi mình hết kiết sử các cõi, chánh trí giải thoát tâm được tự tại, tối thượng ứng cúng mọi người quen biết, chỉ có Ngài A Nan còn ở bực hữu học.  Tên của các Ngài ấy là:A Nhã Kiều Trần Như, Ma Ha Ca Diếp, Ma Ha Ca Chiên Diên, Ma Ha Ca Thấp Ba, Xá Lợi Phất,  Ðại Mục Kiền Liên,

Ma Ha Kiếp Tân Na, Ma Ha Câu Si La, Ma Ha Phạm Phả, La Hầu La, Nan Ðà v. v…làm bực thượng thủ.

Lại có năm trăm đại Bồ Tát câu hội đều được tam muội và đà la ni.

Bấy giờ trong thành Xá Vệ có trưởng giả tên Dũng Mãnh giàu có nhiều của báu kho đụn đầy tràn, những vàng bạc lưu ly xa cừ mã não san hô hổ phách ma ni chơn châu voi ngựa bò dê kẻ hầu người hạ các loại buôn bán tất cả đều nhiều.  Thưởng giả Dũng mãnh Thọ cùng năm trăm trưởng giả yến hội nghị rằng: «Nầy các Ngài! Phật xuất thế khó,  được thân người khó, gặp Phật cũng khó, ở trong Phật pháp do lòng tinh xuất gia cũng khó, thành tánh Tỳ kheo lại càng khó,  đúng phép tu hành cũng khó, biết ơn báo ơn mang chút ơn chẳng quên người nầy khó có,  ở nơi Phật  phápcó thể sanh lòng tin ưa người nầy khó được, tin ưa thành tựu việc nầy lại khó, trang nghiêm Phật pháp sự nầy cũng  khó, giải thoát sanh tử càng khó gấp bội.  Chúng ta vì Thanh Văn thừa Bích Chi Phật thừa mà cầu diệt độ hay sẽ phát xu tối thượng Phật thừa».

Mọi người đều xướng lên rằng: «Chúng ta phải ở nơi vô thượng Phật đạo mà chứng Niết Bàn».

Chúng trưởng giả quyết nghị xong cùng xuất thành đến rừng Kỳ Ðà đảnh lễ chưn Phật hữu nhiễu ba vòng ngồi qua một bên.

Ðức Thế Tôn biết mà cố ý hỏi: «Chư trưởng giả có duyên gì nay đến chỗ Phật? ».

Trưởng giả Dũng Mãnh Thọ cùng năm trăm trưởng giả đứng dậy trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chấp tay cung kính bạch Phật rằng: «Bạch đức Thế Tôn! Chúng tôi đồng tập hội nghị rằng: Phật xuất thế khó, thân người khó được nhẫn đến giải thoát sanh tử càng khó gấp bội, nay chúng ta sẽ ở nơi Thanh Văn Thừa, Bích Chi Phật thừa mà cầu diệt độ hay sẽ phát xu vô thượng Phật thừa! Chúng tôi đồng xướng lên rằng: chúng ta phải ở nơi vô thượng Phật đạo mà chứng Niết bàn.  Do quyết nghị ấy mà chúng tôi đến chỗ đức Như Lai Ðẳng Chánh Giác.

Bạch đức ThếTôn!  Ðại Bồ Tát chí cầu vô thượng Bồ đề, phải học thế nào? Trụ thế nào? Tu thế nào?.

Ðức Phật nói: «Lành thay lành thay! Các ông phát xu Vô thượng Bồ đề đến chỗ Phật phải lắng nghe kỹ khéo nghĩ nhớ lấy.  Như chư đại Bồ Tát nên học nên trụ nên tu sẽ vì các ông mà nói ».

Chúng trưởng giả vâng lời dạy lắng nghe.

Ðức Phật phán dạy: «Nầy chư trưởng giả!  Ðại Bồ Tát ở nơi vô thượng Bố đề có chí nguyện thù thắng phải đối với tất cả chúng sanh khởi tâm đại bi, phải rộng tu hành phải siêng huân tập.  Vì thế nên Bồ Tát ở nơi thân thể sanh mạng tài sản vợ con kho tàng nhà cửa uống ăn y phục xe cộ mền nệm hoa hương tất cả đồ dùng phải là không ái trước.  Tại sao?Vì chúng sanh chấp trước nơi thân mà tạo nghiệp ác, do nghiệp ác mà đọa trong địa ngục.  Nếu đối với chúng sanh khởi tâm đại bi thì chẳng chấp trước thân mạng tài và sẽ sanh thiện đạo.  Ðại Bồ Tát ở nơi vô thượng Bồ đề có chí nguyện thù thắng đối với chúng sanh khởi từ bi rồi phải tu đại xả mà chẳng cầu báo, người chẳng cầu báo phải an trụ giới luật, ba giới thanh tịnh rồi phải đủ nhẫn nhục hay nhẫn các điều ác hại rồi nên phát khởi tinh tiến chẳng tiếc thân mạng, nên tu nhứt tâm an trụ thiền định, nên tu trí huệ thiện xảo phương tiện, phải ở nơi ngã nhơn chúng sanh thọ mạng đều xả ly.  Vì chúng sanh nên hành bố thí thọ trì cấm giới, vì chúng sanh nên tu nhẫn nhục phát khởi tinh tiến, vì chúng sanh nên nhập thiền định tu tập trí huệ thiện xảo phương tiện».

Chúng trưởng giả bạch Phật: «Bạch đức Thế Tôn!  Ở nơi thân mạng và vợ con tất cả tài vật lòng chúng tôi thường mến tiếc. Ðại Bồ Tát quan sát thế nào ở nơi thân mạng tài có thể không tham lẫn? ».

Ðùc Phật phán dạy: «Nầy thiện nam tử!  Ðại Bồ Tát có chí nguyện thù thắng nơi Vô thượng Bồ Ðề phải quan sát thân nầy có vô lượng lỗi họa, các vi trần tích tập sanh trụ dị diệt niệm niệm dời đổi, chín cửa chảy dơ như hang rắng độc, trong ấy không chủ như xóm hoang vắng, rốt ráo phá hoại như ngói bình chưa nung, nước dơ đầy tràn như chậu phẩn dãi,  chứa những bất tịnh như hầm tiêu, chẳng động chạm đến được như nhọt dữ, tham ngon bị họa như món ăn lộn chất độc, chẳng biết ơn đức như Vị Sanh Oán, khi  dối mọi người như ác tri thức, bị si ái hại như làm bạn khỉ vượng, dứt mạng trí huệ như sát nhơn,  đoạt các pháp lành như trộm cướp, thường tìm dịp hại như oán thù, không có từ tâm như người hàng thịt, khó hầu gần như kẽ bạo ác, như tên cắm vào thân động tới thì đau như nhà hư mục phải luôn sửa sang, như xe cũ hư khó dùng, như hộp rắng độc khó gần, như quán trọ chỗ họp của kẻ mệt mõi, như nhà cô độc không bị nhiếp thuộc, như lính ngục chuyên hai, như vua lo nước, như thành trì biên giới phải phong sợ, như ác quốc nhiều tai họa, như chén bể khó cầm, như thờ lửa không chán, như dương diệm hư dối, như huyễn hóa mê hoặc người như lột cây chuối không lõi cứng, như khối bọt nước chẳng nắm cầm được, như bong bóng nước mau sanh mau diệt, như cây bờ sông lâm nguy lai động, như giòng sông chảy xiết trọn đến biển chết.

Bồ Tát lại quan sát thân nầy nhơn duyên trước sau của nó, ban đầu do dục ái hòa hiệp mà sanh, vì nuôi lớn lên nuốt đồ ăn vào đến sanh tạng đàm ấm tiêu hóa, kế vào đến huỳnh tạng lúc sắp thục thì biến làm chất chua, kế vào đến phong tạng do phong lực chia ra nước và cặn bã lưu hành riêng thành đại tiểu tiện.  Nước biến ra máu máu biến thành thịt, trong thịt sanh mỡ, nơi mỡ sanh xương sanh tủy.  Nhơn duyên của thân thể trước sau đều bất tịnh như vậy.

Khi quan sát như trên Bồ Tát lại nên suy nghĩ: Thân nầy do ba trăm sáu mươi khối xương ráp thành như nhà mục hư, các lóng đốt chi trì dùng bốn lưới mạch giăng bủa giáp vòng, năm trăm phần thịt như bùn tô trét, sáu mạch cột nhau, năm trăm gân ràng rịt, bảy trăm mạch nhỏ dùng làm lạc bện, mười sáu mạch to câu mang liền nhau, có hai sợi dây thịt dài ba tầm rưỡi vấn gút nơi trong, mười sáu trường vị vây quanh sanh tạng thục tạng, hai mươi lăm mạch hơi như kẻ song, , một trăm lẻ bảy cửa huyệt như bình bể nát, tám vạn lỗ lông như cỏ loạn trùm, năm căn bảy khiếu đầy tràng chất dơ, bảy lớp da gói ghém, lục vị nuôi lớn như thờ lửa nuốt thâu chẳng chán.

Thân thể như vậy tất cả hôi dơ tánh chất thúi rã.  Có ai nên ái trọng nó mà sanh  kiêu mạn. Chỉ nên quan sát nó như giữ cái bình, như gìn chiếc xe, nuôi dưỡng nó để được đến Bồ Ðề vậy ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Thân nầy là chậu dơ

Dường như bình đựng phẩn

Phàm phu không trí huệ

Cậy sắc sanh kiêu mạn

Trong mũi hằng chảy mũi

Hơi miệng luôn hôi hám

Mắt ghèn thân đầy trùng

Ai nên tưởng lạc sạch

Như người cầm hòn than

Mài dồi muốn trắng bóng

Dầu mài đến mòn hết

Thể sắt than không đổi

Dầu muốn thân mình sạch

Rửa hết cả nước sông

Thân trọn không sạnh được

Vì thể chất vốn dơ.

Nầy các thiện nam tử!  Nếu Bồ Tát phátchí nguyện thù thắng hướng đến vô thượng Bồ đề thì nên quan sát thân thể nầy bốn mươi bốn thứ:

Một là thân nầy đán chán vì tánh không hòa hiệp vậy.  Hai là thân nầy hôi dơ vì máu mủ thường chảy vậy.  Ba là thân nầy chẳng bền vì cứu cánh bại hoại vậy.  Bốn là thân nầy yếu đuối vì chi tiết trì nhau vậy.  Năm là thân nầy chẳng sạch vì chất dơ dáy đầy tràn vậy.  Sáu là thân nầy như ảo thuật vì phỉ gạt phàm phu vậy.  Bảy là thân nầy như miệng nhọt vì cửu khiếu thường chảy vậy.  Tám là thân nầy lưả cháy vì lửa dục thạnh vậy.  Chín là thân nầy là lửa vì lửa giận mạnh vậy.  Mười là cháy khắp vì lửa si cháy khắp vậy.  Mười một là thân nầy tối tăm vì tham sân si vậy.  Mười hai là thân nầy sa lưới vì bị lưới ái trùm vậy. Mười ba là thân nầy là khối ung nhọt vì đầy ung nhọt vậy.  Mười bốn là thân nầy chẳng an vì bốn trăm lẻ bốn bệnh vậy.  Mười lăm là chỗ ở của côn trùng vậy. Mười sáu là thân nầy vô thường vì cứu cánh phải chết vậy.  Mười bảy là thân nầy ngoan si vì không rõ các pháp vậy.  Mười tám là như  đồ sành vì sanh trụ hoại vậy.  Mười chín là bức bách vì nhiều lo sầu vậy.  Hai mươi là không được cứu hộ vì chắc hoại diệt vậy.  Hai mươi mốt là hiểm ác vì siễm cuống khó biết vậy.  Hai mươi hai là như hố không đáy vì tham muốn không chán vậy.  Hai mươi ba là như lửa nhận củi vì tham sắc chẳng nhàm vậy.  Hai mươi bốn là không nhàm đủ vì tham thọ ngũ dục vậy.  Hai mươi lăm là như bị đập đánh vì bị tổn hại vậy.  Hai mươi sáu là bất định vì thạnh suy tăng giảm vậy.  Hai mươi bảy là thân chuyển theo tâm vì chẳng chánh tư duy vậy.  Hai mươi tám là chẳng biết ơn vì chắc bỏ gò mả vậy.  Hai mươi chín là bị kẻ khác ăn vì chồn sói kiến mối ăn vậy.  Ba mươi là như bộ máy vì gân xương chi trì vậy. Ba mươi mốt là  chẳng khả quan vì máu mủ phẩn dơ vậy.  Ba mươi hai là chẳng tự do vì phải nương uống ăn vậy Ba mươi ba là hư vọng gói cột vì trọn bại hoại vậy.  Ba mươi bốn là ác hữu vì nhiều nghịch hại vậy.  Ba mươi lăm là kẻ giết hại vì nó tự tàn hại vậy.  Ba mươi sáu là đồ khổ họa vì nhiều khổ bức bách vậy.  Ba mươi bảy là khối khổ vì năm uẩn sanh vậy.  Ba mươi tám là không có chủ vì các duyên sanh vậy.  Ba mươi chính là không có mạng vì rời lìa tướng nam nữ vậy. Bốn mươi là rỗng không vì phải quán uẩn giới sứ vậy.  Bốn mươi mốt là hư vọng vì như chiêm bao vậy.  Bốn mươi hai là chẳng thiệt vì như  huyễn hóa  vậy.  Bốn mươi ba là huyễn hoặc vì như dương diệm vậy.  Bốn mươi bốn là thân nầy khi dối vì như bóng tượng trong gương vậy.

Lúc quan sát thân thể như vậy,  đối với thân mạng vợ con tài vật Bồ Tát đều lìa chán không còn ái luyến mau thành tựu sáu Ba la mật sớm được vô thượng Bồ đề ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

« Ðược thân người tốt thật là khó

Chớ vì thân nầy tạo nghiệp ác

Cứu cánh gò hoanh nuôi chồn sói

Chớ vì ác kíến sanh tham ái

Phàm ngu mê hoặc vì cuồng si

Do ái thân nầy tạo ác nghiệp

Thân nầy cũng lại chẳng biết ơn

Ngày đêm chỉ thêm duyên khổ họa

Cơ quan động chuyển thường mỏi nhọc

Mũi qiải tiên lợi hằng tràn đầy

Ðói khát nóng rét luôn bức ngặt

Nào có người trí lại ái thân

Thân nầy không nhàm như hố sâu

Luống hay nuôi lớn những oán hại

Do nơi thân nầy thường làm ác

Phải thọ khổ báo vô lượng kiếp

Nên nhớ gìa chết siêng tu phước

Chánh tín sanh vào trong Phật pháp

Uống ăn y phục các hương thoa

Dưỡng nuôi thân nầy đã từ lâu

Ai hay nắm giữ cho chẳng hoại

Phải biết vô ích chớ đam mê

Ðức Phật Như Lai rất khó gặp

Trong vô lượng khiếp một lần hiện

Ðối với Phật pháp nên tin sâu

Ác đạo đáng sợ chớ theo nó

Dầu cho sống lâu ngàn kiếp năm

Còn sợ vô thường sanh lòng chán

Huống là giây lát không bảo đảm

P hải bị trầm luân trong ác đạo

Hoặc có ác hữu đến khuyên bảo

Thân người khó được nay đã được

Cầu nhiều của báu hưởng dục lạc

Kịp thuở khỏe mạnh vui chơi thỏa

Có ai cầu của mà sung sướng

Dầu được giữ gìn vẫn khổ nhọc

Người ngu như vậy luống vọng ngôn

Thế nên người trí phải quan sát

Tài vật như ảo cũng như mộng

Chúng sanh ngu si bị phỉnh lầm

Trong sát na được sát na mất

Ðâu có người trí lại mến luyến

Như nhà ảo thuật hóa ảo sự

Thành càn Thát Bà nhiều hình sắc

Của báu cũng vậy gạt phàm ngu

Ở trong hư vọng nào có thiệt

Chiu nhiều khổ não cầu tài lợi

Nước lửa vua giặc thường xâm đoạt

Do đây hay làm nhơn duyên khổ

Ðâu có người trí  sanh mếm luyến

Có những kẻ thường hoài tham ái

chạy theo tài lợi không biết chán

Ðối với cha mẹ không từ tâm

Cho đến thân thuộc sanh oán hại

. Lời nói thuận hành lòng sâu độc

Gây tạo nhiều nghiệp duyên khi dối

Hoặc học tà luận tà chú thuật

Dối khoe tài nghệ như dâm nữ

Hoặc lại siểm cuống hiện nhu hòa

Hoặc lại cang cư

ờng hiện oai mãnh

Vô lượng ác nghiệp nhiều như vậy

Không gì chẳng do tài lợi sanh

San hô vàng ngọc châu ma ni

Vật ấy bổn lai như bọt bóng

Chẳng biết được nó như ảo hóa

Vì vật hư giả đọa tham đồ

Thời kỳ Di Lạc Phật xuất thế

Bổ xứ thành Phật nối Thích Ca

Cõi nước hoàng kim lót mặt đất

Thất bửu hiện ra từ đâu đến

Kiếp tận thế gian bị thiêu hoại

Tu Di sông biển khô cháy hết

Cứu cánh hư mất hoàn hư không

Những của báo nầy đi về đâu

Gây tạo nghiệp báo ác cầu tài vật

Nuôi nấng vợ con cho rằng vui

Ðến lúc lăm chung khổ bức thân

Hoặc vợ hoặc con không cứu được

Ở trong tam đồ kinh sợ kia

Chẳng thấy vợ con cùng thân thuộc

Ngựa xe của báu thuộc người khác

Thọ khổ có ai chia sớt được

Cha mẹ anh em cùng vợ con

Bằng hữu bè bạn và của cải

Chết đi không một cùng gần kề

Chỉ có ác nghiệp thường theo sát

Người trí trọn chẳng vì thân ái

Mà tạo nghiệp mãn mời ra khỏi

Thân thuộc không ai thay thế được

Diêm La sứ giả chỉ khảo nghiệp

Chẳng hỏi thân quyến và bằng hữu

Người được thân người chẳng bỏ ác

Khổ sở nay phải cam nhận chiu

Diêm La thường bảo người tội ấy

Ta không gia được một chút tội

Người tự tạo tội nay tự đến

Nghiệp báo tự chiệu không ai thế

Cha mẹ vợ con không cứu được

Chỉ nên siêng tu nhơn xuất thế

Thế nê phải bỏ nghiệp xích xiềng

Khéo biết xa lìa cầu an lạc

Với vợ con nhà nên biết sợ

Hằng nương Phật giáo chánh tu hành

Tại gia phùng thạnh là gốc khổ

Dường như lò lữa rất đáng sợ

Thân tâm nóng bức bị đốt cháy

Ðâu có người trí sanh tham ái

Ưa thích tu hành các Phật pháp

Không hề doanh cầu là khoái lạc

Phàm phu ngu tối chẳng biết hay

Nhà là gốc khổ lại tham ái

Nơi khối da xương gân thịt kia

Mê lầm vọng tưởng là chồng vợ

Chẳng biết thân thể như ảo hóa

Phàm phu ngu tối sanh tham ái

Người trí biết thân là lỗi họa

Dục lạc trong đời đều vất bỏ

Cầu pháp phải như cầu lương dược

Phải mau bỏ lìa dây tại gia ».

Nghe pháp xong năm trăm trưởng giả được vô sanh nhẫn vui mừng hớn hở nói kệ rằng:

«Mừng thay được lợi lớn

Tối thượng trong lợi ích

Chúng tôi đối Phật pháp

Ðều sanh lòng vui thích

Phát xu đại  Bồ đề

Lợi lạc cho chúng sanh

Pháp lành dùng nuôi mạng

Giác huệ tự an tâm

Thương xót các chúng sanh

Nguyện sẽ thành Phật đạo

Chúng tôi đều đã phát

Tâm Bồ đề vô thượng

Thân vàng tướng trang nghiêm

Chiếu sáng khắp thế giới

Người thích tâm Bồ đề

Sẽ được tâm Như Lai

Ðại tâm Bồ đề tâm

Tối thượng trong các tâm

Giải thoát tất cả phược

Ðầy đủ các công đức

Các chúng sanh ít phước

Nơi đây không ưa thích

Chẳng nhìn lỗi sanh tử

Chẳng thích tâm Bồ đề

Tâm Bồ đề công đức

Nếu có sắc phương phần

Rộng khắp cõi hư không

Không gì dung chứa được

Trong sát độ chư Phật

Nhiều như các sông Hằng

Giả sử trải trân bửu

Dùng cúng dường chư Phật

Có người hay chấp tay

Hồi hướng tâm Bồ đề

Phước đây hơn phước trên

Chẳng thể suy tính được

Nào riêng phước cúng dường

Phước khác cũng như vậy

Tâm Bồ đề như vậy

Ðấng Tối Thắng tuyên nói

Tâm Bồ đề tối thắng

Như thuốc a già đà

Trừ được tất cả bịnh

Cho tất cả an vui

Tôi thấy các chúng sanh

Bị ba đọc nhiệt não

Trí giả vô lượng kiếp

Cần khổ thường tu tập

Như Y Vương dũng mãnh

Ðầy đủ hạnh Bồ đề

Cứu vớt chúng sanh khổ

Lìa hẳn các ưu não

Tất cả chỗ thọ sanh

Trọn chẳng bỏ thân nầy

Siêng tu các hạnh nguyện

Dũng mãnh cầu Phật pháp

Chúng tôi được lợi lành

Chúng tôi lòng vui thích

Nay gặp Phật Thích Ca

Sẽ được thân Như Lai ».

Bấy giờ đức Thế Tôn liền mỉm cười, từ diện môn của đức Phật phóng ra những thứ tia sáng sanh vàng đỏ hồng tía pha lê chiếu đến vô lượng vô biên thế giới cho đến trời Phạm Thế, oai quang cùa nhựt nguyệt đều bị ẩn khuất, trở về nhiễu ba vòng rồi nhậpvào đảnh Phật.

Tôn giả An Nan đứng vậy trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chắp tay bạch đức Phật rằng: «Bạch thế Tôn! Có nhân duyên gì mà đức Phật mỉm cười ».

Tôn giả liền kệ rằng:

«Chư Phật là đạo sư tối thượng

Chẳng không duyên cớ hiện mỉm cười

Ðấng thương xót lợi ích thế gian

Xin nói nhơn duyên của sư ấy

Chúng sanh nghèo thiếu không pháp tài

Nên ban nói thừa lớn tối thượng

Hay làm mắt sáng cho thế gian

Xin nói nhơn duyên Phật cười mỉm».

Ðức Phật phán dạy: «Nầy An Nan!  Ông có thấy năm trăm trưởng giả nay ở trước Phật phát tâm vô thượng Bồ đề chăng?

-Vang tôi đã thấy, bạch đức Thế Tôn!

-Nầy A Nan! Năm trăm trưởng giả nầy thuở xưa đã ở nơi trăm ngàn ức na do tha chư Phật thừa sự cúng dường, trồng các thiện căn, nay nghe ta nói pháp đều được vô sanh nhẫn.  Các trưởng giả nầy về sau chẳng còn sanh ác đạo thường thọ khoái lạc trong Nhơn Thiên. Ðời sau ở chỗ Di Lạc, các trưởng giả nầy thân cận cúng dường cung kính tôn trọng tán thán, với tất cả chư Phật trong Hiền kiếp cũng như vậy,  ở chỗ chư Phật nghe chánh pháp thọ trì đọc tụng vì người mà giảng nói.  Quá hai mươi lăm kiếp, các trưởng giả nầy sẽ ở trong các Phật độ thành Vô thượng Bồ đề đều thành một danh hiệu Thắng Liên Hoa Tạng Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác».

Tôn gỉa An Nan bạch đức Phật: «Hi hữu Thế Tôn! Hi hữu Thiện Thệ! Nên đặt tên pháp môn quảng đại nầy là gì, chúng tôi phải thọ trì thế nào? ».

Ðức Phật phán dạy: «Nầy A Nan! Pháp môn nầy tên là Du Già Sư Ðịa, cũng gọi là Dũng Mãnh Thọ Trưởng Gỉa Sở Vấn,  ông nên thọ trì».

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Tôn Gỉa A Nan và các Tỳ Kheo năm trăm trưởng giả các chúng Bồ Tát, Trời Người Thiên Long Bát Bộ nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘi DŨNG MÃNH THỌ TRƯỞNG GỈA

THỨ HAi MƯƠi TÁM

HẾT

--- o0o ---

XXIX.PHÁP HỘI ƯU ÐÀ DIÊN VƯƠNG THỨ HAI MƯƠI CHÍN

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Câu Viêm Di tại vườn Cù Sư La cùng đại Tỳ Kheo ngàn hai trăm năm mươi người câu hội.

Bấy giờ đệ nhất phu nhơn của vua Ưu Ðà Diên tên Xá Ma đối với đức Như Lai và hàng Thánh chúng thân tín cung kính thân cận cúng dường và thường ca ngợi công đức của Như Lai.

Ðệ nhị phu nhơn tên Ðế Nữ có lòng ganh siễm đến vua nói dối là đức Như Lai và hàng đệ tử có chỗ phi pháp đối với đại phu nhơn.

Nhà vua giận lắm lấy cung tên bắn phu nhơn Xá Ma.  Vì thương xót vua, Phu nhơn Xá Ma nhập từ tam muội, mũi tên bắn ra liền quay trở lại dừng tại trên không ngay đỉnh đầu vua, mũi tên ấy cháy đỏ như khối lửa rất đáng sợ.  Vua bắn ba phát tên cũng đều như vậy.

Vua Ưu Ðà Diên thấy sự việc ấy toàn thân lông tóc đều dựng lên kinh sợ hối hận nói với phu nhơn rằng: «Bà có phải là Thiên nữ hay Long nữ chăng? Hay bà là Dạ Xoa nữ, Càn Thát Bà nữ, Tì Xá Gía nữ, La Sát nữ chăng? ».

Phu nhơn Xá Na nói; «Tôi chẳng phải Thiên nữ cũng chẳng phải La Sát nữ. Ðại vương nên biết tôi nghe đức Phật thuyết pháp thọ trì ngũ giới làm Ưu Bà Di.  Vì thương vua nên tôi nhập từ tam muội.  Dầu vua đối với tôi sanh lòng bất thiện, nhưng do sức nguyện từ tâm nên tôi không bị thương tổn.  Lành thay Ðại Vương nên đối với đức Như Lai qui mạng đảnh lễ chắc sẽ được an vui ».

Vua nghĩ rằng phu nhơn nghe pháp làm Ưu Bà Di còn có sức oai thần dường ấy huống là đức Như Lai Ðẳng Chánh Giác.

Vua Ưu Ðà Diên liền đến chỗ Phật lễ chưn hữu nhiễu ba vòng trình bày sự việc trên rồi bạch rằng: Ngưỡng mong đức Như Lai và hàng Thánh chúng hoan hỉ cho tôi sám hối khiến tội lỗi ấy sớm siêu diệt ».

Ðức Phật ấy nói: «Như lời vua tự thuật vì lầm cho Như Lai và hàng Thánh chúng như phàm nhơn ngu si có lỗi nên vua sanh lòng giận oán.  Nay vua nếu có thể y Phật pháp luật tự ăn năn tội lỗi chẳng có lòng che giấu cùng tận đời vị lai chẳng tái phạm thì ta sẽ nhiếp thọ cho vua tăng trưởng thiện pháp.

Vua bạch rằng: « Bạch đức Thế Tôn! Vì tôi bị nữ nhơn mê hoặc cuồng loạn điên đảo không hiểu biết nên phát sanh giận dữ, tội nghiệp nầy sẽ đọa địa ngục.  Ngưỡng mông đức Như Lai vì an lạc chúng sanh mà xót thương khai thị lỗi họa siễm khúc hư dối của nữ nhơn, chớ để chúng tôi thân cận nữ nhơn hầu sẽ được mãi mãi thoát các sự khổ lụy ».

Ðức Phật nói: « Ðể sự ấy lại, sao vua cần hỏi sự ấy mà chẳng hỏi sự khác? ».

Vua bạch: »tôi không hỏi sự khác.  Vì nữ nhơn khiến tôi tạo tội địa ngục, nay tôi chỉ muốn biết lỗi họa nữ nhơn siểm khúc hư cuống tà mỵ.  Mông đức Thế Tôn khai thị cho ».

Vua Ưu Ðà Diên ba lần thỉnh hỏi như vậy.

Ðức Phật nói: « Ðại Vương trước phải biết lỗi họa của trượng phu rồi sau sẽ quan sát lỗi họa của nữ nhơn ».

Vua bạch; «Vâng, bạch đức Thế Tôn! Xin thích muốn được nghe.

Ðức Phật nói: «Tất cả trượng phu đều do bốn thứ lỗi lầm bất

thiện nên bị nữ nhơn làm mê loạn.

Một là ở nơi dục nhiễm đam trước không chán ưa thích nữ nhơn mà túng dật, chẳng biết gần gũi Sa Môn và Bà La Môn đủ tịnh giới tu phước nghiệp.  Vì chẳng thân cận những bực như vậy nên những tịch tín, thi la,  đa văn bố thí, trí huệ đều thối thất.  Do vì không có tín giới văn thí huệ nên người ấy chẳng phải thiện trượng phu làm nghiệp đạo ác, không có trí huệ say mê dục lạc, bị dục bắt, bị dục trói, lấy dục làm mạng sống, gần kẻ ngu xa người trí, làm bạn với kẻ ác tạo tội lỗi, tham ưa cảnh bất tịnh của nữ nhơn bèn bị nữ nhơn chế phục như tôi đòi, hệ thuộc sa ngã ở chỗ nữ nhơn, không biết hổ thẹn, gần kề đến ở cửa ghẻ máu mủ hôi tanh mũi dãi thường chảy  như cảnh bất tịnh ở bãi tha ma. Ðến đỗi trái bỏ cha mẹ chẳng biết ơn dưỡng.  Bỏ lìa Sa Môn Bà La Môn, chẳng có lòng tôn trọng cung kính cúng dường.  Với Phật pháp và Tăng chẳng tín kính sẽ mất hẳn Niết bàn giới.  Hạng trượng phu nầy sẽ đọa vào địa ngục Chúng Hiệp và địa ngục A Tì, cũng sẽ phải đọa ngạ quỉ súc sanh không ai cứu được.  Dầu nghe lời dạy của Phật, nhưng vẫn mãi nhớ tưởng nữ nhơn ca vũ đùa cười chẳng biết chán lìa.  Người nầy quen thói ngu ác chẳng thích tu hành sự việc của thiện trượng phu. Ðại Vương nên biết lúc trượng phu thân cận nữ nhơn chính là lúc thân cận nghiệp ác đạo. Ðây là lỗi họa thứ nhứt của trượng phu vậy ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

« Cảnh dục đều khổ

Hạ liệt dơ xấu

Máu mủ tanh hôi

Rất đáng chán sợ

Là chỗ chứa họp

Nhiều thứ lỗi họa

Nào có người trí

Ưua thích cảnh nầy

Như trong hầm tiêu

Dơ uế đầy tràn

Cũng như chó sình

Như dã can chết

Như rừng thây ma

Dầy những uế dơ

Dục nhiễm dơ uế

Ðáng chán cũng vậy

Những người ngu si

Ái luyến nữ nhơn

Như chó sanh con

Chưa từng bỏ lìa

Cũng như ruồi thấy

Ðồ ăn ói mửa

Lại như bầy heo

Ham chỗ dơ dáy

Nữ nhơn hay phá

Giới cấm thanh tịnh

Cũng lại làm hư

Công đức danh văn

Làm nhơn địa ngục

Chướng sanh cõi trời

Nào có người trí

Lại thích cảnh dục

Lại như có người

Uống ăn thuốc độc

Thân tâm đao khổ

Chẳng vận động được

Do dục nhơn nầy

Hay làm gốc khổ

Như thân có đọc

Ngu chẳng hay biết

Cũng như chẳng rõ

Pháp thuật ảo hóa

Vọng theo tìm cầu

Luống tự khổ nhọc

Người ngu cũng vậy

Ðối với dục nhiễm

Thường khổ tham cầu

Phải đọa địa ngục

Hoặc thiết tiệc tùng

Ca vũ kỹ nhạc

Cưới con gái người

Về làm vợ mình

Chứa họp nhiều thứ

Khổ chẳng lợi ích

Người ngu gây tạo

Nghiệp khổ vô lợi

Thêm lớn các tội

Lui mất căn lành

Trong việc vô lợi

Chẳng tiết thân mạng

Do đây sa đọa

Hố sâu ác đạo

Chiêu vời địa ngục

Hoàn sắt cháy đỏ

Núi dao lưỡi nhọn

Tên độc các khổ

Nữ nhơn hay họp

Nhiều sự việc khổ

Giả mượn hoa hương

Ðể chưng diện đẹp

Người ngu ở đây

Vong lầm tham cầu

Gần kề ngợi khen

Cảnh sắc hạ liệt

Thối thất trí huệ

Sa đọa tam đồ

Ðây do ngu si

Nên bị mê hoặc

Như chim biển mệt

Mê mất hướng bờ

Lại như người ngu

Lấy dây sắt nóng

Ðeo vào cổ mình

Như trâu mang ách

Cảnh dục như rượu

Làm say cuồng người

Tại sao người ngu

Chẳng biết ngốc khổ

Hoặc với cha mẹ

Chẳng biết ơn thương

Ðiều do nhục nhiễm

Sanh họa lỗi nầy

Thường với tà dục

Các pháp như vậy

Ca ngợi tập làm

Chẳng biết hổ thẹn

Họ do ngu si

Nên bị mê loạn

Tạo tội ấy rồi

Sẽ đến tam đồ

Người tối cuồng say

Ðam mê cảnh dục

Dầu ơn cha mẹ

Họ cũng bỏ được

Nếu người tham nhiễm

Gần kề cảnh dục

Thì là chống trái

Vô thượng phước điền

Vô lượng câu chi

Vọng tưởng phiền nhiễu

Xoay vần bức não

Từ đây mà sanh

Hoặc lại mong cầu

Danh lợi thế gian

Ðem phi pháp ấy

Khuyên dụ lẫn nhau

Do đây hiện tại

Chiêu vời sự khổ

Chết chắc phải đọa

Ðịa ngục an tỳ

Hiện thấy những khổ

Ðều họp trên thân

Bạn lành lìa xa

Cung trời mất hẳn

Nào có người trí

Ưu thích nơi đây

Thà vào địa ngục

Chạy trên núi đao

Nằm trên lò lửa

Chẳng gần nữ sắc

Nếu người thường nhiễm

Ham mê tà dục

Hư mất rất nhiều

Những sự lợi lạc

Người nữ hay làm

Nhơn các sự khổ

Tham dục hay hoại

Tất cả an lạc

Ác pháp chứa họp

Thiện hữu xa lìa

Ðều do gốc nơi

Tham cầu người nữ

Nếu người được nghe

Lời Phật răng dạy

Ðối với nữ nhơn

Hay sanh chán lìa

Thì là trang nghiêm

Báo trời thanh tịnh

Cũng sẽ mau chứng

Vô thượng Bố đề.

Lại nửa, nầy Ðại Vương! Luận về cha mẹ đều muốn cho con mình được lợi lạc nên hay làm việc khó làm hay nhẫn sự khó nhẫn, dầu  tất cả thứ bất tịnh dơ uế đều chịu được cả, lại muốn thân thể sắc lực của mình mau tăng trưởng nên khiến nó thấy những sự thắng diệu trong Diêm Phù bú mớm nuôi nấng không có lòng mỏi nhàm, lại vì muốn cho con mình được vui sướng nên kinh doanh cầu tìm tài vật để cung cấp đầy đủ cho con và đến nhà người cầu hôn cưới con gái cho con.  Hôn thú xong đứa con ái luyến vợ quên mất cha mẹ. Hoặc nó thấy cha mẹ lần suy già nên khinh khi trái nghịch lãng phí tài vật, hoặc dời cha mẹ cho ở chổ khác. Ðây đều do tham dục làm mê hoặc đên đảo, nên với cha mẹ thì vất bỏ không kính thương nuôi dưỡng, với con gái nhà người thì trân trọng cung kính cung cấp không biết mỏi nhàm,  đây là thành tựu gốc địa ngục, cũng là lỗi họa thứ hai của trượng phu vậy ».

Ðức Thế Tôn kệ rằng:

«Các ông nên biết

Ðối với cha mẹ

Tôn trọng cúng duờng

Người nầy thường được

Thích Phạm Hộ Thế

Vệ hộ phò trì

Hay khiến ở nhà

An ổn khoái lạc

Hoặc nhơn buôn bán

Ði biển phương xa

Qua lại an ổn

Ðược những tài lợI

Chính đây gọi là

Ðại bửu vô gía

Hay cho hiệu qủa

Tên tối thượng điền

Như vậy hiện đời

Qủa báo trân bửu

Ðều do cúng dường

Cha mẹ mà được

Còn ở đời sau

Sẽ được xa rời

Thân hình lừa ngựa

Mang nặng sai khiến

Cũng chẳng sa đọa

Ngục phẩn sông tro

Núi dao mũi nhọn

Ðồng sôi sắc đỏ

Lại ở đời kế

Sanh trong loài người

Giàu có của báu

Thóc lụa dư thừa

Vợ con quyến thuộc

Thảy đều hòa mục

Hoặc đến tương lai

Ðược sanh trên trời

Cung điện vườn tược

Âm nhạc tự nhiên

Tha hồ vui chơi

Hưởng thọ diệu lạc

Ðâu có người trí

Nghe pháp âm nầy

Với ruộng cha mẹ

Chẳng siêng cúng dường.

Lại nầy Ðại vương! Nếu là trượng phu do nơi tà kiến chẳng biết tự thân mau diệt hoại nên gây tạo nghiệp ác mà tự khi dối.  Người ngu si nầy luống bỏ qua thời giờ, Như gổ đá chạm trổ làm thành, dầu hình giống người mà không hiểu biết quen làm tham dục, thế là thành tựu nghiệp nhơn ác đạo. Ðây là lỗi thứ ba của trượng phu».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

Trượng phu thì dục

Làm cho mê loạn

Nên thường gây tạo

Các thứ tội ác

Ðiên đão tối tăm

Che chướng tâm họ

Nhơn đó sẽ sanh

Ngục tù ác đạo

Những kẻ tà hạnh

Sẽ còn xa lìa

Tất cả thánh hiền

Cũng chẳng cung kính

Các hàng Sa Môn

Do điên đảo kiến

Nhẫn đến qui mạng

Núi sông tà mị

Do vì tham dục

Hoặc lại giết hại

Các loài cầm thú

Thờ tế thần kỳ

Nhơn vì đảo kiến

Phi pháp cầu phước

Do đây lìa hẳn

Tất cả an lạc

Nếu ở trong hàng

Người tạo ác nầy

Chẳng biết tịnh tín

Hung hiểm không thẹn

Những người như vậy

Lìa hẳng Hiền Thánh

Họ chắc sẻ đọa

Ðịa ngục kêu la

Hoặc vì tham dục

Bức khổ người khác

Sẽ đọa địa ngục

Ðốt cháy tột đốt cháy

Lại vì đảo kiến

Với Phật pháp tăng

Chẳng thể thân cận

Cung kính cúng dường

Pháp bửu chánh giáo

Mà chẳng lắng nghe

Xa lìa thánh hiền

Sa đọa ác thú

Ví thế người trí

Ðã được thân người

Chớ nên lầm lẫn

Ðiên đảo vọng kiến

Nên tu bố thí

Và giữ tịnh giới

Sẽ được sanh thiên

Chứng đạo Bồ đề

Lại nầy Ðại Vuơng! Hoặc có trượng phu vì thân mạng mình mà quá lao nhọc chứa họp tài vật, rồi bị nữ nhơn ràng buộc phải cung phụng như tôi đòi nên lại càng tham cầu của báo chẳng bố thí cho Sa Môn và Bà La Môn, họ cũng cam chịu luật vua trị phạt.  Thấy nữ nhơn buồn rầu họ liền tự nghĩ nay tôi phải làm sao cho nàng vui vẻ? Những trượng phu nầy là tôi tớ của tham dục, với cảnh hạ liệt bất tịnh ấy lại tưởng là tịnh mà lại sanh lòng ái nhiễm.  Lúc gần kề nữ nhơn như vậy chính là tạo thành nghiệp ác đạo. Ðây là lỗi thứ tư của trượng phu vậy ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Người tham dục sai mê

Họ thiệt không an lạc

Vì gần kề ác pháp

Chẳng gọi thiện trượng phu

Nếu người tự phóng vật

Không biết gìn cấm giới

Tùy tâm ý mà làm

Hư mất những phước lợi

Người không trí huệ kia

Hành các pháp súc sanh

Chạy đuổi theo ngũ sắc

Như theo thích phẩn dơ

Người ngu chẳng biết xem

Lỗi họa của nhục nhiễm

Vọng tưởng là ân trọng

Như người mù lòa kia

Bị sắc dục trói buộc

Thêm lớn lòng ái dục

Dường như loài dã can

Chẳng rời khỏi tha ma

Nơi thanh hương vị xúc

Mà sanh lòng ái nhiễm

Luân chuyển trong sanh tử

Như con khỉ cột

Vì vô minh bao che

Bị nữ nhơn mê loạn

Như kẻ chợ cầu lợi

Dối phỉnh đến thân cận

Người ngu thân cận dục

Là vào cảnh giới ma

Dường như  Ế Ðồ Ca

Thèm ưa mùi phẩn dơ

Cũng như trận mưa đá

Hay tổn hại lúa mạ

Thợ gốm thường gần lửa

Phần nhiều bị phỏng nóng

Những người chưa kiến đế

Bị dục mất pháp lành

Như gió thổi cám nhuyễn

Nghiã ấy cũng như vậy

Giả như thiện trượng phu

Bị kẻ nhơn bắt

Thà chiu khổ nạn nầy

chẳng nên gần nữ nhơn

Nếu ham thích nữ sắc

Lòng tham cầu càng nhiều

Người phàm ngu thủ tướng

Thêm lớn lòng ái dục

Như trong mùa hạ nóng

Ði lâu trong đồng hoang

Khát quá uống nước mặn

Uống xong khát càng tăng

Người chưa thấy chơn thiệt

Ngu si luống sanh sống

Thân cận cùng nữ nhơn

Tham dục ái vững chắc

Nếu người chạm rắn độc

Thì bị rắn làm hại

Người phàm phu phạm dục

Bị dục hại cũng vậy

Ví như bình màu đẹp

Trong đựng toàn thuốc độc

Trong bình thiệt đáng sợ

Mặt ngoài hiện đoan nghiêm

Trang sức cho nữ nhơn

Bảo họ là sinh đẹp

Thân họ rất dơ dáy

Như túi da đầy phẩn

Lại như lấy lụa màu

Quấn lấy lưỡi dao bén

Trang sức cho nữ nhơn

Nghiã ấy cũng như vậy

Như lửa đầy hố sâu

Không khói hay đốt cháy

Nữ nhơn cũng như vậy

Bạo ác không xót thương

Như thây chó thây rắn

Xấu dơ mà rã thúi

Cũng như đốt phẩn dơ

Mọi người đều gốm nhờm

Thây chó rắn cùng phẩn

Dầu rất đáng gớm nhờm

Nhưng các nữ nhơn kia

Ðáng gớm lại càng hơn

Ví như thuở kiếp hoại

Ðại địa đều nổi lửa

Rừng rậm những cỏ cây

Tất cả đều bị cháy

Loài vật to ở biển

Nước cạn không lần hết

Tu Di các bửu sơn

Thế giới bị cháy khắp

Thưở kiếp thiêu như vậy

Ðốt cháy cả núi biển

Không có chúng sanh nào

Mà có người cứu được

Nhơn ái dục nữ nhơn

Ðốt hại các ngu phu

Dường như kiếp hỏa tai

Tất cả bị cháy hết

Thân bất tịnh thường chảy

Mũi dãi đàm máu mủ

Sao kẻ ngu mê kia

Lại ái luyến thân ấy

Gân xương kết chỏi nhau

Gói ghém nhờ da thịt

Hôi dơ rất đáng gớm

Như đồ ăn thiêu bỏ

Cũng như của kho vựa

Trấu rơm thường bừa bãi

Thân nầy nhiều dơ xấu

Sung mãn cũng như vậy

Gan mật cật tì vị

Tim phổi ruột phẩn dơ

Cùng óc tủy mủ máu

Tám vạn hộ trùng nhỏ

Ở đó thường ăn nút

Các người ngu tối tăm

Lưới si thường quấn trùm

Không hiểu rõ điều ấy

Ăn uống cặn bã thừa

Chín lỗ thường chảy luôn

Thân tội lỗi như vậy

Do nghiệp dơ đời trước

Người ngu ham nữ nhơn

Ái luyến nơi thanh sắc

Do đây sanh nhiễm trước

Chẳng từng biết như thiệt

Như ruồi thấy ói mửa

Liền sanh lòng ưa thích

Người ngu ưa nữ nhơn

Cảnh giới cũng như vậy

Nghiêng ngả nơi nữ sắc

Thường ố quế thân mình

Tại sao người ngu kia

Thích gần kề nơi ấy

Như chim chóc kiếm ăn

Chẳng biết tránh lưới bẫy

Tham ái nơi nữ nhơn

Bị hại cũng như vậy

Ví như cá trong nước

Lội bơi trước người chài

Liền bị họ bắt được

Há chẳng là tự hại

Nữ nhơn như người chài

Siểm cuống khác vì lưới

Nam tử đồng với cá

Bị bắt cũng như vậy

Dao bén của sát nhơn

Dầu cũng là đáng sợ

Dao bén nữ nhơn kia

Tổn hại lại còn hơn

Như bướm đáp lửa đèn

Và lúc nhà bị cháy

Côn trùng bị thiêu đốt

Không ai cứu vớt nó

Mê say nơi nữ nhơn

Bị lữa dục đốt cháy

Do đây đọa ác thú

Không được cứu cũng vậy

Những người ngu tà hạnh

Ái luyến thê thiếp người

Vọng sanh tưởng ưa thích

Dường như gà trống nhà

Cũng như chim trĩ rừng

Lầm vào chỗ giết hại

Nhơn đó tự tổn thương

Mà không ai cứu giúp

Bỏ rời Phật chánh pháp

Gần kề nữ nhơn kia

Do nghiệp nhơn duyên nầy

Sa đọa ba ác đạo

Lại như bầy khỉ kia

Chuyền nhảy trong gộp cây

Tất sẽ bị tổn thương

Há chẳng vì tham ngu

Cũng vậy người tham dục

Với các nữ nhơn kia

Bị lưới si chụp bắt

Luôn bị khổ sanh tử

Như người tội thế gian

Bị xử giáo nhọn đâm

Kẻ mê say dâm dục

Thường luyến rừng gươm nhọn

Như dùng ngọn lửa mạnh

Ðốt nấu vạc nước sôi

Ðem bắp mè ném vào

Theo nước sôi trôi chìm

Cũng vậy người tham dục

Chẳng hiểu biết thiện ác

Chết sẽ đọa ác đạo

Bị nấu trong vạc sôi

Số lớn của vạc sôi

Sáu mươi bốn câu chi

Những kẽ gây nghiệp ác

Lấy đó làm chỗ ở

Mỗi mỗi vạc như vậy

Rộng lớn một do tuần

Lửa mạnh đốt khắp bề

Ðáy và bốn bên vạc

Có kẻ mãn trăm năm

Hoặc hai ba bốn trăm

Chịu khổ nung nấu nóng

Ðều do nghiệp mình tạo

Ngục tốt cầm móc bén

Thỉnh thoảng lại móc ra

Da thịch đều nhừ rã

Chỉ còn lại xương trắng

Bấy giờ các ngục tốt

Lại đem đến chuồng sắt

Lấy chài đâm giã nát

Không ai cứu giúp được

Bấy giờ các xương tủy

Ðều nát nhỏ như bụi

Do gió nghiệp thổi đến

Chết rồi mà sông lại

Nếu có kẻ xâm bức

Vợ con của kẻ khác

Sẽ phải leo gai sắt

Và bị nạn búa chày

Thiết xoa ba chia nhọn

Hoặc có bốn năm chia

Xâm bức vợ con người

Sẽ bị hình phạt ấy

Lại có quạ mỏ sắt

Mổ moi lấy tủy óc

Các bầy sói dã can

Tranh đến táp liếm ăn

Người tà dục như vậy

Sẽ đọa địa ngục phẩn

Hoặc chạy trên mũi dao

Cũng phải trèo núi dao

Người tà dục như vậy

Sẽ đọa ngục nóng đốt

Ðã bị khổ cháy thiêu

Rồi đài qua ngục băng

Người tà dục như vậy

Cũng đọa ngục cực nhiệt

Hiều kiếu và đại kiếu

Cùng qua ngục hắc thằng

Người tà dục như vậy

Sẽ chìm sông hèm nóng

Lại trãi qua ngục tro

Chưa tới đáy đã chết

Có ngục tật lê sắc

Năm gốc gai nhọn bén

Bị chó sắt rượt cắn

Sợ chạy vào rừng gai

Ái luyến nơi nữ nhơn

Ðọa vào chỗ đại bố

Hoặc phải nuốt hoàn sắt

Hoặc phải uống nước đồng

Có hai núi sắc nóng

Kia đây ép vào nhau

Người tham dục ngày xưa

Nay bị khổ trong ấy

Lúc khổ như vậy

Ðều không ai cứu giúp

Bị tội báo khổ ấy

Ðều do nghiệp mình gây

Người đồng vui ngày trước

Nay nào thấy họ đâu

Chỉ riêng mình chiệu khổ

Họ chẳng đến cứu nhau

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dầu cho đến cha mẹ

Cũng chẳng cứu nhau được

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dầu cho đến con cái

Cũng chẳng cứu nhau được

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dầu cho đến anh em

Cũng chẳng cứu nhau được

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dầu cho đến chị em

Cũng chẳng cứu nhau được

Do vì ở đời trước

Tự gây tạo tội nghiệp

Dầu cho đến bằng hữu

Cũng chẳng cứu nhau được

Kẻ ngu vì tà dục

Tham tìm cầu nữ nhơn

Nơi địa ngục vô gián

Bị những khổ như vậy

Nói nữ nhơn bất tịnh

Dơ xấu nhiều như vậy

Chỗ kẻ ngu đến gần

Người trí đều lìa xa

Thân cận nữ nhơn kia

Rất là tột hạ liệt

Là ác trong những ác

Nào có đáng vui ưa

Các phàm phu tham dục

Thường ôm ấp túi phẩn

Do nghiệp nhơn duyên nầy

Sẽ nhận vô lượng khổ

Người ngu vì nữ nhơn

Cam chịu những hình phạt

Tù trói và đáng đập

Vẫn không lòng chán lìa

Người ngu vì nữ nhơn

Bị các thứ thiêu hại

Hay nhịn chịu khổ đau

Vẫn không lòng chán lìa

Hoặc đặt trên cây nhọn

Hoặc giết hoặc nhận nước

Hoặc ném vào hố to

Chịu đủ mọi khổ độc

Dầu thấy khổ như vậy

Còn ở trong dâm dục

Khen gợi các nữ nhơn

Chưa hề biết chán lìa

Hoặc có người trí ít

Biết là gốc sự khổ

Biết mà vẫn thân cận

Như keo sơn gập lửa

Nghe lời Phật răng dạy

Dầu có lòng tin nhận

Vẫn nuôi chứa nữ nhơn

Ðông nhiều như bầy dê

Hoặc nghe lời Phật dạy

Vừa khởi lòng hối nhàm

Gây lát hại sanh tham

Như bịnh độc lại phát

Dường như  heo bị bố

Tạm dừng trong gây lát

Nếu thấy vũng phẩn dơ

Lòng tham ái lại sanh

Người ngu nghe pháp rồi

Tạm thời lòng kinh sợ

Lúc sau thấy sắc dục

Lòng tham ái lại sanh

Dường như có trượng phu

Từ trên thân đầu mình

Lột bỏ vòng hoa vàng

Lại đội nón sắt nóng

Người ngu vì tham dục

Ném bỏ lời Phật dạy

Tham cầu pháp hạ liệt

Gây tạo các tội nghiệp

Người say mê sắc dục

Ðọa trong cõi Diêm La

Thường nuốt hoàn sắt nóng

Lại uống nước đồng sôi

Người sai mê sắt dục

Bỏ lành mà làm quấy

Bỏ rời chỗ thanh lương

Ðến hẳng cõi Diêm La

Nếu người có trí huệ

Nghe Phật nói pháp nầy

Phải bỏ tất cả dục

Mau cầu đạo xuất ly ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rồi, vua Ưu Ðà Diên bạch rằng: « Bạch đức Thế Tôn! Những lời vừa được nghe đây thật là hi hữu hi hữu. Ðức Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác khéo nói lỗi họa của sắc dục.  Nay tôi quy y Phật Pháp Tăng tam bửu.  Từ đây đến trọn đời tôi quy y Phật Pháp Tăng làm Ưu Bà Tắc, ngưỡng mong đức Thế Tôn nhiếp thọ tôi ».

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, vua Ưu Ðà Diên và các đại chúng Trời Người thế gian Thiên Long Bát Bộ nghe lời đức Phật dạy tất cả đều hoan hỉ phụng hành.

PHÁP HỘI ƯU ÐÀ DIÊN VƯƠNG

THỨ HAI MƯƠI CHÍN

HẾT

--- o0o ---

XXX.PHÁP HỘI DIỆU HUỆ ÐỒNG NỮ THỨ BA MƯƠI

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở tại thành Vương Xá trong núi Kỳ Xà Quật cùng chúng đại Tỳ Kheo ngàn hai trăm năm mươi người và đại Bồ Tát mười ngàn người câu hội.

Bây giờ thành Vương Xá có trưởng giả nữ tên Diệu Huệ mới tám tuổi dung mạo đoan chánh xinh đẹp đầy đủ tướng người ai thấy đều vui thích,  đã từng thân cận cúng dường trồng các căn lành nơi vô lượng chư Phật quá khứ. Ðồng nữ Diệu Huệ đến lễ chưn đức Như Lai nhiễu ba vòng qùy chắp tay bạch rằng:

«Ðấng Vô thượng Chánh giác

Làm đèn sáng thế gian

Xin cho phép tôi hỏi

Sở hành của Bồ Tát ».

Ðức Phật phán : «Nay cho ngươi tùy ý hỏi, Phật sẽ giải thuyết để dứt lưới nghi».

Diệu Huệ liền nói kệ thỉnh hỏi:

«Làm sao được thân đẹp

Ðại phú và tôn qúi

Lại do nhơn duyên gì

Quyến thuộc khó trở hoại

Thế nào thấy thân mình

Ðược thọ biến hóa sanh

Ngồi hoa sen ngàn cánh

Diện phụng Phật Thế Tôn

Thế nào chứng nhập được

Tự tại thắng thần thông

Ðến khắp vô lượng cõi

Kính lễ lạy chư Phật

Thế nào được không oán

Lời nói được người tin

Trừ sạch các pháp chướng

Lìa hẳn các ma nghiệp

Thế nào lúc mạng chung

Ðược thấy chư Phật hiện

Nghe nói pháp thanh tịnh

chẳng bị khổ não bức

Ðấng đại bi vô thượng

Xin thương giải thuyết cho »

Ðức Phật bảo Diệu Huệ : «Lành thay lành thay! Khéo hỏi được nghĩa thâm diệu ấy.  Lắng nghe kỹ và khéo suy gẫm đức Phật sẽ nói cho ».

Diệu Huệ bạch rằng : «Vâng bạch thế Tôn! Xin muốn được nghe ».

Ðức Phật dạy :  «Nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được thọ thân hình đoan chánh : một là nơi ác hữu chẳng khởi lòng giận hờn, hai là an trụ đại từ, ba là rất thích chánh pháp, bốn là tạo hình tượng Phật ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

« Sân hoại thiện căn chớ tăng trưởng

Từ tâm thích pháp tạo hình Phật

Sẽ được thân đủ tướng trang nghiêm

Tất cả chúng sanh thường ưa thấy.

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được thân phú quí : một là bố thí đúng thời, hai là không lòng khinh mạn, ba là vui mừng mà cho, bốn là chẳng mong quả báo ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Ðúng thời bố thí không khinh mạng

Hoan hỉ đem cho chẳng mong cầu

Nơi bốn hạnh nầy thường siêng tu

Thọ sanh sẽ được đại phú quí ».

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được quyến thuộc chẳng trở hoại : một là khéo rời bỏ được lời ly gián, hai là làm cho chúng sanh tà kiến an trụ chánh kiến, ba là chánh pháp sắp diệt hộ trì cho còn lâu, bốn là dạy chúng sanh xu hướng Phật Bồ Ðề ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

«Bỏ rời ly gián và tà kiến

Chánh pháp sắp diệt hay hộ trì

Khiến chúng sanh trụ đại Bồ Ðề

Sẽ được quyến thuộc không hư hoại ».

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp sẽ được ở trước chư Phật hóa sanh ngồi tòa liên hoa : một là cầm hoa quả đẹp ngon và hương thơm dâng cúng chư Phật và các chùa  tháp, hai là trọn chẳng vọng làm tổn hại kẻ khác, ba là tạo tượng Phật ở trên đài sen, bốn là với Phật Bồ đề hay sanh lòng tin thanh tịnh ».

Ðức Thế Tôn nói Kệ rằng:

«Hoa hương cúng Phật và chùa tháp

Chẳng hại kẻ khác và tạo tượng

Rất tin hiểu nơi Phật Bồ Ðề

Ðược ngồi hoa sen sanh trước Phật.

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được thần thông thù thắng từ một Phật độ đến một Phật Ðộ: một là thấy người tu pháp lành thì chẳng làm chướng não, hai là lúc người thuyết pháp trọn chẳng làm trở ngại ba là thắp đèn sáng cúng dường tháp Phật, bốn là siêng tu tập các môn thiền định »

Ðức Thế Tôn kệ rằng:

«Thấy người tu lành thuyết chánh pháp

Chẳng hủy báng cũng chẳng trở ngại

Tháp thờ Như Lai cúng đèn sáng

Siêng tu thiền định dạo nước Phật.

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì ở đời không oán thù : một là dùng lòng không dua vạy mà gần gũi thiện hữu, hai là là nơi pháp thù thắng của người không lòng tật đố, ba là người được danh dự lòng vui mừng theo, bốn là nơi hạnh Bồ Tát không lòng khinh hủy».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Chẳng lòng dua vạy gần hạnh lành

Người có hơn ta không ganh ghét

Người được danh dự thường hoan hỉ

Chẳng chê Bồ Tát được không oán.

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì lời nói được người tin : một là phát ngôn tu hành thường khiến tương ưng, hai là ở chỗ thiện hữu chẳng dấu lỗi quấy, ba là nơi pháp được nghe chẳng tìm lỗi dở, bốn là với người thuyết pháp chẳng sanh ác tâm ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Phát ngôn tu hành thường tương ưng

Chẳng giấu tội mình với thiện hữu

Nghe kinh chẳng tìm lỗi nhơn pháp

Lời nói tất cả được người tin.

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì có thể rời lìa pháp chướng mau được thanh tịnh: một là thâm tâm ưu thích nhiếp trì ba luật nghi, hai là nghe kinh thậm thâm chẳng sanh lòng nghi báng, ba là thấy Bồ Tát tân phát ý thì sanh tâm Nhứt thiết trí bốn là đồi với tất cả hữu tình có tâm đại từ bình đẳng ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Dùng thâm ý nguyện nhiếp luật nghi

Nghe kinh thậm thâm hay tin hiểu

Kính sợ phát tâm tưởng là Phật

Tâm từ khắp độ tiêu chướng nạn.

Lại nầy Diệu Huệ ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay rời lìa các ma nghiệp: một là biết rõ pháp tánh bình đẳng, hai là phát khởi tinh tiến, ba là thường siêng niệm Phật, bốn là tất cả thiên căn đều hồi hướng Vô thượng Bồ Ðề.

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Biết được các tánh bình đẳng

Thường khởi tinh tiến Như Lai

Hồi hướng tất cả các thiện căn

Chúng ma không thể được dịp hại.

Lại nầy Diễu Huệ !  Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì lúc lâm chung được chư Phật hiện tiền : một là người có cầu muốn gì thì bố thí cho đầy đủ, hai là nơi các pháp lành sanh tin hiểu sâu, ba là với chư Bồ Tát thí cúng đồ trang nghiêm, bốn là ở nơi Tam bửu siêng lo cúng dường ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng:

«Người có cầu dùng thí cho đủ

Tin hiểu pháp sâu cúng trang nghiêm

Tam bửu phước điền siêng cúng dường

Lâm mạng chung thời thấy Phật hiện ».

Diệu Huệ đồng nữ bạch rằng : Bạch đức Thế Tôn ! Như lời đức Phật dạy về hạnh Bồ Tát tôi sẽ phụng hành.  Trong bốn mươi hạnh ấy nếu tôi thiếu một hạnh mà chẳng tu thì trái với lời đức Phật dạy là khi dối đức Như lai  ».

Tôn giả Mục Kiền Liên bảo đồng nữ Diệu Huệ rằng :  «Hạnh Bồ Tát rất khó làm được, nay cô phát nguyện lớn thù thắng ấy, có phải là cô đã được tự tại nơi nguyện ấy chăng?».

Diệu Huệ bạch Tôn Giả rằng: «Nếu hoằng nguyện của tôi chơn thiệt chẳng hư có thể làm cho các hạnh Bồ Tát được viên mãn thì xin cõi Ðại Thiên Tam Thiên nầy chấn động sáu cách trời mưa hoa đẹp trống trời tự kêu ».

Ðồng nữ nguyện xong, hư không tuôn hoa như mưa, trống trời kêu vang, cả Ðại Thiên thế giới chấn động sáu cách.

Diệu Huệ bạch Tôn Giả rằng :  «Do lời phát nguyện chơn thiệt ấy đời vị lai tôi sẽ thành Phật như đức Thích Ca Như Lai.  Cõi nước tôi không có các ma sự và tên ác thú nữ nhơn. Nếu lời tôi nói đây không hư vọng thì nguyện cho thân thể đại chúng đều kim sắc ».

Ðồng nữ nói xong cả chúng đều thành kim sắc.

Tôn giả Mục Kiền Liên rời chỗ ngồi đứng dậy trịch y vai hữu đảnh lễ chưn Phật mà bạch rằng : «Bạch đức Thế Tôn ! Nay tôi trước lạy Bồ Tát sơ phát tâm và chúng đại Bồ Tát ».

Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử hỏi Diệu Huệ : «Cô an trụ pháp gì mà phát nguyện thành thiệt ấy?».

Ðồng nữ Diệu Huệ đáp rằng : «Bạch Văn Thù Sư Lợi ! Lời hỏi ấy chẳng phải.  Tại sao? Vì trong pháp giới không có sở trụ vậy ».

Lại hỏi: «Thế nào gọi là Bồ Ðề? ».

Ðáp: «Vô phân biệt pháp,  đây gọi là Bồ Ðề ».

Lại hỏi : «Thế nào gọi là Bồ Tát? ».

Ðáp : «Tất cả các pháp đồng tướng hư không,  đây gọi là Bồ Tát ».

Lại hỏi : «Thế nào gọi là Bồ Ðề? ».

Ðáp : «Hạnh dường như dương diệm cốc hưởng,  đây là hạnh Bồ đề ».

Lại hỏi : «Y cứ mật ý gì mà nói như vậy? ».

Ðáp : « Ở trong đây tôi không thấy có chút pháp mật chẳng phải mật ».

Lại hỏi : «Nếu như vậy thì tất cả phàm phu lẽ ra là Bồ Ðề? ».

Ðáp : «Ngài cho rằng Bồ Ðề khác với phàm phu ư!  Chớ quan niệm như vậy.  Tại sao? Vì đồng một tướng pháp giới chẳng thủ chẳng xả không có thành hoại vậy ».

Lại hỏi : «Trong nghĩa nầy người hiểu rõ được số ấy có bao nhiêu? ».

Ðáp : «Như bao nhiêu lượng tâm tâm sở huyễn hóa thì có bao nhiêu chúng sanh huyễn hoá hay hiểu rõ nghĩa nầy »

Lại hỏi :«Huyễn hóa vốn không có sao lại có tâm tâm sở như vậy?».

Ðáp : «Pháp giới cũng vậy chẳng có chẳng không, nhẫn đến Như Lai cũng chẳng có chẳng không như vậy ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch đức Phật rằng : «Bạch đức Thế Tôn ! Ðồng nữ Diệu Huệ nầy thật rất hi hữu hay thành tựu được pháp nhẫn như vậy ».

Ðức Phật phán : « Ðúng như vậy, thiệt như lời Văn Thù Sư lợi nói. Nhưng thuở qua khứ đồng nữ nầy đã phát tâm Bồ đề trải qua ba mươi kiếp rồi ta mới phát xu vô thượng Bồ Ðề. Ðồng nữ nầy cũng làm cho Văn Thù Sư Lợi an trụ vô sanh nhẫn ».

Văn thù Sư Lợi Bồ Tát liền day lại đảnh lễ đồng nữ Diệu Huệ và bạch rằng : «Thuở quá khứ vô lượng kiếp trước tôi đã từng cúng dường cô, chẳng ngờ ngày nay lại được thân cận».

Diệu Huệ nói : «Bạch Ngài Văn Thù Sư Lợi ! Ngài chớ sanh khởi phân biệt như vậy.  Tại sao, vì do vô phân biệt mà được vô sanh nhẫn vậy».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại hỏi Diệu Huệ đồng nữ : «Nay cô vẫn chưa chuyển đổi thân nữ nhơn ư?».

Diệu Huệ nói : « Tướng nữ nhơn trọn bất khả đắc thì nay chuyển đổi những gì.  Bạch Văn Thù Sư Lợi ! Tôi sẽ vì Ngài mà dứt trừ nghi hoặc.  Do vì tôi nói lời chơn thiệt như vầy :  Ðời đương lai lúc tôi được vô thượng Bồ đề, trong chánh pháp của tôi các hàng Tỳ Kheo nghe lời truyền thiện lai xuất gia nhập đạo.  Trong quốc độ tôi tất cả chúng sanh thân đều kim sắc ăn mặc đồ dùng như cung trời thứ sáu đều tùy niệm hiện ra, không có ma sự và các ác đạo cũng không có tên nữ nhơn, có tòa bảy báu trên giăng lưới báu, hoa sen bảy báu trùm với tướng báu, như cõi thanh tịnh trang nghiêm của Văn Thù Sư Lợi được thành đồng nhau không khác. Nếu lời tôi nói trên đây không hư vọng thì nay toàn đại chúng thân đều kim sắc, thân nữ nhơn của tôi biến thành nam tử như Tỳ Kheo trí pháp ba mươi tuổi».

Ðồng nữ nói xong, toàn đại chúng thân đều kim sắc.  Diệu Huệ chuyển thành nam tử  như Tỳ Kheo tri pháp ba mười tuổi.

Bấy giờ chư Thiên Ðịa cư chuyền nhau ca ngợi : « Thiện tai!  Ðại tai ! Diệu Huệ đại Bồ Tát có thể thuở vị lai lúc thành Bồ Ðề cõi nước nghiêm tịnh công đức như vậy ».

Ðúc Phật bảo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : «Diệu Huệ Bồ Tát nầy đời Ðương Lai thành Phật hiệu là Thù Thắng công Ðức Bửu Tạng Như Lai ».

Ðức Phật nói lời nầy có ba mươi câu chi chúng sanh an trụ bất thối chuyển nơi Vô thượng Bồ Ðề, tám mươi câu chi chúng sanh xa trần lìa cấu được pháp nhãn tịnh, tám ngàn chúng sanh được trí chúng.  Năm ngàn Tỳ kheo hành Bồ Tát thừa lòng muốn thối chuyển nay nhơn vì thấy Diệu Huệ Bồ Tát ý nguyện thiện căn oai đức thù thắng nên đều cởi thượng y đang mặc dâng lên đức Như Lai rồi phát hoằng thệ rằng: « Do thiện căn nầy chúng tôi quyết định thành Vô thượng Bồ đề ».

Vì chư Tỳ Kheo nầy đem thiện căn hồi hướng Vô thượng Bồ đề nên siêu chín mươi kiếp khổ sanh tử được chẳng thối chuyển Vô thượng Bồ đề.

Ðức Phật liền thọ ký cho năm ngàn Tỳ kheo ấy rằng : « Ðời đương lai qua sau ngàn kiếp, trong kiếp Vô Cấu Quang Minh, thế giới Dương Diệm, quốc độ Nam Nhẫn, trong một kiếp nối kế nhau thành Phật đồng một hiệu là Biện Tài Trang Nghiêm Như Lai ».

Ðức Phật phán tiếp: «Nầy Văn Thù Sư Lơi! Pháp môn như vậy có đại oai đức hay khiến chư Bồ Tát và người Thanh Văn thừa được lợi ích lớn.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Hoặc có thiện nam tử thiện nữ nhơn vì cầu Bồ đề mà không phương tiện thiện xảo hành sáu Ba La mật mãn ngàn kiếp. Lại có người trong nữa tháng biên chép đọc tụng kinh nầy, thì phước đức đây hơn phước đức trên ngàn muôn ức lần, nhẫn đến không toán số thí dụ.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Pháp Môn vi diệu như vậy là căn bổn của các khế kinh Ðại thừa, ta đem phó chúc cho ông,  đời đương lai ông thọ trì đọc tụng giải thuyết cho Ví như vua Chuyển Luân Thánh Vương xuất thế thì bảy báu đều hiện ra tại trước vua ; Sau khi vua mất thì bảy báu cũng mất theo.

Pháp môn vi diệu nầy lưu hành tại thế gian thì chính là pháp nhãn thất Bồ đề phần v. v…của chư Như Lai chẳng mất.  Nếu không lưu hành thì chánh pháp sẽ mất.

Vì thế nên, nầy Văn THù Sư Lợi ! Nếu người muốn cầu Bồ đề thì nên phát khởi tinh tiến

biên chép kinh nầy thọ trì đọc tụng vì người mà giải thuyết. Ðây là lời dạy của Phật, chớ để đời sau phải sanh lòng hối hận ».

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Diệu Huệ Bồ Tát, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát và cả đại chúng Thiên Long Bát Bộ nghe lời Phật dạy đếu rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI DIỆU HUỆ ÐỒNG NỮ

THỨ BA MƯƠI

HẾT

--- o0o ---

XXXI.PHÁP HỘI HẰNG HÀ THƯỢNG ƯU BÀ DI BA MƯƠI MỐT

Như vầy tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Xá Vệ tại vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Ðọc.

Bấy giờ thành Xá Vệ có Ưu Bà Di tên Hằng Hà Thượng từ nhà đến chỗ đức Phật dảnh lễ chơn Phật rồi lui ngồi một phía. Ðức Thế Tôn hỏi Ưu BÀ Di ấy rằng: Ngươi từ dâu đến?

-Bạch đức Thế Tôn Nếu hỏi hoá nhơn rằng từ đâu đến? Hỏi như vậy thì phải trả lời thế nào?

- Nầy Ưu Bà Di! Luận về hóa nhơn không có vãng lai cũng không sanh diệt đâu nên nói là có chỗ từ đó mà đến.

-Bạch đức Thế Tôn! Các pháp há chẳng phải đều như hóa cả ư?

-Nấy Ưu Bà Di!  Ðúng vậy. Ðúng như lời ngươi nói.

-Bạch đức THế Tôn! Nếu tất cả pháp đều như hóa thì sao hỏi rằng ngươi từ đâu đến?

-Nầy Ưu Bà Di! Người huyễn hóa ấy chẳng đế ác đạo chẳng sanh lên trời chẳng chứng Niết bàn, nầy Hằng Hà Thượng! Ngươi cũng như vậy sao?

-Bạch Ðứ Thế Tôn! Nếu tôi thấy thân khác với huyễn hóa mới nên nói là qua ác đạo sanh thiện đạo chứng Niết bàn.  Tôi chẳng thấy thân khác với huyễn hóa thì sao lại nói là qua ác đạo sanh thiện đạo chứng niết bàn.

Lại nưã,  bạch Thế Tôn! Như tánh niết bàn cứu cánh chẳng còn sanh thiệt ác đạo và Niết bàn, tôi xem thân mình cũng vậy

-Nầy Ưu Bà Di! Ngươi há chẳng xu hướng Niết bàn giới ư?

-Bạch đức Thế Tôn! Nếu đem lời hỏi nầy hỏi nơi vô sanh thì nên trả lời thế nào?

-Nầy Ưu Bà Di! Vô sanh tức là niết Bàn vậy

-Bạch đức Thế Tôn! Các pháp há chẳng đề đồng niết bàn hư?

-Nầy Ưu Bà Di!  Ðúng vậy.  Ðúng như lời ngươi nói.

-Bạch đức Thế Tôn! Nếu tất cả pháp đồng Niết bàn thì sao lại hỏi ngươi há chẳng xu hướng Niết bàn giới sao ư?

Lại nữa bạch đức Thế Tôn! Ví như hóa nhơn hỏi hóa nhơn ngươi há chẳng xu hướng Niết bàn ư?  Họ sẽ phải đáp thế nào?

-Nầy Ưu BÀ Di! Họ hỏi như vậy không có phan duyên.

-Bạch đức Thế Tôn!  Ðức Như Lai há lại dùng phan duyên để nêu lời hỏi ấy?

-Nấy   Ưu Bà Di! Lời ta hỏi cũng không phan duyên, nhưng vì trong pháp hội đây có thiên nam tử thiên nữ nhơn đáng được thành thục nên ta phát lời hỏi ấy.  Tại sao?  Vì Như Lai ở nơi danh tự các pháp ấy còn là bất khả đắc thì nào có các pháp và kẻ hay xu hướng Niết Bàn kia.

-Bạch đức Thế Tôn! Nếu như vậy thì sao lại vì Bồ Ðề mà tích tập thiện căn, vì chư Bồ Tát và chư thiện căn đều là bất khả đắc.

-Nầy Ưu Bà Di! Lúc tích tập tức vô tâm vậy, lúc chẳng phải tích tập cũng như vậy.

-Bạch đức Thế Tôn! Vô tâm được nói ấy là muốn thuyết minh nghiã gì?

-Nầy Ưu Bà Di! Pháp ấy chẳng phải tư duy biết được cũng chẳng phải tư duy đến được.  Tại sao?  Vì trong ấy tâm còn là bất khả đắc huống là pháp được tâm sanh.  Do vì tâm bất khả đắc nên gọi là chỗ bất tư nghị. Chỗ bất tư ngị ấy chẳng phải đắc chẳng phải nhiễm chẳng phải tịnh.  Tại sao? Vì Như Lai thường nói các pháp như hư không không có chướng ngại vậy.

-Bạch đức Thế Tôn! Nếu tất cả pháp như hư không sao đức Thế Tôn lại nói các sắc có các sác thọ tưởng hành thức cùng các giới xứ mười hai nhơn duyên hữu lậu vô lậu nhiễm là tịnh sanh tữ Niết bàn?

-Nầy Ưu Bà Di! Như nói rằng: Ngã, dầu có lời nói mà thiệt không có ngã tướng để được.  Ta nói các sắc cũng thiệt không có sắc tướng để được nhẫn đến nói Niết bàn cũng không có Niết bàn tướng để được.

Nầy Ưu Bà Di! trong pháp của ta những người tu phạm hạnh thấy tất cả pháp đều vô sở đắc mới được gọi là người chơn tu phạm hạnh. Còn người tăng thượng mạn nói hữu sở đắc thì chẳng gọi là an trụ chơn phạm hạnh.  Người tăng thượng mạn như vậy nghe thâm pháp nầy sanh lòng rất kinh nghi, họ chẳng giải thoát được sanh lảo bịnh tử ưu bi khổ não.

Nầy Ưu Bà Di! Sau khi ta diệt độ có người hay diễn thuyết pháp đoạn dứt lưu chuyễn thậm thâm nầy, có kẻ ngu si vì ác kiến nên đối pháp sư sanh lòng sân hận, do đây họ bị sa đọa địa ngục.

-Bạch đức Thế Tôn! Như đức Phật nói pháp dứt lưu chuyển, do nghiã gì mà gọi tên dứt lưu chuyễn?

-Nầy Ưu Bà Di! Dứt lưu chuyễn là nói thiệt tế bất tư nghị giới, pháp nầy chẳng thể xoi đục trở hoại nên gọi tên là pháp dứt lưu chuyển ».

Bấy giờ đức thế Tôn vui vẻ mỉm cười, từ diện môn phóng ra những tia sáng xanh vàng đỏ trắng hồng tía pha lê chiếu suốt khắp vô lượng thế giới trên đến trời Phạm Thế rồi xong về nhập vào đảnh đức Như Lai.

Tôn giả An Nam thấy sự ấy liền đứng  dậy trịch vai hữu chấm đức chấp tay

cung kính bạch Phật: «Bạch đức Thế Tôn! Do nhơn duyên gì mà hiện mỉm cười? ».

Ðức Phật phán: «Nầy An Nan! Ta nhớ quá khức có ngàn đức Như Lai cũng tại xứ nầy nói pháp như vậy, trong các chúng hội kia cũng có Hằng Hà Thượng Ưu Bà Di làm thượng thủ. Ưu Bà Di kia và các các đại chúng nghe chư Như Lai kia nói pháp nầy rồi đều xuất gia ở nơi Vô dư Niết bàn mà được diệt độ ».

Tôn Giả An Nan bạch Phật: «Bạch đức Thế Tôn! Nên đặt tên kinh nầy là gì, chúng tôi phải thọ trì thế nào? ».

Ðức Phật phán: «Nầy An nan! Kinh nầy tên là Vô Cấu Thanh Tịnh, các ông nên thọ trì như vậy ».

Lúc nói kinh nầy có bảy trăm Tỳ Kheo và bốn trăm Tỳ Kheo Ni hết hẳn các lậu tâm được giải thoát.

Chư Thiên cỏi Dục đem các thứ hoa trời rải lên đức Phật mà nói rằng: « Ưu Bà Di nầy rất hi hửu có thể cùng đức Như Lai đối đáp được vô sở úy.  Người nầy đã từng ở chỗ vô lượng chư Phật thân cận cúng dường vun trồng các thiện căn».

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Hằng Hà Thượng Ưu Bà Di và hàng đại chúng Thiên Long Bát Bộ nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

HẾT

--- o0o ---

XXXII.PHÁP HỘI VÔ ÚY ÐỨC BỒ TÁT THỨ BA MƯƠI HAI

Như vậy tôi nghe một lúc đức Bà Già Bà ở thành Vương Xá trong núi Kỳ Xà Quật cùng năm trăm Tý Kheo câu hội chư đại Bồ Tát vô lượng vô biên có tám ngàn đại Bồ Tát làm thượng thủ,  đều được tam muội và đà la ni, khéo nhập ba môn giải thoát không vô tướng vô nguyện, thiện xảo các thần thông,  được vô sanh pháp nhẫn, danh hiệu các ngài là : Di Lâu Bồ Tát,  Ðại Di Lâu Bồ Tát, Thường Nhập Ðịnh Bồ Tát, Thường Tinh Tiến Bồ Tát, Bửu Thủ Bồ Tát, Thường Hỉ Căn Bồ Tát, Bạt Ðà Bà La Bồ Tát, Bửu Tướng Bồ Tát, La Hầu Bồ Tát, Thích Thiên Bồ Tát, Thủy Thiên Bồ Tát, Thượng Ý Bồ Tát, Thắng Ý Bố Tát, Tăng Thượng Ý Bồ Tát, có tám ngàn đại Bồ Tát như vậy làm thượng thủ.

Ðức Thế Tôn ở Vương xá thành được nhà Vua các Vương Tử, Bà La Môn, Trưởng giả, Cư sĩ tôn trọng tán thán cúng dường. Ðức Thế Tôn có đủ vô lượng trăm ngàn vạn chúng  cung kính vây quanh mà vì họ thuyết pháp.

Bấy giờ chư Tôn giả Xá Lợi Phất,  Ðại Mục Kiền Liên,  Ðại Ca Diếp, Tu Bồ Ðề, Phú Lâu Na Di Ða La Ni Tử, Ly Bà Ða, A Thấp Bà,  Ưu Ba Ly,  La Hầu La, A Nan, vô lượng chư đại Thanh Văn như vậy buổi sáng chỉnh y cầm bát vào thành Vương Xá đến từng nhà đúng như pháp mà khất thực không có duyên gì khác, lần lần đi đến trước cung điện cuả vua A Xà Thế,  đồng đứng yên lặng chẳng nói khất thực hay chẳng khất thực.

Vua A Xà Thế có người con gái tên Vô Úy Ðức đoan chánh xinh đẹp vô song thành tựu công đức tối thắng thù diệu mới mười hai tuổi mang guốc vàng bửu đang ngồi trên cung lầu thấy chư Thanh Văn mà chẳng đứng dậy vẩn yên lặng ngồi tại chỗ.  Vua A Xà Thế thấy vậy mới bảo rằng : «Con chẳng thấy chư vị ấy là đệ tử thượng túc của đức Thích Ca Như Lai đã thành tựu đại pháp làm phước điền cho thế gian vì thương chúng sanh mà các Ngài đi khất thực.  Nay con được thấy các Ngài sao con chẳng dậy chẳng nghinh chẳng lễ chẳng hỏi han lại chẳng nhường chỗ ngồi.  Con thấy sự gì mà chẳng đứng dậy tiếp nghinh? ».

Vô Úy Ðức tâu Phụ Vương : «Chẳng hay phụ vương có thấy có nghe Chuyển Luân Thánh Vương thấy các Tiểu Vương mà đứng dậy tiếp nghinh chăng? ».

A Xà Thế Vương nói : «Không dậy tiếp nghinh».

Vô Úy Ðức lại tâu : Phụ Vương có thấy có nghe lúc sư  tử chúa muông thú thấy các dã can liền đứng dậy tiếp nghinh chăng? ».

A Xà Thế Vương nói: «Không có sự  ấy ».

Vô Úy Ðức lại tâu «Phụ Vương có thấy có nghe Ðế Thích Thiên Vương tiếp nghinh Chư Thiên Tử, đại Phạm Thiên Vương lễ kính  Thiên chúng chăng? ».

A Xà Thế Vương nói : «Không có sự ấy ».

Vô Úy Ðức lại tâu : «  Phụ Vương có thấy có nghe thần biển lớn lễ kính các thần sông thần ao chăng? ».

A Xà Thế Vương nói : «Không có sự ấy ».

Vô Úy Ðức lại tâu : «Phụ Vương có thấy có nghe Tu Di Sơn Vương lễ kính các Sơn Vương khác chăng? ».

A Xa Thế Vương nói : «Không có sự ấy».

Vô Úy Ðức lại tâu : «Phụ Vương có thấy có nghe thần nhựt nguyệt lễ kính trùng đom đóm chăng? ».

A Xà Thế Vương nói : «Không có sự ấy ».

Vô Úy Ðức tâu : «Phụ Vương nên biết Bồ Tát phát tâm xu hướng Vô thượng Bồ đề dùng đại từ bi sao lại lễ kính hàng Thanh Văn rời lìa tâm đại bi !  Ðâu có sư tử vương Bồ Tát cầu đạo Vô thượng, Chánh chơn Chánh giác lại lễ các dã can Tiểu thừa !  Ðâu có Bồ Tát đã cầu đạo đại phạm thanh tịnh tiến lên Vô thượng  Bồ đề lại nên thân cận hàng Thanh Văn thiện căn kém ít !  Ðâu có người muốn đến biển lớn đại trí muốn cầu khéo biết khối đại pháp mà lại còn cầu dấu chưn trâu, vì hàng Thanh Văn nghe âm thanh từ nơi người khác vậy. Ðâu có người muốn đến núi Phật Tu Di để cầu sắc thân vô biên của Như Lai mà lại cầu sức không tam muội trong hột cải của hàng Thanh Văn mà đi lễ họ. Ðâu có người đã được nghe công đức trí huệ của chư Phật như nhựt nguyệt quang lại lễ kính hàng Thanh Văn để cầu lửa sáng đom đóm, vì hàng Thanh Văn chỉ có thể tự lợi tự soi từ người khác nghe âm thanh mà được hiểu vậy.

Tâu Phụ Vương ! Sau khi các đức Phật nhập Niết Bàn còn chẳng kễ kính hàng Thanh Văn huống là nay đức Thế Tôn còn tại thế gian.  Tại sao ? Vì nếu người nào thân cận hàng Thanh Văn tất phát tâm Thanh Văn, người nào thân cận hàng Duyên Giác tất phát tâm Duyên Giác, có ai gần gũi đấng Chánh chơn Chánh giác tất phát tâm Vô thượng Bồ Ðề ».

Nói xong, Vô Úy Ðức liền dùng kệ báo cáo Phụ Vương A Xà Thế:

« Ví như người đến biển

Mà lấy một văn tiền

Tôi thấy chư Thanh Văn

Tu hành cũng như vậy

Ðến biển đại pháp rồi

Bỏ khối báu Ðại thừa

Mà khởi tâm hẹp kém

Tu hành đạo Tiểu thừa

Như người thân cận vua

Xuất nhập không chướng ngaị

Theo vua xin một tiền

Người nầy uổng gần vua

Cung kính gần Luân Vương

Xin của vật trăm ngàn

Giúp vô lượng kẻ nghèo

Ðây là khéo gần vua

Như người xin một tiền

Thanh Văn cũng như vậy

Chẳng cầu chơn giäi thoát

Mà lấy tiểu Niết bàn

Nếu khởi tâm hẹp kém

Tự lợi chẳng tự tha

Dường như tiểu y sư

ChÌ hay trị thân mình

Ví như đại y vương

Trị bịnh rất nhiều người

Khéo sanh lòng từ bi

Ðược cung kính danh tiếng

Y sư được thế lợi

Vì được biết y phương

Tự độ chẳng độ tha

Người trí chẳng cung kính

Như y vương thiện xäo

Thông đạt các y phương

Cứu vô lượng ngàn ức

Các chúng sanh bịnh khổ

Y vương được thế gian

Cung kính và danh tiếng

Người phát tâm Bồ đề

Khắp trị bịnh phiền não

Như rừng tì ma kia

Hoa hương bóng chẳng tốt

Thanh Văn như tì ma

Chẳng phát tâm cứu thế

Như chỗ thọ vương lớn

Nhiều người được lợi ích

Chư Bồ Tát cũng vậy

Hay lợi ích mọi người

Chẳng dùng nắng mùa thu

Hay cạn dòng nước nhỏ

Ðến cạn biển cả rồi

Hay chứa vô lượng chúng

Ðạo Thanh Văn kém hẹp

Dường như dấu chưn trâu

Chẳng dứt được tất cả

Phiền não của chúng sanh

Chẳng phải lên núi nhỏ

Mà hiện kim sắc thân

Chỉ lên núi Tu Di

Ðều thấy thân kim sắc

Nên biết chư Bồ Tát

Cũng như núi Tu Di

Do Bồ Tát trụ thế

Thế gian được giải thoát

Ðều là một sắc thân

Ðầy đủ Nhứt thiết trí

Trí Thanh Văn chẳng vậy

Dường như sương buổi sáng

Chẳng lợi được cho đời

Vì họ chẳng chứng pháp

Như mưa lớn tăng trưởng

Lợi ích vô lượng loài

Thanh Văn như sương mai

Bồ Tát như mưa lớn

Thân cận được đại pháp

Như sức biển nhận nhiều

Như hoa héo ném bỏ

Không còn hương thơm đẹp

Mọi người chẳng thích nó

Chỉ ưa hoa chiêm bặc

Như cầu thanh liên hoa

Ðẹp thơm rất kỳ diệu

Hoa bỏ như Thanh Văn

Trì hẹp chẳng lợi người

Như hoa chiêm bặc kia

Bồ Tát cũng như vậy

Vì thương mến chúng sanh

Hay hóa độ chúng sanh

Phụ Vương có từng biết

Gì là đại kỳ đặc

Một người tại đồng hoang

Lợi ích nhiều người vậy

Nếu muốn an ổn tốt

Ðộ vô lượng chúng sanh

Phải phát tâm Bồ đề

Chó theo đạo Tiểu thừa

Trong thế gian đồng hoang

Hay cứu chúng lạc đường

Như nhà hướng đạo kia

Bồ Tát cũng như vậy

Phụ Vương có từng thấy

Bè nhỏ qua biển lớn

Chỉ ngồi thuyền tơ kia

Hay đưa vô lượng chúng

Thanh Văn là bè nhỏ

Bồ Tát như thuyền to

Tu pháp đạo xong rồi

Khiến vượt biển đói khát

Phụ Vương có từng thấy

Cỡi lừa hay nhập trận

Chỉ thầy ngồi voi ngựa

Chiến đấu mà đắc thắng

Thanh Văn như xe lừa

Bồ Tát như long tượng

Hàng ma ngồi đạo thọ

Ðộ vô lượng chúng sanh

Như hư không giữa đêm

Chẳng thấy tinh tú hiện

Ví trăng tròn sáng rỡ

Chiếu khắp châu Diêm Phù

Thanh Văn như tinh tú

Bồ Tát như trăng tròn

Vì thương mến chúng sanh

Thị hiện đạo Niết bàn

Lửa sáng đom đóm kia

Không thể dùng làm việc

Nhựt nguyệt chiếu Diêm Phù

Làm được mọi sự việc

Thanh Văn như lửa đóm

Chẳng được lợi ích nhiều

Phật có sáng giải thoát

Thương xót các chúng sanh

Tiếng dã can kêu la

Chẳng làm muông thú sợ

Chỉ có sư tử chúa

Gầm lên chim bay rớt

Nên biết hàng Thanh Văn

Chẳng phát tâm Bồ đề

Chẳng vì lợi ích chúng sanh

Trừ tất cả phiền não

Vì thấy biết như vậy

Chẳng phát tâm Thanh Văn

Ðã đại phát tâm rồi

Sao lại còn phát tiểu

Ðã được thân người tốt

Nên phát tâm vô thượng

Cứu độ tất cả chúng

Vứt bỏ đạo Tiểu thừa

Ðược thân thế gian tốt

Lại được lợi thế gian

Khéo đến tại thế gian

Mà phát tâm vô thượng

Mong cầu đạo vô thượng

Cứu độ các chúng sanh

Hay tự lợi lợi tha

Người nầy đang được khen

Cũng được đời tôn trọng

Và được đạo cứu cánh

Vì thế hôm nay tôi

Chẳng lễ kính Thanh Văn ».

Vua A Xà Thế bảo Vô Ý Ðức : « Con đại ngã mạn, sao thấy chư đại Thanh Văn lại chẳng phụng nghinh ? »

Vô Úy Dức tâu : Phụ Vương chớ bảo như vậy.  Phụ Vương cũng ngã mạn, sao Phụ Vương chẳng phụng nghinh những người nghèo cùng trong thành Vương Xá nầy ? »

Vua nói : « Họ chẳng đồng hàng với ta, sao ta lại phụng nghinh ? ».

Vô Úy Ðức tâu : « Sơ tâm Bồ Tát cũng như vậy, tất cả Thanh Văn và Duyên Giác chẳng đồng hàng ».

Vua nói : «  Con há chẳng thấy chư Bồ Tát lễ kính tất cả chúng sanh ư ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Bồ Tát vì độ các chúng sanh kiêu mạn sân não khiến họ phát khởi tâm hồi hướng đại đạo nên lễ kính tất cả chúng sanh, vì tăng trưởng gốc thiện căn cho các chúng sanh mà Bồ Tát lễ kính.  Nhưng nay chư Thanh Văn không tâm sân hận lại cũng chẳng tăng trưởng thiện căn được.  Dầu trăm ngàn chư Phật vì họ mà nói diệu pháp nhưng nơi giới định huệ họ đã được vẫn không tăng thêm.  Thanh Văn như khối lưu ly, Bồ Tát như chiếc bình báu lớn.  Bình nếu đã đầy lúc trời mưa không chứa thêm được một giọt.  Cũng vậy, dầu trăm ngàn chư Phật vì hàng Thanh Văn nói diệu pháp họ cũng chẳng được lợi ích chẳng tăng thêm giói định huệ, họ chẳng thể làm cho chúng sanh phát tâm đến Nhứt thiết trí.  Ví như đại hải có thể nhận nước của tất cả sông và mưa mây, tại sao, vì đại hải là cái bình vô lượng vậy.  Chư Bồ Tát lúc diễn thuyết pháp tùy chỗ người được nghe được phước lợi lớn tăng trưởng tất cả gốc các thiện căn, tại sao, vì chư Bồ Tát là chiếc bình ngôn thuyết vô biên vậy ».

Vua A Xà Thế nghe Vô Úy Ðức nói những lời trên thì nín lặng ngồi yên.

Bấy giờ Tôn giả Xá Lợi Phất tự nghĩ rằng : Vô Úy Ðức nầy được đại biện tài có thể ngôn thuyết vô tận như vậy, nay ta đến hỏi nàng ít lời xem nàng có đắc nhẫn chăng.  Tôn giả liền đến hỏi Vô Úy Ðức rằng : « Nay cô an trụ Thanh Văn thừa ư ? ».

Ðáp : « không ạ ».

Hỏi : « Nay cô an trụ Duyên Giác thừa ư ? ».

Ðáp :  « Không ạ ».

Hỏi :  « Nếu như vậy thì cô an trụ thừa nào mà có thể sư tử hống như vậy ? ».

Ðáp : « Giả sử nay tôi có thể an trụ thì tất chẳng thể làm sư tử hống, do tôi không chỗ trụ nên tôi có thể làm sư tử hống.  Nhưng Xá Lợi Phất nói an trụ thừa nào, như pháp được Ngài chứng đắc, pháp ấy há lại có thừa sai khác ư, là Thanh Văn thừa, là Duyên Giác thừa, là Ðại thừa ư ».

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : « Cô nghe tôi nói, pháp tôi được chứng không có tướng thừa chẳng phải thừa sai khác, vì là nhứt tướng, nghĩa là vô tướng vậy ».

Vô Úy Ðức nói : « Nếu pháp vô tướng thì thế nào cầu được ? ».

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : « Pháp chư Phật cùng pháp phàm phu có tướng thắng phụ sai biệt gì ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Không và tịch tĩnh có sai biệt gì ? ».

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : « Không có sai biệt ».

Vô Úy Ðức nói : « Như không và tịch tĩnh không có tướng sai biệt, pháp chư Phật cùng pháp phàm phu không có tướng thắng phụ sai biệt.  Lại như hư không hay thọ các sắc mà không có sai biệt, pháp chư Phật cùng pháp phàm phu không có tướng sai biệt cũng không có dị tướng ».

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên nói với Vô Úy Ðức rằng : « Cô thấy Phật pháp cùng Thanh Văn pháp có sai khác gì mà nay cô thấy hàng đại Thanh Văn cô chẳng dậy tiếp đón chẳng nhường giường ghế ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Giả sử tinh tú đầy trời cũng chẳng chiếu sáng thế gian.  Hàng Thanh Văn cũng vậy , vì lúc nhập định mới có trí thấy biết, lúc chẳng nhập định thì không hay biết ».

Tôn  giả Ðại Mục Kiền Liên nói : « Nếu chẳng nhập định thì chẳng biết được tâm chúng sanh ».

Vô Úy Ðức nói : « Ðức Phật chẳng nhập định mà có thể ở trong hằng hà sa thế giới tùy chỗ nên mà thuyết pháp độ các chúng sanh, vì khéo biết tâm họ vậy.  Ðây là thắng sự của chư Phật Như Lai.  Hàng Thanh Văn như tinh tú ánh sáng kém yếu làm sao so sánh được.

Lại nầy Ðại Mục Kiền Liên Tất cả Thanh Văn có ai biết được bao nhiêu thế giới thành bao nhiêu thế giới họa chăng ? ».

Ðáp : « Chẳng biết được ».

Hỏi : « Hàng Thanh Văn có ai biết được bao nhiêu chư Phật đã nhập Niết bàn, bao nhiêu chư Phật vị lai sẽ nhập và bao nhiêu chư Phật hiện tại nay nhập Niết bàn chăng ? ».

Ðáp : « Chẳng biết dược ».

Hỏi : « Hàng Thanh Văn có ai biết được có bao nhiêu chúng sanh nhiều tham dục, bao nhiêu chúng sanh nhiều sân hận, bao nhiêu chúng sanh nhiều ngu si và bao nhiêu chúng sanh nhiều đẳng phần chăng ? ».

Ðáp : « Chẳng biết được ».

Hỏi : « Hàng Thanh Văn có ai biết được bao nhiêu chúng sanh thọ Thanh Văn thừa, bao nhiêu chúng sanh thọ Duyên Giác thừa và bao nhiêu chúng sanh thọ Phật thừa chăng ? ».

Ðáp :  « Chẳng biết được ».

Hỏi : « Hàng Thanh Văn thừa có ai biết được bao nhiêu chúng sanh Thanh  Văn độ, bao nhiêu chúng sanh Duyên Giác độ và bao  nhiêu chúng sanh chư Phật độ được chăng ? ».

Ðáp : « Chẳng biết được ».

Hỏi : « Hàng thanh Văn có ai biết được bao nhiêu chúng sanh tại chánh định tụ chánh kiến và bao nhiêu chúng sanh tại tà định tụ chăng ? ».

Ðáp : « Chẳng biết được ».

Vô Úy Ðức nói : « Nầy Ðại Mục kiền Liên ! Duy có đức Như Lai Chánh Chơn Chánh Giác khéo biết như thiệt chúng sanh giới mà vì họ thuyết pháp.  Sự việc như vậy chẳng phải cảnh giới Thanh Văn Duyên Giác huống là các chúng sanh khác.  Nên biết đây là sự việc thù thắng của đức Như Lai, vì đức Như Lai có đủ Nhứt thiết trí vậy.  Tất cả Thanh Văn và Duyên Giác không có được.

Thưa Ðại Mục Kiền Liên ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là thần thông đệ nhứt, thần thông của Ngài có thể đến thế giới Hương Tượng biết trong thế giới ấy tất cả các cây đều sản xuất hương chiên đàn thượng diệu chăng ? ».

Tôn giả đáp : « Nay tôi mới nghe tên thế giới ấy thì làm sao có thể đến đó được.  Ðức Phật tại đó hiệu là gì ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Ðức Phật hiệu Phóng Hương Quang Minh Như Lai Ứng Cúng đẳng Chánh Giác trụ tại thế giới ấy thuyết pháp ».

Tôn giả hỏi :  « Làm thế nào được thấy đức Phật ấy ? ».

Vô Úy Ðức chẳng rời chỗ ngồi chẳng động oai nghi mà thệ nguyện rằng : « Nếu Bồ Tát lúc sơ phát tâm có thể hơn hàng Thanh Văn và Duyên Giác, nguyện đức Phóng Hương Quang Minh Như Lai hiện thân nơi đây, cũng khiến hàng Thanh Văn Duyên Giác thấy thế giới Hương Tượng và ngửi mùi cây hương chiên đàn thượng diệu ».

Vô Úy Ðức phát thệ nguyện xong, đức Phóng Hương Quang Minh Như Lai từ nơi thân phóng quang.  Do đức Phật ấy phóng quang nên chư Thanh Văn đây đều được thấy thế giới Hương Tượng và đức Phật có chúng Bồ Tát vây quanh, lưới báu che giăng, đức Phật ấy vì chúng mà thuyết pháp.  Tại đây đại chúng đều được nghe tiếng thuyết pháp.  Do thần lực của đức Phật ấy nên đại chúng đây còn được ngửi hơi hương chiên đàn thượng diệu của cây thế giới ấy.

Bấy giờ đức Phật Phóng Hương Quang Minh nói rằng : « Ðúng như vậy, như lời nói của Vô Úy Ðức : Bồ Tát lúc sơ phát tâm đã hơn hàng Thanh Văn và Duyên Giác cảnh giớỉ ».

Lúc ấy tại núi Kỳ Xà Quật, Di Lặc Bồ Tát bạch Phật rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Hơi thơm vi diệu nầy từ đâu đến ? ».

Ðức Phật nói : « Nầy Di Lặc !Vô Úy Ðức cùng chư Thanh Văn luận nghị như pháp và phát thệ nguyện.  Ðức Phóng Hương Quang Minh dùng thần lực hiện thân và thế giới Hương Tượng cùng hơi hương cây chiên đàn, nên hơi hương thượng diệu ấy khắp cõi Tam Thiên Ðại Thiên nầy ».

Vô Úy Ðức bảo Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên : «  Nếu đã thấy các công đức thù thắng bất tư nghị như vậy mà còn có thể phát tâm Thanh Văn Tiểu thừa hẹp kém chỉ tự độ, thì nên biết

là thiện căn rất nhỏ ít.  Ai là người đã thấy sự việc Bồ Tát thành tựu vô lượng công đức mà chẳng phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Ngài có biết thế giới Hương Tượng ấy cách đây bao nhiêu chăng ? ».

Tôn giả đáp : « Chẳng biết ».

Vô Úy Ðức nói : « Ngài thừa thần thông trải qua trăm ngàn kiếp cũng không thể biết không thể thấy thế giới ấy.  Như tất cả tre lau lùm rừng cõi nầy làm con số không thể tính đếm, qua khỏi các Phật thế giới như số trên đây mới có thế giới Hương Tượng ấy ».

Bấy giờ đức Phật ấy thâu nhiếp quang minh, thế giới Hương Tượng cùng đức Phật ấy và chúng Bồ Tát bỗng chẳng còn hiện.

Tôn giả Ðại Ca Diếp nói với Vô Úy Ðức rằng : « Cô đã từng thấy thế giới Hương Tượng và dức Phóng Hương Quang Minh Như Lai rồi phải chăng ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Ca Diếp ! Như Lai có thể thấy được chăng ? Như lời Phật dạy : Nếu dùng sắc thấy ta và dùng âm thanh cầu ta, người ấy đều hành đạo tà chẳng thấy được Như Lai.  Vì thân chư Như Lai là pháp thân, pháp chẳng thấy nghe thì làm sao thấy nghe được.  Tùy phương tiện nào mà chúng sanh hạp thích thì Phật vì họ mà thị hiện, thân Phật không chướng ngại vì an trụ phương tiện vậy.  Nhưng Ngài Ðại Ca Diếp hỏi tôi có thấy đức Phật và thế giới ấy chăng ? Thưa Ngài Ðại Ca Diếp Tôi thấy đức Phật ấy chẳng phải là nhục nhãn thấy vì chẳng phải là sắc được thấy bởi nhục nhãn ; chẳng phải thiên nhãn thấy vì không có thọ, chẳng pải huệ nhãn thấy vì rời lìa tưởng tướng, chẳng phải pháp nhãn thấy vì rời lìa các hành, chẳng phải Phật nhãn thấy vì rời lìa thức thấy vậy.

Tôi thấy Như Lai cũng như chỗ thấy của Ðại Ca Diếp vì đã diệt trừ tâm vô minh ái kiến vậy.

Thưa Ngài Ðại Ca Diếp ! Tôi thấy đức Phật ấy cũng như chỗ thấy của Ðại Ca Diếp Tôn giả.  Lại cũng còn thấy ngã ngã sở v. v… ».

Tôn giả hỏi :  «  Nếu pháp không hẳn tại sao phát khởi vô minh ái và tướng ngã ngã sở, vì rất cả chúng sanh chẳng thấy được vậy ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Ðại Ca Diếp, tất cả pháp không có hẳn thì nó thế nào được thấy ? ».

Tôn giả nói : « Nếu tất cả Phật pháp cứu cánh là không có thì thế nào thấy được ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Ðại Ca Diếp ! Ngài có thấy Phật pháp tăng trưởng nghĩa chăng ? ».

Tôn giả nói : « Tôi còn chẳng biết phàm phu pháp hà huống Phật pháp ».

Vô Úy Ðức nói : « Vì thế nên, thưa Ngài Ðại Ca Diếp, pháp ấy chẳng thành tựu thì thế nào có đứt nối mà người chẳng chứng kia thấy.  Thưa Ngài Ðại Ca Diếp ! Các pháp không có hẳn chẳng biện bày được, vì thế nên tất cả pháp đều không.  Nếu bổn pháp không có thì thế nào thấy được pháp giới thanh tịnh ấy.  Thưa Ngài Ðại Ca Diếp, nếu ai muốn thấy tịnh Như Lai thì thiện nam thiện nữ ấy phải tịnh tự tâm ».

Tôn giả hỏi Vô Úy Ðức : « Thế nào khéo tịnh tự tâm ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Như tự thân chơn như và tất cả pháp chơn như, nếu tin nơi ấy chẳng tạo tác chẳng vong thất, thấy như vậy thì tự tâm thanh tịnh ».

Tôn giả hỏi :  « Tự tâm lấy gì làm thể ? ».

Vô Úy Ðức nói :  « Thưa Ngài Ðại Ca Diếp ! Nếu cùng chư Bồ Tát thuyết pháp đồng sự mà chẳng phát khởi tướng chúng sanh.  Bồ Tát nội quán như vậy thì gọi là thành tựu nội quán.  Thưa Ngài Ðại Ca Diếp ! Tất cả các pháp đầy đủ bổn tế trung tế và hậu tế, vì tất cả pháp lấy chơn như làm thể vậy.  Vì tất cả pháp hiện tại chơn như thế vậy.  Nếu quán như vậy, Bồ Tát nầy gọi là thành tựu nội quán.

Tôn giả nói : « Cô an trụ pháp ấy thế nào ? ».

Vô Úy Ðức nói :  « Phải làm như vầy : như chơn như ấy thấy không phược không giải ».

Tôn giả hỏi : « Thấy thế nào thì gọi là chánh kiến ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Nếu rời lìa sự thấy hai bên, chẳng làm chẳng phải chẳng làm, thấy mà chẳng thấy như vậy thì gọi là chánh kiến.  Thưa Ngài Ðại Ca Diếp ! Pháp ấy chỉ có danh tự, mà vì ly danh tự, vì vĩnh viễn chẳng chứng vậy ».

Tôn giả lại hỏi : « Thế nào được tự thấy ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Như chỗ thấy của Ðại Ca Diếp ».

Tôn giả nói : « Tôi chẳng thấy tự thân và ngã sở ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Phải nên thấy tất cả pháp như vậy, vì không có ngã và ngã sở vậy ».

Lúc Vô Úy Ðức nói pháp ấy, Tôn giả Tu Bồ Ðề lòng rất vui mừng mà nói với Vô Úy

Ðức rằng : « Cô khéo được lợi lành mà hay thành tựu biện tài ấy ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Pháp có được có chẳng được mà có thể cầu ư, sao Ngài bảo tôi khéo được biện tài.  Tôi có biện thuyết nầy : Nếu tôi nói không có chỗ giác tri hoặc nội hoặc ngoại thì là có biện tài ».

Tôn giả hỏi : « Cô chứng được gì đắc pháp gì mà có diệu biện như vậy ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Vì chẳng tự biết vì chẳng từ người mà biết, chẳng thấy có tướng pháp thiện pháp bất thiện sai biệt, biết pháp như vầy : chẳng thấy nhiễm tịnh hữu lậu vô lậu hữu vi vô vi thế gian xuất thế gian và pháp phàm phu, vì pháp thể ấy chẳng thể thấy vậy, là chư Phật pháp, mà đắc Phật pháp chẳng thấy Phật pháp.  Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Nếu không chỗ biết thấy như vậy thì có biện tài nầy ».

Tôn giả hỏi : « Thế nào là biện tài ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Như chỗ sở đắc tịch diệt của Ngài vậy ».

Vô Úy Ðức nói với Tôn giả Xá Lợi Phất : « Như pháp thể ấy không nghe không được mà có chỗ nói ».

Vô Úy Ðức hỏi Tôn giả Tu Bồ Ðề : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Pháp thể trụ được chăng, lại có thể tăng giảm chăng mà có biện tài như vậy ? ».

Tôn giả nói : « Nếu chứng vô lậu và pháp không có sai biệt không có biện thuyết, vì pháp thể ấy chẳng thể nói được vậy ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Ở nơi tất cả pháp sao Ngài lại sanh niệm rằng được lợi lành được biện tài như vậy ? ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Cô do được biện tài mà nói hay chẳng được biện tài mà nói ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Ngài có tin lời đức Phật dạy tất cả các pháp như hưởng chăng ? ».

Tôn giả nói : Tôi tin sự ấy.

Vô Úy Ðức nói : « Hưởng ấy là có hay không có biện tài ? ».

Tôn giả nói : « Do nơi nội thanh mà có ngoại hưởng ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Do vì có thanh mà có hưởng ấy, hưởng ấy mà có thì là tánh tướng gì ? Nhưng hưởng ấy không có tánh tướng.  Tại sao ?Vì nếu do duyên sanh thì hưởng ấy không có nghĩa sanh ».

Tôn giả nói : « Tất cả pháp duyên sanh ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Tất cả pháp thể tánh chẳng sanh ».

Tôn giả nói : « Nếu tất cả pháp thể tánh cứu cánh không có như vậy, sao đức Như Lai dạy rằng hằng hà sa chư Phật sẽ thành Chánh Giác ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Pháp giới là có thể sanh được chăng ? ».

Tôn giả nói : « Chẳng thể sanh được ».

Vô Úy Ðức nói : « Tất cả chư Phật Như Lai đều là pháp giới tánh tướng ».

Tôn giả nói : « Chẳng thấy tất cả pháp giới vậy ».

Vô Úy Ðức nói : « Bao nhiêu lời được nói, ngôn ngữ vô tánh, mà nói hằng hà sa chư Phật sẽ thành Chánh Giác, lời nói nầy có nghĩa gì.  Tại sao ? Vì pháp giới bất sanh bất diệt nên tất cả thuyết chẳng phải thuyết vì cứu cánh thanh tịnh vậy.  Vì kia chẳng phải sự chẳng thể ngôn thuyết được, rời lìa nơi thiệt tể ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Rất lạ, Vô Úy Ðức là cô gái tại gia mà hay thiện xảo thuyết pháp như vậy, lại có biện tài vô tận như vậy ».

Vô Úy Ðức nói :  « Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Chư Bồ Tát không có giữ lấy hay chẳng giữ lấy, nghe hay chẳng nghe hoặc tại gia hoặc xuất gia mà có biện tài.  Tại sao ? Vì tâm thanh tịnh vậy.  Do tâm tịnh nên trí hiển, do trí hiển nên hiển biện tàỉ ».

Vô Úy Ðức bảo Tôn giả Tu Bồ Ðề rằng : « Nay nên khéo nói hạnh của Bồ Tát ».

Tôn giả nói : « Cô nói đi, tôi lắng nghe ».

Vô Úy Ðức nói : « Bồ Tát thành tựu tám thứ pháp hạnh nên chẳng được nói là tại gia, xuất gia ; một là Bồ Tát được tâm thanh tịnh quyết định tin Bồ đề, hai là Bồ Tát thành tựu đại từ đại bi nên chẳng bỏ chúng sanh, ba là vì thành tựu đại từ bi nên thiện xảo tất cả sự thế gian, bốn là hay xả bỏ thân mạng chi phần và thành tựu phương tiện thiện xảo, năm là thiện xảo vô lượng phát nguyện, sáu là thành tựu Bát Nhã Ba la mật hạnh vì rời lìa tất cả chấp kiến, bảy là đại dũng mãnh tinh tiến vì tu các thiện nghiệp mà không chán đủ vậy, tám là được vô ngại trí vì được vô sanh pháp nhẫn vậy.

Thưa Ngài Tu Bồ Ðề ! Chư Bồ Tát do thành tựu tám pháp như vậy nên chẳng được gọi là tại gia hay xuất gia, tùy theo oai nghi nào cũng an trụ trong Bồ đề không hề chướng ngạỉ ».

Bấy giờ Tôn giả La Hầu La bảo Vô Úy Ðức rằng : « Lời nói ấy là ngôn thuyết bất tịnh.  Cô mang guốc báu ngồi tòa cao mà luận nghị qua lại cùng chư đại Thanh Văn.  Cô há chẳng nghe đức Phật dạy rằng : là người bất tịnh thì chẳng được thuyết pháp và cũng chẳng được thuyết pháp cho người ngồi tòa cao ư ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài La Hầu La ! Ngài có thiệt biết tịnh và bất tịnh chăng ? Thưa Ngài La Hầu La ! Thế gian nầy là tịnh chăng ? ».

Tôn giả nói : « Không tịnh chẳng tịnh vậy ».

Vô Úy Ðức nói : « Như Lai chế giới theo đó mà thọ hành rồi phạm giới đó là tịnh và bất tịnh.  Nếu lại có người chẳng phạm giới đó là chẳng phải tịnh và bất tịnh.

Thưa Ngài La Hầu La ! Thôi đi chớ có nói như vậy.  Nếu người y như thuyết pháp y như

chế giới mà tu hành, thì người ấy nói bất tịnh.  Nhưng vì người ấy chứng được pháp vô lậu, thì người ấy không có phạm và chẳng phạm nên cũng không có tịnh và bất tịnh.  Tại sao ?Vì chư đại Thanh Văn đã quá các thuyết pháp đã quá các chế giới.  Ðức Như Lai vì chư Thanh Văn hữu học đến trong tam giới nên vì họ thuyết pháp vì họ chế giới.  Như chư đại Thanh Văn ấy đã quá tam giới.  Do đây nên nói quá hay chẳng quá tam giới như vậy.

Do vì họ chẳng biết được giới nên nói tịnh và bất tịnh.  Như hư không chỉ có ngôn thuyết duy trì lực thấy biết, thế nên được nói tịnh và bất tịnh vậy ».

Tôn giả La Hầu La hỏi: « Tịnh và bất tịnh có sai biệt gì ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Ví như chơn kim rời lìa hẳn cấu uế làm những đồ trang sức và chẳng làm, màu sắc chơn kim có sai biệt gì ? ».

Tôn giả nói : « Không có sai biệt ».

Vô Úy Ðức nói : « Tịnh cùng bất tịnh chỉ có ngôn thuyết danh tự để làm sai biệt mà không có sai biệt gì khác.  Tại sao ? Vì tất cả pháp tánh rời lìa tất cả cấu uế không nhiễm không trước vậy.

Thưa Ngài La Hầu La ! Người ngồi tòa cao rộng chẳng nên thuyết pháp.  Bồ Tát ngồi tòa trải cỏ hơn người ngồi tòa cao hơn cả đại Thanh Văn  ngồi tại Phạm Thiên ».

Tôn giả nói : « Cô nói vậy là có nghĩa gì ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thưa Ngài La Vân ! Ngài có thấy Bồ Tát ngồi trên tòa gì mà thành Vô thượng Bồ đề chăng ? ».

Tôn giả nói : « Ngồi trên tòa cỏ ».

Vô Úy Ðức nói : « Bồ Tát ngồi tòa cỏ mà trong Ðại Thiên thế giới tất cả Phạm Thiên, Ðế Thích, Tứ Thiên Vương cùng chư Thiên Tử cho đến trời Sắc Cứu Cánh đều đền lễ lạy chắp tay lạy chưn Bồ Tát ».

Tôn giả nói : « Ðúng như vậy ».

Vô Úy Ðức nói : « Do thành tựu pháp như vậy mà Bồ Tát ngồi tòa cỏ hơn người ngồi tòa cao rộng lớn, hơn đại Thanh Văn ở tại Phạm Thiên ».

Vua A Xà Thế bảo Vô Úy Ðức rằng : « Con há chẳng biết Tôn giả La Hầu La đây là con trai của Thích Ca Như Lai ở trong hàng học giới là tối đệ nhứt ư ? ».

Vô Úy Ðức nói : « Thôi đi Phụ Vương chớ nói như vậy.  Phụ Vương có thấy nghe sư tử chúa sanh con dã can chăng ? ».

Vua nói : « Không hề thấy ».

Vô Úy Ðức nói : « Phụ Vương có thấy có nghe Chuyển Luân Thánh Vương lễ kính chư Tiểu Vương chăng ? ».

Vua nói : « Không có ».

Vô Úy Ðức nói : « Ðúng vậy.  Như Lai Sư Tử Vương chuyển đại pháp luân chư Thanh Văn cung kính vây quanh.

Nếu y chánh pháp thì ai là chơn tử của đức Như Lai.  Thì nên đáp rằng chính là chư Bồ Tát vậy.  Vì thế chẳng nên nói đức Như Lai có con hay đức Như Lai không con.

Nếu nói đức Như Lai có chơn tử thì nên nói ai phát tâm Vô thượng Bồ đề là chơn tử của đức Như Laỉ ».

Lúc nói pháp trên đây, trong cung vua A Xà Thế có hai vạn nữ nhơn phát tâm Bồ đề, hai vạn Thiên Tử đầy đủ pháp ấy nghe Vô Úy Ðức sư tử hống rồi đều phát tâm Bồ đề.

Vua A Xà Thế lại nói : « Ðây là con trai của chư Phật quá khứ vị lai hiện tại lìa hẳn

phiền não học giới Thanh Văn thế nào chẳng phải chơn tử ! ».

Chư Thiên vì cúng dường Vô Úy Ðức nên rải hoa lên đức Phật khắp thành Vương Xá.

Bấy giờ Vô Úy Ðức rời tòa ngồi đến lễ kính chư đại Thanh Văn rồi dưng cúng các thực phẩm đúng như pháp.  Cúng dường xong, Vô Úy Ðức bạch rằng : « Chẳng biết chư Tôn giả đại Thanh Văn có chi sáng sớm rời xa đức Phật mà đến chốn nầy, phải nên nghe đức Phật thuyết pháp rồi sẽ đi khất thực.  Chư Tôn giả về đi, trong giây lát đây tôi sẽ đến chỗ đức Phật ».

Vô Úy Ðức cùng Phụ Vương A Xà Thế và Vương Mẫu vô lượng nhơn chúng doanh vây xuất thành đến chỗ đức Phật đồng đảnh lễ chưn Phật rồi ngồi một phía.

Chư Thanh Văn ấy cũng đến lễ chưn Phật rồi ngồi qua một bên.  Tôn giả Xá Lợi Phất tác lễ bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Vô Úy Ðức, cô gái nhỏ đây rất kỳ lạ, được phước lợi rất lớn ».

Ðức Phật phán : « Nầy Xá Lợi Phất ! Vô Úy Ðức đây đã ở nơi chín mươi ức Phật quá khứ phát tâm Bồ đề vun trồng căn lành để cầu Vô thượng Phật đạo ».

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Vô Úy Ðức dây có thể chuyển thân nữ ấy chăng ? ».

Ðức Phật phán : « Nầy Xá Lợi Phất ! Ông thấy Vô Úy Ðức là nữ nhơn ư ? Ông chớ có thấy như vậy.  Tại sao ? Vì Bồ Tát nầy phát nguyện lực mà thị hiện thân nữ nhơn để độ chúng sanh ».

Vô Úy Ðức phát thệ rằng : « Nếu tất cả pháp chơn thiệt phi nam phi nữ thì khiến nay tôi hiện thân trượng phu cho tất cả đại chúng được thấy ».

Thệ xong liền diệt tướng nữ hiện thân trượng phu thăng lên hư không cao bằng bảy cây đa la rồi dừng ở tại đó không xuống.

Ðức Phật phán : « Nầy Xá Lợi Phất ! Ông có thấy Bồ Tát Vô Úy Ðức trụ tại hư không chẳng xuống ấy chăng ? ».

Tôn giả bạch : « Tôi đã thấy, bạch đức Thế Tôn ! ».

Ðức Phật phán : « Nầy Xá Lợi Phất ! Vô Úy Ðức Bồ Tát nầy lại quá bảy ngàn a tăng kỳ kiếp được thành Chánh giác

hiệu Ly Cấu Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri, thế giới tên Quang Minh, đức Phật ấy thọ trăm kiếp, chánh pháp trụ thế mười kiếp, thuần Bồ Tát Tăng ba vạn bất thối chuyển Bồ Tát, thế giới ấy đất bằng lưu ly thanh tịnh , đường sá tám hướng trang nghiêm phủ với hoa sen báu, không có tên các ác đạo, trời, người đông đầy thọ diệu lạc và thắng pháp vị như trời Ðâu Suất ».

Mẹ của Vô Úy Ðức là Nguyệt Quang phu nhơn cùng vua A Xà Thế đồng chắp tay hướng Phật bạch rằng : » Bạch đức Thế Tôn ! Tôi được đại lợi, chin tháng hoài thai người con nầy, nay đại sư tử hống như vậy.  Nay tôi đem căn lành ấy hồi hướng Vô thượng Bồ đề, sau nầy tại thế giới Quang Minh của Phật Ly Cấu tôi sẽ thành đạo Vô thượng Chánh Chơn Chánh giác.

Ðức Phật bảo Tôn giả Xá Lợi Phất : « Nầy Xá Lợi Phất !Nguyệt Quang phu nhơn đây sau khi xả thân người sẽ sanh làm thiên tử trời Ðao Lợi hiệu là Quang Minh Tăng Thượng.  Lúc Phật Di Lặc xuất thế sẽ là con trai lớn của Ðại Vương thời ấy, cúng dường Phật Di Lặc rồi xuất gia, hay ghi nhớ thọ trì tất cả pháp của Phật Di Lặc tuyên thuyết.  Từ đó thứ đệ gặp chư Phật Hiền kiếp và đều cúng dường.  Ðến thời kỳ Phật Ly Cấu xuất thế, sẽ hiện thân làm Ðại Vương hiệu Trì Ðịa có đủ bảy báu cúng dường đức Ly Cấu Như Lai, sau đó thành Phật hiệu Biến Quang Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác thành tựu thế giới trang nghiêm như thế giới Quang Minh của Phật Ly Cấu ».

Nghe đức Phật thọ ký, Nguyệt Quang phu nhơn vui mừng hớn hở liền cởi chuổi báu anh lạc giá trị trăm ngàn lượng vàng dâng lên cúng dường đức Phật, xin phép vua A Xà Thế rồi xuất gia thọ đủ năm trăm chánh giới tu tập phạm hạnh.

Vô Úy Ðức Bồ Tát ở trước đức Phật bạch rằng : « Do sức nhơn duyên thệ nguyện nầy khiến thuở vị lai lúc tôi thành Phật chúng Bồ Tát đều mặc pháp phục tất cả hóa sanh.  Nếu thệ nguyện trên đây không hư thì khiến nay tôi sẽ hiện thân như niên thiếu Tỳ kheo tám lạp ».

Phát nguyện xong, Bồ Tát Vô Úy Ðức liền hiện thân mặc pháp phục thành Tỳ Kheo đầy đủ oai nghi.

Vô Úy Ðức Bồ Tát nói với Phụ Vương A Xà Thế rằng : « Tâu Phụ Vương ! Tất cả các

pháp đều như vậy, tức thì bỗng hóa sanh tướng rời các tướng được phân biệt sanh khởi, không các điên đảo.  Tâu Phụ Vương ! Lại liền bây giờ hiện trở lại thân nữ nhơn, Phụ Vương có thấy chăng ? ».

Vua nói : « Ðã thấy.  Nhưng ta chẳng phải do tướng sắc thân để thấy.  Nay ta thấy hiện thân Tỳ Kheo rồi lại thấy thân nữ nhơn trở lạỉ ».

Ðức Phật hỏi vua : « Nầy Ðại Vương !Thân nào là thiệt ? Ðại Vương phải nên học như vậy an trụ chánh kiến đối với tất cả pháp.  Các chúng sanh vì bị phiển não thiêu đốt nên chẳng đạt pháp lực.  Vì chẳng đạt nên chẳng phải chỗ nghi mà sanh lòng nghi hối.  Phải nên thường thường thân cận Như Lai và Văn Thù Sư Lợi Ðồng Tử Bồ Tát, vì do sức oai đức của Bồ Tát ấy mà khiến cho Ðại Vương được thọ hối quá ».

Ðức Phật bảo Tôn giả A Nan : « Nầy A Nan ! Ông thọ trì pháp môn Vô Úy Ðức Bồ Tát thọ ký nầy đọc tụng chớ quên.

Nầy A Nan ! Nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn đầy đủ thất bửu đem cúng thí chư Phật Như Lai chật khắp Ðại Thiên thế giới được công đức không bằng có người hay thọ trì một câu một kệ pháp môn nầy, huống là người thọ trì đủ hoặc đọc hoặc tụng rộng vì người giảng nói và như pháp tu hành ».

Ðức Phật Thế Tôn nói kinh nầy rồi.  Nguyệt Quang phu nhơn mẹ của Vô Úy Ðức tất cả đại chúng Thiên Long Bát Bộ nghe đức Phật dạy xong đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI VÔ ÚY ÐỨC  BỒ TÁT THỨ BA MƯƠI HAI

HẾT

--- o0o ---

XXXIII.PHÁP HỘI VÔ CẤU THÍ BỒ TÁT ỨNG BIỆN THỨ BA MƯƠI BA

Hán dịch: Tây Tấn Sĩ Nhiếp Bao Chơ

Việt dịch : Việt Nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh

PHẨM TỰ THỨ NHẤT

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Xá Vệ tại vườn Cấp Cô Ðộc cùng đại Tỳ Kheo ngàn người câu hội, đều là A La Hán các lậu đã hết không còn phiền não, ở trong các pháp đều được tự tại, chỗ làm đã xong xả bỏ gánh nặng đã được tự lợi hết kiết sử ba cõi được chánh trí giải thoát tâm thiện giải thoát huệ thiện giải thoát, tâm điều phục như đại tượng vương tâm được tự tại đến bỉ ngạn nhập bát giải thoát chỉ trừ một mình A Nan.

Lại có chư đại Bồ Tát đều là đại trang nghiêm mà mọi người đều biết, được bất thối chuyển nhứt sanh bổ xứ.  Các Ngài hiệu là Bửu Thủ Bồ Tát, Ðức Tạng Bồ Tát, Huệ Nghiêm Bồ Tát, Xứng Ý Bồ Tát, Quan Thế Âm Bồ Tát, Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử, Duyệt Âm Pháp Vương Tử, Bất Tư Nghị Giải Thoát Hạnh Pháp Vương Tử, Tư Duy Chư Pháp Vô Chướng Ngại Pháp Vương Tử, Di Lặc Bồ Tát, Thí Vô Ưu Bồ Tát, Vô Sĩ Kiến Bồ Tát, Ly Ác Thú Bồ Tát, Vô Si Hành Bồ Tát, Ðoạn U Minh Bồ Tát, Trừ Chư Cái Bồ Tát, Biện Nghiêm Bồ Tát, Bửu Ðức Trí Oai Bồ Tát, Kim Hoa Quang Minh Ðức Bồ Tát, Tứ Vô Ngại Bồ Tát, một vạn hai ngàn đại Bồ Tát như vậy câu hội.

Một sáng sớm tám đại Bồ Tát và tám đại Thanh Văn : Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử, Vô Si Kiến Bồ Tát, Bửu Tướng Bồ Tát, Ly Ác Thú Bồ Tát, Trừ Chư Cái Bồ Tát, Quan Thế Âm Bồ Tát, Biện Nghiêm Bồ Tát, Vô Si Hành Bồ Tát, Ðại Ðức Xá Lợi Phất, Ðại Ðức Ðại Mục Kiền Liên, Ðại Ðức Ma Ha Ca Diếp, Ðại Ðức Tu Bồ Ðề, Ðại Ðức Phú lâu Na Di Ða La Ni Tử, Ðại Ðức A Na Luật và Ðại Ðức A Nan, các Ngài đắp y cầm bát muốn vào thành Xá Vệ khất thực.  Giữa đường các Ngài tự nghĩ và cùng tuyên bố.  Ðại Ðức Xá Lợi Phất nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện tất cả chúng sanh trong thành  được nghe bốn thánh đế.  Ðại Ðức Mục Kiền Liên nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện tất cả chúng sanh trong thành rời lia ma sự.  Ðại Ðức Ma Ha Ca Diếp nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện cho người cúng thí tôi được phước báu vô tận nhẫn đến được Niết bàn.  Ðại Ðức Tu Bồ Ðề nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện cho chúng sanh nào thấy tôi thì sẽ được thọ hưởng khoái lạc trong người trên trời được dứt hết khổ tế.  Ðại Ðức Phú Lâu Na Di Ða La Ni Tử nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện cho trong thành tất cả ngoại đạo phạm chí ni kiền tử v. v…đều được chánh kiến.  Ðại Ðức Ly Việt nói :Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện trong thành tất cả chúng sanh được sự vui vô tránh.  Ðại Ðức A Na Luật nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện trong thành tất cả chúng sanh biết nghiệp báo đời trước.  Ðại Ðức A Nan nói : Tôi sẽ nhập định như vậy rồi đến thành Xá Vệ khất thực nguyện cho trong thành tất cả chúng sanh với pháp đã được nghe đều hiện tiền.

Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử quan niệm như vậy : Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ tất cả nhà cửa tường vách khí vật cây cối nhánh lá bông trái y phục anh lạc đều phát xuất tiếng không vô tướng vô nguyện  vô sở hữu  vô ngã vô hí luận vô tánh. Vô Si Kiến Bồ Tát quan niệm như vầy :Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ những chúng sanh đáng được Vô thượng Bồ đề thấy vật gì liền biến thành tượng Như Lai và khiến họ quyết định nơi Vô thượng Bồ để.  Bửu Tướng Bồ Tát quan niệm như vầy :Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ trong tất cả nhà cửa của hàng tộc tánh bửu tạng đầy đủ bảy báu từ đất vọt ra.  Ly Ác Thú Bồ Tát quan niệm rằng : Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ những chúng sanh đáng phải đọa ác đạo đều làm cho hiện đời chịu tội nhẹ mau thoát khổ não.  Trừ Chư Cái Bồ Tát quan niệm rằng : Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ chúng sanh trừ hết ngũ cái.  Quan Thế Âm bồ Tát quan niệm rằng : « Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ chúng sanh bị tù giam xiềng xích mau được thoát khỏi, kẻ sắp bị giết sẽ được cứu mạng, kẻ bị khủng bố liền được vô úy.  Biện Nghiêm Bồ Tát quan niệm rằng : Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ ai thấy tôi đều được biện tài dùng diệu kế vấn đáp nhau.  Vô Si Hành Bồ Tát quan niệm rằng : Tôi sẽ khiến trong thành Xá Vệ ai thấy tôi đều không ngu si tà kiến và quyết định nơi Vô thượng Bồ đề. Tám đại Bồ Tát và tám dại Thanh Văn cùng luận sự trên rồi dến của thành Xá Vệ.

Bấy giờ Vô Cấu Thí con gái vua Ba Tư Nặc lên tám tuổi dung mạo xinh đẹp đoan nghiêm nhàm mùng tám tháng hai ngày sao Phất xuất hiện cùng với năm trăm Bà La Môn cầm bình đầy nước xuất thành để tắm gội Thiên tưọng.  Chư Bà La Môn thấy chư Tỳ Kheo đứng ngoài cửa thành.  Họ cho là chẳng tốt, vì trưởng túc Bà La Môn tuổi trăm hai mươi tên Phạm Thiên bảo Vô Cấu Thí rằng : « Nay chư Tỳ Kheo đứng ngoài cửa thành là sự chẳng tốt, chúng ta nên trở vào thành chẳng nên gặp họ. Nếu gặp họ thì sự tế tự đáng lẽ lành tốt lợi ích sẽ thành chẳng tốt chẳng lành vậy ».

Vô Cấu Thí liền nói kệ đáp Bà La Môn rằng :

« Tỳ Kheo không ái nhiễm

Ðệ nhứt đáng khen ngợi

Hay vì các chúng sanh

Rửa trừ tất cả ác

Các Ngài đây thanh tịnh

Ðều thấy tứ thánh đế

Ngoại đạo chẳng thanh tịnh

Bị si tối che đậy

Ruộng phước Lưỡng Tùc Tôn

Cúng thí được báo lớn

Gieo giống vào ruộng nầy

Hưởng phước lạc vô tận

Ðầy đủ tịnh giới hạnh

Ra khỏi bùn không nhiễm

Ở đời như lương y

Cứu trị bịnh chúng sanh

Phật tối thắng trong đời

Là vua của các pháp

Chúng đây là Phật tử

Thành xong A la Hán

Thật hành Bồ Tát đạo

Người đời nên khen ngợi

Trí huệ hành diệu hạnh

Nên gần sao lại tránh

Chúng đây là huệ nhơn

Lâu xa thường bố thí

Phạm chí kính chúng đây

Các sự quyết định tốt

Khen chúng đủ tướng nầy

Tâm tịnh ruộng phước tốt

Phạm Chí nếu tin được

Vui mừng không lo khổ ».

Các Phạm Chí nói kệ đáp Vô Cấu Thí rằng :

« Chớ theo lòng ngu dại

Cúng thờ và cầu phước

Chớ thấy và chớ gần

Sa Môn cạo râu tóc

Cha mẹ cô chẳng vui

Chúng ta cũng hổ thẹn

Nếu cô muốn bố thí

Sự ấy cũng chẳng tốt

Lành thay chớ cung kính

Các chúng Tỳ Kheo nầy ».

Vô Cấu Thí nói kệ đáp chư Phạm Chí rằng :

« Nếu tôi đọa ác đạo

Cha mẹ cùng quyến thuộc

Của báu và thế tục

Ðều không thể cứu được

Trừ chúng oai đức đây

Ai có thể cứu tôi

Vì kính Phật Pháp Tăng

Nên xả bỏ thân mạng

Trừ ngoài Tam bửu ra

Không còn chỗ nương tựa ».

Chư Phạm Chí nói Vô Cấu Thí rằng : « Cô chưa từng thấy Phật và Tăng cũng chưa từng nghe pháp, do đâu mà cô có lòng tin như vậy ? ».

Vô Cấu Thí đáp : « Lúc tôi sanh được bảy ngày đang ở tại giường chưn bằng vàng trên điện cao thấy năm trăm Thiên Tử bay trên hư không nói vô lượng công đức  ca ngợi Phật Pháp Tăng, lúc ấy tôi được nghe.  Ðồng thời lại có một Thiên Tử chưa từng thấy Phật nghe Pháp cũng chưa thấy chúng Tăng hỏi chư Thiên Tử : Phật là ai và như thế nào ? Chư Thiên  Tử biết tôi chí tâm và để đáp lời hỏi ấy cho được sự vui đẹp nên nói kệ rằng :

Tóc Phật màu biếc xanh

Trong sạch xoắn phía hữu

Mặt Phật như trăng tròn

Màu hoa sen trăm cánh

Bạch hào như ngọc tuyết

Xoắn phía hữu rất đẹp

Ong đen nhiểu sen xanh

Mày mắt Phật cũng vậy

Má tròn như sư tử

Mắt nháy như ngưu vương

Môi như trái tần bà

Răng trắng khít đều bằng

Ði như bạch nga vương

Lưỡi rộng trùm khắp mặt

Phát âm rất thanh tịnh

Người nghe đều vui mừng

Tiếng khổng tước nga nhạn

Tiếng đờn cầm lưu ly

Tiếng khẩn na chuông vàng

Tiếng chim ca lăng tần

Tiếng chim câu na la

Cộng mạng chim cát la

Tiếng âm nhạc vi diệu

Âm thanh Phật cũng vậy

Phật hống như sư tử

Hay dẹp trừ tranh cãi

Trừ bỏ các nhơ khổ

Thiệt ngữ dứt kiến chấp

Phật ở giữa đại chúng

Hay giải quyết nghi vấn

Chẳng sai mà nhu hòa

Làm vừa đẹp lòng chúng

Bỏ lìa cả hai bên

Chánh thuyết đúng trung đạo

Hằng nói lời thích ý

Người nghe đều vui mừng

Lời Phật không siểm khúc

Người nghe đều được hiểu

Lời Phật huệ trang nghiêm

Như vòng hoa thơm đẹp

Cổ tròn tay dài thẳng

Bàn tay bằng luân tướng

Ngón tay vót dài đẹp

Móng như màu đồng đỏ

Thân Phật vững đầy ngay

Eo nhỏ hông sư tử

Tròn đẹp và đầy đặn

Âm tàng như mã vương

Vóc hình như núi vàng

Một lỗ mọc một lông

Hữu truyền hướng lên trên

Ví dụ như long tượng

Vế bắp như lộc vương

Chưn bằng xương câu tỏa

Mắt cá đầy chưn luân tướng

Rành rẽ đủ ngàn chia.

Nầy chư Phạm Chí ! Lúc ấy chư Thiên nói kệ như vậy để ca ngợi đứcđức Như Lai.  Lại nữa, đức Như Lai Ứng Cúng độ tất cả chúng sanh đến bỉ ngạn, có đại từ bi như đại y vương cứu hộ các chúng sanh chẳng nhiễm tắng ái như hoa sen trong nước.  Nơi công đức của đức Như Lai, tôi chỉ ca ngợi phần it thôi.

Nầy chư Phạm Chí ! Tôi sơ sanh bảy ngày được nghe công đức của chơn thiệt của đức Như Lai như vậy, từ đó đến nay hằng không ngủ nghỉ, cũng không có lòng tham dục, lòng sân hận, lòng tổn não, từ đó đến nay với cha mẹ anh chị em thân thuộc của báu anh lạc y phục thành ấp vườn tược và thân mạng của mình tôi đều không có lòng luyến ái, chỉ trừ niệm Phật.  Nơi nào xứ nào đức Như Lai thuyết pháp, tôi đều nhiếp tâm đến nghe và đều thọ trì hoặc văn hoặc nghĩa chẳng mất một câu.

Nầy chư Phạm Chí ! Ngày đêm chưa có lúc nào chẳng thấy đức Thế Tôn.  Tôi quán Phật không chán , nghe pháp không đủ , cúng Tăng không mỏỉ ».

Nghe Vô Cấu Thí ca ngợi công đức của Phật Pháp và Tăng , năm trăm Phạm Chí đều phát tâm vô thượng Bồ đề.

Vô Cấu Thí xuống xe đi bộ đến trước chư Bồ Tát và chư Thanh Văn đảnh lễ chưn các Ngài, dùng lòng cung kính tôn trọng đến đứng trước Tôn giả Xá Lợi Phất bạch rằng : « Tôi là nữ nhơn trí huệ cạn ít nhiều phiền não và nhiều phóng dật ưa sự ti tiện bị những tư tưởng chẳng thuận tốt nó kéo dắt.  Lành thay Ðại Ðức Xá Lợi Phất ! Vì thương xót tôi mà nói diệu pháp, tôi được nghe xong mãi mãi lợi ích thêm nhiều an vuỉ ».

Vừa lúc ấy vua Ba Tư Nặc đến nghe lời trên, vua bảo Vô Cấu Thí rằng : « Ðối với con các khoái lạc đều không hề thiếu, sao con có sắc lo mà chẳng ngủ nghỉ chẳng ưa sự vui trong đời ? ».

Vua Ba Tư Nặc vì con gái mình mà nói kệ rằng :

« Ðoan nghiêm như thiên nử

Tắm gội ướp hương thơm

Anh lạc đều đầy đủ

Lo gì mà chẳng ngủ

Nước giàu nhiều của báu

Cha mẹ được tự tại

Có gì mà chẳng vui

Mà chẳng ngủ nghỉ vậy

Con đẹp lòng song thân

Mọi người đều kính vọng

Cha trang nghiêm mọi thứ

Cớ sao con chẳng vui

Con thấy nghe sự gì

Mà ôm lòng buồn lo

Lành thay con cầu gì

Con nói cha sự ấy ».

Vô Cấu Thí nói kệ bạch Phụ Vương :

« Cha chẳng rõ trong nhà

Ấm giới nhập các pháp

Thế gian như huyễn hóa

Mạng sống không tạm dừng

Uống độc ai ngủ được

Sắp chết ai vui được

Sa hố đâu mong sống

Sự đời đều như vậy

Như người ở gần rắn

Nào còn ngủ với ham

Tứ đại như rắn độc

Nào có lòng hoan lạc

Bị kẻ thù vây quanh

Như đói nào có vui

Bị các nước thù địch

Phụ Vương đâu có vui

Từ con thấy Thế Tôn

Phát tâm nguyện thành Phật

Con chưa hề nghe thấy

Bồ Tát tạm phóng dật ».

PHẨM  THANH VĂN THỨ HAI

Hán dịch :Tây Tấn, Thanh Tín Sĩ Nhiếp Ðạo Chơn

Việt Dịch : Việt Nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh

Bấy giờ Vô Cấu Thí bạch Tôn giả Xá Lợi Phất rằng : « Bạch Ðại Ðức ! Tôi có ít lời hỏi xin Ngài thương mà giải thích.  Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là đệ nhứt trong hàng trí huệ.  Vậy trí huệ ấy là hữu vi hay là vô vi ? Nếu là hữu vi thì là pháp hư dối không thiệt, nếu là vô vi thì pháp vô vi không có sanh, pháp không sanh thì không có khởi , vì là không khởi thì trí huệ ấy là vô sở hữu ».

Tôn giả Xá Lợi Phất yên lặng.  Thấy vậy Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên nói với Tôn giả Xá Lợi Phất : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp lời hỏi của Vô Cấu Thí ? ».

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : « Cô ấy chẳng hỏi pháp hữu vi mà hỏi đệ nhứt nghĩa.  Trong đệ nhứt nghĩa không có ngôn thuyết, nên tôi không thể dùng ngôn thuyết để đáp ».

Vô Cấu Thí hỏi Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên :  « Bạch Ðại Ðức ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là thần túc đệ nhứt.  Lúc Ðại Ðức thừa thần túc là tưởng niệm chúng sanh hay là tưởng niệm nơi pháp ? Nếu an trụ chúng sanh tưởng thì chúng sanh không thiệt thần túc ấy cũng không thiệt, nếu an trụ nơi pháp tưởng thì pháp không biến dị, nếu không biến dị thì vô sở đắc, nếu vô sở đắc thì vô phân biệt ».

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên yên lặng. Thấy vậy Tôn giả Ma Ha Ca Diếp hỏi : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp lời hỏi của Vô Cấu Thí ? ».

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên nói : « Cô ấy chẳng hỏi phân biệt thần túc mà hỏi pháp chư Phật.  Pháp chư Phật vô tác vô phân biệt không ngôn thuyết được ».

Vô Cấu Thí hỏi Tôn giả Ma Ha Ca Diếp : « Bạch Ðại Ðức ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là đầu đà đệ nhứt.  Ðại Ðức vì thương chúng sanh đã nhập bát giải thoát rồi mà họ cúng thí, nhẫn một niệm thọ người cúng thí.

Vậy Ðại Ðức dùng thân báo ơn hay dùng tâm báo ơn họ.  Nếu dùng thân báo ơn thì thân tánh vô ký không khác cỏ cây tường vách ngói sạn tất không thể báo ơn cúng thí, Nếu dùng tâm báo ơn thì tâm niệm niệm chẳng dừng cũng chẳng báo ơn được, nếu trừ thân tâm thì là pháp vô vi, ai có thể báo ơn được ?

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp yên lặng.  Thấy vậy Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp lời hỏi của Vô Cấu Thí ? ».

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp nói : « Cô ấy hỏi pháp chơn tế, lý ấy chẳng thể dùng lời để đáp ».

Vô Cấu Thí hỏi Tôn giả Tu Bồ Ðề : « Bạch Ðại Ðức ! đức Thế Tôn thọ ký Ngài là đệ nhứt vô tránh.  Hạnh vô tránh ấy nhập hữu tánh hay nhập như tánh ? Nếu nhập như tánh thì như chẳng phải tướng sanh tướng diệt, nếu chẳng có tướng sanh diệt thì là bình đẳng, nếu bình đẳng thì là như vậy, nếu như vậy thì là vô tác, nếu vô tác thì không ngôn thuyết, nếu không ngôn thuyết thì là bất khả tư nghị, nếu bất khả tư nghị thì là chẳng thể tuyên bày được.  Còn nếu nhập tại hữu tánh thì là hư dối chẳng phải thánh hạnh ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề yên lặng.  Thấy vậy Tôn giả Phú Lâu Na Di Ða La Ni Tử hỏi : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp ? ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Ở nơi lý tôi chẳng nên có đối đáp chỉ có yên lặng là chỗ mà tôi thích.  Cô ấy hỏi pháp không hí luận, nếu có ngôn thuyết thì sanh lỗi, pháp tánh vô thuyết là hạnh vô tránh vậy ».

Vô Câu Thí hỏi Tôn giả Phú Lâu Na : « Bạch Ðại Ðức ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là thuyết pháp đệ nhứt.  Lúc Ngài thuyết pháp là thuyết pháp có cảnh giới hay thuyết pháp không cảnh giới.  Nếu thuyết pháp có cảnh giới thì đồng với phàm phu, tại sao ? Vì phàm phu nói pháp có cảnh giới vậy, thế nên Ðại Ðức chẳng rời pháp phàm phu.  Còn nếu pháp không cảnh giới thì là vô sở hữu, lấy gì gọi là đệ nhứt trong hàng người thuyết pháp ? ».

Tôn giả Phú Lâu Na yên lặng.  Thấy vậy Tôn giả Ly Việt bảo rằng : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp ? ».

Tôn giả Phú Lâu Na nói : « Cô ấy chẳng hỏi pháp hữu vi mà hỏi đệ nhứt nghĩa.  Trong đệ nhứt nghĩa không có ngôn thuyết , thế nên không có lý để đáp ».

Vô Cấu Thí hỏi Tôn giả Ly Việt : « Bạch Ðại Ðức ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là người hành thiền đệ nhứt.  Lúc Ðại Ðức hành thiền là y nơi thiền có tâm hay thiền không tâm ? Nếu y như tâm nhập thiền thì tâm như huyễn hóa chẳng thiệt, định ấy cũng chẳng thiệt, còn nếu vô tâm nhập thiền thì cỏ cây v. v…cũng lẽ ra đắc thiền, vì nó cũng đồng vô tâm vậy ».

Tôn giả Ly Việt yên lặng.  Thấy vậy Tôn giả A Na Luật hỏi : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp ? ».

Tôn giả Ly Việt nói : « Cô ấy hỏi chỗ sở hành của chư Phật chẳng phải hàng Thanh Văn giải đáp ».

Vô Cấu Thí nói : « Chư Phật pháp cùng Thanh Văn pháp có khác chăng ? Nếu có khác nhau thì vô vi có hai chăng ? Chư Hiền Thánh đều hành vô vi, pháp vô vi không có sanh , nếu không có sanh thì không có hai, nếu không có hai thì như vậy, như vậy không hai, thế sao Ðại Ðức Ly Việt lại nói lời như trên ư ! ».

Vô Cấu Thí hỏi Tôn giả A Na Luật : « Bạch Ðại Ðức ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài thiên nhãn đệ nhứt. Chỗ Ngài dùng thiên nhãn thấy là có vật hay không có vật ? Nếu thấy có vật thì là kiến thường, còn thấy không có vật thì là kiến đoạn.  Nếu rời cả hai bên thì là không có thấy ».

Tôn giả A Na Luật yên lặng.  Thấy vậy Tôn giả A Nan hỏi : « Sao Ðại Ðức không đáp ? ».

Tôn giả A Na Luật nói : « Lời cô ấy hỏi là để phá giả danh nên không thể dùng giả danh để đáp ».

Vô Cấu Thí hỏi Tôn giả A Nan : « Bạch Ðại Ðức ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là đa văn đệ nhứt.  Ða văn ấy là thiệt nghĩa hay là văn tự ? Nếu là thiệt nghĩa thì nghĩa ấy chẳng thể nói, nếu là pháp chẳng thể nói thì chẳng phải chỗ nghe biết của nhĩ thức, nếu chẳng phải nhĩ thức nghe biết thì lại là chẳng thể nói.  Còn nếu do văn tự , như lời đức Thế Tôn dạy « y theo liễu nghĩa chẳng y theo văn tự ».  Thế nên Ðại Ðức A Nan  chẳng phải đa văn cũng chẳng phải liễu nghĩa ».

Tôn giả A Nan yên lặng.  Thấy vậy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hỏi : « Sao Ðại Ðức chẳng đáp lời hỏi của Vô Cấu Thí ? ».

Tôn giả A Nan nói : « Chỗ hỏi đa văn của cô ấy rời lìa văn tự, đây chẳng thể dùng âm thanh để đáp vấn nơi bình đẳng, bình đẳng chẳng phải tâm thức vì rời lìa tướng của tâm vậy.  Ðây chẳng phải là pháp của hàng học địa, tôi đâu đáp được, đây là chỗ mà đức Như Lai Pháp Vương đến bỉ ngạn vậy ».

PHẨM BÔ TÁT THỨ BA

Bấy giờ Vô Cấu Thí hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : «  Bạch Ngài Văn Thù Sư Lợi ! Ðức Thế Tôn thọ ký Ngài là tối đệ nhứt trong hàng Bồ Tát thâm giải.  Ngài lấy thập nhị nhơn duyên thâm làm thâm hay lấy chơn thâm làm thâm ?

Nếu lấy thập nhị nhơn duyên thâm làm thâm thì không có chúng sanh thành thập nhị nhơn duyên thâm, tại sao, vì thập nhị nhơn duyên thâm không lai không khứ chẳng phải chỗ biết của sáu thức nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý, trong thâm ấy thập nhị nhơn duyên chẳng phải là hành pháp.  Còn nếu lấy chơn thâm làm thâm thì chơn chẳng phải thâm cũng không ai được chơn thâm ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Do thỉ tế thâm nên thâm ».

Vô Cấu thí nói : «  Thỉ tế thì chẳng phải tế.  Thế nên sự biết của Ngài cũng chẳng phải biết ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Do vô tri mà được vô đắc nên nói là thỉ tế vậy ».

Vô Cấu Thí nói : « Trong vô đắc ấy không có ngôn ngữ, quá đường ngôn ngữ không có chỗ nóỉ ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nói là mượn văn tự để nói ».

Vô Cấu Thí nói : « Chư Phật Bồ đề quá văn tự ngôn thuyết thế nên Bồ đề thì chẳng thể nói được ».

Bấy giờ Vô Cấu Thí hỏi Ngài Vô Si Kiến Bồ Tát : « Bạch Ngài Vô Si Kiến Bồ Tát ! Ngài nói tôi quan niệm đến thành Xá Vệ nguyện cho trong thành những ai đáng được Vô thượng Bồ đề phàm họ thấy vật chi đều biến thành tượng Phật cả và khiến họ quyết định nơi Vô thượng Bồ đề.

Bạch Ngài ! Nếu thấy Như Lai là dùntg sắc thân thấy hay dùng pháp thân thấy ? Nếu do sắc thân thì không thấy Phật, tại sao, vì như đức Thế Tôn từng dạy « Nếu thấy sắc thân ta nghe âm thanh ta người nầy biên kiến chẳng phải thấy ta ».  Còn nếu do pháp thân thì pháp thân chẳng thể thấy được, tại sao ? Vì pháp thân rời kiến văn chẳng thể lấy được, thế nên chẳng thể thấy nghe pháp thân Phật ».

Vô Si Kiến Bồ Tát liền yên lặng, Bửu Tướng Bồ Tát hỏi : « Sao Ngài chẳng đáp ? ».

Vô Si Kiến Bồ Tát nói : « Cô ấy hỏi nơi pháp vô tánh, pháp vô tánh ấy chẳng thể nói nên tôi không đáp ».

Vô Cấu Thí nói : « Bạch Ngài ! Tôi không hỏi pháp vô tánh, pháp vô tánh chẳng thể hỏi.  Học rồi mà đáp thì không có ngại gì ».

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Bửu Tướng Bồ Tát : « Bạch Ngài Bửu Tướng Bồ Tát ! Ngài quan niệm rằng lúc tôi vào thành nguyện cho trong thành những nhà của hàng tộc tánh bửu tàng vọt lên đầy đủ bảy báu.  Tâm bố thí bảy báu của Ngài có nhiễm trứơc hay không nhiễm trước ? Nếu có nhiễm trước thì đồng với kẻ phàm phu, tại sao, vì phàm phu có ái trước vậy.  Còn nếu Không ái trước thì trong ái trước không có bố thí bảy báu ».

Bửu Tướng Bồ Tát liền yên lặng.

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Ly Ác Thú Bồ Tát : « Bạch Ngài Ly Ác Thú Bồ Tát ! Ngài quan niệm rằng lúc tôi vào thành, nguyện cho trong thành những ai đáng đọa ác đạo đều khiến thọ tội nhẹ tại hiện đời mau thoát khổ não.  Bạch Ngài ! Ðức Như Lai nói nghiệp bất tư nghị.  Nghiệp bất tư nghị nầy có thể mau dứt chăng.  Nếu dứt được thì trái với lời của đức Như Lai.  Còn nếu chẳng dứt thì sao lại thọ nhẹ mau dứt.  Nếu có thể dứt thì trong pháp không có chủ thì Ngài là chủ.  Và nếu có thể dứt thì cũng chẳng thể dứt ».

Ly Ác Thú Bồ Tát nói : « Vì tôi dùng nguyện lực nên hay khiến thọ nhẹ dứt mau ».

Vô Câu Thí nói : « Bạch Ngài ! Các pháp như tánh chẳng thể dùng nguyện lực mà thọ được ».

Ly Ác Thú Bồ Tát liền yên lặng.

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Trừ Chư Cái Bồ Tát ! « Bạch ngài Trừ Chư Cái Bồ Tát ! Ngài quan niệm tôi nguyện cho chúng sanh trong thành đều trừ hết ngũ cái.  Ngài quan niệm nhập định ấy rồi có thể khiến chúng sanh chẳng bị ngũ cái che chướng ».

Bạch Ngài ! Ở trong định ấy, mình tự tại hay là người tự tại ?, Nếu mình tự tại thì không do đâu đến người, tất cả pháp không pháp nào đến kia cả, sao Ngài thập thiền định trừ được ngũ cái cho người.  Nếu là người khác tự tại thì chẳng thể lợi ích cho ngườỉ ».

Trừ Chư Cái Bồ Tát nói : « Hạnh nầy dùng từ làm đầu ».

Vô Cấu Thí Bồ Tát nói : «Bạch Ngài ! chư Phật đều thực hành từ hạnh.  Bạch Ngài ! Vã có đức Phật nào nhơn nơi chúng sanh chẳng lấy ngũ cái làm lo đó chăng ? ».

Trừ Chư Cái Bồ Tát liền yên lặng.

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Quan thế Âm Bồ Tát : « Bạch Ngài Quan Thế Âm Bồ Tát ! Ngài quan niệm rằng nguyện cho chúng sanh trong thành những kẻ bị tù ngục trói nhốt mau được giải thoát, kẻ sắp bị giết được cứu sống, kẻ bị khủng bố được vô úy.  Bạch Ngài ! Xét về nói rằng bố úy ấy là có nắm lấy hay không nắm lấy.  Nếu là có nắm lấy thì kẻ phàm phu cũng có nắm lấy vì thế nên chẳng phải.  Còn nếu là không nắm lấy thì không chỗ bố thí.  Trong pháp không bố thí đâu được có trừ dứt ».

Quan Thế Âm Bồ Tát liền yên lặng.

Biện Nghiêm Bồ Tát hỏi Ngài Quan Thế Âm Bồ Tát : « Sao Ngài không giải đáp lời hỏi của Vô Cấu Thí ? ».

Quan Thế Âm Bồ Tát nói : « Cô ấy chẳng hỏi pháp sanh diệt nên không thể đáp được ».

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Quan Thế Âm Bồ Tát : « Bạch Ngài ! Chúng có vô sanh vô diệt hỏi chăng ? ».

Quan Thế Âm Bồ Tát  nói : « Không có ».

Vô Cấu Thí nói : « Trong vô sanh vô diệt bèn không văn tự ngôn thuyết.  Người trí huệ ở nơi không văn tự mượn văn tự nói mà không trước văn tự, pháp tánh vô ngại.  Vì thế người trí huệ chẳng ngại văn tự ».

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Biện Nghiêm Bồ Tát : « Bạch Ngài Biện Nghiêm Bồ Tát ! Ngài quan niệm rằng tôi nguyện người trong thành ai thấy tôi đều được biện tài dùng diệu kệ hỏi đáp nhau.  Bạch Ngài ! Biện tài được Ngài thí cho ấy là do giác mà khởi hay do ái mà khởi ! Nếu do giác khởi thì tất cả pháp hữu vi đều do giác quán khởi thế nên chẳng phải tịch tĩnh.  Nếu do ái khởi thì chỗ thí cho ấy luống hư ».

Biện Nghiêm Bồ Tát nói : « Ðó là lúc tôi ban sơ phát tâm Bồ đề nguyện ai thấy tôi đều được biện tài dùng diệu kệ hỏi đáp nhau ».

Vô Cấu Thí hỏi : « Bạch Ngài ! Hiện nay chính Ngài có tâm nguyện Bồ đề chăng ? Nếu chính hiện có thì là thường kiến.  Còn nếu hiện nay không có thì chẳng thể đem thí cho người, thì sở nguyện luống hư ».

Biện Nghiêm Bồ Tát liền yên lặng.

Vô Cấu Thí hỏi Ngài Vô Si Hành Bồ Tát : « Bạch Ngài Vô Si Hành Bồ Tát ! Ngài quan niệm nguyện cho chúng sanh trong thành ai thấy tôi thì được vô si kiến quyết định nơi Vô thượng Bồ đề.  Bạch Ngài ! Bồ đề ấy là có hay là không ? Nếu là có thì là hữu vi Bồ đề chấp nơi biên kiến.  Nếu là không thì là hư vọng cũng sa vào biên kiến ».

Vô Si Hành Bồ Tát nói : « Bồ đề ấy gọi là trí ».

Vô Cấu Thí nói : « Trí ấy gọi là sanh hay gọi là vô sanh ? Nếu gọi là sanh thì chẳng phải khéo thuận tư duy mà sanh, là hữu vi trí chỗ biết của phàm phu.  Nếu gọi là vô sanh thì trong vô sanh vô sở hữu, nếu vô sở hữu là vô phân biệt.  Bồ đề của Thanh Văn, Bích Chi Phật, Bồ Tát và Như Lai đều vô phân biệt, kẻ phàm phu phân biệt Bồ đề, người trí huệ thì vô phân biệt ».

Vô Si Hành Bồ Tát liền yên lặng.

Bấy giờ Tôn giả Tu Bồ Ðề bảo chư đại Thanh Văn và chư đại Bồ Tát rằng : « Nầy các Ngài ! Chúng ta nên trở về mà chẳng nên vào thành Xá Vệ khất thực.  Tại sao ? Vì nàng Vô Cấu Thí nầy nói tức là pháp thực của người trí huệ.  Nay chúng ta vui thích pháp thực mà chẳng cần đoàn thực ».

Vô Cấu Thí nói với Tôn giả Tu Bồ Ðề : « Bạch Ðại Ðức ! Như nói các pháp không thượng không hạ, trong pháp ấy sẽ cầu mong gì mà đi hành khất ư ?

Bạch Ðại Ðức ! Pháp chẳng hí luận là sở hành của Tỳ Kheo, chẳng nên ưa hí luận.  Ðây là pháp vô y chẳng phải sở hành của người y chỉ, đây là sở hành của Hiền Thánh không có thối chuyển ».

Bấy giờ tám đại Thanh Văn, tám đại Bồ Tát, năm trăm Bà La Môn Phạm Thiên v. v…Vô Cấu Thí, vua Ba Tư Nặc và hàng đại chúng đều đồng đến chỗ đức Phật, đảnh lễ chưn đức Phật hữu nhiễu ba vòng, rồi ngồi một phía.

Vô Cấu Thí riêng nhiễu bảy vòng lễ chưn Phật chắp tay đứng nói kệ hỏi Phật :

« Tôi hỏi đấng vô Ðẳng

Ứng Cúng Vô Thượng Giác

Ban cam lộ chúng mừng

Bồ Tát hành thế nào

Thế nào tại đạo thọ

Phá ma hàng lao oán

Thế nào động trời đất

Núi đồi và rừng cây

Thế nào phóng quang minh

Hiển phát vô lượng xung

Nguyện đại bi ThếTôn

Nói đúng hạnh Bồ Tát

Thế nào được tổng trì

Như Lai diệu âm thanh

Thế nào hay tu trì

Ðịnh thắng diệu thanh tịnh

Thế nào các người tu

Hay được sức thần túc

Nay khuyến thỉnh Thế Tôn

Nói Bồ Tát thiệt hạnh

Thế nào được chuyên niệm

Và cùng tâm kiên cố

Thế nào được ứng biện

Vi diệu thành cụ túc

Thế nào được thuận lý

Gồm đầy đủ các nghĩa

Khá nói pháp vi diệu

Trí giả không chỗ ngại

Thế nào ưa bố thí

Tịnh giới và nhẫn nhục

Khéo tinh tiến thiền định

Trí huệ soi thế gian

Thê nào nhớ túc mạng

Thiên nhãn minh thấy rõ

Thiên nhĩ tha tâm trí

Thần túc đến các cõi

Thế nào chẳng ở thai

Hóa sanh trong hoa sen

Hằng ở trước chư Phật

Khen pháp không vô ngã

Thế nào oan thân đồng

Dứt ái và nhiễm uế

Chí hành không cao hạ

Dường như là gió đất

Lợi suy cùng hủy dự

Xưng cơ và khổ lạc

Thế nào bỏ tám pháp

Ở đời như mặt nhựt

Thế nào chẳng siểm tránh

Trừ ngã bỏ kiêu mạn

Tịch tĩnh ở thiền định

Trí giả ưa thiệt nghĩa

Thế nào chẳng ưa thích

Vợ con và tài bửu

Thế nào người tu hành

Thích ở chỗ vắng lặng

Thế nào như chim bay

Cũng như lân một sừng

Thế nào ưa chánh pháp

Và ưa tâm hỷ duyệt

Thế nào các người trí

Quán địa, thủy, hỏa, phong

Không khuynh động phân biệt

Trụ thiền như hư không

Chẳng làm hạnh phi pháp

Chẳng ưa nhìn việc người

Thà xả bỏ thân mạng

Trọn chẳng bỏ lìa pháp

Thề nào nơi Bồ đề

Tưởng niệm như Thế Tôn

Tưởng như Thế Tôn rồi

Hay phát nguyện Bồ đề

Thế nào được Tịnh độ

Và cùng thanh tịnh Tăng

Trí giả được trường thọ

Danh xưng và an lạc

Phương tiện đến bỉ ngạn

Thấy đế không thủ chứng

Hay độ vô lượng chúng

Khuyên ưa tu căn lành

Thế nào được đoan chánh

Và được nơi hóa sanh

Ðược trí huệ tài bửu

Hay biết tâm mọi người

Thế nào nhớ đời trước

Thường hội cùng chư Phật

Trong ngàn vạn ức kiếp

Hằng chẳng sanh chỗ nạn

Thế nào được tùy hảo

Ba mươi hai tướng tốt

Thế nào được từ biện

Và được nơi ứng biện

Thế nào tu Tịnh độ

Thành tụ chúng Tỳ Kheo

Tùy thích nguyện nước nào

Hay được sanh nước ấy

Bồ Tát tu hạnh gì

Hay được sắc danh xưng

Ðược lực tinh tiến thẩy

Thế nào được bất hoại

Thế nào chẳng dụ dự

Hay làm hạnh Bồ Tát

Bỏ lìa các diệu hối

Vì chúng sanh thuyết pháp

Ở trong Phật Pháp Tăng

Thế nào được tối thắng

Thà xả thân mạng mình

Mà chẳng hủy báng pháp

Phật không gì chẳng biết

Ðời nay và vị lai

Nguyện đại trí Thế Tôn

Tuyên nói hạnh Bồ Tát ».

PHẨM BỒ TÁT HẠNH THỨ TƯ

Ðức Thế Tôn khen rằng : « Lành thay lành thay Vô Cấu Thí ! Vì nhiều an lạc lợi ích chúng sanh và vì thương xót Trời Người thế gian mà ngươi hỏi đức Như Lai bao nhiêu hạnh của đại Bồ Tát như vậy.  Lắng nghe lắng nghe khéo suy nghĩ ta sẽ vì ngươi mà nói ».

Vô Cấu Thí cùng đại chúng đồng xướng thiện tại nguyện ưa thích được nghe.

Ðức Thế Tôn phán dạy : « Nầy Vô Cấu Thí ! Bồ Tát thành tựu bốn pháp hay phá các ma : với lợi dưỡng của người chẳng sanh lòng ganh ghét, bỏ lìa lưỡng thiệt, khuyên nhiều chúng sanh tu căn lành, với tất cả chúng sanh phát lòng từ bi ».  Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

Chẳng sanh lòng ganh ghét

Lìa bỏ lời lưỡng thiệt

Hay dạy nhiều chúng sanh

Trồng gốc cây pháp lành

Hay tu tâm từ rộng

Khắp đều cả mười phương

Khéo làm bốn điều nầy

Dẹp được các ma oán

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay phóng quang minh đến vô lượng cõi Phật : Hay cúng thí đèn sáng, lúc pháp sắp diệt hay hộ trì chánh pháp, vì chúng sanh phóng dật và sa chỗ nạn mà thuyết pháp, hay đem anh lạc bửu sức cúng Tháp miếu Phật ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu hay thí đèn sáng

Trong mạt pháp hộ pháp

Khai thị nạn phóng dật

Bửu sức cúng tháp Phật

Do đây mà Bồ Tát

Hay phóng tịnh quang minh

Ðến vô lượng cõi Phật

Chiếu soi không bờ mé

Nhờ quang minh được vui

Ðều phát tâm vô thượng

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay chấn động vô lượng vô biên thế giới : như sở thuyết thật hành , được thâm pháp nhẫn kiên trì thiện pháp, dạy vô lượng chúng sanh hành Vô thượng Bồ đề ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

Như sở thuyết tu hành

Khéo hiểu thâm pháp nhẫn

Muốn được pháp bạch tịnh

Kiên trì pháp diệu hạnh

Hay dạy vô lượng chúng

Phát tâm đại Bồ đề

Thật hành bốn pháp nầy

Hay chấn động thế giới

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được đà la ni : hay thí cho các thứ cần dùng tịnh diệu, trang sức các thể nữ ai cần thì thí cho, thường dùng các thứ pháp tán thán chư Như Lai, thân cận người nhiều tu tập Bát Nhã Ba la mật ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Làm các thứ bố thí

Hay được đà la ni

Trang nghiêm thể nữ đẹp

Tùy ý người cần dùng

Thảy đều cấp đầy đủ

Thường ca ngợi Như Lai

Tu những thiệt trí huệ

Ðược Thế Tôn hứa khả

Do nơi bốn điều nầy

Hay được đà la ni

Trong trăm ngàn ức kiếp

Nghe pháp trọn chẳng quên

Mười phương Phật thuyết pháp

Hay ghi nhớ thọ trì

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay được tam muội : nhiều chán sợ sanh tử, thường ưa chỗ nhàn tĩnh, thường siêng tinh tiến, khéo thành tựu được các việc làm »

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Bỏ rời các loài sanh

Ði riêng như kỳ lân

Thiện nam tử siêng làm

Thành tựn các công việc

Trí giả hay thành tựu

Bốn pháp thắng diệu nầy

Thân cận nơi Bồ đề

Cầu được pháp tối thắng

Người có tâm tịch tĩnh

Hay được các tam muội

Giác ngộ thắng Bồ đề

Chỗ đi của chư Phật.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay được thần túc : vì thân nhẹ nhàng, vì tâm nhẹ nhàng, vì không y chỉ trong tất cả pháp, vì tiếp thọ bốn giới làm không giới ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Thân nhẹ tâm càng nhẹ

Trí giả chẳng trước pháp

Tiếp thọ bốn giới nầy

Cùng không giới bằng đồng

Người đủ bốn pháp nầy

Hay được thừa thần thông

Một niệm đến ức cõi

Cúng dường vô lượng Phật

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay thành tựu đoan chánh đẹp lạ : trừ bỏ tham dục chẳng sân hận, ưa làm sạch tháp miếu Phật dùng đồ thơm đẹp để cúng dường, trụ oai nghi trì giới thường vui vẻ hỏi thăm, chẳng chê người thuyết pháp hằng tưởng như Thế Tôn ».

Ðức thế Tôn nói kệ rằng :

« Chẳng sân hại người khác

Bỏ lìa hạnh tham dục

Quét rửa tháp miếu Phật

Cung kính dâng thơm đẹp

Thường chấp trì tịnh giới

Pháp ý hỏi thăm trước

Với pháp sư kính trọng

Có ý tưởng như Phật

Hành bốn điều lành nầy

Thì gọi người dũng kiện

Ðoan chánh xinh đẹp nhất

Ai thấy cũng đều khen.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay được hóa sanh : khắc chạm hoa sen đặt tượng Phật ngồi lên, dùng các hoa sen xanh vàng đỏ trắng và những hoa thơm đẹp khác đầy bụm tay rải lên Phật và tháp miếu, chí nguyện lợi ích vô lượng chúng sanh hằng hòa thuận kính yêu chẳng chê người dở, mình gieo trồng căn lành để lợi ích an lạc nhiều chúng sanh thoát sanh tử khổ não vì nguyện thành Vô thượng Bồ đề vậy ».

Ðức thế Tôn nói kệ rằng :

« Khắc hoa đặt tượng Phật

Các thứ hoa cúng dường

Lợi ích chẳng hại người

Ðược hóa sanh cõi Phật

Hằng phát hoằng thệ nguyện

Ðộ mười phương chúng sanh

Dùng bốn diệu hạnh nây

Hằng sanh Phật tịnh độ

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay được giàu có lớn : chẳng nghịch ý người xin, nơi đồ vật thí cho chẳng luyến tiếc, hằng cầu nguyện chúng sanh được nhiều của báu, bỏ rời kiến chấp thuận nơi chánh tín ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

Bố thí chẳng trái nghịch

Nơi của không luyến tiếc

Tin hiểu các Phật pháp

Ðời đời được của báu

Tin hiểu không nịnh ganh

Chẳng rêu rao lỗi người

Chuyên lòng một niềm tin

Do đây được của báu

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì hay được trí huệ : ở trong pháp khác chẳng ganh ghét, nói pháp trừ lỗi khiến không nghi hối, với người siêng tinh tiến khuyên họ chẳng thôi bỏ, tự mình thường thích nhiều tu pháp không ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Chẳng ghét chánh pháp khác

Dạy người trừ nghi hối

Thường dìu dắt chúng sanh

Tu không hạnh của Phật

Trí giả thích pháp nầy

Ðược trí huệ danh xứng

Khéo hiểu lời Phật nói

Mau thành Lưỡng Túc Tôn.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì ghi nhớ túc mạng : học vấn tụng tập có người quên sót thì làm cho họ nhớ biết, người quên thì nói lại cho họ, hằng phát lời thích ý hay cho người ưa nghe, thường hành pháp thí chẳng để thôi bỏ vì thoát sanh tử xu hướng Niết bàn vậy, nguyện như Thiện Tài nhập thiền phương tiện ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Người quên khiến nhiớ biết

Hằng nói lời thích ý

Thuyết pháp chẳng mỏi mệt

Thường tu các chánh định

Do nơi bốn pháp nầy

Ðều được túc mạng trí

Nhớ được vô lượng kiếp

Mau ngộ chỗ Phật đi.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì thường gặp chư Phật : thà bỏ thân mạng chứ chẳng hủy báng chánh pháp, thà bỏ thân mạng chớ chẳng hủy báng Bồ Tát, thà bỏ thân mạng chớ chẳng thân cận ác tri thức, nhớ tưởng chư Phật không hề chán đủ ».

« Chẳng hủy báng Bồ đề

Cũng chẳng hủy Bồ Tát

Thường rời xa ác hữu

Niệm Phật luôn chẳng chán

Ðại Ðức hành hạnh nầy

Thường được gặp chư Phật

Lúc chưa được thành Phật

Hằng cùng chư Phật hội.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được thân ba mươi hai tướng : mang các trân bửu dâng tháp miếu Phật, dùng các thứ dầu thơm xoa nền tòa tháp Phật và dùng vòng hoa đẹp nghiêm sức tháp miếu, dùng các thứ kỹ nhạc để cúng dường, thường hầu cận Hiền Thánh không hề rời xa ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Mang báu vật cúng tháp

Dầu thơm thoa nền đài

Hoa đẹp các kỹ nhạc

Hầu hạ gần hiền thánh

Ðược thân tướng đoan nghiêm

Ðủ ba mươi hai tốt

Do đây được các tướng

Ðể trang nghiêm thân Phật.

Nầy Vô Cấu Thí !  Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được tám mươi tùy hình hảo :cổi y thắng diệu để trải pháp tọa cung cấp hầu hạ tất cả trọn không nhàm mỏi, đến chỗ thuyết pháp không có lòng tranh luận hơn người, cung kính đại chúng chỉ tưởng như Phật, khuyên nhiều chúng sanh phát tâm Bồ để ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Diệu y phục trải tọa

Cúng dường không chán mỏi

Chẳng tranh luận pháp sư

Khuyên chúng phát đạo tâm

Làm được các điều này

Mau thành tùy hình hảo

Bồ Tát thành hạnh nầy

Ðủ tám mươi vẻ đẹp.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được giỏi ứng biện : thọ trì thân cận Bồ Tát pháp tạng, ngày đêm sáu thời tụng Tam Âm kinh, chư Phật Bồ đề vô sanh vô diệt đời khó tin mà có thể thọ trì đọc tụng, rộng vì người giảng nói khiến họ vui thích chẳng tiếc thân mạng ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Hộ trì Bồ Tát tạng

Dũng mãnh tụng Tam Âm

Vô sanh đời khó tin

Phương tiện nói khiến mừng

Chẳng mến tiếc thân mạng

Trì chánh pháp của Phật

Không nghi lự mà làm

Tối thượng thắng Bồ đề

Tu pháp thậm thâm nầy

Thì hay được ứng biện

Ví như vòng hoa đẹp

Trời Người đều ưa nhìn.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu được bốn pháp thì được thanh tịnh độ : vì chẳng tật đố, vì tâm bình đẳng, vì hộ trì Bồ đề hạnh , vì chẳng thân cận bốn bộ chúng ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

Chẳng ganh với người khác

Thấy người lợi vui mừng

Tâm bình đẳng hành từ

Hóa chúng không nhiễm trước

Hành bốn vô lượng nầy

Người trí khéo thủ hộ

Ðược tịnh độ không khó

Mau thành Vô thượng đạo.

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì được thanh tịnh chúng : chẳng hy vọng đồ chúng của người, kẻ chẳng hòa thuận thì nhiếp khiến hòa giải, với người học vấn tụng tập thì cung câp đồ dùng, rời bỏ lưỡng thiệt.

Ðức Thế Tôn nói kệ :

Trọn chẳng mong chúng người

Kẻ ly làm cho hiệp

Cấp người học thiếu thốn

Chẳng chia lìa chúng sanh

Làm được bốn hạnh nầy

Thì được thanh tụng chúng

Vì thanh chúng nên làm

Cực khổ cũng chẳng bỏ

Nầy Vô Cấu Thí ! Nếu Bồ Tát thành tựu bốn pháp thì nguyện muốn sanh Phật độ nào liền tùy nguyện vãng sanh : đối với lợi dưỡng danh dự của người chẳng sanh lòng ganh ghét, chuyên tâm tu tập sáu Ba la mật, với tất cả Bồ Tát tưởng như Phật, từ sơ phát tâm nhẫn đến ngồi đạo tràng thường dùng tâm bình đẳng quan sát trọn chẳng vì lợi dưỡng danh dự mà siểm khúc dối khen tặng ».

Ðức thế Tôn nói kệ rằng :

« Chẳng ganh danh lợi người

Cầu thanh tịnh lục độ

Xem Bồ Tát như Phật

Trọn chẳng nịnh cầu danh

Bồ Tát hành điều nầy

Hay thấy mười phương cõi

Tùy tâm mình sở nguyện

Liền được sanh Tịnh độ ».

Bấy giờ Vô Cấu thí bạch đức Phật rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Như hạnh Bồ Tát đã được nói, tôi sẽ phụng hành.  Trong những hạnh Bồ Tát đã được đức Thế Tôn dạy, nếu có một hạnh không làm thì tức là khi dối chư Phật thuyết pháp ở mười phương ».

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên bảo Vô Cấu Thí rằng : « Cô dám ở trước đức Phật mà sư tử hống như vậy há chẳng biết rằng hạnh Bồ Tát khó làm được ư ! Và trọn chẳng do từ nữ thân mà được Vô thượng Bồ đê ».

Vô Cấu Thí nói : « Nay tôi ở trước đức Phật phát nguyện thành thiệt rằng : Nếu đời vị lai tôi sẽ được thành Phật Như Lai Ðẳng Chánh Giác đủ mười đức hiệu thì nguyện khiến cõi Ðại Thiên chấn động sáu cách, không làm não loạn các chúng sanh.  Như các hạnh Bồ Tát đã được đức Thế Tôn dạy tôi trọn đời thật hành, nguyện khiến hư không mưa các hoa trời, trăm ngàn kỹ nhạc chẳng đánh mà tự kêu và xin khiến nữ thân tôi đây biến thành đồng tử mười sáu tuổi ».

Vô Cấu Thí phát nguyện thành thiệt xong tức thì cõi Ðại thiên chấn động sáu cách, hư không mưa hoa trời, trăm ngàn nhạc trời tự kêu và Vô Cấu Thí biến thành đồng tử mười sáu tuổi.

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên trịch y vai bên hữu, gối hữu chấm đất chắp tay bạch đức Phật rằng : « Nay tôi quy mạng chư Phật chư bồ Tát từ sơ phát tâm nhẫn đến đạo tràng.

Bạch đức Thế Tôn ! Cô gái nầy mà có sức oai đức thần túc lớn như vậy, hay phát đại nguyện, đã phát nguyện rồi tùy nguyện đều thành ».

Ðức Phật dạy : « Ðúng như vậy. Nầy Ðại Mục Kiền Liên ! Chư Bồ Tát từ sơ phát tâm nhẫn đến đạo tràng được Trời Người lễ kính như tháp miếu Phật, là phước điền vô thượng của Thanh Văn và Bích Chi Phật ».

Liền đó đức Thế Tôn vui vẻ mỉm cười.  Theo thường pháp lúc chư Phật mỉm cười thì có ánh sáng nhiều màu xanh vàng đỏ trắng hồng tía pha lê từ miệng đức Phật phóng ra chiếu suốt vô lượng vô biên thế giới làm cho ánh sáng của cung điện thiên ma và nhựt nguyệt đều bị ẩn khuất.  Ðức Phật nhiếp ánh sáng ấy về nhập vào đảnh đức Phật.

Tôn giả A Nan chỉnh y phục lại trịch y vai hữu, gối hữu chấm đất, chắp tay hướng lên Phật nói kệ hỏi rằng :

« Thiên Long phạm âm sư tử hống

Tiếng ca lăng tần tiếng sấm nổ

Trừ tham sân si sanh vui đẹp

Nguyện đấng thập lực nói duyên cười

Chấn động sáu cách không não loạn

Mưa hoa trời đẹp vui lòng chúng

Thế Tôn xô dẹp các ngoại đạo

Dường như sư tử phục dã can

Ngưỡng mong Thế Tôn vì tôi nói

Nhơn duyên vì đâu Phật mỉm cười

Ắnh sáng nhựt nguyệt châu vạn ức

Ánh sáng Thiên Long cùng Phạm Vương

Thích Ca miệng phóng tịnh quang minh

Trùm các quang minh Phật quang hơn

Bạch hào chặng mày như ngọc trắng

Viên mãn mềm mịn dường y trời

Bạch hào phóng quang chiếu vô lượng

Xin nói cớ chi phóng quang nầy

Thế Tôn răng trắng sạch không nhơ

Vuông bằng khít đều như ngọc tuyết

Miệng Phật phóng ra sáng nhiều màu

Xanh vàng đỏ trắng tía pha lê

Giả sử thế giới nhựt nguyệt hoại

Ðất đầy hư không chẳng chỗ trống

Tánh nước biến được làm thành lửa

Tánh lửa cũng biến được thành nước

Biển cả làm cho đều khô cạn

Thiệt ngữ của Phật trọn chẳng hai

Tất cả chúng sanh trong mười phương

Giả sử đồng thời thành Duyên Giác

Mỗi mỗi Duyên Giác họp lời hỏi

Trăm ngàn vạn thứ trải ức kiếp

Ðồng tập họp nhau trước Thế Tôn

Ðều dùng dị âm đồng thời hỏi

Như Lai liền dùng nhứt âm đáp

Ðều đứt hết tất cả chỗ nghi

Thành tựu trí huệ đến bờ kia

Tất cả trí huệ được trang nghiêm

Ðấng Tối Thắng đủ băm hai tướng

Ðấng oai đức xin giải đáp

Thế Tôn cớ chi hiện mỉm cười

Thọ ký Bồ đề cho ai đây

Chư Thiên người đời đều muốn nghe

Mong được Như Lai tuyên dạy rõ ».

Ðức Phật phán : « Nầy A Nan ! Ông có thấy Vô Cấu Thí nầy phát nguyện thành thiệt chấn động cõi Ðại thiên chăng ?

-  Bạch đức thế Tôn ! Ðã thấy.

-  Nầy A Nan ! Vô Cấu Thí Bồ Tát nầy từ lúc phát tâm đến nay đã tám vạn a tăng kỳ kiếp tu hạnh Vô thượng Bồ đề.  Vô cấu Thí Bồ Tát nầy tu hạnh Bồ Tát đến sáu mươi kiếp rồi sau đó Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử mới phát tâm Bồ đề.  Nầy A Nan ! Như Văn Thù Sư Lợi v. v…Tám vạn bốn ngàn Ðại Bồ Tát có bao nhiêu công đức trang nghiêm Phật độ.  Vô Cấu Thí Bồ Tát cũng đồng như vậy không khác ».

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên nói với Vô Cấu Thí Bồ Tát : « Nầy thiện nam tử ! Từ lâu Ngài đã phát tâm Bồ đề sao Ngài không chuyển thân nữ nhơn ? ».

Vô Cấu Thí Bồ Tát bảo Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên : « Ðức Thế Tôn thọ ký Tôn giả là thần túc đệ nhứt sao Tôn giả chẳng chuyển nam thân ? ».

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên liền yên lặng.

Vô Cấu Thí Bồ Tát nói : « Nầy Tôn giả ! Cũng chẳng do nữ thân được Vô thượng Bồ đề, cũng chẳng do nam thân được Vô thượng Bồ đề.  Tại sao ? Vì Bồ đề vô sanh nên không có được vậy ».

PHẨM THỌ KÝ THỨ NĂM

Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Pháp Vương Tử bạch đức Phật : « Bạch đức Thế Tôn !Thật chưa từng có, Vô Cấu Thí Bồ Tát nầy hiểu pháp thậm thâm, dùng sức thệ nguyện làm thành các sở nguyện ».

Ðức Phật bảo : « Ðúng như lời Văn Thù Sư Lợi nói.  Vô Cấu Thí Bồ Tát nầy đã từng ở chỗ sáu mươi ức chư Phật mà tu không tam muội, ở chỗ tám mươi ức chư Phật mà tu vô sanh pháp nhẫn, ở chỗ ba mươi ức chư Phật mà hỏi pháp thậm thâm, đã từng đem y phục ẩm thực cúng dường tám mươi ức chư Phật và hỏi vềphân biệt biện ấn tam muội nầy.

Lại nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn vì Bồ đề đem đồ trân bửu đầy trong hằng hà sa thế giới bố thí chẳng bằng thọ trì kinh nầy đọc tụng thông thuộc rộng nói cho người nhẫn đến biên chép được công đức tối thượng tối thắng, huống là tu hành đúng như lời.  Tại sao ?Vì hay thọ trì hạnh Bồ đề của chư Bồ Tát vậy ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát Pháp Vương Tử bạch đức Phật : « Bạch đức Thế Tôn ! Nên gọi tên kinh nầy là gì và thọ trì thế nào ? ». Ðức Phật dạy : « Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nên gọi là kinh Phân BiệtThuyết Ứng Biện, cũng gọi là kinh Thuyết Tam Muội Môn.  Nên phụng trì như vầy ».

Lúc đức Phật nói kinh nầy, tám vạn ức chúng sanh chư Thiên và người đều phát tâm Vô thượng Bồ đề quyết định chẳng thối chuyển.

Bấy giờ Biện Nghiêm Bồ Tát bạch đức Phật : « Vô Cấu Thí Bồ Tát nầy thời gian nào sẽ thành Vô thượng Bồ đề ? ».

Ðức Phật phán : « Nầy Biện Nghiêm ! Vô Cấu Thí Bồ Tát nầy quá số kiếp cúng dường quá số chư Phật xong sẽ được thành Phật hiệu Vô Cấu Quang Tướng Vương Như Lai Ứng Cúng Chánh Ðẳng Giác đủ mười đức hiệu, thế giới hiệu Vô Lượng Ðức Trang Nghiêm, thuần Ðại thừa Bồ Tát không có hàng Nhị thừa Thanh Văn Bích Chi Phật, cõi ấy nghiêm sức vi diệu hơn các cõi trời ».

Vô Cấu Thí Bồ Tát nghe đức Phật thọ ký, tâm thanh tịnh hớn hở vọt lên hư không cao hằng tám mươi ức cây đa la, phóng quang minh lớn chiếu trăm ngàn ức thế giới chư Phật.  Ngay trên đảnh đức Thế Tôn hóa làm tám vạn bốn ngàn các thứ lọng báu trang nghiêm đẹp lạ bằng thiên bửu.  Liền ở trong hư không dùng sức vô lượng thần túc cúng dường lễ bái vô lượng chư Phật mười phương rồi trở về chỗ đức Phật đứng tại một phía.

Bấy giờ Bà La Môn Phạm Thiên và năm trăm Bà La Môn nghe đức Phật thọ ký  vô thượng Bồ đề cho Vô Cấu Thí Bồ Tát và thấy sức vô lượng thần túc, đều hớn hở vui mừng đồng thanh nói kệ ca ngợi đức Phật :

« Người hay cung kính Phật

Ðược lợi ích đệ nhứt

Phát tâm cầu Bồ đề

Là Phật trí đệ nhứt

Xưa chúng tôi tạo ác

Nay sanh nhà tà kiến

Thấy Phật và chúng Tăng

Miệng phát ra lời ác

Nay tôi thành tâm hối

Tội ác khẩu đã phạm

Thấy chư Phật tử hiền

Cho là điềm chẳng tốt

Nếu chẳng thấy Như Lai

Tối tôn trong trời người

Thì uổng thọ thân người

Uổng ăn uống để sống

Tôi và Vô Cấu Thí

Xuất thành đi tế tự

Vô Cấu thấy Phật tử

Kính trọng và tán thán

Chúng tôi thấy tán thán

Liền quở chỗ được khen

Chúng tôi liển hỏi cô

Ðã từng thấy Phật chưa

Cô ấy đáp chúng tôi

Sơ sanh được bảy ngày

Nghe chư Thiên khen Phật

Cô ca ngợi Như Lai

Chơn thiệt không sai khác

Chúng tôi nghe khen xong

Liền phát tâm tối thắng

Cầu Bồ đề Vô thượng

Vì tôi nghe hiệu Phật

Ðược tỏ ngộ túc nghiệp

Liền đến lạy Thế Tôn

Ðể cầu pháp tối thắng

Thấy Phật kính lạy rồi

Nghe pháp tối vô thượng

Thấy đấng Thiên Nhơn Tôn

Cầu thoát ly khổ tế

Pháp được đức Phật nói

Chơn thiệt hay độ đời

Chúng tôi học pháp ấy

Ðể được pháp vô thượng

Nghe công hạnh Bồ Tát

Ðể được chư Phật pháp

Chúng tôi cũng nên tập

Ðể được thành Phật đạo

Nói pháp môn xuất yếu

Hạnh của Bồ Tát làm

Tôi cũng hướng môn ấy

Ðược thế gian kính lễ

Phật biết kia thành tâm

Vui vẻ mà mỉm cười

A Nan liền bạch Phật

Xin nói duyên cớ cười ».

Ðức Phật nói kệ bảo A Nan :

Năm trăm Bà La Môn

Cùng phạm chí Phạm Thiên

Ðồng chung trong một kiếp

Kế nhau thành Chánh giác

Từng ở đời quá khứ

Cúng đủ năm trăm Phật

Từ nay do tu hành

Sẽ thấy ức số Phật

Trong tám mươi ức kiếp

Trọn chẳng sa nạn xứ

Ở trong mỗi mỗi kiếp

Sẽ thấy ức số Phật

Rồi sau đó sẽ thành

Ðấng Tối Thắng Lưỡng Túc

Ðều sẽ đồng một hiệu

Phạm Quang Minh Như Lai

Thọ mạng cũng đều đồng

Ðủ tám mươi ức năm

Cõi nước đều đồng bằng

Ðều tám mươi ức Tăng

Hóa độ vô lượng chúng

Lợi ích chúng sanh rồi

Sẽ nhập đại Niết bàn

Chứng tịch tĩnh diệt độ ».

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Vô Cấu Thí đại Bồ Tát và chư đại chúng, phạm chí Phạm Thiên năm trăm đại sĩ, vua Ba Tư Nặc, chư đại Thanh Văn, Thiên Long Bát Bộ Nhơn và Phi Nhơn, nghe lời đức Phật dạy đều rất vui mửng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI VÔ CẤU THÍ BỒ TÁT ỨNG BIỆN

THỨ BA MƯƠI BA

HÉT

--- o0o ---

XXXIV.PHÁP HỘI CÔNG ÐỨC BỬU HOA PHU BỒ TÁT THƯ BA MƯƠI BỐN

Hán dịch : Ðường Pháp Sư Bồ đề Lưu Chi

Việt dịch :Việt Nam Thích Trí Tịnh

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở thành Vương Xá tại nui Kỳ Xá Quật cùng chúng đại tỳ Kheo ngàn hai trăm năm mươi người câu hội, lại có vô lượng chúng đại Bồ Tát.

Bấy giờ trong pháp hội có Bồ Tát Khai Phu Công Ðức Bửu Hoa đứng dậy trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chắp tay hướng Phật mà bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Tôi có điều muốn bạch hỏi nơi đức Thế Tôn, mong thương xót cho phép ».

Ðức Phật phán : « Nầy thiện nam tử ! cho phép ông hỏi ta sẽ giải nói cho ».

Công Ðức Hoa Bồ Tát bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Trong thập phương thế giới vả có chư Phật Như Lai hiện tại nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn thọ trì danh hiệu mau được Vô thượng Bồ đề chăng ? ».

Ðức Phật phán : « Lành thay lành thay, nầy Công Ðức Hoa ! Ông có thể vì an lạc lợi ích cho Trời Người thế gian và chúng sanh đời vị lai mà bạch hỏi Như Lai sự nghĩa như vậy ! Lắng nghe, lắng nghe khéo suy nghĩ ta sẽ nói cho ».

Công Ðức Hoa Bồ Tát bạch rằng : « Vâng ! Bạch đức Thế Tôn, tôi xin ưa thích muốn nghe ».

Ðức Phật phán : « Nầy Công Ðức Hoa ! Phương Ðông có thế giới tên Nhứt Thiết Pháp Công Ðức Trang Nghiêm, kiếp tên Phổ Tập Nhứt Thiết Lợi Ích, hiện có Phật hiệu Vô Lượng Công Ðức Bửu Trang Nghiêm Oai Ðức Vương Như Lai thọ mạng vô số, chúng hội vô lượng vô biên đều là chư đại Bồ Tát thanh tịnh.  Nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh hiệu đức Phật ấy liền có thể diệt trừ sáu mươi ngàn kiếp tội sanh tử chuyển thân được đà la ni tên Nhạo thuyết vô ngại, lúc người nầy thuyết pháp thường được mười câu chi thế giới chư Phật Thế Tôn ban cho biện tài khiến được vô úy ».

Ðức Thê Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh hiệu Phật ấy

Sẽ được các công đức như vậy

Cũng hay thành tựu thắng pháp khác

Mau chứng Vô thượng Phật Bồ đề.

Lại nầy Công Ðức Hoa Phương Nam có thế giới tên Công Ðức Bửu Trang Nghiêm, kiếp tên Quảng Ðại Công Ðức hiện có Phật hiệu Công Ðức Bửu Thắng Trang Ngiêm Oai Ðức Vương Như Lai, nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh hiệu đức Phật ấy chuyển thân sẽ được tam muội tên Nhựt luân quang minh biến chiếu, tùy nguyện vãng sanh nơi các cõi Phật, cũng sẽ nhiếp thọ Phật độ vô lượng công đức trang nghiêm, sanh về cõi kia rồi đủ ba mưoi tướng được biện tài vô ngại, chuyển thân sẽ được Vô thượng Bồ đề ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Chuyển thân sẽ được nan tư định

Dùng ba mươi hai tướng trang nghiêm

Một đời sẽ chứng quả Bồ đề.

Lại nầy Công Ðức Hoa Phương Tây có thế giới tên Lý Nhứt Thiết Ưu Ám, tên Bá Triền.  Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Nước lửa dao độc không hại được

Chuyển thân sẽ thọ báo hóa sanh

Thành tựu Bá Triền đà la ni ».

Lại nầy Công Ðức Hoa ! Phương Bắc có thế giới tên Lý Trần Ám, kiếp tên Trì Ðại Danh Xưng, hiện có Phật hiệu Tích Tập Vô Lượng Biện Tài Trí Huệ Như Lai, nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh hiệu Phật ấy thì là phụng sự sáu mươi câu chi na do tha Phật, được đà la ni tên Biến nhất thiết xứ, đà la ni tên Vô tận tạng, nhẫn đến lúc chưa thành Vô thượng Bồ đề trọn không sa vào trong ba ác đạo thường được vãng sanh cõi nước chư Phật tu Bồ Tát hạnh độ thoát vô lượng chúng sanh ác đạo, sẽ được chẳng thối chuyển nơi Vô thượng Bồ đề ».

Ðức thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Sẽ được công đức vô biên lượng

Quyết định sẽ được đà la ni

Thành tựu quả Bồ đề Vô thượng.

Lại nầy Công Ðức Hoa ! Phương Ðông Nam có Công Ðức Thắng Diệu Trang Nghiêm, kiếp tên Xuất Sanh Công Ðức, hiện có Phật hiệu Thiên Văn Lôi Hống Thanh Vương Như Lai, nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh Phật ấy thì chuyển thân sẽ được Phật tứ vô úy tứ thần túc đại từ đại bi thập bát bất cộng pháp, chỗ có quốc độ công đức trang nghiêm như thế giới cực lạc phương Tây.  Nếu có nữ nhơn hay thọ trì thì chuyển thân sẽ được thân trượng phu ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Ðược công đức thắng bất tư nghị

Họ thường được thấy vô lượng Phật

Nữ nhơn sẽ chuyển thân trượng phu.

Lại nầy Công Ðức Hoa ! Phương Tây Nam có thế giới tên Vô Lượng Trang Nghiêm, kiếp tên Năng Sanh Diệu Pháp, hiện có Phật hiệuTối Thượng Diệu Sắc Thù Thắng Quang Minh Như Lai, nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh Phật ấy thì là phụng sự

chín mươi câu chi chư Phật Như Lai được tam muội tên Ðộ Thoát nhứt thiết chúng sanh.  Tại sao tên là Ðộ thoát nhứt thiết chúng sanh ? Lúc thiện nam tử thiện nữ nhơn y tam muội nầy mà thuyết pháp thì có thể làm cho chúng sanh ác đạo trong cõi Ðại thiên được giải thoát sanh cõi trời trong người đều được an lạc quyết định sẽ được Vô thượng Bồ đề dường như chúng sanh trong cõi của Duyệt Ý Như Lai thường thọ hưởng an lạc ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Sanh ra thường có đại oai đức

Các căn sắc lực đều thù thắng

Trí huệ vô biên vô sở trước.

Lại nầy Công Ðức Hoa ! Phương Tây Bắc có thế giới Ly Cấu, kiếp tên Quảng Tộc, hiện có Phật hiệu Chủng Chủng Thắng Quang Minh Oai Ðức Vương Như Lai.  Nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh Phật ấy thì chuyển thân được vô lượng biện tài trang nghiêm đà la ni, hay thọ trì pháp được nói của tám mươi câu chi đức Phật, được quốc độ công đức trang nghiêm như Cực Lạc thế giới ở phương Tây vậy ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh hiệu Phật

Quốc độ như cõi Vô Lượng Thọ

Thành tựu pháp trí rất thậm thâm

Một đời sẽ chứng Phật Bồ đề.

Lại nầy Công Ðức Hoa ! Phương Ðông Bắc có thế giới tên Vô Ưu , kiếp tên Biện Tài Trang Nghiêm, hiện có Phật hiệuVô Số Kiếp Tích Tập Bồ đề Như Lai.  Nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh Phật ấy thì là cúng dường tám mươi câu chi Phật Thế Tôn, chuyển thân đầy đủ sáu mươi thứ ngôn âm biện tài.

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Trí huệ vô biên đến bờ kia

Như cúng sáu mươi câu chi Phật

Chuyển thân sẽ chứng diệu biện tài.

Lại nầy Công Ðức Hoa ! Phương trên có thế giới tên Vô Lượng Công Ðức Trang Nghiêm Oai Ðức, kiếp tên Vô Lượng Hống Thanh, hiện có Phật hiệu Hư Không Hống Thanh Tịnh Diệu Trang Nghiêm Quang Minh Chiếu Như Lai.

Nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh Phật ấy thì nơi sanh ra là chủng tộc tôn quí, thông huệ giỏi thông đạt văn từ thế tục, phát ngôn được người tín thọ, trong các địa đầy đủ thanh tịnh giới định huệ giải thoát giải thoát tri kiến, co túc mạng trí được ngũ thần thông cũng sẽ được Phật thập bát bất cộng pháp mau thành Vô thượng Bồ đề ».

Ðức thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Sanh ra chưa hề rời chư Phật

Có đủ tám thứ phạm âm thanh

Mau chứng quả Bồ đề Vô thượng.

Lại nầy Công Ðức Hoa! Phương dưới có thế giới tên Chủng Chủng Âm Thanh, kiếp tên Tích Tập Trí Huệ, hiện có Phật hiệu Nhứt Thiết Pháp Môn Thần Biến Oai Ðức Quang Minh Chiếu Diệu Như Lai.  nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn tịnh tín thọ trì danh Phật ấy thì chuyển thân sẽ được đà la ni tên Thành tựu chánh giác sẽ có thể thọ trì pháp được nói của chín mươi câu chi đức Phật Như Lai, một đời sẽ được Vô thượng Bồ đề ».

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

« Nếu người thọ trì danh Phật ấy

Ðược thành Chánh giác đà la ni

Hay trì chánh pháp vô lượng Phật

Một đời chứng được đại Bồ đề ».

Bấy giờ Khai Phu Công Ðức Bửu Hoa Bồ Tát và Nhứt Thiết Công Ðức Biện Tài Âm Bồ Tát được môn đà la ni, tám vạn câu chi Bồ Tát đều hướng Vô thượng Bồ đề được bất thối chuyển, ba na do tha chư Thiên và Người phát tâm Vô thượng bồ đề.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Công Ðức Hoa Bồ Tát và đại chúng cùng tất cả thế gian Trời, Người, A Tu La, Càn Thát Bà v. v… nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI CÔNG ÐỨC BỬU HOA PHU BỒ TÁT

THỨ BA MƯƠI BỐN

Hết

--- o0o ---

XXXV.PHÁP HỘI THIỆN ÐỨC THIÊN TỬ THỨ BA MƯƠI LĂM

Hán dịch : Nhà Ðường Pháp Sư bồ Ðề Lưu Chi

Việt dịch : Việt Nam Tỳ Kheo thích Trí Tịnh

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Xá Vệ tại vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Ðộc cùng chúng đại Tỳ Kheo ngàn người câu hội, mười ngàn đại Bồ Tát với Thiện Ðức Thiên Tử đồng ở trong pháp hội.

Bấy giờ đức Thế Tôn bảo Văn Thù Sư Lợi đại Bồ Tát : « Ông nên vì chư Thiên đại chúng  và chư Bổ Tát mà diễn nói cảnh giới thậm thâm của chư Phật ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : « Vâng, bạch đức Thế Tôn ! Nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn muốn biết cảnh giới Phật thì nên biết là chẳng phải cảnh giới nhãn nhĩ tỷ thiệt thân và ý, chẳng phải cảnh giới sắc thanh hương vị xúc và pháp.

Bạch đức Thế Tôn ! Phi cảnh giới là cảnh giới Phật.  Vì nghĩa ấy nên như Vô thượng Bồ đề của Phật đã được là cảnh giới gì ư ? ».

Ðức Phật nói : « Không cảnh giới, vì các kiến bình đẳng, vô tướng cảnh giới vì tất cả tướng bình đẳng, vô nguyện cảnh giới vì tam giới bình đẳng , vô tác cảnh giới vi hữu tác bình đẳng, vô vi cảnh giới vì hữu vi bình đẳng vậy ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Bạch đức Thế Tôn ! Những gì là vô vi cảnh giới ? ».

Ðức Phật nói : « Vô niệm là vô vi cảnh giới ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Bạch đức Thế Tôn ! Nếu vô vi v. v. . là cảnh giới Phật mà là vô niệm thì y cứ nơi đâu để nói, vì không sở y thì không sở thuyết, vì không sở thuyết thì bất khả thuyết.

Bạch đức Thế Tôn ! Cảnh giới chư Phật chẳng nói được vậy ».

Ðức Phật nói : « Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Cảnh giới chư Phật sẽ phải cầu ở đâu.

- Bạch đức Thế Tôn ! Nên ở trong phiền não của tất cả chúng sanh mà cầu.  Tại sao ? Vì tánh phiền não của chúng sanh bất khả đắc, chẳng phải chỗ biết của Thanh Văn Duyên Giác, đây gọi là cảnh giới chư Phật.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Cảnh giới Phật có tăng giảm chăng ?

Bạch đức Thế Tôn ! không tăng giảm.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Thế nào biết rõ bổn tánh phiền não của chúng sanh ?

Bạch đức Thế Tôn ! Như cảnh giới Phật không tăng giảm bổn tánh phiền não cũng không tăng giảm.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Thế nào là bổn tánh phiền não ?

Bạch đức Thế Tôn ! Bổn tánh phiền não là bổn tánh cảnh giới Phật.  Bạch đức Thế Tôn ! Nếu bổn tánh phiền não khác cảnh giới Phật thì chẳng nói đức Phật an trụ trong tất cả pháp bình đẳng tánh.  Vì tánh phiền não là tánh cảnh giới Phật nên nói đức Phật an trụ tánh bình đẳng. .

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Ông thấy Như Lai an trụ bình đẳng gì ?

Bạch Thế Tôn ! Như chỗ tôi hiểu thì hiện hành tham sân si của chúng sanh chỗ trụ của nó bình đẳng là chỗ trụ của Phật.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Hiện hành tam độc phiền não của chúng sanh trụ bình đẳng gì ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Trụ trong tánh bình đẳng không, vô tướng vô nguyện.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Trong tánh không ấy sao lại có tham sân si ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Trong cái có ấy chỗ có tánh  không có tham sân si.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Trong cái có gì nói có tánh không ?

- Bạch đức Thế Tôn !Trong văn tự ngữ ngôn nói có tánh không.  Vì có tánh không nên có tham sân si ? Như Phật đã nói : Nầy chư Tỳ Kheo ! Có vô sanh vô vi vô tác vô khởi.  Nếu vô sanh vô vi vô tác vô khởi mà chẳng có thì cũng chẳng thể nói có hữu sanh hữu vi hữu tác hữu khởi.  Thế nên , nầy chư Tỳ Kheo ! Do có vô sanh vô vi vô tác vô khởi nên được nói hữu sanh hữu vi hữu tác hữu khởi.  Bạch đức Thế Tôn !  Như vậy nếu không có tánh không vô tướng vô nguyện thì chẳng thể nói tham sân si v. v… tất cả kiến chấp.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Do nghĩa ấy nên như Lời ông nói trụ phiền não là trụ tánh không.

- Bạch đức Thế Tôn ! Nếu người quán hạnh mà lìa phiền não để cầu tánh không thì chẳng tương ưng, sao lại có tánh không khác với phiền não.  Nếu quán phiền não tức là tánh không thì chánh tu hành vậy.

- Nầy Văn thù Sư Lợi ! Ông trụ phiền não hay lìa phiền não ?

Bạch đức Thế Tôn ! Tất cả phiền não thảy đều bình đẳng, bình đẳng như vậy tôi chánh tu hành, vào bình đẳng ấy thì chẳng lìa phiền não chẳng trụ phiền não.

Nếu có Sa Môn hay Bà La Môn tự cho mình ly dục mà thấy phiền não của người thì mắc phải hai kiến chấp : nói có phiền não là thường kiến, nói không phiền não là đoạn kiến.

Bạch đức Thế Tôn ! Người chánh tu hành chẳng thấy có các tướng tự tha hữu vô.  tại sao ? Vì sáng tỏ tất cả pháp vậy.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Y đâu để chánh tu hành ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Người chánh tu hành là vô sở y vậy.

- Nầy Văn Thù sư Lợi ! Chẳng y nơi đạo để tu hành ư ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có sở y mà tu hành thì là hữu vi, nếu hành hữu vi thì chẳng phải bình đẳng, vì chẳng lìa sanh trụ diệt vậy.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Trong vô vi chừng có số ư ?

- Bạch đức Thế Tôn !Nếu vô vi có số thì là hữu vi chẳng gọi là vô vi.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nếu thánh giả chứng được vô vi thì có pháp ấy đâu không số ư ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Vì pháp không số nên thánh giả xa lìa số là vô số vậy.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Ông chứng thánh pháp hay chẳng chứng ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Nếu hỏi hóa nhơn rằng ông chứng thánh pháp hay chẳng chứng thì nó sẽ đáp thế nào ?

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Xét về hóa nhơn thì không thể nói chứng hay không chứng.

- Bạch đức Thế Tôn ! Ðức Phật há chẳng đã dạy rằng tất cả pháp đều như hóa ư ?

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Ðúng như vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Nếu tất cả pháp như hóa, sao lại hỏi rằng ông chứng thánh pháp hay chẳng chứng ?

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Trong tam thừa ông chứng bình đẳng nào ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Phật giới bình đẳng , tôi chứng như vậy.

- Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Ông được cảnh giới Phật ư ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Nếu Thế Tôn được thì tôi được ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Ðức Như Lai chẳng được cảnh giới Phật ư ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tôn giả ở nơi cảnh giới Thanh Văn có được chăng ? ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Thánh giả giải thoát phi đắc phi bất đắc ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Ðúng như vậy.  Như Lai giải thoát chẳng phải có cảnh giới chẳng phải không cảnh giới ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Ngài chẳng thủ hộ Bồ Tát tân phát ý mà diễn nói pháp ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Ý Tôn giả thế nào, nếu có y sĩ vì thủ hộ bịnh nhơn mà chẳng cho uống thuốc đắng cay chua chát, đó là chữa lành hay là để chết ? ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Ðó là để chết khổ chớ chẳng phải ban cho an vui ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Cũng vậy, người thuyết pháp nếu thủ hộ người nghe e rằng họ kinh sợ mà giấu các nghĩa thậm thâm như vậy chỉ dùng văn từ câu nghĩa tạp cạn để diễn thuyết thì là trao cho chúng sanh những khổ sanh lão bịnh tử mà chẳng ban cho họ Niết bàn an lạc ».

Lúc nói pháp nầy, có năm trăm Tỳ Kheo chẳng thọ các pháp lậu tận ý giải, tám ngàn chư Thiên xa trần rời cấu ở trong các pháp được pháp nhãn thanh tịnh, bảy trăm Thiên Tử phát tâm Vô thượng Bồ đề phát nguyện rằng đời vị lai chúng tôi sẽ được biện tài như Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát.

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Ngài há chẳnh dùng pháp Thanh Văn để vì người Thanh Văn mà nói ư ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tất cả pháp của các thừa được tôi thừa trên đó ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : »Ngài là Thanh Văn, Bích Chi Phật hay là Chánh Ðẳng Giác ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tôi là Thanh Văn vì chẳng nhơn nơi âm thanh của người

khác mà sanh hiểu biết vậy.  Tôi là Bích Chi Phật vì chẳng bỏ đại bi vô sở úy vậy.  Tôi là Chánh Ðẳng Giác vì chẳng bỏ bổn nguyện vậy ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hoi : « Ngài làm Thanh Văn thế nào ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Các chúng sanh kia chưa từng được nghe pháp, vì khiến họ được nghe nên tôi làm Thanh Văn ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Ngài làm Bích Chi Phật thế nào ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Chúng sanh pháp giới vì làm cho họ hiểu nên gọi tôi là Bích Chi Phật ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Ngài làm Chánh Ðẳng Giác thế nào ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tất cả các pháp, pháp giới bình đẳng, vì biết rõ như vậy nên tôi làm Chánh Ðẳng Giác ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Ngài quyết định trụ địa nào ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tôi trụ tất cả địa vậy ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Ngài cũng trụ phàm phu địa chăng ? ».

Văn Thù Sư Lợi nói :  « Tôi cũng quyết định trụ phàm phu địa vậy ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Có mật ý gì mà Ngài nói như vậy ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Vì tất cả pháp bình đẳng nên tôi nói như vậy ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Nếu tất cả pháp tự tánh bình đẳng thì ở chỗ nào mà lập thành các pháp : đây là Thanh Văn địa, là Bích Chi Phật địa, là Bồ Tát Phật địa ư ? ».

Văn thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Như trong thập phương hư không giới mà nói rằng đây là Ðông phương hư không , đây là Nam, Tây, Bắc tứ duy thượng hạ phương hư không.  Nói có các phương hư không sai biệt như vậy, chẳng phải ở nơi hư không có khác nhau.  Vì thế, nên thưa Tôn giả ! Y cứ trong tất cả pháp cứu cánh không mà lập thành tướng các địa, cũng chẳng phải không tánh có sai khác vậy ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Ngài đã chứng nhập chánh tánh ly sanh rồi chăng, ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tôi đã chứng nhập nhưng cũng lại xuất ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Sao đã chứng nhập mà lại còn xuất ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Tôn giả nên biết đây là trí huệ phương tiện của Bồ Tát, ở nơi chánh tánh ly sanh như thiệt chứng nhập rồi phương tiện mà xuất.  Ví như có người rất giỏi thuật bắn tên có một kẻ oán thù, xạ sư nầy nghĩ muốn giết hại.  Xạ sư lại có một con trai rất thương yêu.  Bấy giờ con trai ấy đương ở trong đồng hoang, xạ sư nhận lầm là kẻ thù, buông tên ra, đứa con la lên, xạ sư có sức thần tốc vọt đến bên con bắt lấy mũi tên ấy.  Cũng vậy, vì điều phục Thanh Văn, Bích Chi Phật nên Bồ Tát nhập chánh vị rồi từ đó mà xuất chẳng sa vào Thanh Văn địa, Bích Chi Phật địa, do nghĩa nầy mà gọi là Phật địa ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Thế nào mà Bồ Tát được địa ấy ? ».

Văn thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nếu chư Bồ Tát trụ tất cả địa mà vô sở trụ thì được địa nầy.  Nếu hay diễn nói tất cả địa mà chẳng trụ địa hạ liệt là được địa nầy.  Nếu có tu hành vì hết tất cả chúng sanh phiền não mà pháp giới vô tận, dầu trụ vô vi mà hành hữu vi, ở trong sanh tử tưởng như vườn nhà chẳng cầu Niết bàn là được địa nầy.  Có bao nhiêu chí nguyện đều khiến viên mãn, được vô ngã nhẫn thành thục chúng sanh là được địa nầy, có

trí huệ Phật mà chẳng sanh lòng sân hận đối với kẻ vô trí là được địa nầy, vì người cầu pháp mà chuyển pháp luân nhưng ở nơi pháp giới không có sai biệt tu hành như vậy là được địa nầy.

Lại nữa, nếu có bồ Tát xô dẹp ma oán mà hiện làm tứ ma là được địa nầy ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Hạnh Bồ Tát ấy, tất cả thế gian rất khó tin được ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Ðúng như lời Tôn giả, hạnh Bồ Tát ấy siêu quá thế pháp ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề nói : « Ngài nên vì tôi mà nói siêu quá thế gian ấy ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Luận về thế gian gọi là ngũ uẩn.  Trong các uẩn ấy, sắc là tánh khối bọt nước, thọ là tánh bong bóng nước, tưởng là tánh dương diệm, hành là tánh cây chuối, thức là tánh ảo huyễn.  Như vậy nên biết bổn tánh thế gian là khối bọt bóng nước dương diệm cây chuối ảo huyễn, trong ấy không có uẩn không có danh tự uẩn, không có chúng sanh không có danh tự chúng sanh, không có thế gian siêu quá thế gian.  Ở nơi ngũ uẩn nếu chánh biết như vậy thì gọi là thắng giải.  Nếu chánh thắng giải thì bổn lai giải thoát.  Nếu bổn lai giải thoát thì chẳng tham trước thế pháp.  Nếu chẳng tham trước thế pháp thì là siêu quá thế gian.

Lại nầy Tôn giả Tu Bồ Ðề ! Ngũ uẩn bổn tánh không, nếu bổn tánh không thì không có ngã ngã sở, nếu không có ngã ngã sở thì là vô nhị.  Nếu bổn vô nhị thì không có thủ xả, vì không có thủ xả nên không có sở trước, vì không sở trước nên siêu quá thế gian.

Lại nầy tôn giả Tu Bồ Ðề ! Ngũ uẩn ấy thuộc nhơn duyên, nếu thuộc nhơn duyên thì chẳng thuộc ngã chẳng thuộc chúng sanh, nếu chẳng thuộc ngã chúng sanh thì là vô chủ, vô chủ thì vô thủ, vô thủ thì vô tránh.  Vô tránh luận là pháp Sa Môn, như tay vẽ trong hư không chẳng có chạm đụng.  Tu hành không bình đẳng tánh như vậy thì siêu quá thế gian.

Lại nầy Tôn giả Tu Bồ Ðề ! Ngũ uẩn pháp giới đồng nhập pháp giới thì là không có giới.  Nếu không có giới thì không có địa thủy hỏa phong các giới, không ngã chúng sanh thọ mạng, không dục sắc giới vô sắc giới, không hữu vi vô vi sanh tử Niết bàn giới.  Nhập giới nầy rồi thì cùng chung với thế gian mà không sở trụ.  Nếu không sở trụ thì siêu quá thế gian vậy ».

Lúc nói pháp siêu quá thế gian, có hai trăm Tỳ Kheo chẳng thọ các pháp lậu tận ý giải đồng cởi y Uất đa la tăng choàng lên mình Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát mà đồng thanh xướng rằng : « Nếu người chẳng tin hiểu pháp môn nầy thì người ấy không chỗ được cũng không chỗ chứng ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi chư Tỳ Kheo : « Các Trưởng Lão ! Các Ngài có chút ít được chứng chăng ? ».

Chư Tỳ Kheo đáp : « Nếu là kẻ tăng thượng mạn thì có thể nói là có được có chứng.  Pháp của Sa Môn không tăng thượng mạn thì không được không chứng.  Họ ở chỗ nào mà động  niệm tự cho rằng tôi được như vậy tôi chứng như vậy.  Nếu ở trong đây mà sanh động niệm là ma nghiệp ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề hỏi : « Nầy chư Trưởng Lão ! Như chỗ hiểu của các Ngài thì được gì chứng gì mà nói như vậy ư ? ».

Chư Tỳ Kheo nói : « Chỉ có đức Thế Tôn và Văn Thù Sư Lợi biết chỗ được chỗ chứng của tôi.  Bạch Tôn giả ! Như chỗ tôi hiểu, nếu chẳng biết rõ tướng khổ, tướng tập, tướng diệt, tướng đạo mà nói rằng khổ ấy tôi phải biết thì là tăng thượng mạn, tập ấy phải dứt, diệt ấy phải chứng, đạo ấy phải tu đều là tăng thượng mạn vậy.  Họ chẳng biết rõ tướng khổ tập diệt đạo mà nói rằng khổ tôi đã biết tập tôi đã dứt diệt tôi đã chứng và đạo tôi đã tu đều là tăng thượng mạn vậy.

Thế nào là khồ tướng ? Ðó là vô sanh tướng, tập, diệt, đạo tướng cũng vậy.

Nếu là vô sanh tướng thì là vô tướng, trong ấy vô sở đắc, không có chút khổ để biết, tập để dứt, diệt để chứng và đạo dể tu.  Nếu ở trong nghĩa thánh đế được nói đây mà chẳng kinh chẳng sợ thì chẳng phải tăng thượng mạn, còn nếu có kinh có sợ là tăng thượng mạn vậy ».

Ðức Thê Tôn khen chư Tỳ Kheo : « Lành thay, lành thay ! Nầy Tu Bồ Ðề ! Trong thời chánh pháp của Phật Ca Diếp, chư Tỳ Kheo ấy đã được ngheVăn thù Sư Lợi diễn nói pháp thậm thâm ấy.  Vì thuở xưa đã tu pháp thậm thâm nên nay được nghe liền tùy thuận mau hiểu rõ.  Ở trong pháp của ta theo thứ đệ như vậy, người nghe pháp thậm thâm ấy mà có thể tin hiểu, tất cả sẽ nhập vào số đại chúng trong pháp của Phật Di Lặc.

Bấy giờ Thiện Ðức Thiên Tử bạch Văn Thù Sư Bồ Tát : « Ngài luôn luôn thuyết pháp tại Diêm Phù Ðề, chúng tôi xin thỉnh Ngài đến cung Ðâu Suất.  Chư Thiên Tử nơi ấy cũng đã trồng căn lành rộng lớn từ lâu, họ được nghe pháp sẽ được hiểu rõ.  Vì họ ham vui nên không thể đến chỗ Phật nghe pháp để phải mất lợi ích ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát liền hiện thần biến khiến Thiện Ðức Thiên Tử và tất cả chúng hội đều tự cho mình vào cung trời đâu Suất, thấy vườn  rừng cung điện lâu đài nơi ấy báu đẹp trang nghiêm.  Các đài báu từng cấp cao rộng đến hai mươi từng, các màn lưới báu và các hoa trời bủa khắp mọi nơi, các loài chim lạ bay lượng hòa minh, trong hư không có các thiên nữ rải hoa mạn đà la, ca vịnh khen tặng du hí khoái lạc.

Thấy vậy Thiện Ðức ThiênTử bạch Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Rất hi hữu, bạch Ngài ! Sao chúng tôi đến cung trời Ðâu Suất quá mau như vậy, thấy những lâu đài và chư Thiên.  Mong Ngài vì họ mà thuyết pháp ».

Tôn giả Tu Bồ Ðề bảo Thiện Ðức Thiên Tử : « Ông chẳng rời lìa pháp hội mà đến chỗ khác, đó là do Văn Thù Sư Lợi biến hóa khiến ông tự thấy nhập cung trời Ðâu Suất ».

Thiện Ðức Thiên Tử bạch đức Phật : « Bạch đức Thế Tôn ! Rất hi hữu Văn Thù Sư Lợi du hí tam muội thần thông biến hóa, trong một sát na liền khiến toàn đại hội nầy đều nhập cung trời Ðâu Suất ».

Ðức Phật phán : « Nầy Thiện Ðức Thiên Tử ! Ông đâu thấy thần thông biến hóa của Văn Thù Sư Lợi.  Như chỗ ta biết thì Văn Thù Sư Lợi nếu muốn đem hằng sa Phật độ công đức trang nghiêm tập họp tại một Phật độ thì liền có thể hiện được.  Ông ấy hoặc dùng đầu ngón tay cất hằng sa Phật độ qua khỏi hằng sa Phật độ ở thượng phương rồi đặt tại hư không.  Hoặc ông ấy đem nước của tất cả đại hải trong các Phật độ để vào một lỗ lông mà loài thủy tộc không hề thấy chật hẹp và đều tự thấy chẳng rời khỏi biển.  Hoặc ông ấy đem tất cả núi Tu Di trong các thế giới để váo trong một hột cải mà chư Thiên ở núi Tu Di đều tự cho mình vẫn ở bổn cung.  Hoặc ông ấy đem tất cả ngũ đạo chúng sanh trong các thế giới đặt trong bàn tay ổng cho hưởng đồ dùng đẹp báu như Nhứt Thiết Lạc Trang Nghiêm.  Hoặc ông ấy đem tất cả khối trong các thế giới để vào trong một khăn bông đâu la.  Hoặc ông ấy dùng một lỗ lông có thể che đậy tất cả nhựt nguyệt của các thế giới.  Tùy chỗ đáng nên làm ông ấy đều làm được cả ».

Lúc bấy giờ ác ma hóa làm Tỳ Kheo bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn !

Chúng tôi muốn thấy Văn Thù Sư Lợi hiện tiền làm những thần thông biến hóa ấy, cần gì phải tuyên lời hư cuống như vậy mà các thế gian khó tin được ».

Ðức Thế Tôn bảo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Ông nên ở trong chúng hội nầy mà hiện thần biến ».

Văn Thù Sư Lợi chẳng rời chỗ ngồi , nhập tâm tự tại nhứt thiết pháp trang nghiêm tam muội, liền thị hiện thần biến  đúng như lời đức Phật đã trình bày.

Ma cùng chúng hội và Thiện Ðức Thiên Tử đều thấy.  Ðại chúng khen chưa từng có và đồng nói rằng : «  Lành thay lành thay , do đức Phật xuất hiện mà có bực Chánh sĩ nầy ở trong thế gian khai diễn pháp môn thậm thâm hiện các thần biến ».

Do oai thần của Văn Thú Sư Lợi Bồ Tát, ác ma bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Rất hi hữu, Văn Thù Sư Lợi có thần thông như vậy, nay chúng hội nầy cũng đều hi hữu vì tin hiểu được thần thông biến hóa của Văn Thù Sư Lợi vậy.  Bạch đức Thế Tôn ! Dầu cho có hằng hà sa ác ma cũng chẳng lưu nạn được các thiện nam tử  thiện nữ nhơn tin hiểu nầy.  Tôi cũng là ác ma Ba Tuần hằng tìm dịp hại  Phật não loạn chúng sanh.  Từ đây về sau tôi lập thệ nguyện : nếu xứ nào có pháp môn nầy lưu hành mà có người tin hiểu ưa thích thọ trì đọc tụng diễn nói, thì ngoài trăm do tuần bốn phía chỗ ấy , tôi chẳng đi qua trong đó.

Bạch đức Thế Tôn ! Nhưng quyến thuộc tôi có kẻ muốn đoạn diệt pháp Như Lai nên khiến người tu hành tâm niệm tán loạn, vì hàng phục họ nên tôi nói đà la ni chú.  Nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn ở nơi pháp môn nầy biên chép đọc tụng vì người diễn thuyết, chư Thiên ma sẽ được lợi lành khiến người thuyết pháp thân tâm vui đẹp siêng năng tu tập, cũng ban cho vô ngại biện tài và đà la ni cùng thừa sự cung cấp y phục ẩm thực ngọa cụ thang dược chẳng để thiếu thốn ».

Ba Tuần liền nói chú rằng : « Ðát diệt tha, a mạt lệ, tì mạt lệ, thế đa đê, a yết tì, thị đa thiết đỗ rô, thệ duệ đỗ dã thiệt đê, bộ đa thiệt đê già mễ lệ, phiến đê, tô phổ đê, phổ phổ tế, địa rị tô khê, vị để, khả nghệ, mễ tẩy lễ, ương củ lệ bạt lệ, hô lô hố lê, sách hê, thâu thú mễ đề địa rị, a na phiệt đê để để sử tra nệ, khất lợi đa rị đê, khất rị đa phí đê, phì lô giá đô phí để mạn đát ra bột trì na đà lộ ca, á bạt la mục đa ế phạ tô rị gia.

Bạch đức Thế Tôn ! Nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn chuyên tinh thọ trì đà la ni nầy thì tâm họ chẳng tán loạn thường được Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già thủ hộ, tất cả ác quỉ không làm hại được ».

Lúc ma Ba Tuần nói chú ấy, cõi Ðại Thiên chấn động sáu cách.

Ðức Thế Tôn khen ma Ba Tuần : « Lành thay lành thay, nầy Ba Tuần ! Biện tài của ông nên biết đó cảnh giời thần thông cùa Văn Thù Sư Lợi ».

Lúc Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hiện thần thông và ma Ba Tuần nói chú có ba vạn hai ngàn chư Thiên phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Văn Thù Sư Lợi  Bồ Tát nhiếp thần lực lại khiến đại chúng tự thấy như cũ.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bảoThiện Ðức Thiên Tử ! « Ông đến trời Ðâu Suất phổ biến cho Thiên chúng hay rằng tôi sẽ đến đó ».

Thiện Dức Thiên Tử cùng quyến thuộc đảnh lễ chưn Phật và Bồ Tát, Thanh Văn đại chúng rồi bổng ẩn mất, giây lát về đến cung trời Ðâu Suất phổ cáo khắp Thiên chúng rằng : « Chư Thiên chúng nên biết Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát vì thương xót Thiên chúng nên muốn đến đây.  Thiên chúng phải nên bỏ các dục lạc lìa xa kiêu mạn, cung kính tôn trọng tùy thuận nghe pháp ».

Thiện đức Thiên Tử trang nghiêm đạo tràng đúng theo pháp rồi cháp tay thỉnh rằng : « Bạch Ngài Văn Thù Sư Lợi ! Nay đã đến giờ ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát cùng một vạn Bồ Tát và năm trăm đại Thanh Văn cùng Thiên Long Bát Bộ lễ chưn đức Phật rồi ẩn, hiện đến cung trời Ðâu Suất theo thứ tự ngồi nơi đạo tràng.  Các đại chúng đều nghe trời Tứ Thiên Vương, trời Ðao Lợi, trời Dạ Ma, trời Ðâu Suất, trời Hóa Lạc, trời Tha Hóa, trời Ma Chúng, Phạm Chúng đến trời Hữu Ðảnh xướng nhau rằng : « Nay Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ở tại cung trời Ðâu Suất sắpmuốn thuyết pháp ». Chư Thiên nghe lời xướng nầy có vô số trăm ngàn đồng đến tập họp, cả cung trời Dục giới không đủ chỗ dung thọ.  Do thần lực của Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát khiến chư Thiên chúng tự thấy rộng rãi không trở ngại nhau.

Thiện Ðức Thiên Tử bạch Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Ðại chúng đã vân tập xong xin Ngài thuyết pháp cho ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bảo Thiện Ðức Thiên Tử : « Có bốn pháp Bồ Tát an trụ chẳng phóng dật thì hay nhiếp thủ tất cả Phật pháp, một là an trụ giới luật mà đủ đa văn, hai là an trụ thiền định mà hành trí huệ, ba là an trụ thần thông mà khởi đại trí, bốn là an trụ tịch tĩnh mà thường quan sát.

Nầy Thiên Tử !  có tám pháp nhập vào giới luật : thân thanh tịnh, ngữ thanh tịnh , ý thanh tịnh, kiến thanh tịnh, đầu đà công đức thanh tịnh, mạng thanh tịnh, bỏ lìa tất cả dị tướng đem lợi cầu lợi thanh tịnh và chẳng xả bỏ Nhứt thiết trí tâm thanh tịnh.  Ðây là tám pháp nhập vào giới luật.

Lại có tám pháp nhập vào đa văn : tôn trọng, khiêm hạ, phát khởi tinh tiến, chẳng mất chánh niệm, nghe pháp liền thọ trì, tâm khéo quan sát, đem pháp được nghe dạy lại kẻ khác và chẳng tự khen mà chê người.  Ðây là tám pháp nhập vào đa văn.

Lại có tám pháp nhập vào thiền định : tịch tĩnh, ở a lan nhã, bỏ lìa ồn ào, chẳng nhiễm cảnh giới, thân tâm khinh an, tâm duyên định cảnh, tuyệt các tướng âm thanh, bớt ăn uống vừa nuôi thân và chẳng lấy thánh lạc.  Ðây là tám pháp nhập vào thiền định.

Lại có tám pháp nhập vào trí huệ : uẩn thiện xảo, giới thiện xảo, xứ thiện xảo , các duyên khởi thiện xảo, đế thiện xảo, tam thế thiện xảo, tất cả thừa thiện xảo và tất cả Phật pháp thiện xảo.  Ðây là tám pháp nhập vào trí huệ.

Lại có tám pháp nhập vào thần thông : Thiên nhãn thông vì thây không chường ngại, Thiên nhĩ thông  vì nghe không chường ngại, Tha tâm thông vì quan sát tâm tất cả chúng sanh, Túc mạng thông vì ghi nhớ tiền tế, Thần tùc thông vì thị hiện tất cã thần biến, Lậu tận thông vì hết sạch tất cả lậu chúng sanh, chẳng trụ phiền não chẳng thủ giải thoát vỉ phương tiện lực và chẳng y Thanh Văn giải thoát mà nhập Niết bàn.  Ðây là tám pháp nhập vào thần thông.

Lại có tám pháp hay nhập vào trí : khổ trí, tập trí, diệt trí, đạo trí, nhơn trí, duyên trí, thế trí và nhứt thiết trí.  Ðây là tám pháp hay nhập vào trí.

Lại có tám pháp nhập vào tịch tĩnh : nội tịch tĩnh, ngoại tịch tĩnh, ái tịch tĩnh thủ tịch tĩnh, hữu tịch tĩnh, sanh tịch tĩnh, tất cả phiền não tịch tĩnh và tam giới tịch tĩnh.  Ðây là tám pháp nhập vào tịch tĩnh.

Lại có tám pháp nhập vào quan sát : giời, văn, thiền định, trí huệ, thần thông, trí, tịch diệt và bất phóng dật.  Ðây là tám pháp nhập vào quan sát.

Nầy Thiên Tử !  Vì Bồ Tát an trụ bốn pháp ấy chẳng phóng dật nên chư Phật Bồ đề và pháp Bồ đề phần đều sẽ được tất cả.  Thế nên y nơi bất phóng dật nầy mà an trụ vậy

Chư Thiên Tử y nơi bất phòng dật thì ba điều vui thường chẳng tổn giảm, đó là thiên lạc, thiền định lạc và Niết bàn lạc.

Chư Thiên Tử y nơi bất phóng dật mà an trụ lại lìa được ba thứ khổ, đó là khổ khổ, hành khổ và hoại khổ.  Lại siêu được ba thứ bố úy, đó là địa ngục, súc sanh và ngạ quỉ.  Lại siêu được tam hữu, đó là dục hữu, sắc hữu và vô sắc hữu.  Lại lìa được tam cấu, đó là tham cấu, sân cấu và si cấu.  Lại sẽ được viên mãn ba học xứ, đó là tăng thượng giới, tăng thượng tâm và tăng thượng huệ.  Lại thường được cúng dường Tam bửu, đó là Phật bửu, Pháp bửu và Tăng bửu.  Lại được lìa ba thứ chướng Ba la mật, đó là sự xan lẫn, ganh ghét người bố thí và tùy thuận kẻ xan lẫn.  Tự phá giới, ghét người trì giới và tùy thuận kẻ phá giới.  Tự sân, ghét người nhẫn nhục và tùy thuận kẻ sân.  Tự giải đãi ghét người tinh tiến và tùy thuận kẻ giải đãi.  Tự tán loạn, ghét người thiền định và tùy thuận kẻ tán loạn.  Tự không trí huệ, ghét người trí huệ và tùy thuận kẻ không trí huệ.

Lại nầy Thiên Tử ! Y nơi bất phóng dật mà an trụ sẽ được ba thứ trợ bạn Ba la mật : đó là bố thí tăng trưởng, chẳng cầu quả báo và hồi hướng Bồ đề.  Giới tăng trưởng, chẳng cầu sanh thiên và hồi hướng Bồ đề.  Nhẫn nhục tăng trưởng, với tất cả chúng sanh chẳng

có lòng hại và hồi hướng Bồ đề.  Tinh tiến tăng trưởng, trồng các thiện căn không nhàm đủ và hồi hướng Bồ đề.  Thiền định tăng trưởng, tâm chẳng tán loạn và hồi hướng Bồ đề.  Trí huệ tăng trưởng , thường tu thiện nghiệp và hồi hướng Bồ đề.

Nầy chư Thiên Tử ! An trụ pháp bất phóng dật thì tăng trưởng tất cả thiện pháp được đức Phật hứa khả.

Lại tất cả pháp như hư không, bốn pháp chánh cần đây phải thường quan sát :

Ðó là các pháp tánh vô tác, điều bất thiện chưa sanh vì chẳng sanh nó nên phát khởi tinh tiến.

Pháp tánh thanh tịnh, điều bất thiện đã sanh  vì trừ diệt nó nên phát khởi tinh tiến.

Pháp tánh tịch tĩnh, điều thiện chưa sanh  vì khiến được sanh nên phát khởi tinh tiến.

Pháp tánh vô xứ vô hành, điều thiện đã sanh vì an trụ chẳng mất mà phát khởi tinh tiến.

Ðây là bốn chánh cần của Bồ Tát được Phật ấn khả vậy.

Lại nầy chư Thiên Tử ! Pháp tánh bình đẳng vô sanh vô diệt, vì y pháp tánh vô sở

đắc nầy mà chẳng làm các điều ác vì thuận pháp tánh mà siêng tu các điều lành.  Tu như vậy là vô sở tu.

Lại ở nơi tất cả pháp chẳng thủ chẳng xả, đây gọi là chánh cần vậy.

Lại nữa, nầy chư Thiên Tử !Nên quán Tứ niệm xứ : đó là không thân trụ xứ, không thọ trụ xứ, không tâm trụ xứ, không pháp trụ xứ, không chỗ trụ xứ, không chỗ kiến lập, đây gọi là niệm xứ.

Lại quán Tứ như ý túc : một là thân tâm chẳng giải đãi vì thích muốn tu các pháp lành vậy, hai là vì thành thục các chúng sanh mà phát khởi tinh tiến dứt tham dục vậy, ba là vì tất cả pháp bất khả đắc mà chứng các Phật pháp vậy, bốn là vì tâm như huyễn hóa pháp vô sở y nên siêu quá tất cả thủ trước vậy.

Lại nên quán ngũ căn : một là tín căn, vì quyết định an trụ trong các pháp làm thượng thủ vậy ; hai là tinh tiến căn, vì tu khắp các hạnh để thành tựu Phật thân vậy : ba là niệm căn, vì đầy đủ các pháp tâm khéo điều nhu không quên mất vậy ; bốn là định căn, vì xa rời phan duyên chẳng tùy theo hôn trầm thùy miên vậy ; năm là huệ căn, vì quyết đoán các pháp chánh quán hiện tiền chẳng theo nơi người khác vậy.

Lại nên quán Ngũ lực, đó là an trụ trong các pháp tánh như vậy thì tất cả phiền não không trở hoại được nên gọi là lực.

An trụ các lực ấy bèn được thắng pháp như thiệt biết rõ phi dị phi như nên gọi là giác phần.

Nếu ở nơi các pháp tùy thuận biết rõ, do nơi đạo hạnh ấy mà thứ đệ tu hành thông đạt bí mật ở nơi pháp bất động thì gọi là Thánh đạo.

Nầy chư Thiên Tử ! Vì thế nên phải tu ba mươi bảy phẩm Bồ đề phần pháp như vậy vượt hơn các công hạnh không còn chướng ngại trí huệ sáng rõ cứu cánh tịch tĩnh.

Thế nào gọi là cứu canh tịch tĩnh ?  Nghĩa là các pháp không khởi không tận, vì không tận nên không tác, vì không tác nên cũng chẳng phải không tác, không thọ, không kẻ thọ, không thi thiết, đây gọi là cứu cánh tịch tĩnh vậy ».

Lúc Van Thù Sư Lợi Bồ Tát nói pháp nầy, có vạn hai ngàn Thiên Tử ở trong các pháp được pháp nhãn thanh tịnh.

Thiện Ðức Thiên Tử hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Bồ Tát tu tập nơi đạo thế nào ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nầy Thiên Tử ! Nếu Bồ Tát chẳng bỏ sanh tử mà làm cho chúng sanh nhâp nơi Niết bàn, chẳng bỏ ái thủ mà độ chúng sanh làm cho họ đứng nơi thánh đạo thì gọi là Bồ Tát tu tập nơi đạo vậy.

Lại người tu tập nơi đạo là thiện xảo an trụ tánh không thanh tịnh.  Tại sao ? Vì Bồ Tát dùng tâm tịch tĩnh thấy tất cả pháp tự tánh thanh tịnh, rồi vì các chúng sanh chấp kiến an trụ tùy miên không có phương tiện mà diễn nói các pháp tự tánh không.  Tại sao ?Vì các chúng sanh ấy ỡ trong tự tánh không mà sanh chấp kiến vậy.

Bồ Tát nầy dùng vô tướng vô nguyện tất cả pháp tự tánh bất sanh , vi các phàm phu từ lâu quen theo phiền não sanh diệt chấp kiến ở nơi vô sanh nầy làm cho họ tin ưa mà ở nơi sanh diệt cũng không chỗ động.  Ðây gọi là Bồ Tát tu tập nơi đạo vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nên thấy đạo khứ lai của Bồ Tát.

-  Bạch Ngài Văn Thù Sư Lợi ! Thế nào là đạo khứ lai của Bồ Tát ?

-Nầy Thiên Tử ! Chư Bồ Tát vì chứng Bồ đề mà đi, vì như chỗ nên thuyết pháp mà đến.  Vì được các thiền định giải thoát mà đi, vì hiện sanh trong dục giới mà đến.  Vì nhập vào thánh đạo nên đi, vì đại bi thành thục chúng sanh nên đến, vì được vô sanh pháp nhẫn mà đi, vì nhẫn thọ chúng sanh nên đến.  Vì nơi tất cả pháp xuất ly nên đi, vì độ chúng sanh nên đến.  Vì thệ nguyện kiên cố mà đi, vì thệ nguyện không tự tánh mà đến.  Vì ba giải thoát môn mà đi, vì thọ sanh mà đến.  Vì Bồ đề đạo tràng nên đi, vì an lập chúng sanh nơi Bồ đề nên đến.  Ðây gọi là đạo khứ lai của Bồ Tát vậy ».

Lúc nói Bồ Tát đạo nầy, có năm trăm Bồ Tát được vô sanh pháp nhẫn.

Thiện Ðức Thiên Tử hỏi : « Bạch Ngài Văn Thù Sư Lợi ! Chúng tôi có được nghe thế giới tên là Nhứt Thiết Công Ðức Quang Minh.  Thế giới ấy ở đâu, đức Như Lai nào hiện thuyết pháp nơi ấy ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bố Tát nói : « Nầy Thiên Tử ! Thế giới Nhứt Thiết Công Ðức Quang Minh ấy ở Thượng phương quá đây mười hai hằng hà sa Phật độ, đức Phổ Hiền Như Lai thuyết pháp trong ấy”.

Chư Thiên Tử đồng thanh nói : « Chúng tôi muốn thấy thế giới ấy và đức Phổ Hiền Như Laỉ ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát liền nhập quang minh trang nghiêm tam muội, do sức tam muội phóng đại quang minh chiếu qua mười hai hằng hà sa thế giới chiếu khắp thế giới Nhứt Thiết Công Ðức Quang Minh.  Chư Bồ Tát ở đó hỏi duyên cớ quang minh ấy.  Ðức Phổ Hiền Như Lai bảo rằng ở Hạ phương quá mười hai hằng hà sa Phật độ có thế giới tên Ta Bà, Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác hiện tại thuyết pháp.  Nơi đó có Bồ Tát tên Văn Thù Sư Lợi nhập quang minh trang nghiêm tam muội phóng đại quang minh chiếu khắp vô lượng Phật độ mười phương, quang minh ấy chiếu đến nơi nầy.

Chư Bồ Tát bạch Phổ Hiền Như Lai rằng : « Chúng tôi muốn thấy Phật Thích Ca Mâu Ni và Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi ».  Ðức Phổ Hiền Như Lai liền phóng đại quang minh chiếu mười hai hằng hà sa thế giới Hạ phương đến Ta Bà thế giới cho chư Bồ Tát ấy đều thấy rõ Phật và chúng hội bên nầy.

Phổ Hiền Như Lai hỏi chư Bồ Tát : « Ai có thể qua được thế giới Ta Bà kia ? ».

Trì Pháp Cự đại Bồ Tát bạch rằng : « Tôi có thể qua được ».

Phổ Hiền Như Lai bảo rằng : « Nay đã phải giờ ».

Trì Pháp Cự đại Bồ Tát cùng với mười ức Bồ Tát ẩn nơi ấy mà hiện đến cung trời Ðâu Suất phóng đại quang minh chiếu khắp thế giới.

Cả chúng hội Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, Thích, Phạm, Hộ Thế chư Thiên Tử và chư Thanh Văn, chư Bồ Tát đều được chưa từng có đồng nói rằng : « Chư Bồ Tát nầy du hí thần thông rất là hi hữu ».

Nhơn quang minh ấy mà chúng hội thấy thế giới Nhứt Thiết Công Ðức Quang Minh  và Phổ Hiền Như Lai, cõi ấy trang nghiêm dầu trong một kiếp nói cũng chẳng hết được.

Trong lúc Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hiện thần biến, có bảy na do Thiên Tử phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Trì pháp Cự Bồ Tát nói với Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Nên cùng đến đảnh lễ Thích Ca Mâu Ni Thế Tôn ».

Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát với chư Thiên Tử đáng được độ thì đều độ rồi, liền cùng Trì Pháp Cự Bồ Tát và đại chúng  về đến chỗ Phật lễ chưn Phật xong ở qua một phía.

Trì Pháp Cự bạch Phật rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Phổ Hiền Như Lai thăm hỏi đức Thế Tôn ít bịnh ít não khởi cư khinh lợi an lạc hành chăng ? ».

Ðức Phật phán bảo chúng hội : « Nầy đại chúng ! Văn Thù Sư Lợi và Trì Pháp Cự đây thần thông biến hóa trí huệ quang minh thành thục chúng sanh phụng sự chư Phật, tất cả Bồ Tát chẳng biết được biên tế trí huệ phương tiện thâm nhập của hai Chánh sĩ nầy.  Các thiện nam tử phải nên học những thần thông trí huệ phụng sự chư Phật thành thục chúng sanh của Văn Thù Sư Lợi và Trì Pháp Cự cùng chư đại Bồ Tát.  Chư Chánh sĩ nầy đã vô số kiếp từ một Phật độ đến một Phật độ thường làm Phật sự.

Nếu có chúng sanh nào nhập vào cảnh giới của chư Chánh sĩ Nầy thì đương lai chẳng còn đọa nơi ma giới ».

Ðức Thế Tôn bảo Tôn giả A Nan : « Nầy A Nan ! Ông khéo thọ trì pháp môn nầy để chẳng dứt giống Tam bửu vậy ».

Bấy giờ Trì Pháp Cự Bồ Tát từ pháp hội dậy cùng các quyến thuộc trở về bổn quốc.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Thiện Ðức Thiên Tử, Trưởng giả A Nan, tất cả thế gian Thiên Long Bát Bộ nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI THIỆN ÐỨC THIÊN TỬ

THƯ BA MƯƠI LĂM

HẾT

XXXVI.PHÁP HỘI THIỆN TRỤ Ý THIÊN TỬ THỨ BA MƯƠI SÁU

Hán dịch : Pháp sư Ðạt ma cấp đa

Việt dịch : Việt Nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh:

PHẨM DUYÊN KHỞI THỨ NHẤT

Như vậy tôi nghe một lúc đức Bà Già Bà ở thành Vương Xá trong núi Kỳ Xà Quật cùng chúng Tỳ Kheo sáu vạn hai ngàn người câu hội đều là bực Ðại Ðức có đủ thần thông, các bực đại Thanh Văn làm thượng thủ.

Còn có bốn vạn hai ngàn Bồ Tát ma ha tát, tên các Ngài là : Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Sư Tử Tràng Bồ Tát, Di Lặc Bồ Tát, Quan Thế Âm Bồ Tát, Ðại Thế Chí Bồ Tát, Ðại Biện Tụ Vương Bồ Tát ; Ðà La Ni Tự Tại Vương Bồ Tát, Thiện Trượng Phu Bồ Tát, Tu Di Ðảnh Bồ Tát, Tu Di Tràng Bồ Tát, Bất Khả Ðộng Bồ Tát, Thiện Tư Nghĩa Bồ Tát, Thiện Tư Nghĩa Ý Bồ Tát, Thiện Tư Duy Bồ Tát, Tư Tâm Bồ Tát, Dũng Ý Bồ Tát, Thiện Tư Bồ Tát, Bửu kế Bồ Tát, Sơn Tướng kích Vương Bồ Tát, Bửu Thủ Bồ Tát, Bửu Ý Bồ Tát, Bửu Ấn Thủ Bồ Tát, Thường Cử Thủ Bồ Tát, Thường Hạ Thủ Bồ Tát, Thường Tinh Tiến Bồ Tát, Ðộ Chúng Sanh Bồ Tát, Thượng Tinh Tiến Bồ Tát, Như Ngôn Hành Bồ Tát, Thượng Nguyện Bồ Tát, Ðăng Thủ Bồ Tát, Tâm Bình Ðẳng Bồ Tát, Trừ Ác Ðạo Bồ Tát, Trừ Chư Ưu Ám Bồ Tát, Bất Xả Trọng Ðảm Bồ Tát, Nhựt Tạng Bồ Tát, Nguyệt tạng Bồ Tát, Kim Cương Bộ Bồ Tát,

Vô Biên Bộ Bồ Tát, Vô Lượng Bộ Bồ Tát, Bất Ðộng Hành Bộ Bồ Tát, Hư Không Tạng Bồ Tát, Thắng Ý Bồ Tát, Ích Ý Bồ Tát, Tăng Thượng Ý Bồ Tát, Thành Hạnh Bô Tát, Trì Ðịa Bồ Tát, Nguyệt Quang Bồ Tát, Nguyệt Tràng Bồ Tát, Quang Ðức Bồ Tát, Minh Chiếu Bồ Tát, Dũng Bộ Bồ Tát, Sư Tử Phấn Tấn Hống Âm Bồ Tát, Vô Ngại Biện Bồ Tát, Tương Ưng Biện Bồ Tát, Thiệp Tật Biện Bồ Tát, Tối Thắng Bồ Tát, Ế Nhựt Nguyệt Quang Bồ Tát, Vô Phan Duyên Bồ Tát, Vô Trước Ý Bồ Tát, Thường Tiếu Bồ Tát, Hỉ Căn Bồ Tát, Trừ Chư Chướng Cái Bồ Tát, Chuyển Nữ Thân Bồ Tát, Ma Ni Châu Bồ Tát, Ðăng Minh Bồ Tát, Tỳ Lô Giá Na Bồ Tát, Hỏa Diệm Bồ Tát, Chứng Thắng Vương Bồ Tát, Thâm Thuyết Giả Bồ Tát, chư đại Bồ Tát như vậy làm thượng thủ.

Còn có Tứ Thiên Ðại Vương, Ðao Lợi Thiên Vương, Ta Bà Thế Giới Chủ Ðại Phạm Thiên Vương cùng sáu vạn chư Thiên câu hội.

Còn có Thiện Trụ Ý Thiên Tử, Thiện Ðức Thiên Tử, Ðại Tự Tại Thiên Tử cùng ba vạn Thiên Tử câu hội.  Chư Thiên Tử nầy đã an trụ lâu nơi Bồ Tát đạo.

Còn có hai vạn A Tu La Vương , La Hầu A Tu La Vương và Tu Di A Tu La Vương làm thượng thủ, cũng đã an trụ lâu trong Bồ Tát đạo.

Còn có sáu vạn đại Long Vương.  A Na Bà Ðạt Ða Long Vương và Thắng Nguyệt Long Vương làm thượng thủ , cũng đã an trụ Bồ Tát đạo.
Ngoài ra còn vô lượng chư Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già Ức trăm ngàn chúng, nhẫn đến tất cả Tỳ Kheo, Tỳ Kheo Ni, Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di vô lượng đại chúng đều đến tập hội.

Lúc bấy giờ đức Thế Tôn do vô lượng trăm ngàn đại chúng như vậy vây quanh lúc đang

thuyết pháp, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ở nơi thất của Ngài nhập tam muội tên Vô Tránh trừ Tâm yên lặng bất động.  Văn Thù Sư Lợi nhứt tâm an tường từ tam muội dậy, liền đó vô lượng vô biên thế giới chấn động sáu cách.

Văn Thù Sư Lợi khởi tam muội rồi suy nghĩ rằng : Trong vô lượng vô biên thế giới ấy mới có một Phật Như Lai xuất thế như hoa ưu đàm ít khi xuất hiện.  Chư Như Lai Ứng Cúng  Ðẳng Chánh Giác như vậy rất hi hữu rất khò xuất hiện, pháp được nói ra dứt hết sanh tử tịch diệt Niết bàn chẳng thể nghĩ lường, không có phân biệt rất sâu không thể dụ khó hiểu khó biết.  Nhưng vì chư Phật chẳng xuất thế thì chẳng được nghe.  Vì chẳng được nghe pháp nên chúng sanh khổ khó cùng tận được. .  Nay tôi nên đến chỗ đức Như Lai để hỏi nghĩa ấy.  Do hỏi nghĩa ấy mà khiến các chúng sanh thành tựu thiện căn , cũng làm cho tất cả người hành Bồ Tát đạo ở nơi các Phật pháp thậm thâm bất tư nghì nghĩa ấy không còn nghi hoặc và đều thành mãn Phật Bồ đề sự.  Nhưng các chúng sanh ở thế giới Ta Bà nầy nhiều tham dục sân khuể ngu si dứt pháp lành ngoan độn dối trá không có tàm sĩ ngã mạn cống cao xa rời chư Phật trái pháp chống Tăng khiến họ được nghe diệu pháp thậm thâm như vậy để họ được trí nhãn thanh tịnh.  Nay tôi còn phải vân tập chúng bồ Tát mười phương để đều được nghe đức Như Lai nói pháp môn vi diệu ấy mà chứng  thâm pháp nhẫn.

Suy nghĩ như vậy rồi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát liền nhập tam muội tên Phổ Quang vô cấu trang nghiêm  phóng đại quang minh chiếu Ðông phương hằng hà sa Phật độ cũng chiếu cả Nam Tây Bắc phương tứ duy thượng hạ hằng hà sa Phật độ, trong ấy bao nhiêu chỗ u ám ẩn khuất gộp núi rừng cây các núi lớn nhỏ như Mục Chơn Lân Ðà Sơn, Ma Ha Mục Chơn Lân Ðà Sơn, Thiết Vi Sơn, Ðại Thiết Vi Sơn và các Hắc Sơn, Tu di Sơn, Ðại Tu Di Sơn,  quang minh ấy chiếu suốt không chướng ngại.

Nơi hằng hà sa thế giới mười phương ấy, hiện có Phật thuyết pháp, đệ tử thị giả đều bạch hỏi Phật mình về nhơn duyên có đại quang minh như vậy : « Bạch đức Thế Tôn ! Nhơn duyên gì mà có đại thoại quang minh như vậy hiện ra thế gian.  Bạch Thế Tôn ! Tôi từ xưa chưa từng nghe thấy  quang minh như vậy thanh thịnh vi diệu.  Bạch Thế Tôn ! Ðó là quang minh gì mà làm cho chúng tôi rất hoan hỉ tâm được thanh tịnh cũng khiến các chúng sanh không còn tham sân si các ác phiền não.  quang minh nầy ai làm ra ai gia trì nó mà chiếu đến đây ? ”.

Thập phương chư Phật kia im lặng không đáp.

Lúc ấy tất cả âm thanh trong thập phương thế giới, những là thiên âm thanh, long âm thanh đến bát bộ chúng âm thanh, nhơn phi nhơn âm thanh, tượng mã các loài thú điểu v. v… đều ngưng bặt.  Tất cả âm thanh của gió lửa sóng nước âm nhạc ca vịnh do thần lực của Phật lúc ấy đều ngưng bặt.

Các đệ tử thị giả lại bạch chư Phật mình : “Bạch Thế Tôn ! Ngưỡng mong đại từ vì thương xót tất cả Thiên Nhơn, vì an lạc tất cả Thiên Nhơn, vi lợi ích tất cả Thiên Nhơn mà vì chúng tôi tuyên nói quang minh ấy từ đâu chiếu khắp các Phật độ ”.

Bấy giờ thập phương chư Phật liền dừng tất cả Phật thanh  trong hằng hà sa thế giới đều đồng phạm âm như một miệng Như Lai tuyên nói, sự việc được nói cũng không sai khác đều đồng báo cáo với thị giả của mình.  Ðương lúc chư Phật phát thanh báo cáo thì tất cả thế giới chấn động sáu cách,  trăm ngàn kỹ nhạc đồng thời trổi lên, tất cả âm nhạc của Thiên Long Bát Bộ chẳng đánh mà tự kêu.  Trong tất cả tiếng nhạc ấy đều phát ra pháp âm : đó là tiếng vô thường, tiếng khổ, tiếng vô ngã, tiếng không vô tướng vô nguyện, tiếng ly dục, tiếng giải thoát, tiếng pháp giới, tiếng như như, tiếng thiệt tế, tiếng Ðàn Ba la mật Thi Ba la mật Nhẫn Ba la mật Tiến Ba la mật Thiền Ba la mật Bát Nhã Ba la mật, tiếng đại từ bi hỉ xả, tiếng hòa hiệp, tiếng lợi ích, tiếng xuất ly, phát ra tiếng trăm ngàn Phật pháp như vậy.  Lúc pháp âm phát xuất như vậy, có vô lượng a tăng kỳ ức na do tha trăm ngán chúng sanh đều phát tâm Vô thượng Bồ đề và đều an trụ bất thối chuyển, cũng có người thành Bích Chi Phật, thành Thanh Văn, thành Phạm Vương, Ðế Thích, Chuyển Luân Vương.
Thập phương chư Phập đều bảo đệ tử của mình rằng : “Nầy thiện nam tử ! Ông chớ thỉnh hỏi sự ấy.  Tại sao  ? Vì nhơn duyên quang minh ấy chẳng phải cảnh giới của hàng Thanh Văn Bích Chi Phật, nếu nay ta nói thì thế gian, Trời Người Bát Bộ sẽ mê muội.  Vì vậy mà ông chớ nên thỉnh hỏi sự ấy.  Chư Phật Thế Tôn nếu nói nhơn duyên của quang minh ấy thì hay sanh và thành tựu bất khả tư nghị các thắng thiện căn.  Cũng do bất tư nghị các thắng thiện căn mà xuất sanh những hạnh Ba La mật bố thí trì giới nhẫn nhục tinh tấn, thiền định trí huệ.  Các hạnh như vậy chính là do quang minh ấy xuất sanh và thành tựu.  Chư Phật chúng ta hoặc một kiếp hay giảm một kiếp nói khen công đức quang minh ấy cũng chẳng cùng tận.  Lại đem các thiện căn lực từ bi hỉ xả như vậy cùng chung huân tu khiến quang minh ấy hay sanh hoan hỉ ».

Thị giả đệ tử của chư Phật mười phương lại hai ba phen ân cần thưa thỉnh : « Ngưỡng mong đức Thế Tôn vì thương xót hàng Thiên Nhơn, vì an lạc hàng Thiên Nhơn, vì lợi ích hàng Thiên Nhơn, vì thành thục các thiện căn cho chư Bồ Tát mà vì chúng tôi nói nhơn duyên của quang minh ấy ».

Chư Phật thập phương đều bảo chư thị giả : «  Thiện nam tử ! Ông nên lắng nghe sẽ vì ông mà nói.

- Vâng bạch đức thế Tôn  Nguyện thích muốn nghe.

Chư Phật thập phương đều bảo thị giả mình rằng : « Nầy thiện nam tử ! Có thế giới tên Ta Bà, Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Cúng Chánh Ðẳng Chánh Giác xuất hiện đời ngũ trược.  Chúng sanh cõi ây phần đông có tham dục sân khuể ngu si phiền não khổ bách không cung kính chẳng tàm sĩ làm nhiều sự bất thiện.  Ðức Phật ấy hay ở đời ngũ trược như vậy thành tựu Vô thượng Chánh Ðẳng Chánh Giác hiện tại thuyết pháp cho đại chúng tại đó.  Phật Thích Ca Mâu Ni có một đại đệ tử Bồ Tát Ma Ha Tát tên Văn thù Sư Lợi có đại công đức đủ đại trí huệ tinh tiến dũng mãnh có oai thần lớn, hay khiến chư Bồ Tát hoan hỉ, hay khiến chư Bồ Tát đầy đủ tu hành, hay khiến chư Bồ Tát tăng trưởng oai lực, hay khiến chư Bồ Tát phát cần dũng mãnh, hay khéo phân biệt tất cả pháp cú, hay đạt vô ngại trí huệ Ba La mật, hay đầy đủ vô ngại biện tài, nơi các đà la ni được tự tại, đã hoàn toàn thành mãn tất cả Bồ Tát công đức bất tư nghị.  Nay Bồ Tát ấy sắp muốn thỉnh hỏi Thích Ca Mâu Ni Như Lai pháp môn thậm thâm để chư Bồ Tát thiện căn thành thục để hành bồ Tát thừa đầy đủ các Phật pháp bất tư nghị ấy, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát phóng quang minh nầy là muốn vân tập a tăng kỳ các chúng Bồ Tát ở thập phương thế giới để cho chư Bồ Tát được thắng pháp, do đó mà Bồ Tát ấy phóng đại quang minh chiếu các Phật độ như vậy ».

Chư thị giả lại bạch hỏi Phật mình rằng : « Văn thù Sư Lợi Bồ Tát ấy trụ tam muội nào để phóng đại quang minh nầy ? ».

Chư Phật mười phương đều bảo thị giả mình : « Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ấy nhập tam muội tên  Phổ Minh vô cấu trang nghiêm mà phóng quang minh ấy ».

Chư thị giả bạch Phật mình : « Bạch đức Thế Tôn ! Tôi chưa bao giờ được thấy quang minh như vậy, rất thanh tịnh hay khiến thân tâm hoan hỉ ! ».

Chư Phật lại bảo thị giả mình : « Phải chăng chư Bồ Tát ấy muốn dạy chư Bồ Tát khởi tu hành , phải chăng Bồ Tát ấy muốn vân tập chúng Bồ Tát, phải chăng chư Bồ Tát ấy muốn vân tập chúng Bồ Tát để tuyên nói kinh điển vi diệu như thế nầy !’’.

Bấy giờ vô lượng bất tư nghị hằng hà sa thế giới, trong mỗi thế giới có vô lượng a tăng kỳ chúng Bồ Tát đều đến chỗ Phật mình mà bạch hỏi nhơn duyên quang minh ấy và đều mong muốn đến thế giới Ta Bà để được lễ kính Phật Thích Ca Mâu Ni và nghe Phật thuyết pháp cùng được thấy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát và chúng hội Bồ Tát ! Chư Phật đều bảo chúng Bồ Tát mình : « Chư thiện nam tử ! Muốn đi thì tùy ý, nay  đã phải lúc ».

Mười phương vô lượng vô số bất tư nghị bất khả kế bất khả xưng bất khả lượng ức na do tha bá thiên tần bà la chư đại Bồ Tát liền ẩn nơi thế giới mình, rồi như trong thời gian lực sĩ co duỗi cánh tay, hiện ra tại thế giới Ta Bà đến trước Thích Ca Mâu Ni Như Lai.  Trong lúc ấy có vị mưa các thứ hương : hương xua, hương bột, hương kết thành vòng.  Có vị mưa các thứ hoa vi diệu : hoa ưu bát la, hoa bát đầu ma, hoa câu vật đầu, hoa phân đà lị, hoa chiêm ba ca , hoa ba tra lợi, hoa đà lô ca lợi, hoa a tha mục đa ca, hoa tô ma đa, hoa bà lợi sư ca, hoa mạn đà la, hoa ma ha mạn đà la, hoa ba lô sa, hoa ma ha ba lô sa, hoa chiên đà la, hoa ma ha chiên đà la, hoa vi diệu chiên đà la, hoa chước ca la, hoa ma ha chước ca la, hoa tối diệu chước ca la, các thứ vòng hoa.  Có vị phát xuất trăm ngàn âm thanh thượng diệu.  Có vị dùng một âm thanh vang khắp cõi Ðại Thiên ca tụng công đức của Phật.  Chư Bồ Tát mười phương dùng nhiều thứ trang nghiêm như vậy mà đến chỗ đức Thích Ca Mâu Ni Như Lai.

Lúc chư Bồ Tát mười phương vân tập nơi Ta Bà thế giới nầy, các chúng sanh địa ngục súc sanh ngạ quỉ đều yên tĩnh thân tâm an lạc không có tham dục sân não ngu si, đều sanh lòng từ hoàn toàn hoan hỉ.  Tại sao ? Vì do thần lực của chúng Bồ Tát mười phương khiến có sự như vậy.

Chúng Bồ Tát  mười phương đến lễ chưn đức Thích Ca Mâu Ni Như Lai hữu nhiễu ba vòng ở trên hư không nhập tam muội tên là Bồ Tát ẩn thân.  Nhập tam muội rồi tùy ý sanh ra vô lượng trăm ngàn các thứ hoa sen lớn màu sắc vi diệu, kiết già ngồi lên trên và đều ẩn thân chẳng còn hiện.

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp thấy sự đại thần thông hiện thoại tướng hi hữu thù đặc ấy, lại thấy mưa to hương và hoa, cũng nghe vô lượng âm nhạc, cũng thấy phóng đại quang minh, cũng thấy khắp cõi Ðại Thiên đều mưa diệu hoa đầy đến gối, cũng thấy Thiên Long Bát Bộ và chúng Tỳ Kheo Tỳ kheo Ni Ưu Bà Tắc  Ưu Bà Di tất cả đều thành tựu thân tướng kim sắc, liền đứng dậy giữ đúng oai nghi trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chắp tay cung kính nói kệ khen Phật rằng :

« Hoan hỉ thương ban tất cả vui

Dung nhan viên mãn vô cấu tịnh

Thập lực hùng mãnh các đại nhơn

Ðầy đủ kim cương tướng trăm phước

Ði trong tam giới khắp Nhơn Thiên

Tất cả không ai bằng Phật được

Chẳng thể nghĩ bàn khó đo lường

Ngưỡng mong dứt trừ lòng tôi nghi

Quá na do tha trăm ngàn kiếp

Thường làm Bố thí nhiếp thế gian

Lìa xa chấp trước vô sở y

Trì đủ cấm giới không ai sánh

Nhẫn nhục hoàn tòan siêu thế gian

Trong tất cả lực thập lực nhứt

Công đức đầy đủ không ai hơn

Ngưỡng mong dứt hẳn lòng tôi nghi

Quá trăm ngàn kiếp tu các hạnh

Bởi thấy chúng sanh thọ nhiều khổ

Dũng mãnh tinh tiến trọn không mõi

Thường sanh vô lượng lòng hoan hỉ

Ðầu mắt óc tủy đem cho người

Xả bỏ con cái và thê thiếp

Chán lìa quốc thành và tư cụ

Ngưỡng mong cởi mở lưới nghi tôi

Thuở xưa Thế Tôn lúc bố thí

Voi ngựa xe cộ nhiều vô số

Quá na do tha thượng y phục

Với lòng hoan hỉ cho thế gian

Thế Tôn thường dùng lòng thí trước

Ban cho đồ vật và trân bửu

Uống ăn thuốc men và ruộng nhà

Vì thế nên nay tôi thưa hỏi

Xưa Phật cắt thân và mũi tai

Trong lòng tươi vui không chút hận

Có ai hỏi pháp liền tuyên dạy

Còn hay nói khéo sức nhẫn nhục

Do vì thâm đạt pháp không sâu

Tâm ý vi diệu khó cân lường

Người hay ban vui đủ công đức

Vì thế nay tôi hỏi thanh tịnh

Phiền não hết lâu khổ đều trừ

Thấy nhiều chúng sanh chìm biển khổ

Hạng si ngu bị tối tâm che

Sanh lòng phiền não chấp ngã nhơn

Phật thương chúng sanh khởi lòng từ

Quá trăm ngàn kiếp siêng tu hành

Khai phát chánh giác Bồ đề đạo

Ngưỡng mong dứt trừ lòng tôi nghi

Khéo hay xuất nhập môn thần thông

Ẩn hiện tự tại đi đứng khéo

Chứng được vô ngã phá ngã tướng

Hủy hoại các pháp cũng chẳng không

Phật ở trong đời không nhiễm trước

Chơn thiệt chánh hạnh và chánh tư

Vi diệu tịch diệt rời phiền não

Ngưỡng mong vì tôi quyết nghi nầy

Thế Tôn thuở xưa lúc tu hành

Thí giới nhẫn tiến không tạm bỏ

Thiền định trí huệ cũng thường tu

Lợi ích quần sanh không ai sánh

Các công đức tụ khó nghĩ lường

Sâu lớn như biển không cùng tận

Khéo hay qua lại cũng khéo dừng

Ngưỡng mong vì tôi làm chỗ nương

Thuở xưa đức Phật tu đại từ

Chim câu sợ cầu cứu không bỏ

Lốc thịt đem cân không tiếc thân

Trao cho chim ưng thế chim nhỏ

Toàn thân lên cân mong bằng chim

Mà chim câu kia vẫn nặng hơn

Ðấng sáng suốt lớn làm hạnh từ

Ngưỡng mong vì tôi quyết nghi hoặc

Tu Di dao động tinh tú rơi

Cung điện chư Thiên đều sụp hư

Nước bốn biển cả một buổi khô

Cung A Tu La ở trên trời

Giả sử mặt nh ựt rớt xuống đất

Chư Phật Chánh Giác Lưỡng Túc Tôn

Trăng sáng trên không bỗng tối đen

Tuyên dạy chơn thành không sai khác ».

Nói kệ khen Phật xong, Tôn giả Ma Ha Ca Diếp lại bạch :

« Bạch đức Thế Tôn ! Tại sao thế gian có quang minh vi diệu nầy lại do cớ gì bỗng hiện nhiều thoại tướng chưa từng có ? ».

Ðức Phật phán dạy : «  Nầy Ma ha Ca Diếp ! Nay ông chớ nên gạn hỏi sự ấy.  Tại sao ? Vì cảnh giới như vậy chẳng phải hàng Thanh Văn

Duyên Giác biết được.  Nếu nay ta vì ông mà nói nghĩa của quang minh ấy thì tất cả thế gian Trời Người sẽ kinh nghi mê một.  Vì vậy mà ông chớ nên hỏi ”.

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp lại bạch thỉnh: Duy nguyện đức Thế Tôn đại từ thương xót hàng Trời Người vì lợi ích cho tất cả, vì an lạc cho tất cả mà nói nhơn duyên thậm thâm của quang minh ấy cho tôi được hiểu”.

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Ông phải lắng nghe khéo suy nghĩ, ta sẽ vì ông mà nói ”.

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp  bạch rằng : “ Lành thay, bạch đức Thế Tôn ! Tôi xin thích muốn được nghe, mong đức Thế Tôn thương xót diễn bày”.

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Nay Văn Thù Sư Lợi của ta nhập Phổ Minh vô cấu trang nghiêm tam muội, do sức tam muội ấy phóng quang minh như vậy chiếu khắp mười phương quá hằng sa Phật độ để vân tập vô lượng vô biên bất khả số bất khả lượng vô số chư đại Bồ Tát đến thế giới Ta Bà nầy.  Chúng Bồ Tát ấy đã đảnh lễ chưn ta hữu nhiễu ba vòng rồi ở hư không cao một cây đa la và

đều ngồi kiết già trên tòa đại liên hoa của họ hiện ra”.

Tôn giả lại bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Nay có những đại Bồ Tát nào dùng sức công đức oai thần mưa các thứ hương các thứ hoa vi diệu và phát xuất trăm ngàn âm nhạc như vậy ?”.

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Ðó là sức oai thần của chúng đại Bồ Tát ở mười phương vân tập đến làm mưa vô lượng hoa hương vi diệu và khắp hư không phát xuất trăm ngàn âm nhạc”.

Tôn giả lại bạch rằng :“ Bach đức Thế Tôn ! Nay tôi chẳng thấy một người nào, sao đức Thế Tôn dạy rằng có chúng đại Bồ Tát mười phương vân tập ngồi kiết già trên tòa đại liên hoa ở trên hư không ?

Ðức Phật phán dạy : “ Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Tất cả hàng Thanh Văn Bích Chi Phật trọn chẳng thấy được chúng đại Bồ Tát ấy.  Tại sao ? Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Vì hàng Thanh Văn Duyên Giác ở nơi đại từ bi chẳng phải là chỗ an trụ của họ.  Nếu có thể an trụ trong đại từ bi thì có thể làm những sự lợi tha, cũng hay làm bố thí trì giới nhẫn nhục tinh tiến thiền định trí

huệ các Ba la mật.  Nếu người đã thọ chánh vị thì trọn chẳng thể làm được chỗ mà chư đại Bồ Tát làm.

Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Chư đại Bồ Tát nầy đều nhập ẩn thân tam muội nên tất cả Thanh Văn và Bích Chi Phật chẳng thấy được vậy.  Chỉ trừ chư Phật và chư đại Bồ Tát trụ trong địa ấy mới thấy được.  Hàng Bồ Tát sơ trụ Ðại thừa còn chẳng thấy được huống là Thanh Văn và Duyên Giác mà có thể thấy ».

Tôn giả bạch rằng : « Bạch đức thế Tôn ! Ðại Bồ Tát có đủ bao nhiêu pháp, tu thiện căn nào được công đức gì mà nhập được ẩn thân tam muội ? ».

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Ðại Bồ Tát thành tựu mười pháp thì có thể được ẩn thân tam muội ấy.

Một là chí tánh hòa nhu thâm trụ chánh tín.  Hai là hằng chẳng bỏ rời tất cả chúng sanh.  Ba là rốt ráo thành mãn tâm đại từ bi.  Bốn là giác liễu tất cả chẳng chấp trước các tướng.  Năm là dầu suy nghĩ mong cầu tất cả Phật pháp mà chẳng vọng nắm lấy.  Sáu là chẳng tư tưởng đến trí của tất cả Thanh Văn Bích chi Phật.  Bảy là tất cả sở hữu thế gian

đều có thể xả thí hết, nhẫn đến thân mạng còn không lẫn tiếc huống là các vật khác mà chẳng thí xả.  Tám là dầu hành vô lượng sanh tử phiền não mà chẳng nhiễm trước các hạnh hữu vi.  Chín là thường tu vô lượng bố thí trì giới nhẫn nhục tinh tiến thiền định trí huệ mà chẳng phân biệt các Ba la mật.  Mười là thường sanh tâm như vầy : Tôi sẽ an lập tất cả chúng sanh nơi Bồ đề rồi tôi mới ngồi dưới cội Bồ đề nhưng chẳng nắm lấy tướng Bồ đề và tướng chúng sanh.

Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Ðó là mười pháp mà đại Bồ Tát  thành tựu thì hay được ẩn thân tam muội ».

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp lại bạch rằng : «  Hi hữu Thế Tôn tuyên nói sự ấy rất hay.  Bạch đức Thế Tôn ! Tất cả Thanh Văn và Bich Chi Phật còn chưa từng phát tâm như vầy một lần : Tôi sẽ an trí chúng sanh nơi A La Hán địa, huống là Phật địa ư !

Ðức Phật phán dạy : « Ðúng như lời ông nói.  Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Vì lẽ ấy nên tất cả Thanh Văn Duyên Giác đều không nhận được ẩn thân tam muội của Bồ Tát.  Với tam muội nầy, họ còn chẳng biết huống là nhập được ».

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Nay chúng rất mong được thấy chư Ðại Bồ Tát ấy.  Tại sao ? Vì chư Ðại Sĩ ấy rất khó được gặp ».

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Ma Ha Ca Diếp ! Ông nên ở đó cần phải chờ Văn thù Sư Lợi ta đến đây, chư đại Bồ Tát ấy sẽ xuất định rồi sau các ông mới thấy họ.  Tuy nhiên ông cũng được vô lượng môn tam muội, nay ông nên nhiếp tâm tìm cầu chư đại Bồ Tát ấy ở chỗ nào, trụ oai nghi gì, làm sự nghiệp gì ? ».

Ðược đức Phật phán dạy, Tôn giả Ma Ha Ca Diếp thừa oai thần của Phật và sức thần thông của mình nhập hai vạn môn tam muội để xét tìm chư đại Bồ Tát ấy nay ở chỗ nào trụ oai nghi gì có phải đang bước đi chăng, đang đứng chăng, đang nằm dựa chăng, đang ngồi yên chăng ? Cũng đều chẳng thấy.  Nhẫn  đến cũng chẳng biết nói gì làm gì từ đâu đến và đi đến đâu.  Tôn giả xuất định đến bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Rất lạ rất lạ, tôi đã trải qua hai vạn môn chánh định tìm chư đại Bồ Tát ấy mà trọn chẳng thấy.  Bạch đức Thế tôn ! chư đại Bồ Tát ấy còn chưa chứng biết chỗ tát bà nhã mà đã được tam muội vi diệu như vậy, huống là sẽ chứng Vô thượng Bồ đề.

Bạch đức Thế Tôn ! Các thiện nam tử thiện nữ nhơn nào được thấy nghe thần biến nầy mà chẳng mau phát tâm Vô thượng Bồ đề thì chẳng bao giờ có.

Bạch đức Thế Tôn ! đại Bồ Tát hay được ẩn thân tam muội như vậy vì muốn độ các chúng sanh mà mặc áo giáp tinh tiến, nhưng trọn chẳng được lìa chánh định vi diệu ấy’’.

Ðức Phật phán dạy : « Ðúng như vậy.  Ðúng như lời ông nói.  Trong đây còn chẳng phải cảnh giới của Thanh Văn, Duyên Giác huống là chúng sanh khác ».

Bấy giờ Tôn giả Xá Lợi Phất nghĩ rằng : Ðức Thế Tôn khen tôi là trí huệ đệ nhứt trong hàng Thanh Văn, nay tôi nên tìm xem chư Bồ Tát ấy ở đâu trụ oai nghi gì và làm gì ? Nếu thấy được há chẳng hay lắm ư !

Tôn giả Xá Lợi Phất nghĩ như vậy rồi thừa oai thần của Phật và sức thần thông của mình liền nhập ba vạn môn tam muội suy tìm khắp nơi mà trọn chẳng thấy.

Bấy giờ Tôn giả Tu Bồ Ðề nghĩ rằng : nay tôi cũng tìm xem chư đại Bồ Tát ấy ở đâu và đang làm gì ? Nếu thấy được thì hay lắm.  Nghĩ như vậy rồi Tôn giả liền nhập bốn vạn môn tam muội tìm khắp mọi nơi mà trọn chẳng thấy.  Tôn giả xuất định đến đảnh lễ bạch đức Phật rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Ðức Như Lai thọ ký tôi là được vô tránh tam muội đệ nhứt trong hàng Thanh Văn.  Bạch đức Thế Tôn !  Nếu lúc tôi nhập định ấy, giả sử có đại thần lực hay đem trăm ức tứ thiên hạ hiệp làm một cái trống lớn, lấy tòa núi Tu Di làm một cái dùi lớn rồi sai một người to lớn đứng trước tôi cầm dùi ấy khua đánh trống lớn ấy không tạm dùng đến cả kiếp, tiếng trống như vậy cón chẳng lọt vào tai tôi huống là có thể làm loạn tâm tôi khíến tôi xuất định.  Nay tôi được chánh định vô tránh rộng lớn như vậy mà tôi trải qua bốn vạn môn tam muội, tìm cầu cùng khắp mà trọn chẳng thấy chư đại Bồ Tát ấy, nhẫn đến chẳng thấy một người tạm thời vãng lai.

Bạch đức Thế Tôn ! Chư đại Bồ Tát nguyện cầu trí bất tư nghị như vậy nên vì mỗi mỗi chúng sanh mà các Ngài sanh trong địa ngục cả hằng hà sa kiếp chịu đủ mọi thống khổ.  Vì cầu Bồ Tát đạo nên dầu chịu nhiều thống khổ mà các ngài chẳng bỏ rời trí thậm thâm bất tư nghị ấy

Bạch đức Thế Tôn ! Ngày nay nếu tôi tâm hữu lậu chưa hết chưa được giải thoát, nơi Phật pháp có chỗ chưa biết thì khiến tôi ở đương lai thường tại sanh tử chẳng bỏ rời Ðại thừa vi diệu bất tư nghị ấy ».

Ðức Phật khen Tôn giả Tu Bồ Ðề : « Lành thay, lành thay ! Thiệt như lời ông nói.  Ông do nơi tín tâm mà nói như vậy, khiến thân nầy của ông chẳng lấy Niết bàn, do công đức nầy đương lai quá hằng sa kiếp, ông sẽ làm Chuyển Luân Thánh Vương dùng chánh pháp trị đời rồi sau sẽ thành Vô thượng Bồ đề.
Lại nầy Tu Bồ Ðề ! Nay trong tam thiên Ðại Thiên thế giới nầy các số loại chúng sanh chừng có nhiều chăng ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Rất là nhiều.

- Nầy Tu Bồ Ðề ! Giả thử chúng sanh ấy thành tựu trí huệ như Xá Lợi Phất, giải không đệ nhứt như Tu Bồ Ðề, khổ hạnh siêu luân như Ðại Ca Diếp, tất cả cùng chung tri kiến tìm cầu chư đại Bồ Tát ấy hoặc một kiếp trăm kiếp ngàn kiếp đến vô lượng hằng sa   kiếp cũng chẳng thấy được.  Tại sao ? Vì chỗ làm của chư đại Bồ Tát ấy chẳng phải cảnh giới sở hành của tất cả Thanh Văn và Bích Chi Phật, vì thế nên hàng Nhị thừa trọn chẳng thấy được”.

Lúc nói pháp nầy trong hội có tám vạn bốn ngàn Thiên Nhơn phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Cõi Ðại Thiên chấn động sáu cách.

Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ở tại tư thất nghĩ rằng : Nay mười vạn ức trăm ngàn số chư đại Bồ Tát mười phương đều đã tập hợp, tôi sẽ lại triệu đại chúng chư Thiên đều vân tập.

Nghĩ như vậy xong, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát liền dùng thần lực như ý hóa làm tám vạn bốn ngàn ức na do tha diệu bửu liên hoa lớn như bánh xe, thuần kim làm cọng, bạch ngân làm cánh hoa, màn lưới bằng thắng tạng tì lưu ly bửu.  Trong hoa ấy đều có hóa Phật và chư Bồ Tát ngồi kiết già trên liên hoa đài thân màu tử kim đủ ba mươi hai tướng tám mươi tùy hảo, oai đức nguy nguy quang minh phổ chiếu.  Các bửu liên hoa ấy bay lên trời Tứ Vương, trời Ðao Lợi, trời Dạ Ma, trời Ðâu Suất, trời Hóa Lạc, trời Tha Hóa và các Phạm Thiên đến trời Hữu Ðảnh, khắp Ðại Thiên thế giới không chỗ nào không có bửu liên hoa ấy bay đến.

Chư Hóa Phật và chúng Hóa Bồ Tát ấy phát thanh lớn tuyên cáo khắp Ðại Thiên thế giới với kệ rằng:

“ Thế Tôn mặt trời huệ

Hi hữu xuất thế gian

Ví hoa ưu đàm kia

khó gặp còn hơn hoa

Thích sư tử nhơn hùng

Nay xuất hiện thế gian

Ban tuyên pháp thâm diệu

Dứt hẳn nguồn thống khổ

Chư Thiên dầu khoái lạc

Ai bảo đảm lâu dài

Theo nghiệp vào tam đồ

Trở lại thọ nhiều khổ

Quen làm các dục lạc

Riêng tăng trưởng tham ái

Tam giới vốn không vui

Mà kẻ ngu tham trước

Ðã gặp sự khó gặp

Ðó là Phật xuất thế

Người ngu si phóng dật

Dầu biết khổ chẳng dứt

Các người nên mau cầu

Thấy Phật nghe chánh pháp

Nếu Phật Niết bàn rồi

Dầu ăn năn đâu kịp

Lưới ma rất đáng sợ

Các người mãi phóng dật

Ðã bị nó phủ trùm

Ðâu có kỳ giải thoát

Riêng có cầu Phật pháp

Các người giúp chúng sanh

Các người phải mau cầu

Ba mươi hai diệu tướng

Phật hay cứu thế gian

Chỗ khác không nương được

Thế Hùng rất hi hữu

Ðại từ khó nghĩ lường

Vô lượng ức số kiếp

Chỗ làm chẳng lường được

Hợp công đức trí huệ

Thành tựu Thích Sư Tử

Xiển dương pháp vi diệu

Thậm thâm khó hiểu biết

Chỗ nào có chúng sanh

Và ngã nhơn thọ mạng

Phá thường kiến như vậy

Dứt hẳn không còn thừa

Phóng xả tất cả tướng

Vì chúng sanh thuyết pháp

Tuyên rõ chơn thiệt tế

Thế gian tuyệt tâm hành

Chỉ không vô tướng kia

Vô nguyện cũng vô tác

Hư Không vốn vô hình

Chẳng khởi cũng chẳng diệt

Vô lai cũng vô khứ

Lời nói của người trí

Vô tận và vô sanh

Bổn tịnh vô sở hữu

Không tướng mạo thấy được

Không tư tưởng nói được

Chúng sanh vốn vô sanh

Sao nói được là chết

Tịch diệt không chúng sanh

Chúng sanh ở chỗ nào

Lời nói để thuyết pháp

Pháp chẳng tại lời nói

Cũng chẳng ở văn tự

Thế tôn nói như vậy

Các chỗ khắp tìm cầu

Chẳng thấy phong thủy hỏa

Ðịa cũng vô phân biệt

Huệ nhãn tuyên rõ đó

Sắc thọ và cùng tưởng

Hành thức đồng hư không

Giả nói là ngũ uẩn

Kỳ thiệt không tích tụ

Nhãn nhĩ tỷ thiệt thân

Tâm ý cả sáu căn

Dầu nói bổn tánh không

Không cũng bất khả đắc

Sắc thanh hương vị xúc

Và cùng các thứ pháp

Ðều do phân biệt sanh

Phân biệt thể không tịch

Dục giới và sắc giới

Cùng trời vô sắc kia

Ðều nói như huyển hóa

Hư ngụy chẳng chơn thiệt

Các Thế Tôn như vậy

Vì chúng sanh thuyết pháp

Muốn cầu thoát các khổ

Mau qui Ðại Ðạo Sư ».

Lúc chư Hóa Phật tuyên cáo như vậy, khắp Ðại Thiên thế giới đều được nghe, có chín mươi sáu ức chư Thiên cõi dục xa trần lìa cấu được pháp nhãn thanh tịnh, hai vạn thiên tử chán lìa dục nhiễm, ba vạn hai ngàn thiên tử đều phát tâm Vô thượng Bồ đề, một vạn thiên tử tu Bồ Tát thừa được vô sanh pháp nhẫn

Bấy giờ vô lượng vô biên a  tăng kỳ ức na do tha trăm ngàn chư Thiên đại chúng được Hóa Phật tuyên triệu trong giây lát đều vân tập trước đức Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác lễ chưn Phật hữu nhiễu ba vòng rồi lui ở một phía đem các thứ hoa hương cõi trời, những là hoa ưu bát la, hoa bát đầu ma, hoa câu vật đầu, hoa phân đà lợi, hoa mạn đà la, hoa ma ha mạn đà la và các vòng hoa, cùng hương bột hương thoa phụng rải lên đức Thế Tôn và chúng hội để cúng

dường.  Còn dùng các thứ âm nhạc cõi trời ca vịnh khen ngợi đầy khắp hư không.

Lúc nầy đại chúng vân tập quá đông khó tính kể được đầy chật cả tứ thiên hạ không có một chỗ trống nào bằng đầu gậy.  Chư Thiên Nhơn ấy đủ đại oai đức, hoa trời được rải đầy khắp tứ thiên hạ đầy đến gối.

--- o0o ---

PHẨM KHAI TRIỆT NGHĨA THỨ HAI

Trong chúng đại tập bấy giờ có các vị trời thượng thủ đó là Thiện Trụ Ý Thiên Tử, Thiên Tử, Thiện Tịch Thiên Tử, Tàm Quý Thiên Tử, cùng chín mươi sáu ức chư Thiên Tử như vậy câu hội, tất cả đều hành đạo Bồ Tát, đều cùng đến chỗ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát.  Ðến ngoài cửa thất bửu nhiễu bảy vòng rồi rải hoa trời mạn đà la che khắp hư không cao mười do tuần thành lưới hoa hình như bửu tháp.  Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát cầm hoa đài nầy cúng dường đức Thế Tôn, cúng dường xong, Ngài dùng thần lực khiến Ðại Thiên thế giới trong tất cả quốc độ hư không lưới hoa giăng khắp, quang minh của hoa ấy chiếu khắp cõi Ðại Thiên đều rất chói sáng lại còn mưa thêm hoa trời mạn đà la.

Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nhàn nhã an tường ra khỏi tư thất lại dùng thần lực khiến chỗ đất của Ngài ở tự nhiên có tòa thất bửu vi diệu, tòa ấy cao vọi  đầy đủ trang nghiêm, Ngài liễm dung chỉnh y phục lên ngồi trên bửu tòa ấy.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử thấy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lên ngồi bửu tòa xong liền đến đảnh lễ chưn Bồ Tát rồi lui ở một phía.  Tất cả chư Thiên Tử đều đảnh lễ chưn Bồ Tát.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát suy nghĩ rằng : Hôm nay ai là người có thể ở trước đứcThế Tôn cùng tôi hỏi đáp về pháp thậm thâm, ai là pháp khí có thể nhận câu bất tư nghị ấy, câu rất khó chứng, câu vô xứ sở, câu vô sở trước, câu vô hí luận, câu bất khả đắc, câu bất khả thuyết,, câu thậm thâm, câu chơn thiệt, câu vô ngại,, câu bất khả hoại, câu không, câu vô tướng, câu vô nguyện, câu như như, câu thiệt tế, câu pháp giới, câu vô hình mạo, câu bất thủ, câu bất xả, câu Phật, câu Pháp, câu Tăng, câu trí huệ mãn túc, câu tam giới bình đẳng, câu nhứt thiết pháp vô sở đắc, câu nhứt thiết pháp vô sanh, câu sư tử, câu dũng mãnh, câu vô cú.  Nói những câu như vậy ai có thể nghe ư !

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại nghĩ rằng : Nay chỉ có Thiện Trụ Ý Thiên Tử từ quá khứ đã cúng dường nhiều Phật nhập thâm pháp nhẫn có đủ biện tài sẽ có thể cùng tôi ở trước Phật cùng đàm luận thiệt nghĩa.  Suy nghĩ rồi, Ngài bảo Thiện Trụ Ý Thiên Tử : Nầy Thiên Tử ! Nay ông đã được thâm pháp nhẫn và có đủ vô ngại biện tài, nay sẽ cùng tôi đến chỗ đức Thế Tôn để cùng đối luận nghĩa thâm diệu ấy có được chăng ?.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử đáp rằng : « Bạch Ðại Sĩ ! Tôi nói như vầy : Người ấy nếu đối với tôi không có ngữ ngôn không vì diễn thuyết chẳng có hỏi han cũng không trả lời không Phật Pháp Tăng dứt tuyệt tam thừa không sanh tử không Niết bàn không hiệp không tan chẳng khải chẳng phát chẳng xuất thanh âm trừ các văn tự, người nói như vậy tôi sẽ cùng đàm luận ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : «  Nầy Thiên Tử ! Tôi nói như vầy : Người ấy có thể ở nơi tôi không lắng không nghe không đọc không tụng không thọ không trì chẳng tu chẳng niệm chẳng thủ chẳng xả chẳng giác chẳng trí chẳng nghe tôi nói chẳng vì người mà giảng, tại sao ? Vì chư Phật Bồ đề vốn không văn tự không tâm lìa tâm, không có giác ngộ dầu giả danh để nói mà danh ấy cũng không ».

Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại nói : « Bạch Ðại Sĩ ! Nay nên vì chư Thiên Tử mà nói.  Chư Thiên Tử nầy đối với chỗ nói của Ðại Sĩ rất thích muốn nghe ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nầy Thiên Tử ! Tôi trọn chẳng vì người thích nghe mà nói cũng chẳng vì người nghe nhận mà nói, Tại sao ? Vì hễ có nghe nhận thì có thủ trước.  Thủ trước những gì ? Ðó là trước ngã trước nhơn trước chúng sanh trước thọ mạng trước sĩ phu.  Vì thủ trước mà có nghe nhận.  Nghe nhận như vậy nên biết người ấy an trụ trong ba thứ phược, một là phược kiến ngã, hai là phược kiến chúng sanh và ba là phược kiến pháp.  Nầy Thiên Tử ! Nếu người không có ba thứ phược ấy mà nghe pháp thì nên biết người ấy an trụ trong ba thứ tịnh : một là chẳng thấy thân mình chẳng phân biệt chẳng tu niệm chẳng chứng biết, hai là chẳng thấy người thuyết pháp chẳng phân biệt chẳng tu niệm chẳng chứng biết, ba là chẳng thấy pháp được nói chẳng phân biệt chẳng tu niệm chẳng chứng biết.

Nầy Thiên Tử nếu ai có thể nghe pháp như vậy đó là bình đẳng nghe vậy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử khen Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “ Lành thay, lành thay ! Ngài nói lời ấy rất hay.  Bạch Ðại Sĩ ! Nếu ai có thể nói như vậy thì nên biết là thuyết bất thối chuyển”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Thôi đi Thiên Tử, nay ông chẳng nên vọng tưởng phân biệt Bồ Tát thối chuyển.  Tại sao ? Vì giả sử Bồ Tát mà có thối chuyển thì họ trọn chẳng thành được Vô thượng Chánh Giác.  Tại sao ? Vì trong Bồ đề ấy không có pháp thối chuyển vậy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử nói : “Bạch Ðại Sĩ ! Nếu như vậy thì ở đâu có thối chuyển ấy?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Phải biết từ tham dục mà có thối chuyển, từ sân khuể mà có thối chuyển, từ ngu si mà có thối chuyển, từ hữu ái mà có thối chuyển, từ vô minh mà có thối chuyển, nhẫn đến từ mười hai hữu phần sanh tử mà có thối chuyển, từ nhơn duyên mà có thối chuyển, từ kiến chấp mà có thối chuyển, từ danh từ sắc mà có thối chuyển, từ Dục giới từ Sắc giới từ Vô sắc giới mà có thối chuyển, từ Thanh Văn mà có thối chuyển, từ Bích Chi Phật mà có thối chuyển, từ phân biệt mà có thối chuyển, từ chấp trước mà có thối chuyển, từ tướng mà có thội chuyển, từ thủ tướng mà có thối chuyển, từ đoạn kiến mà có thối chuyển, từ thường kiến mà có thối chuyển, từ thủ mà có thối chuyển, từ xả mà có thối chuyển, từ ngã tưởng mà có thối chuyển, từ chúng sanh tưởng mà có thối chuyển, từ thọ mạng tưởng mà có thối chuyển, từ sĩ phu tưởng mà có thối chuyển, từ bổ đặc già la mà có thối chuyển, từ tư tưởng mà có thối chuyển, từ hệ phược mà có thối chuyển, từ điên đảo mà có thối chuyển, từ ngã kiến mà có thối chuyển, từ ngã kiến làm căn bổn cho sáu mươi hai kiến mà có thối chuyển, từ ngũ cái mà có thối chuyển, từ ngũ ấm mà có thối chuyển, từ các nhập mà có thối chuyển, từ các giới mà có thối chuyển, từ Phật tưởng mà có thối chuyển, từ Pháp tưởng mà có thối chuyển, từ Tăng tưởng mà có thối chuyển, nhẫn đến tôi sẽ thành Phật tôi sẽ thuyết pháp tôi độ chúng sanh tôi sẽ phá ma tôi được trí huệ từ các tưởng ấy mà có thối chuyển.

Nầy Thiên Tử ! Nếu có thể chẳng phân biệt Như Lai thập lực, chẳng phân biệt tứ vô sở úy chẳng phân biệt thập bát bất cộng pháp chẳng phân biệt tất cả căn lực giác đạo chẳng phân biệt các tướng hảo chẳng phân biệt trang nghiêm Phật quốc chẳng phân biệt Thanh Văn chẳng phân biệt Bồ Tát nhẫn đến chẳng phân biệt tất cả phân biệt thối chuyển thì gọi là bất thối chuyển ».

ThiệnTrụ Ý Thiên Tử nói : « Bạch Ðại Sĩ ! Nếu như vậy thì sẽ ở đâu để được bất thối chuyển ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nầy Thiên Tử ! Phải biết từ thông đạt Phật huệ mà được bất thối chuyển, từ không vô tướng vô nguyện mà được bất thối chuyển, từ như như từ pháp tánh, từ thiệt tế từ bình đẳng mà được bất thối chuyển ».

Thiện Trụ ý Thiên Tử nói : « Bạch Ðại Sĩ ! Nếu nói như vậy thì phân biệt cùng bất phân biệt hai thứ không sai khác.  Tại sao ? Vì đều là từ tư duy phân biệt mà sanh vì thế nên được nói là có thối chuyển.

Bạch Ðại Sĩ ! Thối chuyển như vậy là có pháp hay không pháp ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Chẳng phải có chẳng phải không có thối chuyển ấy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử nói : “ Bạch Ðại Sĩ ! Nếu như vậy thì chỗ nào có thối chuyển?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Nầy Thiên Tử ! Nếu có nếu không là hư vọng lấy, là điên đảo lấy là bất như lấy, kia là chẳng lấy cũng chẳng phải chẳng lấy, do nghĩa ấy mà được nói là thối chuyển.  Nhưng pháp thối chuyển ấy chẳng thể nói có chẳng thể nói không.  Tại sao ? Vì nếu trong có không mà có thối chuyển thì có lỗi, tại sao ? Vì nếu có pháp thối chuyển thì đọa thường kiến, nếu không pháp thối chuyển thì đọa đoạn kiến.  Nhưng đức Thế Tôn nói chẳng ở trong thường chẳng ở trong đoạn.  Chẳng phải đoạn chẳng phải thường là lời nói của Như Lai.  Nầy Thiên Tử ! Nếu họ ở nơi các tưởng chẳng  chơn thiệt trước ấy mà họ chứng biết thì gọi là chẳng phải đoạn chẳng phải thường.  Nầy thiên Tử ! Ðây là pháp môn thối chuyển của Bồ Tát vậy”.

Lúc nói pháp nầy có mười ngàn Thiên Tử được vô sanh pháp nhẫn.

PHẨM VĂN THÙ THẦN BIẾN THỨ BA

Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên Tử bạch Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Bạch Ðại sĩ ! Nay nên cùng đến chỗ đức Như Lai thân cận đảnh lễ thỉnh hỏi chỗ chưa nghe, cũng nhơn thời gian ấy mà hỏi gạn như pháp”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Nầy Thiên Tử ! Ngài chớ phân biệt thủ trước Như Lai”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử nói : “ Bạch Ðại Sĩ ! Như Lai ở tại đâu mà bảo chớ thủ trước ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Chính tại hiện tiền.

- Bạch Ðại Sĩ ! Nếu như vậy sao tôi chẳng thấy ?

- Nầy Thiên Tử ! Nếu nay Ngài có thể tất cả chẳng thấy thì gọi là chơn thiệt thấy Như Lai.

- Bạch Ðại Sĩ ! Nếu là hiện tiền sao bảo tôi chớ thủ trước Như Lai ?

- Nầy Thiên Tử ! Ngài cho rằng nay đây hiện tiền có gì ?

- Bạch Ðại Sĩ  có hư không giới.

- Nầy Thiên Tử ! Ðúng vậy, nói là Như Lai chính là nói hư không giới.  Tại sao? Vì các pháp bình đẳng như hư không vậy.  Thế nên hư không tức là Như Lai, Như Lai tức là hư không.  Hư Không và Như Lai không hai không khác.  Nầy Thiên Tử  ! Do nghĩa ấy nên người muốn cầu thấy Như Lai phải quan sát như vầy : chơn tế như thiệt biết rõ trong ấy không có một vật có thể phân biệt được”.

Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại dùng thần lực hóa làm ba mươi hai sở nhà báu nhiều từng mái hiên đầy đủ bốn mặt vuông  vức bốn góc có cỗ trụ giáp vòng  có bao lơn lưới báu giăng xen rất đẹp vi diệu cao vọi nguy nga hoàn toàn trang nghiêm rất đáng ưa thích.  Trong nhà đều có giường báu thù thắng trải với thiên y, trên giường đều có Hóa Bồ Tát ngồi đủ ba mươi hai tướng đại nhơn.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hiển hiện sự trang nghiêm như vậy rồi cùng các tòa liên hoa Hóa Phật Hóa Bồ Tát và nhà báu nhiều từng nầy cùng với chúng Bồ Tát đồng đến chỗ Phật hữu nhiễu bảy vòng cũng vi nhiễu chúng Tỳ Kheo rồi thăng lên hư không sáng chói chiếu khắp chúng hội đạo tràng an trụ nơi bốn phía.

Lúc ấy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát đi sau Thiện Trụ Ý Thiên Tử mà bỗng đến chỗ Phật trước, còn Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại đến sau.  Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi : « Bạch Ðại Sĩ ! Tôi đi trước mà đến sau.  Ðại Sĩ từ con đường nào đến đây ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nầy Thiên Tử ! giả sử có người cúng dường hằng sa Như Lai cúi đầu đảnh lễ cũng trọn chẳng thấy được tôi qua lại đi đứng ».

Bấy giờ chư Hóa Bồ Tát trên hoa đài và trong nhà báu đồng thanh nói kệ tán thán đức Như Lai :

« Ðã từng cúng dường quá hằng sa

Bất khả tư nghị các Thế Tôn

Dũng mãnh tu hành cầu Bồ đề

Thế nên siêu xuất trên Thiên Nhơn

Ánh sáng sắc đẹp hơn tam giới

Mâu Ni tướng tốt thiệt kỳ đặc

Vì chúng tuyên nói pháp thậm thâm

Không có thọ mạng không nhơn ngã

Thế Tôn hành thí trì tịnh giới

Nhẫn nhục tinh tiến đủ thiền định

Trí huệ thanh tịnh sáng ba cõi

Tôi lạy đấng thắng Ba la mật

Có ai phát tâm cầu Bồ đề

Thì thọ cúng dường của Thiên Nhơn

Nếu nơi thâm không chẳng nghi hoặc

Sẽ nối Pháp Vương xuất thế gian

Quá khứ của Phật Ðẳng Chánh Giác

Hiện tại tất cả Lưỡng Túc Tôn

Thường nói các pháp không như vậy

Bổn lai vô tướng cũng vô tác

Chúng sanh thể tánh bất khả đắc

Nào có kẻ sanh và tử diệt

Vốn đã không lai cũng không khứ

Tất cả các pháp như hư không

Như các hóa nhơn xem các sự

Dẫu lại thị hiện mà không thiệt

Thế Tôn thuyết pháp cũng như vậy

Ðều là hư giả đồng ảo mộng

Hằng sa thế giới đầy châu báu

Mang đem bố thí tất cả người

Nếu hay tu nhẫn khéo nói không

Thí pháp như đây hơn tài thí

Lại như số kiếp như hằng sa

Cúng dường chư Phật Thiên Nhơn Sư

Phụng hiến hương hoa và tư cụ

Vì cầu Bồ đề lìa thế gian

Ðược nghe thâm pháp rất sâu nầy

Không có ngã chúng sanh thọ mạng

Nên biết người nầy được tịnh nhẫn

Ðây là cúng dường thập phương Phật

Trong vô số kiếp hành bố thí

Y thực tượng mã và trân bửu

Nên biết chẳng phải nhơn giải thoát

Bởi có tưởng ngã nhơn chúng sanh

Quy mạng đấng Vô thượng Niết bàn

Cứu tế chúng sanh số vô lượng

Các pháp đều không vốn thanh tịnh

Giải thoát như vậy trí trang nghiêm

Chư Phật xuất thế rất khó gặp

Lành thay Phật pháp người thuận tu

Ðã được bỏ trừ tám chướng nạn

Ðược nghe chánh pháp sanh tin khó

Thân người khó được nay đã được

Tuyệt hẳn chật hẹp ở không nhàn

Nơi các chánh pháp được tín hành

Phải nên dũng mãnh phát tinh tiến

Nếu nghe pháp rồi phải chánh tư

Chẳng nên nghe tiếng liền nắm lấy

Các người thường tu a lan nhã

Chắc sẽ mau chóng thành nhơn hùng

Gần thiện tri thức và pháp sư

Phải mau xa rời các ác hữu

Người nơi chúng sanh tưởng bình đẳng

Cẩn thận chớ khởi tâm ngã nhơn

Thường thích đa văn trì cấm giới

Lìa bỏ cửa nhà ngồi trong rừng

Hũ dược trị bịnh chớ dối tốt

Cũng luôn khất thực thọ phấn tảo

Tất cả hữu vi tức vô vi

Ðồng đều nhứt tướng như dương diệm

Nếu rõ thiệt tế thấy chơn như

Mau thành Vô thượng Bồ đề đạo

Nên quán ngũ ấm dường mộng ảo

Các nhập trong ngoài như nhà hoang

Thế Tôn thường nói pháp như đây

Pháp cũng mộng ảo chớ chấp trước

Tham dục sân khuể tánh tự không

Ngu si ngã mạn phân biệt khởi

Pháp ấy đã diệt nay cũng không

Biết được như vậy thì thành Phật ».

Lúc chư Hóa Bồ Tát nói kệ nầy , trong chúng hội có hai vạn hai ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề, năm trăm Tỳ Kheo lậu tận ý giải tâm được giải thoát, năm trăm Tỳ Kheo Ni xa trần lìa cấu được pháp nhãn tịnh, bảy ngàn Ưu Bà Tắc, Ưu Bà Di, hai  vạn năm ngàn Thiên tử cũng đều được lìa trần cấu được pháp nhãn tịnh, ba trăm Bồ Tát được vô sanh pháp nhẫn.  Cả đại địa tam thiên Ðại Thiên thế giới chấn động sáu cách.

PHẨM PHÁ MA THỨ TƯ

Bấy giờ Tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Phật rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Nay thoại tướng nầy do ai làm mà có thể khiến Ðại Thiên thế giới đại địa chấn động sáu cách, lại còn nhà báu tòa liên hoa chư Hóa Bồ Tát phóng quang minh lớn soi sáng chúng hội diễn nói thâm pháp vi diệu, khiến vô lượng ức số chư Thiên Tử đều đến tập họp và ức số chư Bồ Tát cũng vân tập đến ? ».

Ðức Phật phán dạy : «  Nầy Xá Lợi Phất ! Ðây là thần lực của Văn Thù Sư Lợi hiện ra những sự vi diệu trang nghiêm như vậy, cũng khiến chư Bồ Tát và chư Thiên vân tập.  Nầy Xá Lợi Phất ! Văn Thù Sư Lợi cùng Thiện Trụ Ý Thiên Tử dắt đại chúng muốn đến chỗ Phật thỉnh hỏi về pháp môn Phá tán chư ma tam muội để thành tựu đầy đủ các Phật pháp thậm thâm bất tư nghị ».

Tôn giả Xá Lợi Phất lại bạch Phật rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Nếu như vậy sao tôi xem khắp đại chúng mà trọn chẳng thấy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ? ».

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Xá Lợi Phất ! Ông chờ một chút, nay Văn Thù Sư Lợi cùng tất cả Ma Vương tất cả Ma chúng tất cả ma cung mà làm sự suy hao lớn, đó là thần biến cực vi diệu trang nghiêm sắp đến chỗ ta, ông sẽ tự thấy ».

Lúc nầy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nhập Phá tán chư ma tam muội, do sức tam muội làm cho trong Ðại Thiên thế giới trăm ức cung điện ma cũ mục tối tăm như sắp rã hư , không còn oai quang khiến tất cả ma chẳng thích chỗ mình ở , họ đều thấy thân hình mình già suy ốm gầy chống gậy mà đi, hàng thiên nữ biến thành bà già.  Thấy sự như vậy, tất cả ma rất ưu sầu Cả mình rởn ốc hãi sợ suy nghĩ rằng : đây là biến quái gì mà khiến cho trong ngoài của ta đầy những bất tường, phải chăng là sắp chết mất đến lúc bị quả báo suy tán ư ? Hay là thế gian sắp bị hoại kiếp ư ?

Lúc chúng ma lo sợ suy nghĩ như trên, Văn Thù Sư Lợi bồ Tát dùng thần lực hiện ra trăm ức Thiên Tử đứng trước chúng ma bảo rằng : « Mọi người chớ lo sợ, đây chẳng phải tai họa của các người cũng chẳng phải kiếp hoại.  Nay có Bồ Tát Ðại Sĩ trụ bất thối chuyển tên là Văn Thù Sư Lợi có đại oai thần đạo đức siêu thế đang nhập Phá tán chư ma tam muội, do sức tam muội ấy mà có sự việc như thế nầy chớ chẳng phải có chi khác ».

Chư ma vương và ma chúng nghe Hóa Thiên Tử nói đến tên Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát họ càng tăng thêm kinh sợ run rẩy chẳng an, tất cả cung điện ma đều chấn động dữ dội.

Chư ma vương thưa với Hóa Thiên Tử : « Xin Ngài đại từ cứu tai ách cho chúng tôi ».

Chư Hóa Thiên Tử nói : « Chớ sợ chớ sợ, các người mau đến chỗ đức Thích Ca Mâu Ni Phật.  Tại sao ? Vì đức Phật Như Lai ấy có đại từ bi, nếu có chúng sanh quá lo sợ thì chỉ đến quy y  với Phật đều liền được an lạc trừ hết lo khổ”.  Nói xong, chư Hóa Thiên Tử bỗng ẩn mất.

Chư ma vương và ma chúng nghe lời chỉ trên tất cả đều vui mừng cùng nhau chống gậy trong khoảnh khắc đến chỗ Thích Ca Mâu Ni Phật đồng thanh bạch rằng : « Ðại Ðức Thế Tôn xin được cứu hộ, xin được cứu hộ khỏi tai quái khốn khổ đại họa nầy.
Bạch Thế Tôn ! Thà chúng tôi thọ danh hiệu của muôn ngàn vạn ức chư  Phật chứ chẳng mong nghe một tên Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát.  Tại sao ? Vì khi chúng tôi một lần nghe đến tên Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thì rất kinh sợ như bị táng mạng”.

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Ba Tuần ! Nay sao các ông bỗng thốt lên lời như vậy.  Tại sao ? Vì Văn Thù Sư Lợi Ðại Sĩ phàm hể khai đạo thì đều làm lợi ích cho chúng sanh.  Ức trăm ngàn Phật  trước kia hiện nay và sau nầy đều không có làm sự ấy.  Chỉ có Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thuở quá khứ hiện tại vị lai thường vì chúng sanh mà kiến lập đại sự như vậy, lúc chúng sanh thành thục rồi thì Ngài đặt vào trong giải thoát, do đó các ông dầu nghe danh hiệu trăm ngàn Phật mà chẳng sanh lòng khổ não cũng chẳng kinh sợ.  Sao các ông lại nói chúng tôi nghe tên một Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thì đều rất kinh sợ”.

Chư ma bạch rằng :

« Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi thiệt hổ thẹn với thân hình già xấu nầy thêm quá kinh sợ nên nói như vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Từ nay chúng tôi quy y đấng Chánh Giác, ngưỡng mong thương xót hoàn phục thân hình cho ».

Ðức Phật phán dạy : « Các ông chờ giây lát, văn Thù Sư Lợi đến đây rồi sẽ trừ hết sự xấu hổ cho các ông ».

Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát từ tam muội dậy cùng vô lượng trăm ngàn thiên chúng, vô lượng trăm ngàn đại Bồ Tát và vô lượng trăm ngàn chư Long Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, khẩn Na La, Ma Hầu La Già trước sau vây quanh lại trổi vô lượng trăm ngàn âm nhạc, lại mưa vô lượng hoa trời vi diệu, đủ đại trang nhiêm có đại thần thông oai đức vô cực đồng đến chỗ đức Phật đảnh lễ chưn Phật hữu nhiễu ba vòng rồi lui ở một bên.
Ðức Phật phán dạy : « nầy Văn Thù Sư Lợi ! Có phải ông đã nhập phá tán chư ma tam muội chăng ?.

Văn Thù Sư Lợi bồ Tát bạch rằng : « Vâng, bạch đức Thế Tôn ! Tôi đã có nhập ».

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Từ đức Phật nào mà ông được nghe dạy tam muội ấy và ông tu bao lâu được thành mãn ? »

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Lúc tôi chưa phát tâm Bồ đề, được nghe tam muội ấy nơi đức Phật ».

Ðức Phật phán dạy : « Ðức Phật ấy danh hiệu là gì ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Tôi nhớ thuở quá khứ vô lượng vô biên bất khả tư nghị a tăng kỳ kiếp, thuở ấy có đức Phật hiệu Mạn Ðà La Hoa Hương Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác, xuất hiện thế gian tuyên nói Phá tán chư ma tam muội ấy, lúc ấy tôi sơ khởi được lắng nghe ».

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Tam muội như vậy tu thế nào để được ? ».

Văn Thù Sư Lợi bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Nếu đại Bồ Tát thành tựu đủ hai mươi pháp thì được Phá ma tam muội ấy.

Một là quở trách tham dục phá hoại lòng tham

.  Hai là quở trách sân nộ phá hoại lòng sân.  Ba là quở trách ngu si phá hoại lòng si.

Bốn là quở trách tật đố phá hoại lòng đố.  Năm là quở trách kiêu mạn phá hoại lòng mạn.  Sáu là quở trách ngũ cái phá hoại lòng cái.  Bảy là quở trách nhiệt não phá hoại lòng não.  Tám là quở trách tưởng niệm phá hoại lòng tưởng.  Chín là quở trách các kiến phá hoại lòng kiến.  Mười là quở trách phân biệt phá hoại lòng phân biệt.  Mười một là quở trách thủ sự phá hoại lòng thủ.  Mười hai là quở trách chấp trước phá hoại lòng chấp.  Mười ba là quở trách các tướng phá hoại tâm tướng.  Mười bốn là quở trách pháp có phá hoạilòng có.  Mười lăm là quở trách pháp thường phá hoại lòng thường.  Mười sáu là quở trách pháp đoạn phá hoại lòng đoạn.  Mười bảy là quở trách các ấm phá hoại lòng ấm.  Mười tám là quở trách các nhập phá hoại lòng nhập.  Mười chín là quở trách các giới phá hoại lòng giới.  Hai mươi là quở trách tam giới phá hoại lòng tam giới.  Ðại Bồ Tát đủ hai mươi pháp nầy thì thành tựu tam muội ấy.

Bạch đức Thế Tôn ! Lại có bốn pháp, Bồ Tát tu hành đầy đủ thì thành tựu Phá ma tam muội ấy.

Một là kiến lập tâm hành thanh tịnh điều nhu.  Hai là tâm tánh thuần trục không có các

siểm khúc.  Ba là tâm không phan duyên nhập thâm pháp nhẫn.  Bốn là nội ngoại sở hữu hay xả thí tất cả.

Bạch đức Thế Tôn ! Ðại Bồ Tát còn có bốn pháp hay được tam muội ấy : những là cứu cánh thâm tín, thành tựu thiệt ngữ, thường thích không nhàn và chẳng nắm lấy các tướng.

Ðại Bồ Tát còn có bốn pháp hay được tam muội ấy : những là gần gũi thiện hữu, thường biết chỉ túc, ngồi một mình tư duy và chẳng thích ồn ào.
Ðại bồ Tát còn có bốn pháp hay được tam muội ấy : những là giới chẳng phá hoại, giới chẳng khuyết phạm, giới vô sở y và giới chẳng vọng báo.

Ðại Bồ Tát còn có bốn pháp hay được tam muội ấy : những là bỏ tâm Thanh Văn, lìa tâm Duyên Giác, an trụ Bồ Tát nhẫn và chẳng bỏ chúng sanh.

Ðại Bồ Tát còn có bốn pháp hay được tam muội ấy, những là tu không trừ ngã, lìa tướng không có tướng, vô nguyện trừ nguyện và xả bỏ các sở hữu.
Bạch đức Thế Tôn ! Thuở ấy đức Mạn Ðà La Hoa Hương Như Lai tuyên nói pháp môn

Phá tán chư ma ấy tôi được nghe và bắt đầu tu tập.

Kế lại có Phật hiệu Nhứt Thiết Bửu Ðiện Tế Nhựt Nguyệt Quang Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác, bấy giờ ở nơi tam muội ấy tôi thành tựu đầy đủ.  Ðức Thế Tôn ấy tuyên nói pháp môn nầy trong chúng hội ấy có mười ngàn Bồ Tát thành tựu pháp môn Phá tán chư ma tam muội.  Tôn giả Xá Lợi Phất bạch đức Phật : « Hi hữu Thế Tôn ! Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nầy có thể từ thuở xa xưa thành tựu Phá ma tam muội, do nơi lực tam muội khìến Ba Tuần và ma chúng tóc bạc già nua hình chí đều suy đến đỗi thế nầy ».

Ðức Phật phán dạy : « Nầy Xá Lợi Phât ! Nay ông cho rằng Văn Thù Sư Lợi riêng một Ðại Thiên thế giới nầy biến chúng ma làm cho già suy thôi ư ! Ông chớ quan niệm như vậy.  Tại sao ? Vì hiện nay trong mười phương hằng sa Phật độ tất cả chúng ma đều biến hoại như vậy cả, đều do oai lực của Văn Thù Sư Lợi làm ra vậy ».

Ðức Phật bảo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát :  «  : Nay ông nên nhiếp thần lực của ông lại khiến tất cả chúng ma hoàn phục bổn hình ».

Tuân lời đức Phật, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bảo chúng ma rằng : « Các Ngài có thiệt chán sợ thân hình nầy chăng ? ».

Chúng ma bạch rằng : « Vâng, bạch Ðại Sĩ ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bảo : « Nếu như vậy thì các Ngài cũng nên chán sợ tham dục chớ luyến tam giới ».

Chúng ma bạch rằng : « Lành thay Ðại Sĩ, kính nghe lời dạy tốt há dám sai trái, mong Ðại Sĩ cho chút oai thần trừ sự khổ xấu hổ nầy ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát liền nhiếp thần lực khiến chúng ma hoàn phục thân hình chư Thiên trang nghiêm như cũ rồi bảo chúng ma rằng : « Nầy Ba Tuần !Như nhãn sở hữu của Ngài, gì là nhãn ? Gì là nhãn tưởng ? Như vậy chỗ nào là nhãn trước, là nhãn tướng, là nhãn phan duyên, là nhãn chướng ngại, là nhãn tư, là nhãn ngã, là nhãn y chỉ, là nhãn hỉ lạc, là nhãn hí luận, là nhãn ngã sở, là nhãn hộ, là nhãn niệm, là nhãn thủ, là nhãn xả, là nhãn phân biệt, là nhãn tư lương, là nhãn thành tựu, là nhãn sanh, là nhãn diệt, là nhãn lai khứ ? Các pháp như vậy là cảnh giới của Ngài, ma nghiệp chướng ngại

Như nhãn, với nhĩ tỉ thiệt thân và ý cũng như vậy.

Lại như sắc, thanh hương vị xúc và pháp cũng như vậy.  Các Ngài đều phải nên biết rõ như thiệt.

Lúc Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thuyết pháp ấy trong chúng có một vạn ma vương Ba Tuần đều phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Tám vạn bốn ngàn các ma quyến thuộc xa lìa trần cấu được pháp nhãn thanh tịnh.

PHẨM BỒ TÁT THÂN HÀNH THỨ NĂM

Bấy giờ Tôn giả Ma Ha Ca Diếp bạch Phật rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Chúng tôi nguyện thỉnh Văn Thù Sư Lợi làm cho chúng tôi xem thấy chư đại Bồ Tát.  Vì chư Ðại Sĩ ấy khó được gặp gỡ vậy”.

Ðức Phật phán bảo Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Ông nên biết nay đại chúng cũng đều khát ngưỡng muốn thấy thập phương vân tập chư đại Bồ Tát. Hiện đã phải lúc ông nên hiển hiện”.

Tuân lời Phật dạy, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bảo chư đại Bồ Tát mười phương vân tập đến như là Pháp Luân Bồ Tát, Nguyệt Quang Bồ Tát, Hàng Ma Bồ Tát, Diệu Âm Bồ Tát, Ly Cấu Bồ Tát, Tịch Diệt Bồ Tát, Tuyển Trạch Bồ Tát, Pháp Vương Hống Bồ Tát, vô lượng Bồ Tát như vậy rằng : “Chư Ðại Sĩ ! Nay các Ngài đều nên ở tại cung điện tự hiện thân mình rõ ràng đúng như hình trạng tại bổn quốc của các Ngài”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát phát xuất lời ấy xong, chư đại Bồ Tát từ tam muội dậy đều hiện bổn thân khiến tất cả đại chúng đều thấy:

Hoặc có Bồ Tát thân cao lớn như Tu Di sơn vương hoặc có Bồ Tát thân lớn tám vạn bốn ngàn do tuần, hoặc trăm ngàn do tuần, hoặc chín mươi ngàn do tuần nhẫn đến có mười ngàn do tuần, nhẫn đến có một trăm do tuần, nhẫn đến có mười do tuần, chin do tuần, tám do tuần đến một do tuần lần lượt cho đến hoặc có bồ Tát thân hình lớn nhỏ rộng hẹp bằng thân người ở Ta Bà thế giới nầy.  Lúc nầy đại chúng đầy chật cả Ðại Thiên thế giới không còn một chỗ trống bằng đầu gậy.

Tất cả chúng đại Bồ Tát ấy đều là công đức nguy nguy tri huệ sâu xa đầy đủ oai lực thành tựu thần thông phóng đại quang minh chiếu khắp mười phương vô lượng trăm ngàn Phật độ.

Nhẫn đến chư Thiên đại oai đức cùng chư Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, Nhơn Phi Nhơn, chư đại vương, chư tiểu vương đều đông đủ.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát đứng dậy chỉnh y phục trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chắp tay hướng Phật mà bạch rằng: “Bạch Thế tôn !Nay tôi muốn thưa hỏi đức Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác chút ít để giải quyết lòng nghi , chẳng biết đức Thế Tôn có thương cho phép chăng ?”.

Ðức Phật phán : “Cho phép ông hỏi, Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác sẽ giải thích quyết dứt lòng nghi cho ông khiến ông vui mừng”.

Văn Thù Sư lợi Bồ Tát Bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào gọi là Bồ Tát Ma Ha Tát , Nói Bồ Tát ấy có nghĩa gì ?

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Ông hỏi thế nào là Bồ Tát và Bồ Tát có nghĩa gì?

Do vì hay giác liễu tất cả pháp nên gọi là Bồ Tát Ma Ha Tát vậy !

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Tất cả pháp mà Bồ Tát giác liễu đó là ngôn thuyết.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Thế nào là Bồ Tát giác liễu tất cả pháp ? Những gì là giác liễu nhãn nhĩ tỷ thiệt thân và ý.  Bồ Tát giác liễu nhãn căn v. v…bổn tánh là không, giác liễu như vậy rồi trọn chẳng sanh niệm rằng tôi hay giác tri.

Giác liễu nhãn v. v…như vậy rồi, bồ Tát lại giác liễu sắc thanh hương vị xúc và pháp bổn tánh tự không.  Giác liễu như vậy rồi bồ Tát cũng chẳng phân biệt rằng tôi hay giác tri.

Ðây là Bồ Tát giác liễu tất cả pháp vậy.

Nầy Văn thù Sư Lợi ! Bồ Tát giác liễu ngũ ấm thế nào ? Bồ Tát xem thấy ngũ ấm thể tánh vốn tự không.  Vì giác liễu  như vậy nên quán vô tướng.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô nguyện.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô dục.  Vì giácliễu như vậy nên quán tịch tĩnh.  Vì giác liễu như vậy nên quán viễn ly.  Vì giác liễu như vậy nên quán sở hữu.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô thiệt.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô động.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô sanh.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô diệt.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô lai.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô khứ.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô chơn.  Vi giác liễu như vậy nên quán vô chủ.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô chứng.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô tri.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô kiến. Vì giác liễu như vậy nên quán vô nhơn.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô tưởng.  Vì giác liễu như vậy nên quán bất khả thuyết. Vì giác liễu như vậy nên quán đản hữu danh.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô ngã.  Vì giác liễu như vậy nên quán phân biệt khởi.  Vì giác liễu như vậy nên quán tùng duyên sanh.  Vì giác liễu như vậy nên quán như huyễn.  Vì giác liễu như vậy nên quán như hóa.  Vì giác liễu như vậy nên quán như mộng.  Vì giác liễu như vậy nên quán như cảnh tượng.  Vì giác liễu như vậy nên quán như thanh hưởng.  Vì giác liễu như vậy nên quán như ba tiêu.  Vì giác liễu như vậy nên quán bất cữu trụ.  Vì giác liễu như vậy nên quán bất lao cố.  Vì giác liễu như vậy nên quán hư vọng.  Vì giác liễu như vậy nên quán vô vật.  Vì giác liễu như vậy nên gọi Bồ Tát giác liễu tất cả pháp.

Lại nầy Văn Thù Sư Lợi ! Thế nào là đại Bồ Tát giác liễu tham sân si ? Bồ Tát giác liễu tham dục, kia nhơn vì phân biệt mà khởi, giác liễu sân khuể kia nhơn vì phân biệt mà khởi, giác liễu ngu si kia nhơn vì phân biệt mà khởi nhưng cũng giác liễu phân biệt kia không, vô sở hữu, vô vật, vô hí luận, vì bất khả thuyết bất khả chứng vậy.  Ðây là Bồ Tát giác liễu tất cả pháp.

Lại nầy Văn Thù Sư Lợi ! Thế nào là Bồ Tát giác liễu tam giới? Bồ Tát giác liễu Dục giới không ngã nhơn.  Sắc giới vô sở tác, Vô Sắc giới không vô hữu.  Giác liễu tam giới đều viễn ly vậy.  Ðây là Bồ Tát giác liễu tất cả pháp.

Lại nầy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ! Thế nào là Bồ Tát giác liễu chúng sanh hành ? Bồ Tát giác liễu chúng sanh nầy tham dục hành, chúng sanh nầy sân khuể hành, chúng sanh nầy ngu si hành, chúng sanh nầy đẳng phần hành.  Giác liễu như vậy chứng tri như vậy, vì chúng sanh mà giảng thuyết như vậy giáo hóa như vậy khiến được giải thoát như vậy.  Ðây là Bồ Tát giác liễu tất cả pháp.

Lại nầy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát ! Thế nào là Bồ Tát giác liễu chúng sanh ? Bồ Tát giác liễu chúng sanh chỉ có văn tự, rời lìa văn tự ấy, thì không có chúng sanh riêng , thế nên tất cả chúng sanh tức là một chúng sanh, một chúng sanh tức là tất cả chúng sanh.  Chúng sanh như vậy tức là phi chúng sanh.  Nếu ai có thể vô phân biệt như vậy đó là đại Bồ Tát giác liễu tất cả pháp.

Lại giác liễu tất cả pháp thế nào? Có thể giác liễu Bồ đề đạo như vậy đó là đại Bồ Tát giác liễu tất cả pháp”.

Thuyết minh lại nghĩa nầy, đức Thế Tôn nói kệ rằng :

“Giác liễu nhãn với nhĩ

Tự thể thường không tịch

Chẳng nói tôi hay giác

Thì gọi là Bồ Tát

Quán tỉ cùng với thiệt

Bổn tánh vô sở hữu

Chẳng phân biệt tôi giác

Thì gọi là Bồ Tát

Trí huệ quan sát thân

Cũng giác ý tự nhiên

Giác rồi nói dạy người

Thì gọi là Bồ Tát

Sắc thanh hương vị xúc

Ý chỗ thích trần cảnh

Giác tri bổn tánh không

Thì gọi là Bồ Tát

Giác sắc cùng thọ tưởng

Hành ấm và thức tâm

Tất cả đồng như huyễn

Thì gọi là bồ Tát

Ngũ ấm tụ như mộng

Giác nó không một tướng

Chẳng phân biệt tôi biết

Thì gọi là Bồ Tát

Chẳng sanh cũng chẳng xuất

Không tác cũng không nói

Chỉ có danh tự thôi

Danh ấy cũng không vật

Giác tham dục sân khuể

Ðều do phân biệt khởi

Phân biệt ấy không thể

Cứu cánh trọn tự không

Si cũng phân biệt sanh

Phân biệt nhơn duyên sanh

Duyên đây sanh kiến chấp

Kiến chấp bất khả đắc

Giác sát tam giới không

Tất cả không chơn thiệt

Nơi kia bất khả động

Nên gọi là Bồ Tát

Dục giới chẳng thành tựu

Ðều do phân biệt khởi

Sắc giới vô sắc giới

Tất cả chẳng bền vững

Sở hành của chúng sanh

Người trí đều biết rõ

Tham dục cùng sân khuể

Và ngu si kia thảy

Tất cả các chúng sanh

Tức là một chúng sanh

Trí giả không sở giác

Chẳng niệm chúng sanh kia

Các pháp được sanh khởi

Ðều nhơn điên đảo sanh

Giác liễu điên đảo ấy

Biết chơn tướng điên đảo

Trí huệ rất vi diệu

Chẳng lấy các âm thanh

Giác rồi vô sở trước

Nên gọi là Bồ Tát

Hay xả thịt thân mình

Cũng trọn không y chỉ

Giác chơn thiệt như vậy

Mới gọi là Bồ Tát

Trì giới đến bỉ ngạn

Cũng chẳng niệm bỉ ngạn

Giác liễu giới hạnh như

Không sanh cũng không tận

Từ tâm khắp chúng sanh

Chẳng được tướng chúng sanh

Giác liễu chúng sanh tế

Chỉ do giả ngôn tuyên

Dũng mãnh đại tinh tiến

Thâm tâm chán hữu vi

Thấy tam giới không hư

Chứng Vô thượng Ðẳng giác

Thường nhập thiền vi diệu

Vô trước vô sở y

Không trụ không phan duyên

Trí giả định như vậy

Hay dùng dao bén trí

Dứt trừ các dây kiến

Quan sát tánh pháp giới

Không dứt cũng không tổn

Nếu người chơn giác liễu

Tất cả pháp như thiệt

Liền đó lợi chúng sanh

Mới gọi là Bồ Tát ».

*

PHẨM PHÁ BỒ TÁT TƯỚNG THỨ SÁU

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch Phật rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Như lời Phật dạy bồ Tát sơ phát tâm ấy, do nghĩa gì gọi là sơ phát tâm ?”.

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Văn Thù Sư Lợi !Nếu có Bồ Tát bình đẳng xem tam giới tất cả tưởng sanh như vậy, được nói tối sơ phát tâm.  Ðây gọi là Bồ Tát sơ phát tâm vậy.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại bạch Phật : “Bạch đức Thế Tôn ! Như tôi hiểu nghĩa của đức Phật nói : nếu có Bồ Tát tâm tham dục sanh là sơ phát tâm, tâm sân khuể sanh là sơ phát tâm , tâm ngu si sanh là sơ phát tâm.  Lời đức Thế Tôn nói phải chăng bảo đó là sơ phát tâm ?”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Bạch Ðại Sĩ! Nếu chư Bồ Tát khởi tham sân si mà gọi là sơ phát tâm thì tất cả cụ phược phàm phu đều tức là sơ phát tâm Bồ Tát.  Tại sao ? Vì từ xưa đến nay các phàm phu ấy thường phát ba độc tâm tham sân si như vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Nầy Thiên Tử ! Ngài nói tất cả phàm phu từ xưa đến nay thường phát được ba độc tâm ấy, nghĩa đó không đúng.  Tại sao ? Vì tất cả phàm phu tâm lực kém yếu chẳng thể phát khởi tham sân si ấy.  Duy có chư Phật Thế Tôn tất cả A La Hán Bích Chi Phật bất thối chuyển địa Bồ Tát mới hay phát khởi tham sân si thôi.  Vì thế nên phàm phu chẳng phát được”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử nói : “ Bạch Ðại Sĩ ! Nay Ngài cớ chi nói như vậy khiến chúng hội nầy chẳng hiểu chẳng biết sa vào lưới nghi rất đáng kinh sợ”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Nầy Thiên Tử ! Như chim kia bay qua bay lại trong hư

không, dấu chưn chim ấy tại hư không là có phát hành hay không có phát hành ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Chẳng phải không phát hành.

- Nầy Thiên Tử ! Ðúng như vậy.  Do nghĩa ấy nên tôi nói nếu có ai hay phát tham sân si, thì duy chư Phật Thế Tôn Thanh Văn Duyên Giác Bất thối Bồ đề mới hay phát được thôi.

Nầy Thiên Tử ! Không có y xứ đó gọi là phát, không có thủ trước đó gọi là phát.  Ðã không y xứ lại không thủ trước thì tức là không có, đây gọi là phát, là câu vô phân biệt đây gọi là phát, là câu bất khả sanh đây gọi là phát, là câu bất thiệt đây gọi là phát, là câu phi vật đây gọi là phát, là câu bất lai đây gọi là phát, là câu bất khứ, đây gọi là phát, là câu vô sanh đây gọi là phát, là câu vô phan duyên đây gọi là phát, là câu vô chứng đây gọi là phát, là câu bất tránh đây gọi là phát, là câu bất tư đây gọi là phát, là câu bất hoại đây gọi là phát, là câu vô ngôn đây gọi là pháp, là câu bất phá đây gọi là phát, là câu vô tự đây gọi là phát, là câu vô chấp đây gọi là phát, là câu vô trụ đây gọi là phát, là câu bất thủ đây gọi là phát, là câu bất xả đây gọi là phát, là câu bất đạt đây gọi là phát,.  Nầy Thiên Tử ! Nên biết đây là Bồ Tát sơ phát tâm vậy.

Nầy Thiên Tử ! Bồ Tát phát tâm nếu ở nơi tất cả pháp như vậy mà chẳng ái trước  chẳng tư tuởng  chẳng thấy chẳng biết chẳng nghe chẳng hiểu chẳng lấy chẳng bỏ  chẳng sanh chẳng diệt thì gọi là chơn phát tâm vậy.

Nầy Thiên Tử ! Ðại Bồ Tát nếu hay y chỉ Pháp giới như vậy bình đẳng như vậy thiệt tế như vậy phương tiện như vậy thì tham dục sân khuể ngu si phát.  Lại nếu quyết hay y chỉ như vậy thì nhãn nhĩ tỷ thiệt thân ý kia phát, thì sắc thủ uẩn thọ tưởng  thức hành thủ uẩn kia phát, như vậy thì tất cả kiến chấp phát, vô minh hữu ái phát, mười hai nhơn duyên hữu phần phát, ngũ dục các sự phát, ái trước tam giới phát, ngã kiến phát, ngã sở kiến phát, sáu mươi hai kiến phát, Phật tưởng phát, Pháp tưởng phát, Tăng tưởng phát, tự tưởng phát, tha tưởng phát, địa thủy hỏa phong không thức đại tưởng phát, tứ điên đảo phát, tứ thức trụ phát, ngũ cái phát, bát tà phát, cửu não phát, thập ác nghiệp đạo phát.  Nói tóm lại, tất cả phân biệt, tất cả chỗ phân biệt, tất cả ngữ ngôn, tất cả các tướng, tất cả tiến xu, tất cả hi cầu, tất cả thủ trước, tất cả tư

tưởng, tất cả ý niệm, tất cả chướng ngại Bồ Tát đều phải phát cả, các Ngài nên biết như thiệt.

Nầy Thiên Tử ! Do nghĩa ấy nên nếu nay Ngài có thể ở nơi các pháp nầy mà chẳng ái trước chẳng tư tưởng thì gọi là chơn thiệt phát vậy ”.

Ðức thế Tôn khen rằng : “Lành thay lành thay, nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nay ông có thể vì chư Bồ Tát mà tuyên đủ những nghĩa sơ phát tâm như vậy.  Từ quá khứ ông đã từng cúng dường vô lượng vô biên  quá hằng sa số chư Phật Thế Tôn nên ông có thể tuyên nói như vậy”.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch Phật rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Nay chỗ nói của Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát về tối sơ phát tâm và được vô sanh pháp nhẫn của Bồ Tát, trước sau hai sự bình đẳng không khác ư”.

Ðức Phật phán dạy: “Nầy Xá Lợi Phất ! Thuở xưa đức Nhiên Ðăng Thế Tôn thọ ký ta rằng : Ma Na Bà ! Ðời vị lai quá khứ a tăng kỳ kiếp ông sẽ được thành Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác.  Nầy Xá Lợi Phất, lúc ấy ta cũng chẳng lìa tâm nầy mà được vô sanh pháp nhẫn.  Ông nên biết nghĩa sơ phát tâm của tất cả Bồ Tát đúng như lời Văn Thù Sư Lợi nói không có khác vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : “ Bạch đức Thế Tôn như tôi hiểu nghĩa của đức Phật nói đều là sơ phát.  Tại sao ? Vì như lời Phật nói tất cả sơ phát tức là chẳng phát, chẳng phát ấy tức là Bồ Tát tối sơ phát tâm”.

Lúc nói pháp nầy, có hai vạn ba ngàn Bồ Tát chứng vô sanh nhẫn, năm ngàn Tỳ Kheo ở trong các pháp lậu tận giải thoát, sáu mươi ức chư Thiên Tử xa lìa trần cấu được pháp nhãn tịnh.

Tôn giả Ðại Ca Diếp bạch Phật rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Nay Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại còn làm được việc khó làm tuyên nói pháp môn thậm thâm như vậy khiến các chúng sanh được nhiều lợi ích”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Tôn giả Ðại Ca Diếp ! Thiệt tôi chẳng làm việc khó làm.  Tại sao ? Vì tất cả pháp đều vô sở tác; cũng không có đã làm, nay làm sẽ làm.  Thưa Ðại Ca Diếp ! Nơi các pháp tôi chẳng phải làm chẳng làm nghĩa ấy cũng vậy.

Lại nầy Tôn giả ! Với chúng sanh tôi không có độ thoát cũng không trói buộc.  Tại sao? Vì tất cả các pháp vô sở hữu vậy.  Sao Tôn giả ở trước Phật nói là hay làm việc khó làm.

Lại nầy Tôn giả ! Thiệt tôi chẳng làm.  Chẳng phải riêng tôi chẳng làm mà tất cả Như Lai cũng chẳng làm, Bích Chi Phật cũng chẳng làm, A La Hán cũng chẳng làm.

Lại nầy Tôn giả Ðại Ca Diếp ! Có những người nào hay làm việc khó làm ? Nếu muốn nói đúng hay làm sự khó làm thì chỉ có tất cả anh nhi phàm phu kia nói như vậy là khéo nói.  Tại sao ?Vì như chư Phật không có đã được nay được sẽ được, nhẫn đến tất cả Thanh Văn tất cả Bích Chi Phật cũng vô sở đắc, chỉ có phàm phu kia tất cả đều được”.

Tôn giả Ðại ca Diếp hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Bạch Ðại Sĩ ! Tất cả chư Phật chẳng được những gì ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Tất cả chư Phật chẳng được ngã, chẳng được nhơn chúng sanh thọ mạng sĩ phu, chẳng được đoạn thường; chẳng được ấm nhập giới, chẳng được các danh sắc, chẳng được Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, chẳng được phân biệt tư duy niệm xứ, chẳng được nhơn sanh, chẳng được điên đảo, chẳng được tham sân si, chẳng được đời nầy đời kia, chẳng được ngã ngã sở, nhẫn đến chẳng được tất cả các pháp.

Nầy Tôn giả ! Tất cả các pháp thứ đệ chẳng được như vậy cũng lại chẳng mất, chẳng phược chẳng giải, chẳng lấy chẳng bỏ, chẳng xa chẳng gần.  Vì thế nên phải giác liễu pháp môn như vậy.

Nếu chư Phật Thế Tôn đều bất đắc thì tất cả pháp  chẳng phải pháp chẳng phải nghe, còn phàm phu tất cả đều đắc nên phàm phu hay làm sự khó làm, mà chẳng phải chư Phật làm, chẳng  phải Bích Chi Phật làm, chẳng phải A La Hán làm.  Ðây gọi là phàm phu hay làm vậy”.

Tôn giả lại hỏi : “ Bạch Ðại Sĩ ! Làm những gì?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Làm đoạn làm thường, làm nhiễm trước, làm y chỉ, làm tư tưởng ức niệm, làm thủ làm xả nhẫn đến tất cả hí luận phân biệt tùy thuận cao hạ các sự việc.

Vì thế nên các pháp như vậy, chư Phật Thế Tôn đều không làm, không có đã làm nay

làm sẽ làm, chỉ có phàm phu kia hay làm sự khó làm”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch đức Phật : “Bạch đức Thế Tôn ! Vô sanh nhẫn được nói ấy, thế nào là vô sanh nhẫn ?Bạch đức Thế Tôn! Lại do nghĩa gì mà còn gọi là pháp vô sanh nhẫn, Bồ Tất thế nào được nhẫn pháp ấy ?”.

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Thiệt không có người ở trong sanh pháp mà được vô sanh nhẫn.  Nói là được ấy chỉ có ngữ nôn danh tự. Tại sao ? Vì vô sanh pháp chẳng thể được vậy, vì lìa phan duyên vậy nên chẳng được pháp nhẫn, được không chỗ được, không đắc không thất do đây mà gọi là được vô sanh pháp nhẫn.

Lại nầy Văn Thù Sư Lợi !Vô sanh pháp nhẫn ấy đó là vì tất cả pháp vô sanh  nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô lai vô khứ nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô ngã vô chủ nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô thủ vô xả nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô sở hữu vô thiệt nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô đẳng vô đẳng đẳng nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô tỉ nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô nhiễm như hư không nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô phá hoại nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô đoạn nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô cấu vô tịnh nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp không vô tướng vô nguyện nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp lìa tham sân si nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp như như pháp tánh thiệt tế nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô phân biệt vô tương ưng vô ức niệm, vô hí luận vô tư duy nên nhẫn như vậy, vì tất cả pháp vô tác vô lực gầy kém hư cuống như ảo như mộng như hưởng như ảnh như cảnh tượng như ba tiêu như tụ mạt như thủy bào nên nhẫn như vậy.  Cái bị được nhẫn cũng không có được nhẫn, chẳng phải pháp chẳng phải phi pháp, chỉ dùng danh tự nói lên pháp ấy thôi.  Mà danh tự ấy cũng bất khả đắc bổn tánh tự ly.  Nói nhẫn như vậy tin hiểu thích vào không nghi hoặc không kinh bố không động không mất đầy khắp nơi thân rồi chánh thọ mà hành chẳng được thân mình cũng không chỗ trụ.  Ðây là đại Bồ Tát ở trong các pháp được vô sanh nhẫn cho đến chẳng hành tất cả tưởng vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch Phật rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Nói rằng nhẫn ấy, thế

nào là nhẫn cho đến chẳng bị cảnh giới phá hoại nên gọi là nhẫn’’.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi Ngài Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Bạch Ðại Sĩ ! Những gì chẳng bị cảnh giới phá hoại ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nầy Thiên Tử ! Ðó là nhãn.  Pháp nào hoại nhãn ? Ðó là sắc tốt sắc xấu hay làm hoại nhãn.  Như sắc hoại nhãn, các thứ thanh hoại nhĩ hương hoại tỷ vị hoại thiệt xúc hoại thân và pháp hoại ý cũng như vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu Bồ Tát mắt thấy sắc chẳng nắm lấy tướng chẳng ham tốt chẳng phân biệt chẳng tư tưởng chẳng ái chẳng yểm, biết là bổn tánh không chẳng có niệm tưởng, chẳng bị các sắc nó làm hư hại, cho đến ý đối với pháp cũng như vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu sáu căn ấy không trước không phược không hoại không hại, Bồ Tát nầy an trụ nơi pháp nhẫn.  Vì an trụ pháp nhẫn nên ở nơi tất cả pháp không chỗ phân biệt không sanh bất sanh không lậu bất lậu không thiện bất thiện không vi bất vi, chẳng niệm thế pháp và xuất thế pháp, chẳng phân biệt chẳng tư duy thì gọi là vô sanh pháp nhẫn”.

Lúc nói pháp nầy, có sáu vạn ba ngàn chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề, một vạn hai ngàn Bồ Tát được vô sanh pháp nhẫn.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại bạch hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Bạch Ðại Sĩ ! Thế nào là đại Bồ Tát phát khởi thắng hạnh siêu việt chuyển tăng nhập vào các địa ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Trong ấy ai có thể phát được thắng hạnh mà Ngài nói các địa có siêu chuyển ư ?.

- Bạch Ðại Sĩ ! Ngài há chẳng biết chư Bồ Tát tu hành thù thắng càng tăng cho đến siêu việt hay viên mãn thập địa ư ?

- Nầy Thiên Tử ! Chẳng phải vậy.  Như tôi được nghe đức Phật dạy rằng tất cả các pháp như huyễn hóa.  Ngài có tin chăng ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Lời chơn thành của đức Phật ai dám chẳng tin !

- Nầy Thiên Tử ! Như huyễn nhơn ấy và sự huyễn há lại có thắng hạnh siêu việt chuyển nhập cho đến đầy đủ thập địa ư ?

- Bạch Ðại Sĩ ! không có

- Nầy Thiên Tử ! Như vậy, giả sử nếu huyễn nhơn và sự huyễn hay có thắng hạnh siêu việt chuyển nhập thì chư Bồ Tát chúng tôi sẽ siêu việt chuyển nhập như vậy.  Tại sao ? Vì như đức Thế Tôn nói tất cả pháp như huyễn hóa nên không có chuyển nhập.  Vì thế nên nếu nói chư địa có người chuyển nhập tức là chẳng phải chuyển nhập.

Tôi cũng chẳng nói địa có chuyển nhập.  Tại sao ? Vì tất cả pháp không có chuyển nhập vậy.  Vì thế nên pháp ở trong pháp chẳng được chuyển nhập, nghĩa là sắc ở trong thọ, chẳng được chuyển nhập, thọ ở trong sắc chẳng được chuyển nhập, các pháp khác cũng như vậy.  Tại sao ? Vì tất cả các pháp tánh nó khác nhau, nó đi trong tự cảnh giới, ngoan si vô tri không có giác thức, cũng như cỏ cây ngói đá tường vách, như tượng trong gương, như huyễn như hóa chẳng chứng xúc được, một tướng không có tướng.  Do vì nghĩa như vậy nên tất cả các pháp không có siêu chuyển, chẳng xuất chẳng nhập không khứ không lai.

Nầy Thiên Tử ! Nếu chư Bồ Tát hiểu biết tất cả pháp không siêu chuyển như vậy thì chẳng lại còn có các địa sai khác, cũng không nhập đạo, không có xả địa cũng không thối chuyển , ở trong Bồ đề siêu chuyển ấy không có dứt mất.  Tại sao ?Vì nếu người thấy những

ấm giới nhập kia là chơn thiệt thì không có siêu chuyển.  Tại sao ? Vì tất cả pháp bổn tịnh vậy.  Ðây gọi là Bồ Tát siêu việt đạo địa.

Nầy Thiên Tử ! Như huyễn sư hóa làm mười thứ xe cộ cung điện rồi sai hóa nhơn  ở trong đó.  Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, hóa nhơn cung điện ấy có định sở chăng ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Không có chỗ nhứt định.

- Nầy Thiên Tử ! Ðúng như vậy, người thấy Bồ Tát địa có siêu chuyển, sự ấy cũng như đây”.

PHẨM PHÁ NHỊ THỪA TƯỚNG THỨ BẢY

Bấy Giờ Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại hỏi Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Bạch Ðại Sĩ ! Nếu lúc có người đến chỗ Ngài để cầu xuất gia, thì Ngài đáp thế nào ?Vì họ nói pháp xuất gia giải thoát thế nào ? Thọ giới và bảo trì giới thế nào ?

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Nếu có người tới chỗ tôi cầu xuất gia, tôi sẽ dạy họ rằng : “Chư thiện nam tử ! Các ông chẳng nên phát tâm xuất gia.  Nếu các ông chẳng phát tâm xuất gia thì tôi sẽ dạy các ông pháp chơn xuất gia.  Tại sao ? Nầy Thiên Tử ! Nếu cầu xuất gia thì cầu Dục giới cũng cầu sắc giới cũng cầu vô sắc giới, lại cầu năm dục lạc thế gian và cầu các sự quả báo vị lai.  Nếu thiện nam tử mà có sở cầu thì họ chẳng chứng pháp, vì chẳng chứng pháp nên họ chẳng thấy có tâm.  Nầy Thiên Tử ! Nếu vô sở thủ thì họ chứng pháp, vì chứng pháp thì chẳng thấy có tâm, vì chẳng thấy có tâm thì chẳng xuất gia, vì chẳng xuất gia thì không tâm xuất gia, vì không tâm xuất gia nên họ chẳng phát, vì chẳng phát nên không có sanh, vì vô sanh nên họ tận khổ, vì tận khổ nên cứu cánh tận, vì cứu cánh tận nên họ vô tận, vì vô tận nên là bất khả tận, bất khả tận đó tức là hư không.

Nầy Thiên Tử ! Tôi sẽ dạy thiện nam tử cầu xuất gia kia như vậy.

Lại nầy Thiên Tử !Nếu có người đến chỗ tôi cầu xuất gia, tôi sẽ dạy họ như vầy : Nầy thiện nam tử ! Nay ông chớ phát tâm xuất gia.  Tại sao ? Vì tâm ấy vô sanh  không phát được.  Ông chớ làm cách lạ mà bảo thủ tâm ấy.

Nầy Thiện Tử ! Tôi lại bảo người cầu xuất gia ấy rằng : Nay nếu ông chẳng cạo bỏ râu tóc thì ông xuất gia chơn thiệt.  Tại sao ? Vì như đức Phật nói tất cả các pháp không chỗ dứt trừ, những là sắc pháp chẳng đoạn cũng chẳng trừ, thọ tưởng hành thức các pháp chẳng đoạn cũng chẳng trừ.

Nầy Thiên Tử ! Nếu có người quan niệm rằng : Tôi trừ bỏ râu tóc mới là xuất gia, thì nên biết người ấy có ngã tướng, vì có ngã tướng nên chẳng thấy bình đẳng.  Lại vì thấy ngã nên thấy chúng sanh, vì thấy chúng sanh nên thấy râu tóc, vì thấy râu tóc nên có ý nghĩ trừ bỏ.

Nầy Thiên Tử ! Nếu họ chẳng thấy có ngã tướng thì không thấy tha tướng, vì không tha tướng nên không ngã mạn, vì không ngã mạn nên không ngô ngã, vì không ngô ngã nên không phân biệt, vì không phân biệt nên không động dao, vì không động dao nên không hí luận, vì không hí luận nên không thủ xả, vì không thủ xả nên không có tác bất tác không có đoạn bất đoạn, không ly không hiệp không giảm không tăng không tập không tán không tu không niệm không thuyết không ngôn, như đây thì gọi là an trụ chơn thiệt”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử bạch rằng : “ Bạch Ðại Sĩ ! Nghĩa chơn thiệt thế nào ?”

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Nói rằng thiệt ấy tức là hư không, hư không như vậy được gọi là thiệt : không khởi không tận không giảm không tăng.  Vì nghĩa ấy mà hư không là thiệt, tánh không là thiệt, như như là thiệt, pháp giới là thiệt, thiệt tế là thiệt, thiệt như vậy cũng là chẳng thiệt.  Tại sao ? Vì trong thiệt ấy bất khả đắc vậy  nên gọi là bất thiệt.

Lại nầy Thiên Tử ! Nếu có người đến chỗ tôi cầu xuất gia, tôi sẽ dạy họ rằng : Nay nếu ông có thể chẳng thủ trước y ca sa ấy thì tôi cho rằng ông là chơn xuất gia.  Tại sao ? Vì chư Phật Thế Tôn chẳng có thủ trước, phàm có chỗ thuyết pháp đều không vì thủ trước, đó là chẳng thủ sắc là thường hay vô thường, nhẫn đến chẳng thủ thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường.  Chẳng thủ nhãn là thường hay vô thường , nhẫn đến chẳng thủ nhĩ, tỷ, thiệt, thân , ý là thường hay vô thường.  Chẳng thủ sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp.  Chẳng thủ tham dục, sân khuể, ngu si.  chẳng thủ điên đảo.  Cho đến tất cả pháp đều chẳng thủ, mà cũng chẳng xả chẳng hiệp chẳng ly.

Nầy Thiên Tử  ! Nếu thủ trước ca sa , thì nên biết họ có kiến chấp lớn.  Vì thế nên tôi nói chẳng do thủ trước  ca sa mà được thanh tịnh  và được giải thoát.  Tại sao ? Vì chư Phật Thế Tôn, chỗ đại Bồ đề không có ca sa.

- Bạch Ðại Sĩ ! Pháp gì là ca sa ?

- Nầy Thiên Tử ! Ngài hỏi pháp gì là ca sa ? Chính tham dục là ca sa, sân khuể là ca sa, ngu si là ca sa, nhơn là ca sa, kiến là ca sa, , danh sắc là ca sa, vọng tưởng là ca sa, chấp trước là ca sa, thủ tướng là ca sa,, như vậy nhẫn đến hí luận tất cả các pháp là ca sa cả.  Nếu biết các pháp không có thiện bất thiện không tu không niệm thì gọi là không có ca sa.  Nếu không ca sa thì vô sở hữu, nếu vô hữu thì không cấu trược, nếu không cấu trược, thì không chướng ngại, nếu không chướng ngại thì không có tác, đây gọi là suy lường.  Suy lường ấy ở nơi pháp bình đẳng không tăng không giảm không có tác bất tác, đây gọi là suy lường.

Nầy Thiên Tử ! Nếu có thể ở nơi các pháp không làm tăng giảm, chẳng nên lại khởi tưởng niệm phân biệt đúng như lời đức Phật dạy thì gọi là suy lường vậy.

- Bạch Ðại Sĩ ! Những gì gọi là chẳng làm tăng giảm ?

- Nầy Thiên Tử ! Quá nơi bình đẳng, quá bình đẳng rồi pháp bất khả đắc, đó là quá khứ bất khả đắc, vị lai bất khả đắc, hiện tại bất khả đắc, pháp ấy chẳng phải như như, không có tăng giảm làm, không ngô ngã làm, không tha nhơn làm, không chúng sanh làm, không thọ mạng làm, không có đoạn làm, không có thường làm, không có phân biệt ấm nhập giới làm, không có phân biệt Phật Pháp Tăng làm, cũng không có quan niệm trì giới làm, phá giới làm, phiền não làm, thanh tịnh làm, đắc quả làm, Tu Ðà Hoàn làm, Tư Ðà Hàm làm, A Na Hàm làm, A La Hán làm, Bích Chi Phật làm, nhẫn đến không có quan niệm là không làm, là vô tướng làm, là vô nguyện làm, là minh giải thoát làm, là ly dục làm.

Như vậy, nầy Thiên Tử ! Ðây đều là vì kẻ vô văn phàm phu ấy mà tư lương phân biệt nói pháp nầy thôi, Ngài cần phải biết.  Ðây là người tối hạ ngu si cầu muốn đắc pháp hư vọng thủ trước.  Nên đức Như Lai vì đoạn trừ sự chấp trước của họ mà diễn nói sự tư lương phân biệt tác bất tác ấy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử khen Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “ Lành thay Ðại Sĩ hay nói pháp môn thậm thâm như vậy”.

Ðức Phật cũng khen Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Lành thay lành thay ! Văn Thù Sư Lợi, nay ông có thể tuyên nói như vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại nói với Thiện Trụ Ý Thiên Tử : “Nầy Thiên Tử ! Nếu có người đến chỗ tôi cầu xuất gia, tôi sẽ dạy họ rằng : Nầy thiện nam tử ! Nay nếu ông chẳng thọ giới cụ túc thì gọi là chơn xuất gia.  Tại sao ? Vì như đức Phật dạy : Chỉ có hai hạng thọ pháp cụ giới : một là thọ giới chánh bình đẳng, hai là thọ giới tà bất đẳng.

Trong đây gì là giới tà bất đẳng ? Nghĩa là đọa ngã kiến, đọa nhơn kiến, đọa chúng sanh kiến, đọa thọ giả kiến, đọa sĩ phu kiến, đọa đoạn kiến, đọa thường kiến, đọa tà kiến, đọa kiêu mạn, đọa tham dục, đọa sân khuể, đọa ngu si, đọa Dục giới, đọa Sắc giới, đọa Vô sắc giới, đọa thủ trước phân biệt.  Nầy Thiên Tử ! Ðây là lược nói đọa trong tất cả pháp bất thiện, theo kề ác tri thức vọng chấp lấy tất cả pháp, đọa chẳng hiểu biết chỗ xuất yếu giải thoát.  Ðây gọi là thọ giới tà bất đẳng.

Nầy Thiên Tử ! Trong đây thế nào là thọ giới chánh bình đẳng ? Không là bình đẳng , vô tướng là bình đẳng, vô nguyện là bình đẳng.

Nếu có thể nhập ba môn giải thoát như vậy, giác tri như thiệt chẳng phân biệt chẳng tư niệm, nơi tất cả pháp không có thối chuyển. Ðây gọi là thọ giới chánh bình đẳng vậy.

Lại nầy Thiên Tử ! Nếu tham dục phát, nếu sân khuể phát, nếu ngu si phát, nếu ái vô minh phát, ngã kiến phát, sáu mươi hai kiến phát, ba tà hạnh phát, bốn điên đảo phát, nhẫn đến tà chín não mười nghiệp đạo bất thiện phát nên gọi là thọ chánh giới vậy.  Ví như tất cả chủng tử cỏ cây rừng bụi đều y nơi đại địa mà được sanh trưởng.  Ðất ấy bình đẳng không có tâm niệm làm như vậy.  Cũng vậy, trong Phật pháp, nếu thọ chánh giới thì thành tựu cụ túc.

Nầy Thiên Tử ! Nếu tất cả chủng tử cỏ cây y đại địa an trụ mà được tăng trưởng.  Phải nên như vậy mà thọ cụ chánh giới.  Tại sao ? Vì an trụ nơi giới mà đạo pháp được tăng trưởng.  Lại như chủng tử tăng trưởng được gọi là thành tựu, như vậy vì an trụ nơi giới  nên tất cả pháp trợ Bồ đề phần xuất sanh tăng trưởng nên gọi là thành tựu.

Nầy Thiên Tử ! Ðây là chư Phật Thế Tôn quá khứ vị lai hiện tại, tất cả Thanh Văn thọ chánh giới vậy, đó là nhập vào ba môn giải thoát ấy chỗ mà tất cả hí luận ngữ ngôn dứt diệt.

Nầy Thiên Tử ! Phải biết nếu người có thể thọ cụ giới như vậy thì gọi là thọ chánh, chẳng phải chẳng chánh.

Nầy Thiên Tử ! Nay tôi lại ở nơi người xuất gia như vậy, thọ cụ như vậy mà dạy họ rằng : Các thiện nam tử ! Nếu nay ông có thể chẳng trì cấm giới thì là chơn thiệt trì vậy.  Tại sao ? Vì tất cả pháp đều vô sở thủ nên không chỗ trì, cớ sao riêng nơi giới nầy mà có trì.

Nầy Thiên Tử ! Nếu giới có thể trì thì là trì tam giới.

Nầy Thiên Từ ! Ý Ngài thế nào, lấy gì làm giới ?

- Bach Ðại Sĩ ! Nếu có thể đầy đủ ba la đề mộc xoa thì gọi là giới.

- Nầy thiên Tử ! Thế nào gọi là ba la đề mộc xoa ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Ðó là trì thân và khẩu ý, ba nghiệp đầy đủ  thì gọi là ba la đề mộc xoa vậy.

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, nay đây hiện tiền chỗ nào là có thân nghiệp, tạo tác, quá khứ và vị lai cũng không có tạo tác? Nó đều không tạo tác không tượng mạo để có thể nói được là có , là thanh huỳnh xích bạch hay là màu pha lê ư ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Ðều không vậy.

- Nầy Thiên Tử ! Nó gọi là gì và nói thế nào ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Nó gọi là vô vi thiệt không thể nói vậy.

- Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, vô vi kia có thể làm hữu vi được chăng ?

- Bạch Ðại Sĩ ! Không.

- Nầy thiên Tử ! Vì nghĩa ấy nên tôi nói rằng họ chẳng trì thì gọi là chơn trì giới vậy.

Nầy thiên Tử ! Nếu nói tăng thượng giới học, tăng thượng tâm học, tăng thượng huệ học đó là học tế phải nên biết như vậy: vì không chỗ trì nên nói tăng thượng học giới, vì không chỗ biết  nên nói tăng thượng tâm học, vì không chỗ thấy nên nói tăng thượng huệ học.  Vì tâm không phân biệt chẳng ức niệm chẳng sanh khác lạ nên gọi là tối thượng tâm học, giới học và huệ học cũng vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu chẳng được tâm thì chẳng niệm giới, thì chẳng tu huệ.  Nếu chẳng tu huệ thì không còn khởi tất cả nghi hoặc, đã không nghi hoặc thì chẳng trì giới nếu chẳng trì giới thì gọi là chơn thiệt trì giới vậy.

Nầy Thiên Tử ! Người trì giới ấy thì không chỗ mong muốn nên không thối hoàn thì thanh tịnh, vì thanh tịnh nên giải thoát, vì giải thoát nên tinh tiến, vì tinh tiến nên vô lậu, vì vô lậu nên an trụ chánh hạnh, vì trụ chánh hạnh nên không tượng mạo.  Vì không tượng mạo nên tức là hư không.  Tại sao ?Vì hư không kia không có hình mạo vậy.  Vì thế nên, nầy Thiên Tử ! Nếu có người học được như vậy là chẳng học, vì vô học nên là chơn học.  Ở chỗ nào học ? Là không chỗ học.  Thế nào không có chỗ ? Ðó là hư không bình đẳng.  Nếu có thể chánh trụ hư không bình đẳng.  Nếu có thể chánh trụ hư không bình đẳng thì gọi là chơn trụ giới học.

Lại nầy Thiên Tử ! nếu là người hay xuất gia như vậy, hay thọ cụ như vậy, tôi sẽ dạy họ như vầy :

Nầy thiện nam tử ! Nay nếu ông có thể lãnh thọ đồ cúng dường của tất cả đàn việt trong Ðại Thiên Thế giới mà ở trong ấy chẳng khởi phân biệt chẳng nghĩ báo ơn thì mới gọi là thanh tịnh trì giới.  Tại sao ? Vì, nầy Thiên Tử !  Nếu người nắm lấy kẻ thí kẻ thọ và tài vật ba sự đó là báo ơn.  Lại nếu thấy nếu tư duy nếu phân biệt ba sự ấy đó là báo ơn.  Còn nếu chẳng nắm lấy chẳng thấy chẳng tư duy chẳng phân biệt ba sự ấy thì có gì báo ơn được, tại sao ?Vì báo ơn như vậy từ bổn lai cứu cánh thanh tịnh vậy.  Nầy Thiên Tử ! Nếu là người nắm lấy nếu thấy nếu tư duy nếu phân biệt nếu nghĩ nhớ báo ơn thì là phàm phu chớ chẳng phải A La Hán.  Vì hàng phàm phu trong tất cả thời gian luôn thủ trước tư lương phân biệt, đây thọ kia cho, kia cấu đây tịnh , do phân biệt mà có báo ơn.  Thế nào là báo ơn ? Ðó là hàng phàm phu ở trong cõi sanh tử lấy thân đời sau nên ở nơi kia muốn làm sự báo ơn.  Nầy Thiên Tử ! Chư A La Hán chẳng thọ thân sau, cứu cánh chẳng có thấy chẳng tư lương chẳng phân biệt có đây kia chẳng còn thọ thân thì sẽ ở chỗ nào để báo ơn vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu thọ người cúng thí nên hành ba sự thanh tịnh rồi sau mới thọ, một là chẳng thấy tha nhơn tức không người thí, hai là chẳng thấy kỷ thân tức không người thọ, ba là chẳng thấy tài vật tức không có sự bố thí.  Nầy Thiên Tử ! Ba sự thanh tịnh như vậy là cứu cánh thanh tịnh, thanh tịnh như đây thì còn cần gì báo ơn, do nghĩa nầy mà tôi nói rằng nếu thọ lãnh đồ cúng thí của tất cả đàn việt đốc tín trong tam thiên Ðại Thiên thế giới mà chẳng phân biệt chẳng nghĩ báo ơn, người nầy được gọi là phước điền chơn thiệt thù thắng ở thế gian là chơn xuất gia là tịnh trì giới.

Lại nầy Thiên Tử ! Tôi làm cho người ấy xuất gia như vậy trì giới như vậy rồi, tôi sẽ còn dạy họ rằng : Nầy thiện nam tử ! Nay ông có thể chẳng hành a lan nhã chẳng ở tụ lạc, chẳng ở gần chẳng ở xa, chẳng ngồi một mình chẳng ở trong đại chúng, chẳng nói nhiều chẳng nín lặng, chẳng khất thực chẳng thọ thỉnh, chẳng dùng y phấn tảo, chẳng nhận y bát của người, chẳng ăn nhiều chẳng thiểu dục, chẳng cầu nhiều chẳng tri túc, chẳng ngồi dưới cây, chẳng ngồi chỗ trống, chẳng uống thuốc hủ lãng, chẳng thọ thịt và tô lạc.

Nầy thiện nam tử ! Nếu ông ở nơi tất cả hạnh đầu đà  chẳng khởi phân biệt, hành như vậy thì gọi là hành đầy đủ đầu đà vậy.  Tại sao?

Vì nếu dùng ghi nhớ để hành tức là ngã mạn nơi tâm còn thấy có các tướng, tôi thọ y phấn tảo, tôi khất thực, tôi ở dưới cây, tôi ngồi chỗ trống, tôi hành a lan nhã, tôi uống thuốc hũ lãng tôi thiểu dục, tôi tri túc, tôi hành đầu đà.

Nầy Thiên Tử ! Nếu là người chánh hành thì chẳng sanh niệm tưởng như vậy, tại sao, vì người nầy không có tất cả phân biệt vậy.  Người nầy còn chẳng thấy có ngã huống là có thấy công đức đầu đà.  Vì lẽ ấy nên nầy Thiên Tử ! Nếu có người hành đầu đà mà chẳng ghi nhớ chẳng phân biệt như vậy thì tôi cho là chơn đầu đà vậy.  Tại sao ? Vì đầu đà ấy chẳng thủ chẳng xả chẳng tu chẳng niệm chẳng tu chẳng hành phi pháp phi phi pháp.  Vì thế nên tôi nói là chơn đầu đà vậy.

Lại nầy Thiên Tử ! Tôi làm cho người ấy xuất gia như vậy thật hành như vậy rồi, tôi sẽ dạy họ rằng : Nay nếu ông có thể chẳng quán tứ thánh đế chẳng tu tứ niệm xứ chẳng tu tứ chánh cần tứ như ý túc ngũ căn ngũ lực thất giác phần bát chánh đạo nhẫn đến chẳng tu ba mươi pháp trợ Bồ đề phần, chớ chứng ba môn giải thoát.  Tại sao ? Vì thánh đế ấy nhập vào tướng vô sanh không thể nhớ biết chẳng thể tu chứng.  Vì thế nên tôi nói luận về niệm xứ là chẳng niệm chẳng tu tất cả pháp nên gọi là niệm xứ vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu Tỳ Kheo chẳng trụ Dục giới chẳng trụ Sắc giới chẳng trụ Vô sắc giới thì gọi là Tỳ kheo chẳng trụ tứ niệm xứ mà tư tu tứ niệm xứ.  Thế nào là tư tu ? Như trên kia nói chẳng tư chẳng tu thì gọi là tư tu.  Và theo thứ đệ như vậy nhẫn đến ba mươi bảy pháp Bồ đề phần nên biết như vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu thiền hành Tỳ Kheo ấy nơi tất cả pháp đều vô sở đắc nên chẳng tư niệm chẳng phân biệt chẳng tu chẳng chứng.  Tại sao ?Vì các pháp ấy chỉ có danh tự thôi.  Như ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề , nó dầu có danh tự mà bất khả đắc, chỉ do nhơn duyên phân biệt mà sanh, là nhứt tướng vô tướng.  Do danh tự như vậy nên nói như vậy, lời nói ấy cũng không.  Nên nó dầu do danh tự chứng biết mà trọn bất khả đắc.  Ðây gọi là như thiệt giác tri ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề.

- Bạch Ðại Sĩ ! Thế nào gọi là thiền hành Tỳ kheo?

- Nầy Thiên Tử ! Nếu Tỳ Kheo ấy ở nơi tất cả pháp chỉ lấy một hạnh rồi tùy thuận tột mức, nghĩa là vô sanh, đây gọi là thiền hành.  Lại không có một chút pháp để lấyđây gọi là thiền hành.  Chẳng lấy pháp gì ? Ðó là chẳng lấy đời nầy đời kia, chẳng lấy tam giới nhẫn đến chẳng lấy tất cả pháp, bình đẳng như vậy thì gọi là thiền hành

Nầy Thiên Tử ! Như thiền hành ấy, nhẫn đến không có một pháp tương ưng , không hiệp không tán, đây là thiền hành”.

Bây giờ trong pháp hội có đa số vô lượng trăm ngàn chúng sanh đều nghi ngờ rằng : nay Ngài văn Thù Sư Lợi nói như vậy làm sao tương ưng với lời của đức Phật đã dạy, như đức Thế Tôn nói: nếu người nhập được ba môn giải thoát thì gọi là Niết bàn.  Ðức thế Tôn lại nói : nếu ai hay tu tập ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề thì có thể chứng Niết bàn.  Nhưng nay Ngài Văn Thù Sư Lợi lại bảo, chẳng nên tu ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề , cũng chớ nhập ba môn giải thoát.  Có phải Ngài Văn Sư Lợi vọng thuyết ư ?

Biết quan niệm nghi ngờ của chư Tỳ kheo và đa số chúng hội, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát liền nói với Tôn giả Xá Lợi Phất rằng :” Nầy Tôn giả ! Nay Ngài rất nên chứng tín.  Ðức Phật nói Ngài trí huệ đệ nhứt.

Nầy Tôn giả ! Ở nơi đâu Ngài chứng được pháp ly dục ? Ðương lúc chứng ấy há lại chẳng thấy tứ thánh đế ư ? ».

Tôn giả Xá Lợi Phất nói :  « Chẳng có ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hỏi : « Há lại chẳng tu ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề ư ? ».

Tôn giả Xá Lợi Phất nói : « Chẳng có’’.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát lại hỏi : « Há lại chẳng nhập ba môn giải thoát ư ? ».

Tôn giả Xá Lợi Phật nói : « Chẳng có.  Nầy Ðại Sĩ ! Lúc ấy đối với tôi, nhẫn đến không có một pháp để thấy được trừ được tu được chứng được tuyển trạch được.  Tại sao ? Vì tất cả pháp vô vi vô sanh vô ngôn là không.  Nếu đã là không thì có gì để chứng được ».

Lúc nói pháp nầy, trong chúng có ba vạn Tỳ kheo nơi pháp được lậu tận ý giải tâm được giải thoát.

Thiện trụ Ý Thiên Tử khen Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Lành thay lành thay, thưa Ðại Sĩ ! Nay Ngài chơn thiệt thông biện lợi trí khéo nói không nhẫn thậm thâm như vậy ».

VănThù Sư Lợi Bồ Tát nói :  « Nầy Thiên Tử tôi chẳng phải thông biện lợi trí như vậy. Luận về lợi trí là của anh nhi phàm phu kia. Vì phàm phu mới gọi là lợi trí.  Những gì là lợi trí ? Ðó là địa ngục lợi trí , súc sanh lợi trí , ngạ quỉ lợi trí, nhẫn đến tam giới tất cả lợi trí.  Tương ưng thủ trước như vậy được gọi là lợi trí.  Tại sao ? Vì chẳng biết tiên tế của sanh tử phiền não do đây mà các phàm phu chấp trước lợi tham dục, chấp trước lợi sân khuể, chấp trước lợi ngu si  nhẫn đến thủ trước tương ưng với các kiến chấp danh sắc, nên gọi là lợi trí.  Chẳng phải nói chư Phật chư Thanh Văn Duyên Giác chư Bồ Tát đắc nhẫn mà có lợi trí như vậy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi : “ Bạch Ðại Sĩ ! Phải chăng nay Ngài muốn hiển bày trí ư ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Chẳng có”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi : “Ngài muốn tùy hành ư ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói  : “ Chẳng có ”.

Thiên Trụ Ý Thiên Tử hỏi : “Ngài muốn tùy văn cú ư ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Ðúng như vậy.  Nầy Thiên Tử ! Tôi do nơi tự cú”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi : “Bạch Ðại Sĩ ! Nay cớ chi mà Ngài nói như vậy ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Dầu chư Bồ Tát ở nơi một chữ một câu chưa bao giờ di động, nhưng đều như thiệt biết rõ các chỗ nghĩa môn xa gần sâu cạn của chữ của câu ấy.  Ðó là biết chỗ không chỗ vô tướng chỗ vô nguyện, biết chỗ viễn ly chỗ vô sở hữu chỗ vô sanh chỗ như như , mà ở trong ấy không có thọ không có tác không có giải không có tri.  Do đó mà được nói là “duy tự cú” vậy”.

Ðức Thế Tôn khen rằng : “Lành thay lành thay Văn Thù Sư Lợi, nay ông vì đã được đà la ni nên mới phân biệt nói được như vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Tôi thiệt chẳng được đà la ni ấy.  Tại sao ? Vì nếu có ai được đà la ni ấy thì gọi là phàm phu  ngu si mà chẳng phải chư Phật Thế Tôn và chư Bồ Tát được đà la ni.  Tại sao ? vì bạch Thế Tôn ! Các chúng sanh phàm phu ngu si ấy có thủ trước nên có được đà la ni.  Thủ trước những gì ? Ðó là họ thủ trước ngã mà được đà la ni, họ thủ trước nhơn chúng sanh thọ mạng sĩ phu mà được đà la ni, họ thủ trước đoạn diệt thường hằng mà được đà la ni, họ thủ trước tham sân si mà được đà la ni, họ thủ trước vô minh hữu ái mà được đà la ni, họ thủ trước thân kiến ngũ ấm mười hai nhập mười tám giới mà được đà la ni, họ thủ trước ức niệm phân biệt sáu mươi hai chấp kiến mà được đà la ni, nhẫn đến họ thủ trước các hành mà được đà la ni, vì lẽ nầy nên phàm phu được đà la ni.  Tại sao ? Vì nếu là pháp bị ngu si ấy thủ trước là sở đắc của phàm phu  mà chẳng phải chư Phật được  chẳng phải Thanh Văn được chẳng phải Bích Chi Phật được, chẳng phải Bồ Tát được, do nghĩa ấy nên chỉ có phàm phu kia được đà la ni.  Tại sao ? Vì phàm phu kia do vì ngu si mà nói có thủ đắc mà chẳng phải chư Phật chư Bồ Tát vậy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại bạch Văn Thù Sư Lợi : “Bạch Ðại Sĩ ! Nếu Ngài chẳng được đà la ni toan không sa vào địa vị ngoan độn kia ư !”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Ðúng vậy, Nầy Thiên Tử! Tôi chơn thiệt ngoan độn.  Tại sao ? Vì luận về ngoan độn là vô sở tri , chỗ sở hành của tôi chẳng thể biết được, vì thế nên tất cả chư Phật và chư Thanh Văn Ðuyên Giác Bồ Tát  đều sa vào ngoan độn mà chẳng phải phàm phu.  Tại sao ? Vì tất cả phàm phu ở tại trong số, các bực trí giả khác đều vào ngoan độn.  Như Tu Ðà Hoàn vì chướng ngại hành nên tâm tham dục hành còn sa vào trong số huống là các phàm phu  ngu si mà chẳng phải số vậy.  Vì thế nên, nầy Thiên Tử ! Tôi là ngoan độn tôi chẳng được đà la ni.  Tại sao ?Vì nhẫn đến một pháp , tôi vô sở đắc vậy ».

Lúc nói pháp nầy, trong đại chúng có năm trăm Tỳ kheo nghe pháp như vậy chẳng thể tín thọ sanh đại khủng bố khởi lòng phỉ báng bỏ đi , họ liền tự thấy thân mình đọa đại địa ngục.

Tôn giả Xá Lợi Phất nói với văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Ngài nên thôi chớ nói kinh điển thậm thâm như vậy.  Tại sao ?Vì trong hội nầy có năm trăm Tỳ kheo nghe pháp môn ấy chẳng thể tín thọ khởi lòng phỉ báng liền tự thấy thân mình ở đại địa ngục ’’.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói với Tôn giả Xá Lợi Phất : « Nay Tôn giả chẳng nên vọng sanh phân biệt.  Tại sao ? Vì nhẫn đến không có một pháp đọa địa ngục, vì tất cả các pháp vô sanh vậy.  Nay sao Tôn giả bỗng bảo tôi thôi chớ tuyên pháp môn ấy.  Nầy Tôn giả ! Nếu có thiện nam tử thiện nữ nhơn y chỉ ngã kiến y chỉ chúng sanh nhơn thọ mạng kiến dầu có trọn đời cúng dường tất cả bửu vật đồ dùng cho chư Phật và Tỳ Kheo Tăng mà chẳng được nghe pháp thậm thâm nầy thì trọn chẳng giải thoát mau chứng Niết bàn.  Nếu lại có người nghe tôi nói pháp thậm thâm không vô tướng vô nguyện vô tác tịch tĩnh vô sanh vô diệt vô ngã nhơn chúng sanh thọ mạng vô thường khổ vô ngã, họ nghe rồi không tín thọ phỉ báng mà đọa địa ngục, nhưng nầy Tôn giả, vì họ được nghe pháp thậm thâm nên dầu đọa địa ngục sau khi ra khỏi địa ngục mau được Niết bàn”.

Ðức Phật khen rằng :” Lành thay lành thay, đúng như lời của Văn Thù Sư Lợi.  Nếu ai được nghe kinh điển thậm thâm nầy thì đồng như được gặp Phật xuât thế.  Tại sao ? Vì người muốn chứng Tu Ðà Hoàn quả cần phải do kinh nầy, người muốn chứng Tư Ðà

Hàm A Na Hàm và A La Hán đều phải nghe kinh nầy.  Tại sao ? Vì chẳng chấp ngã mới chứng được pháp.  Vì lúc chứng pháp không có sở kiến không có sở đắc vậy”.

Ðức Thế Tôn bảo Tôn giả Xá Lợi Phất : “Ông nên biết năm trăm Tỳ kheo ấy dầu đọa địa ngục sau nầy ra khỏi địa ngục họ mau chứng Niết bàn, chẳng phải kẻ phàm phu  ngu si kia chìm nơi kiến chấp sa vào lòng nghi  cúng dường Như Lai mà được giải thoát.

Nầy Xá Lợi Phất ! Chư tỳ kheo ấy còn nhơn nghe pháp thậm thâm nầy ngày sau sẽ được giải thoát mau chứng Niết bàn, chẳng phải người khác mau được giải thoát.  Tại sao ? Vì chẳng được nghe pháp thậm thâm nầy vậy.

Nầy Xá Lợi Phất ! Nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn được nghe pháp môn thậm thâm nầy một lần qua tai, dầu họ chẳng tin thọ bị đọa địa ngục nhưng sẽ mau được giải thoát.  Còn kẻ chấp kiến bị đọa địa ngục thì chưa giải thoát được”.

PHẨM PHÁ PHÀM PHU TƯỚNG THỨ TÁM

Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại bạch Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : “Bạch Ðại Sĩ ! Nay Ngài có hứa cho tôi tu phạm hạnh chăng ?”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Phải , nầy Thiên Tử ! Nếu nay Ngài có thể chẳng nghĩ tác cầu chẳng suy tiến xu thì tôi sẽ hứa cho Ngài tu phạm hạnh.

Bạch Ðại Sĩ ! Ngài nói như vậy là có nghĩa gì ?

Nầy Thiên Tử ! Nếu có vi tác có thể gọi phạm hạnh, nếu không vi tác thì có gì gọi là phạm hạnh.  Lại nếu có thấy được có thể gọi là phạm hạnh, nếu không thấy được thì có gì gọi là phạm hạnh.

- Bạch Ðại Sĩ ! Nay lẽ nào Ngài không phạm hạnh ư !

-  Này Thiên Tử ! Ðúng như vậy, tôi không phạm hạnh.  Tại sao ? Vì xét về phạm hạnh thì chẳng phải phạm hạnh , vì chẳng phải phạm hạnh nên tôi gọi phạm hạnh ”.

-Thiện Trụ Ý Thiên Tử khen rằng : “ Lành thay, lành thay, bạch Ðại Sĩ ! Ngài có đầy đủ lạc thuyết biện tài hay tuyên thuyết vô ngại như vậy.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói  : “ Nầy Thiên Tử ! Nếu tôi có đủ vô ngại biện thì thành chướng ngại.  Tại sao  ? Vì phàm thủ trước ngã và ngã sở đều do phân biệt, vì tất phân biệt không gì chẳng phải là chưóng ngại vậy.  Nầy Thiên Tử ! Nay nếu Ngài có thể giết chết tất cả  chúng sanh mà chẳng cầm dao chẳng cầm gậy chẳng nấm tảng chẳng nấm khối để hành sự thì tôi sẽ đồng cùng với Ngài tu phạm hạnh.

-Bạch Ðại Sĩ ! Lại do nghĩa gì mà Ngài nói như vậy ?

-Nầy Thiên Tử ! Nói là chúng sanh ấy, nơi ý Ngài thế nào  ?

-Bạch Ðại Sĩ !  Theo tôi thì chúng sanh ấy và nhẫn đến tất cả chỉ có danh tự vì đều là tưởng chấp thôi.

-Nầy Thiên Tử ! Vì thế nên tôi nói nay Ngài phải cần giết hại ngã tưởng, giết hại nhân tưởng, giết chúng sanh tưởng, giết thọ mạng tưởng, nhẫn đến diệt trừ tưởng danh tự v. v. . .  phải giết hại như vậy.

- Bạch Ðại Sĩ ! nơi dùng sát cụ gì để giết hại ?

- Nầy Thiên Tử ! Tôi thường dùng dao bèn trí huệ ấy để hành sát.  Lúc hành sát nên cầm dao trí huệ như vậy, nên giết như vậy, nhưng cũng không có ý tưởng cầm nắm và giết nại.  Do nghĩa nầy nên Ngài phải khéo biết giết hại ngã tưởng và chúng sanh tưởng, đây gọi là chơn thiệt sát hại tất cả chúng sanh.  Ðược như vậytôi sẽ hứa cho Ngài phạm hạnh

- Nầy Thiên Tử ! Nay tôi lại bảo Ngài rằng : Nếu Ngài tu hành mười ác nghiệp đạo, Ngài lại hay thành tựu pháp đen trược cấu uế, bỏ mười thiện nghiệp đạo phá hoại ly tán pháp trong trắng thanh bạch thì tôi sẽ cùng Ngài tu phạm hạnh.

Bạch Ðại Sĩ ! Do nghĩa gì mà Ngài nói như vậy ?

Nầy Thiên Tử ! Tất cả những nhiễm trược thanh bạch đều bình đẳng.  Với bình đẳng ấy tôi được đồng với phạm hạnh của Ngài.

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào ? Ngài lấy pháp gì làm nhiễm trược bình đẳng ?

Bạch Ðại Sĩ ! Do chẳng tham chẳng làm chẳng thối chẳng đọa, đây gọi là nhiễm trược bình đẳng.

Nầy Thiên Tử ! Lại do pháp gì làm thanh bạch bình đẳng ?

Bạch Ðại Sĩ ! Do như pháp tánh và cùng thiệt tế ba môn giải thoát, đây là thanh bạch bình đẳng.

Nầy Thiên Tử ! Như tôi khiến Ngài ở trong cơn pháp giới đầy đủ tu hành xoay vòng qua lại, sự ấy có được chăng ?

Bạch Ðại Sĩ ! Chẳng được.

Vì lẽ ấy nên, nầy Thiên Tử, tôi nói nhiễm trược thanh bạch tất cả bình đẳng rồi sau mới có thể cùng tu phạm hạnh.

Nầy Thiên Tử ! Nay nếu Ngài có thể tay nắm người đáng chết rồi Ngài cầm dao bén

chém đầu người ấy, tôi sẽ hứa cho Ngài phạm hạnh như vậy.

Bạch Ðại Sĩ ! Do nghĩa gì mà Ngài lại nói như vậy ?

Nầy Thiên Tử ! Kẻ đáng chết là ai ? Cái gì là đầu ? Ai hay hành sát ?

Nầy Thiên Tử cần phải giết tham dục sân khuể ngu si, nhẫn đến cần phải giết những ngã mạn tật đố khi đối siểm khúc chấp trước thủ tướng và thọ tưởng  v. v. . .  đâylà những kẻ đáng giết.

Nầy Thiên Tử ! Nếu người nhứt tâm chuyên tinh tự thủ, lúc tâm tham dục phát khởi liền phải hay biết phương tiện trừ tan nó khiến trở ngại tịch tĩnh.

Trừ tan nó thế nào ?

Nên suy nghĩ như vầy : đây là không là bất tịnh, tìm tâm dục ấy chỗ sanh chỗ diệt, từ đâu đến, đi đến đâu, trong đây ai nhiễm, ai thọ nhiễm, gì là pháp nhiễm.

Quan sát như vậy chẳng thấy năng nhiễm chẳng thấy sở nhiễm chẳng thấy sự nhiễm.  Vì chẳng thấy nên không có thủ.  Vì không có thủ nên không có xả.  Vì không có xả nên không có thọ. Chẳng xả chẳng thọ thì gọi là ly dục tịch diệt Niết bàn.

Nhẫn đến tất cả tâm cũng đều quan sát như vậy.

Nầy Thiên Tử ! Phải biết pháp giết hại như vậy liền giết liền sanh , nên được gọi là lúc hành sát ấy trước hết chặt đầu nó.  Ðây là chơn thiệt sát vậy.

Lại nầy Thiên Tử ! Nay nếu Ngài có thể chống trái chư Phật hủy báng Pháp và Tăng tôi sẽ đồng phạm hạnh với Ngài.

Bạch Ðại Sĩ ! Nay sao Ngài lại nói như vậy ?

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, lấy gì làm Phật ?

Bạch Ðại Sĩ ! Như như pháp  giới, tôi nói là Phật vậy.

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, như như pháp giới có thể nhiễm trước chăng ?

Bạch Ðại Sĩ ! không được.

Nầy Thiên Tử ! Vì nghĩa ấy mà tôi nói nếu Ngài có thể chống trái chư Phật thì tôi sẽ đồng phạm hạnh với Ngài.

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, lấy gì lám pháp?

Bạch Ðại Sĩ ! Ly dục tịch tĩnh tôi gọi là pháp.

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào , pháp tịch tĩnh ấy có thể nhiễm trước được chăng ?

Bạch Ðại Sĩ ! không được.

Nầy Thiên Tử ! Vì nghĩa ấy mà tôi nói nếu nay Ngài có thể hủy báng chánh pháp thì tôi sẽ đồng phạm hạnh như vậy.

Nầy Thiên Tử ! Ý Ngài thế nào, lấy gì làm Tăng ?

Bạch Ðại Sĩ ! Pháp vô vi ấy gọi là Thánh Tăng, như đức Thế Tôn dạy rằng tất cả thánh nhơn do vô vi mà được tên, nên pháp vô vi gọi là Thanh Văn Tăng.

Nầy Thiên Tử ! Pháp vô vi ấy có thể chấp trước được chăng?

Bạch Ðại Sĩ ! không được.

Nầy Thiên Tử !Vì nghĩa ấy nên tôi nói nếu nay Ngài có thể phá hoại Thánh Tăng thì tôi sẽ đồng phạm hạnh với Ngài như vậy.

Nầy Thiên Tử  ! Nếu người thấy Phật là họ trước Phật, thấy Pháp là trước Pháp, thấy Tăng là trước Tăng.  Tại sao ? Vì Phật Pháp Tăng chẳng phải có thể được.  Nếu người chẳng thấy Phật chẳng nghe Pháp chẳng biết Tăng, người ấy là chẳng trái Phật cẳng báng Pháp chẳng phá Tăng vậy.  Tại sao ? Vì người ấy chẳng có được Phật Pháp Tăng vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu người ái Phật ái Pháp ái Tăng, người ấy có nhiễm trước Phật Pháp Tăng.  Phải biết nếu người chẳng nhiễm trước Phật, Pháp, Tăng, thì gọi là ly dục tịch diệt.  Do nghĩa nầy mà tôi nói nếu Ngài chẳng nhiễm trước Phật Pháp Tăng thì tôi sẽ đồng phạm hạnh cùng Ngài”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử nói với Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát :  “ Hy hữu, hy hữu, Ðại Sĩ hay tuyên nói nghĩa xứ thậm thâm như vậy.  Ðối với Ðại Sĩ tôi lấy gì để báo ơn”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói :

- Nầy thiên Tử ! Ngài chớ báo ơn.  Tại sao ? Vì Ngài có thể chẳng báo ơn như vậy tức là chơn báo ơn.

- Bạch Ðại Sĩ ! Nay Ngài chừng có thể không báo ơn chăng ?

- Ðúng như vậy , nầy Thiên Tử, tôi chẳng báo ơn cũng chẳng phải là chẳng báo ơn.

- Bạch Ðại Sĩ ! Do nghĩa gì mà Ngài nói như vậy ?

-  Nầy Thiên Tử ! Kẻ phàm phu tạo nhiều sự khởi nhiều kiến chấp làm nhiều hạnh.  Bởi họ làm những kiến những hạnh như vậy nên họ nghĩ rằng tôi sẽ báo ơn.  Ðây chẳng phải là những chánh hạnh.  Người có chánh hạnh thì chẳng có chút gì để làm hoặc làm hay chẳng làm, người nầy trọn chẳng hề nói tôi nhớ báo ơn.

Lại nầy Thiên Tử ! Người chẳng báo ơn như đức Phật Thế Tôn tuyên nói bình đẳng.  Nghĩa là tất cả pháp không có sở tác không có chỗ làm đều nhập vào bình đẳng không có thối chuyển cũng không siêu việt chẳng phải tự chẳng phải tha không có tác bất tác.  Vì thế nên tôi không báo ơn vậy.

-  Bạch Ðại Sĩ ! Ngài trụ chỗ nào mà nói như vậy ? Ngài trụ nhẫn mà nói hay trụ pháp mà nói ?

-  Nầy Thiên Tử ! Chỗ tôi trụ chẳng phải nhẫn chẳng phải pháp.

-  Bạch Ðại Sĩ ! Ngài thiệt trụ chỗ nào mà nói như vậy ?

-  Nầy Thiên Tử ! Tôi không chỗ trụ, như thân hóa nhơn tôi trụ như vậy.

-  Bạch Ðại Sĩ ! Hóa nhơn ấy lại y cứ nơi đâu để trụ ?

-  Nầy Thiên Tử ! Như như như trụ, hóa nhơn trụ nhưvậy.  Nầy Thiên Tử !

Nếu là như vậy sao Ngài lại hỏi an trụ tại chỗ nào, là tại nhẫn hay tại pháp.  Nầy Thiên Tử ! Vì thế nên tôi nói nhẫn  chỉ có danh tự.  Danh tự không có chỗ trụ.  Pháp cũng như vậy, không có chỗ trụ không có động chuyển cũng không có phân biệt.  Thiên Tử nên biết tất cả các pháp đều không có chỗ trụ, mà nói chỗ trụ ấy là đức Phật vì các chúng sanh mà nói.  Như đức Phật nói.  Như Lai trụ trong pháp như như ấy tất cả chúng sanh cũng như vậytrụ trong như như chẳng hề di động.  Như chúng sanh  như là Như Lai như, Như Lai như là chúng sanh n, chúng sanh và Như Lai không hai không khác.

-  Bạch Ðại Sĩ ! Nói rằng “Sa Môn na ».  Sa Môn na ấy có nghĩa gì ?

-  Nầy Thiên Tử ! Nếu chẳng phải Sa Môn chẳng phải Bà La Môn thì gọi là chơn Sa Môn vậy.  Tại sao ? Vì họ chẳng trước Dục giới Sắc giới Vô sắc giới nên gọi chơn Sa môn.

Lại nầy Thiên Tử ! Nếu nhãn chẳng lộ nhĩ tỉ thiệt thân và ý chẳng lậu, tôi gọi là chơn Sa Môn.

Nầy Thiên Tử ! Nếu chẳng y chỉ thuyết chẳng y chỉ chúng chẳng y chỉ xứ, tôi lại gọi là chơn Sa Môn vậy.

Nầy Thiên Tử ! Nếu không chỗ đi không chỗ đến không tổn không hại không tổn không hại, tôi lại nói là chơn Sa Môn vậy.

Nầy Thiên Tử ! Vì thế nên câu nói trên kia : chẳng pha”i Sa Môn chẳng phải Bà La Môn tôi mới nói là chơn Sa Môn vậy”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử khen Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát “Lành thay, lành thay, thiệt chưa từng có, chí Ngài dường kim cương, lời Ngài tuyên nói không có chương cú cũng không có xứ sở, tâm đều liễu đạt không có sót thừa”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Tâm tôi chẳng cương , tại sao, vì tôi tự phóng ý lòng an nhu nhẫn nên chẳng cương vậy.

- Bạch Ðại Sĩ ! Nghĩa ấy thế nào ?

- Nầy Thiên Tử ! Tôi thả lỏng tâm nhập Thanh Văn địa ở duyên giác cảnh nên gọi là phóng ý.  Tôi lại thả lỏng tâm vào trong các trần lao sanh tử mà cũng chẳng chán ghét họa hại phiền não tham sân si nên gọi là phóng ý”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại khen Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát: “ Lành thay, lành thay, hi hữu Ðại Sĩ ! Do Ngài từ quá khứ đã lâu cúng dường chư Phật trồng các cội đức lành nên Ngài hay tuyên nói vi diệu dường ấy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “Nầy Thiên Tử ! Tôi không cúng Phật, không trồng cội lành.  Tại sao ? Vì tôi không hề thấy thuở xưa đã qua, cũng chẳng biết đương lai sẽ làm.  Dầu có làm cũng không có làm.  Nơi cácPhật pháp tôi chưa hề kiến lập thì sao lại hay trồng các cội đức lành!”

PHẨM THẦN THÔNG CHỨNG THUYẾT THƯ CHÍN

Bấy giờ Thiện Trụ Ý Thiên Tử lại bạch Văn Thù sư lợi Bồ Tát : “ Bạch Ðại Sĩ ! Trước kia tôi có nói như huyễn tam muội, xin Ngài thương hiển bày  chánh thọ ấy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Nầy Thiên Tử ! Ngài muốn thấy nghe cảnh giới thậm thâm của như huyễn tam muội ư !

- Bạch Ðại Sĩ ! Tôi thành tâm muốn thấy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát theo lời thỉnh cầu mà nhập như huyễn tam muội.

Liền đó mười phương hằng sa Phật độ tất cả cảnh giới tự nhiên hiện ra.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử thấy phương Ðông hằng sa Phật độ, trong ấy có nhiều sự việc : hoặc thấy chúng Tỳ Kheo xưng dương tuyên nói kinh điển như vậy, hoặc thấy cảnh tượng chúng Tỳ kheo Ni, cảnh tượng Ưư Bà Tắc, Ưu Bà Di, hoặc thấy Ðại Phạm Thiên Vương Thiên Ðế Thích Tứ Thiên Ðại Vương, hoặc thấy nhơn gian Chuyển Luân Thánh Vương, hoặc thấy chư Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, khẩn Na La, Ma Hầu La Già, hoặc thấy tất cả điểu thú hình mạo đẹp xấu đều được thuyết pháp.  Như phương Ðông, tất cả mười phương hằng sa Phật độ tất cả sự nghiệp cũng đồng hiển hiện, đều là sức oai thần của Văn Thù Sư lợi Bồ Tát.

Ðược thấy cảnh giới mười phương Phật độ như vậy, Thiện Trụ Ý Thiên Tử vui mừng hớn hở chẳng tự kềm giữ được.  Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát từ tam muội dậy.  Thiện Trụ ý Thiên Tử nhứt tâm kính ngưỡng bạch Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát rằng ; “ Bạch đại Sĩ ! Vừa rồi thấy cảnh giới của vô lượng Phật độ mười phương, Phật sự sai khác mà đều diễn nói kinh điển thậm thâm như vậy cả”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát hỏi : “ Nầy Thiên Tử ! Vừa rồi Ngài thấy tất cả cảnh giới mười phương Phật độ có thể gọi là thiệt chăng ?”.

Thiện Trụ Ý Thiên Tử nói : “ Bạch Ðại Sĩ ! Chẳng thiệt, tất cả đều hư giả.  Tại sao ? Vì tất cả các pháp vốn không có sanh dường như huyễn hóa khi dối thế gian.  Tất cả các pháp diễn biến đổi dời không thường còn, đều là hư vọng hiện lên, gạn cùng thiệt thể của nó thì trọn chẳng có được, nó vốn là chẳng tác chẳng sanh chẳng khởi chẳng diệt”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát khen Thiện Trụ Ý Thiên Tử: “Lành thay, lành thay, nầy Thiên Tử ! đúng như lời Ngài nói”.

Lúc ấy trong đại hội có năm trăm bồ Tát đã được tứ thiền thành tựu ngũ thần thông, chư Bồ Tát nầy y nơi thiền nhập xuất dầu chưa được pháp nhẫn nhưng không phỉ báng.  Do túc mạng thông, chư Bồ Tát nầy tự thấy đời trước mình tạo nghiệp ác : hoặc giết cha giết mẹ A La Hán, hoặc hủy phá Phật tự phá Phật tháp phá Tăng.  Các Ngài thấy rõ ác nghiệp trước của mình như vậy rất lo lắng ăn năn, nơi pháp thậm thâm chẳng chứng nhập được.  Vì nặng lòng phân biệt chẳng quên tội ác trước nên chẳng thể được thâm pháp nhẫn.

Vì muốn diệt trừ tâm phân biệt của năm trăm Bồ Tát ấy, đức Thế Tôn dùng oai thần cảnh giác Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát.  Thừa oai thần của Phật, Văn Thù Sư Lợi Bồ tát đứng dậy trịch y vai hữu tay cầm gươm bén tiến đến trước Phật muốn làm sự nghịch hại.  Ðức Thế Tôn vội bảo Văn Thù sư Lợi Bồ Tát : “Ông đứng lại đứng lại chẳng nên tạo nghiệp chớ được hại Phật. Ta chắc bị hại là bị hại lành.  Tại sao ? Vì Văn Thù Sư Lợi từ nào tới giờ không ngã không nhơn không trượng phu, chỉ là nội tâm thấy có ngã nhơn, lúc nội tâm khởi lên thì ông ấy đã là hại ta rồi, liền gọi đó là hại vậy”.

Nghe đức Phật nói xong, năm trăm Bồ Tát đều suy nghĩ rằng: tất cả các pháp đều như huyễn hóa, trong ấy không có ngã nhơn chúng sanh thọ mạng không có trượng phu, không ma nô xà không ma na bà, không cha mẹ A La Hán.  Không Phật Pháp Tăng, không có nghịch không người tạo nghịch, há lại có đọa nghịch.  Tại sao ? Vì nay đây Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thông minh thành đạt trí huệ siêu luân?.  Chư Phật khen ngợi Ngài đã được pháp nhẫn vô ngại thậm thâm, Ngài đã từng cúng dường vô lượng trăm ngàn ức na do tha chư Phật Thế Tôn, nơi Phật pháp Ngài khéo biết rành rẽ, Ngài hay nói pháp chơn thiệt như vậy, đối với chư Phật Như Lai Ngài hết lòng cung kính mà nay Ngài bỗng cầm gươm muốn bức hại đức Như Lai.  Ðức Phật vội bảo : đứng lại đứng lại, Văn Thù Sư Lợi ông chớ hại ta, nếu quyết hại đó thì phải hại lành.  Tại sao ?  Vì trong ấy nếu có một pháp hòa hiệp tập tụ quyết định thành tựu được gọi là Phật là Pháp là Tăng là cha là mẹ là A La Hán chắc chắn có thể nắm lấy được thì chẳng nên diệt tận, nhưng nay đây tất cả các pháp không thể tánh không chơn thiệt hư vọng điên đảo chẳng phải có; là không như huyễn hóa, vì thế nên trong ấy không người mắc tội, không tội bị mắc, ai là người giết mà lại thọ tội khổ.  quan sát biết rõ như vậy rồi, năm trăm Bồ Tát liền được vô sanh pháp nhẫn, tất cả dều vui mừng hớn hở thăng lên hư khôngcao bằng bảy cây đa la nói kệ tán thán :

“Các pháp như huyễn hóa

Ðều do phân biệt khởi

Trong ấy có sở hữu

Tất cả pháp đều không

Ðiên đảo hư vọng tưởng

Ngu si lòng chấp ngã

Nhớ tội xưa của tôi

Quá ác trong ác nghiệp

Quá khứ tạo đại nghịch

Giết cha mẹ thánh nhơn

Phá tháp chùa phá Tăng

Ðó là cực ác nghịch

Do ác nghiệp trước ấy

Tôi sẽ thọ khổ lớn

Chúng tôi ngập lưới nghi

Nghe pháp trừ nghi hối

Thế Tôn nhổ tên độc

Phá tan lòng tôi nghi

Tôi giác ngộ pháp giới

Tội ác vô sở hữu

Chư Phật phương tiện khéo

Giỏi biết ý chúng tôi

Phương tiện độ chúng sanh

Giải trừ lưới nghi họ

Chỗ nào có chư Phật

Pháp Tăng cũng đều không

Cha mẹ vốn tự không

A La Hán không tịch

Chỗ ấy không có giết

Sao lại có nghiệp quả

Như huyễn không có sanh

Các pháp tánh như vậy

Người Ðại Trí Văn Thù

Sâu đạt pháp nguyên để

Tự tay cầm gươm bén

Ðến bức hại thân Phật

Như gươm Phật cũng vậy

Nhứt tướng không có hai

Vô tướng cũng vô sanh

Trong ấy sao lại giết

Lúc nói pháp môn vi diệu cầm kiếm ấy, mười phương hằng sa Phật chấn động sáu cách, chư Phật mười phương lúc ấy hiện tiền thuyết pháp, thị giả của chư Phật tác lễ bạch Phật mình rằng : “ Bạch đức Thế Tôn ! Nay do thần thông oai đức của ai mà cả đại địa chấn động sáu cách ?”.

Chư Phật mười phương đều nói với thị giả mình rằng : “Nầy thiện nam tử ! Nay có thế giới tên Ta bà, nơi ấy có Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác hiện tại thuyết pháp có một thượng thủ Bồ Tát Ma Ha Tát tên Văn Thù Sư Lợi  đã lâu chẳng thối chuyển Vô thượng Bồ đề, vì muốn phá hoại tâm chấp trước của hàng tân học Bồ Tát nên Ngài cầm gươm bén chạy đến trước Phật Thích Ca Mâu Ni hiển phát pháp môn thậm thâm, do đó mà đại địa mười phương đều chấn động như vậy.  Chư Phật mười phương nhơn gươm trí huệ ấy mà nói pháp thậm thâm khiến vô lượng vô biên a tăng kỳ chúng sanh được pháp nhãn thanh tịnh, tâm được giải thoát, chứng thâm pháp nhẫn an trụ Bồ đề ».

Lúc đức Thế Tôn kiến lập đại thần biến ấy, Phật dùng sức phương tiện khiến hàng tân học thiện căn kém ít, chưa rời phân biệt còn thủ tướng đều chẳng thấy sự việc cầm gươm bén cũng chẳng nghe lời thuyết pháp ấy.

Tôn giả Xá Lợi Phất bạch Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát : « Bach Ðại Sĩ ! Nay Ngài tạo ác nghiệp cực trọng muốn hại đấng Thiên Nhơn Ðại Sư, nghiệp ấy nếu thực Ngài sẽ thọ tội nơi nào ? ».

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : « Nầy Tôn giả ! Như lời Ngài nói, nay tôi chỉ có thể tạo ác

nghiệp cực trọng như vậy, mà thiệt tôi chẳng biết ở chỗ nào thọ tội.  Nhưng, nầy Tôn giả, như chỗ tôi thấy thì sẽ như hóa nhơn, lúc huyễn nghiệp thực tôi thọ tội như vậy.  Tại sao ? Vì hóa nhơn ấy không có tâm phân biệt, không có niệm tưởng, vì tất cả pháp đều là huyễn hóa vậy.

Lại nầy Tôn giả Xá Lợi Phất ! Nay tôi hỏi Ngài, tùy ý Ngài đáp :

-  Nầy Tôn giả, thiệt thấy gươm bén chăng ?

-  Bạch Ðại Sĩ ! không.

-  Nầy Tôn giả ! Lại quyết định thấy ác nghiệp ấy có thể được chăng ?

-  Bạch Ðại Sĩ ! Không.

-  Nầy Tôn giả, lại quyết định thấy kia thọ quả báo chăng ?

-  Bạch Ðại Sĩ ! Không.

-  Ðúng vậy.  Nầy Tôn giả ! Gươm ấy đã không có, lại không có nghiệp báo, ai tạo nghiệp ấy, ai là kẻ thọ báo, mà Tôn giả lại hỏi tôi chỗ thọ báo.

-  Bạch Ðại Sĩ ! Do nghĩa gì mà Ngài lại nói lời ấy ?

Nầy Tôn giả ! Theo như chỗ thấy của tôi thì thiệt không có pháp là nghiệp báo thục.  Tại sao ? Vì tất cả pháp không nghiệp không báo không có nghiệp báo thục vậy”.

Bấy giờ chư đại bồ Tát từ mười phương thế giới đến dự hội đồng cầu thỉnh đức Phật rằng : “ Ngưỡng mong đức Thế Tôn dùng sức oai đức khiến Văn Thù Sư Lợi đến mười phương Phật độ diễn nói pháp thậm thâm ấy làm cho các chúng sanh kia đều được thấy nghe như chúng tôi đã được thấy được nghe”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói với chư Bồ Tát rắng : “ Nay các Ngài nên nhứt tâm quan sát thế giới của mình”.

Chư đại bồ Tát nghe lời Văn Thù Sư Lợi Bồ tát đều quan sát thế giới của mình, đều thấy Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát đang ở trước Phật mình vì đại chúng mà diễn nói pháp thậm thâm ấy, cũng đều thấy có Thiện Trụ Ý Thiên Tử hỏi về pháp môn ấy, cũng thấy mười phương chư đại Bồ Tát đồng vân tập cùng với số đông chư Thiên Tử và cũng đều thấy Phật độ mình thanh tịnh trang nghiêm vi diệu như đây không khác.

Quan sát thấy như vậy, chư đại Bồ Tát sanh lòng thù đặc chưa từng có đồng thanh khen rằng : “Rất lạ rất lạ, nay Ngài Văn Thù Sư Lợi đạo đức nguy nguy, ở an bất động tại thế giới Ta bà nầy mà có thể hiện thân khắp tại trước chư Phật mười phương”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói với chư Bồ Tát : “Nay các Ngài nên lắng nghe đây, như nhà ảo thuật đã học tập giỏi rồi chẳng rời chỗ mình ngồi mà hay ảo thuật ra các thứ hình sắc.  Cũng vậy, đại Bồ Tát đã hay học giỏi pháp như huyễn Bát Nhã Ba la mật rồi liền ở trong các pháp như huyễn, nơi những Phật độ mười phương tùy ý hiện các hình tượng để làm Phật sự.  Tại sao ? Vì tất cả các pháp đều như huyễn hóa, do đó mà chỗ làm đều theo như ý muốn.  Như vầng nhựt nguyệt kia ở hư không chẳng hề xuống vào trong các đồ vật mà ánh sáng của nó chiếu khắp mọi nơi. Cũng vậy, Bồ Tát, an trụ bất động mà tùy tâm hiện thân khắp trước chư Phật mười phương hoặc hiện các thân Thanh Văn, Duyên Giác, hoặc hiện các tượng Phạm Vương, Ðế Thích, hoặc hiện các sự Tứ Thiên Ðại Vương, Chuyển Luân Thánh Vương, hoặc hiện Quốc chủ Ðại thần chánh hóa, nhẫn đến hoặc hiện tất cả

ác đạo chúng sanh các hình các loại đều tùy ý, nhưng cũng không hề có ý tưởng hưng tác”.

PHẨM XƯNG TÁN PHÓ PHÁP THỨ MƯỜI

Ðức Phật phán dạy : “ Nầy Văn thù Sư Lợi  ! Nếu được nghe pháp môn Tu đa la thậm thâm nầy thì đồng với gặp Phật xuất thế.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nếu được nghe kinh nầy thì đồng với chứng Tu Ðà Hoàn, đồng với chứng Tư Ðà Hàm, đồng với chứng A Na Hàm, đồng với chứng A La Hán.  Tại sao ?Vì như như ấy không khác vậy.

Lại nầy Văn Thù sư Lợi ! Nếu được nghe kinh nầy sanh lòng tin hiểu thì đồng với bực hậu thân Bồ Tát ngồi đạo tràng dưới cội Bồ đề quyết định thành Vô thương Chánh Giác.  Tại sao ? Vì pháp môn nầy là yếu đạo của Tam thế chư Phật vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói ; “Ðúng như vậy, bạch đức Thế Tôn ! Như lời Phật dạy, như không chẳng khác, như vô tướng chẳng khác, như vô nguyện chẳng khác, như như như chẳng khác, như pháp giới chẳng khác, như thiệt tế chẳng khác, như bình đẳng chẳng khác, như ly dục chẳng khác.  Duy nguyện Ðức Như Lai hộ trì pháp môn như vậy, ở thời kỳ mạt thế năm trăm năm sau sẽ khiến kinh nầy lưu hành khắp Diêm Phù Ðề cho các chúng sanh đều được nghe đều được biết”.

Lúc Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát thỉnh Phật như vậy, khắp Ðại Thiên Thế giới tất cả âm nhạc không đánh tự kêu, tất cả cây cối tự nhiên sum suê, tất cả thứ hoa đều đua nở, cả Ðại Thiên thế giới chấn động sáu cách phóng quang minh chiếu khắp mọi nơi hơn ánh sáng nhựt nguyệt.  Trăm ngàn vạn ức chư Thiên hớn hở vui mừng được chưa từng có, ở trên hư không mưa thiên hương thiên hoa các thứ hoa các thứ vòng hoa, hương bột hương thoa mùi thơm ngào ngạt khắp mười phương, trổi âm nhạc trời hòa nhã dịu dàng tất cả chư Thiên ấy đều vòng tay chắp tay ca ngợi rằng : “Hi hữu hi hữu pháp môn kỳ đặc, nay đây Ðại Sĩ Văn Thù Sư Lợi thuyết pháp chúng tôi được nghe, chúng tôi làm phước hội, từ lúc sơ sanh đến nay tái ngộ chuyển đại pháp luân tại Diêm Phù Ðề, các chúng sanh có đủ thiện căn mới được nghe pháp môn thâm diệu nầy.  Nếu các chúng sanh rồi tin thọ phụng hành thì nên biết là đã từng cúng dường tất cả chư Phật, cũng là đã được pháp nhẫn thậm thâm.  Nếu có chúng sanh nghe kinh điển nầy mà chẳng kinh sợ chẳng thối thất, thâm tâm ưa thích thì nên biết người nầy chẳng phải chẳng phải từ căn lành nhị thừa mà đến vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát bạch Phật : “Bạch đức Thế Tôn ! Nay thoại ứng kỳ lạ nầy phải chăng là pháp môn nầy sẽ khắp lưu hành ở Diêm Phù Ðề trong đời vị lai mà còn mãi chẳng diệt mất ư !”.

Ðức Phật nói : “Ðúng như vậy, vừa rồi hiện thoại ứng là chỉ để vì kinh nầy lưu hành khắp Diêm Phù Ðề còn mãi chẳng mất vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ ;Tát nói : “Bạch đức Thế Tôn! Ngưỡng mong đức Phật lại lập lời thánh thiệt cho kinh nầy lưu hành hưng thạnh chẳng diệt mất tại thế gian’’.

Ðức Phật dạy : “Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nếu ba môn giải thoát có thể chứng Niết bàn là lời thành thiệt thì đời mạt thế năm trăm năm sau kinh pháp nầy lưu hành tại Diêm Phù Ðề  hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Nầy Văn Thù Sư Lợi ! Nếu khổ Vô thường, nếu không vô ngã là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau kinh pháp nầy lưu truyền rộng khắp Diêm Phù Ðề hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy”.

Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát nói : “ Bạch đức Thế Tôn ! Như lời Phật dạy không có ngã nhơn chúng sanh thọ mạng trượng phu, không có ma nô xà ma na bà không có phiền não không có thanh tịnh là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau kinh pháp nầy hoằng truyền khắp Diêm Phù Ðề hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Bạch đức Thế Tôn !Như lời Phật dạy không có sanh tử không có Niết bàn, không có tham dục sân khuể  ngu si,  không có danh sắc, không có nhơn quả, không có hữu không có tri, không có thân  không có thân chứng, không có tâm không có tâm quả, không có niệm không có niệm xứ, không có phát không có phát xứ, không có sắc, thọ, tưởng, hành, thức, không có nhãn nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý, không có sắc, thanh, hương, vị, xúc, pháp, không có Dục giới, Sắc giới, Vô sắc giới, không đoạn không thường, các pháp được nói như vậy là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau kinh pháp nầy hoằng truyền khắpDiêm Phù Ðề hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Như lời Phật dạy không có Tu Ðà Hoàn không có quả Tu Ðà Hoàn, không có Tư Ðà Hàm, không có quả Tư Ðà Hàm, không có A Na Hàm không có quả A Na Hàm, không có A La Hán không có các pháp A La Hán, không có Bích Chi Phật không có các pháp Bích Chi Phật, không có Như Lai không có các pháp Như Lai, không có chứng quả v. v…không lực không úy không trí quả không thánh chúng, không có không vô tướng vô nguyện, không có ly dục xứ, không có được bổn tánh, không có bình đằng, không có chứng xứ, không có ám minh, không có phược giải, không có bỉ ngạn, thử ngạn và trung gian, không có niệm không có giác, các pháp được Phật nói như vậy là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau pháp môn của kinh nầy hoằng truyền Diêm Phù Ðề lưu hành khắp nơi hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Bạch đức Thế Tôn !Như lời Phật dạy ở nơi các pháp môn không có chúng sanh tín giải đắc quả tương ưng chẳng tương ưng chẳng hiệp chẳng tan, các pháp như vây là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau pháp môn kinh nầy hoằng truyền Diêm Phù Ðề lưu hành khắp nơi hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Như lời Phật dạy chư Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác thuở quá khứ đã nói không có một pháp nào có thể làm cho chúng sanh ở trong sanh tử diệt trừ phiền não được giải thoát Niết bàn, cũng không chúngg sanh có pháp sanh diệt nhẫn đến không có tội lỗi không xuất không động, chư Phật vị lai và hiện tại cũng nói như vậy, nếu các pháp ấy là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau pháp môn của kinh nầy lưu hành Diêm Phù Ðề truyền bá khắp nơi hưng thạnh không diệt là lời thành thiệt vậy.

Lại như lúc đức Thế Tôn nói pháp nầy không có Bồ Tát được tam muội các đà la ni

cũng không có ngữ ngôn cú nghĩa được chư Phật ấy nói nhẫn đến chẳng nói một câu một chữ không có người lắng nghe không có người được hiểu không có người thành Phật các pháp như vậy là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau pháp môn của kinh nầy lưu hành Diêm Phù Ðề hoằng truyền khắp nơi hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Như đức Thế Tôn nói không có giới thân không có tam muội không có trí huệ, không có giải thoát không có giải thoát tri kiến, các pháp như vậy là lời thành thiệt đời mạt thế năm trăm năm sau pháp môn kinh nầy lưu hành Diêm Phù Ðề hoằng truyền khắp noi hưng thạnh chẳng diệt là lời thành thiệt vậy.

Như đức Thế Tôn nói chư Bồ Tát chẳng hành bố thí chẳng trì cấm giới chẳng tu nhẫn nhục chẳng phát tinh tiến chẳng nhập thiền định chẳng được Bát nhã chẳng cầu Bồ đề chẳng chuyển các địa chẳng được Phật đạo chẳng được thập lực chẳng được tứ vô úy chẳng được các tướng hảo chẳng được biện tài chẳng chuyển pháp luân chẳng độ chúng sanh khiến được chánh giác, các pháp như vậy là lời thành thiệt, đời mạt thế năm trăm năm sau pháp môn kinh nầy lưu hành Diêm Phù Ðề hoằng truyền khắp nơi hưng thạnh chẳng diệt là lời chơn thiệt vậy”.

Lúc Văn Thù Sư Lợi bồ Tát truyền lời thệ thành thiệt ấy, đại địa các Ðại Thiên thế giới chấn động sáu cách.

Di Lặc Bồ Tát bạch Phật : “Bạch đức Thế Tôn ! Nay duyên cớ gì mà thế giới chấn động ?”.

Ðức Phật phán : “ Nầy Di Lặc ! Nay ông chớ hỏi sự ấy.  Tại sao? Vì đời mạt thế chúng sanh ít tín căn độn có nghe cũng chẳng hiểu được họ sẽ sa vào nghi mạn mãi mãi thọ khổ”.

Di Lặc Bồ Tát lại bạch Phật : “ Ngưỡng mong đức Thế Tôn nói cho.  Nếu được đức Thế Tôn tuyên nói thì có thể lợi ích nhiều cho tất cả thế gian Trời Người đại chúng vậy.

Ðức Phật phán : “ Nầy Di Lặc ! Kinh điển như vậy thuở trước đã có bảy mươi bốn ức trăm ngàn na do tha chư Phật Thế Tôn ở địa phương nầy xưng dương tuyên nói, đều do nhơn Văn Thù Sư Lợi cùng Thiên Tử các người hỏi đáp luận bàn ?”.

Di Lặc Bồ Tát bạch Phật : “Bạch đức Thế Tôn ! Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát và Thiện Trụ Ý Thiên Tử nầy được nghe pháp môn như vậy đã bao lâu ?”.

Ðức Phật phán : “ Nầy Di Lặc ! Quá khứ bảy a tăng kỳ kiếp có đức Phật xuất thế hiệu Phổ Hoa Tối Thượng Sư Tử Du Bộ Thắng Công Ðức Tụ Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác, Văn Thù Sư Lợi và Thiện Trụ Ý Thiên Tử ở chỗ đức Phật ấy ban đầu nghe kinh nầy”.

Lúc nói kinh nầy, trong chúng có hằng sa chúng sanh phát tâm Vô thượng Bồ đề, lại có chúng sanh nhiều gấp bội được an trụ bất thối nhẫn, lại có chúng sanh gấp bội nữa xa lìa trần cấu được pháp nhãn tịnh.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát, Thiện Trụ Ý ThiênTử cùng chư Bồ Tát mười phương, chúng chư Thiên, các Tôn giả Xá Lợi Phất, Ma Ha Ca Diếp và chúng Tỳ Kheo nhẫn đến tất cả ThiênLong Bát Bộ nghe lời đức Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

Pháp hội Thiện Trụ Ý Thiên Tử

THỨ BA MƯƠi SÁU

HẾT

--- o0o ---

XXXVII.PHÁP HỘI A XÀ THẾ VƯƠNG TỬ THỨ BA MƯƠi BẢY

Hán dịch : Nhà Ðường Pháp Sư Bồ đề Lưu Chi

Việt dịch: Việt Nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở thành Vương Xá trong núi Kỳ Ðà Quật cùng đại Tỳ Kheo ngàn hai trăm năm mươi người câu hội.

Bấy giờ con trai yêu quí của vua A Xà Thế là Vương Tử Sư Tử cùng chung đồng bạn năm trăm người đều đã hướng đếnVô thượng Bồ đề, mỗi người cầm tràng phan bửu cái xuất thành Vương Xá qua núi Kỳ Xà Quật đến chỗ đức Như Lai lễ lạy cúng dường.

Vương Tử Sư Tử bạch Phật : “ Ngưỡng mong đức Thế Tôn vì tôi mà tuyên nói các hạnh Bồ Tát”.

Vương Tử liền nói kệ rằng :

“ Thế nào được đoan chánh

Hóa sanh trong hoa sen

Thế nào biết túc mạng

Nguyện Phật tuyên dạy cho

Thế nào được thành tựu

Tam muội đà la ni

Khi có nói lời gì

Mọi người đều kính thọ

Thế nào được chánh niệm

Ðầy đủ sanh trí huệ

Như pháp mà tu hành

Kiên cố chẳng hư hoại

Thế nào thành diệu tướng

Ðầy đủ ba mươi hai

Tám mươi tùy hình hảo

Người nhìn vui chẳng chán

Thế nào được phạm âm

Tiếng ca lăng tầng già

Thế nào khiến thế gian

Người thấy đều vui mừng

Do đâu được hạnh nghiệp

Ðược sanh trước chư Phật

Hay thỉnh nghĩa vi diệu

Ngưỡng mong Như Lai dạy

Thế nào rời các nạn

Mà sanh nơi thiện đạo

Thế nào tất cả đời

Tánh siêng không phóng dật

Thế nào được thần thông

Và chứng túc mạng trí

Hãy sạch hết các lậu

Nguyện Phật khai diễn cho

Thế nào tịnh nghiệp thành

Lưới ma chẳng trục được

Mà trong tất cả đời

Ðược mọi ngưòi kính yêu

Thế nào được trường thọ

Thân ít sanh bịnh tật

Ðược quyến thuộc vững bền

Nguyện Mâu Ni tuyên nói ».

Ðức Thế Tôn nói kệ đáp Vương Tử :

Nhẫn nhục được đoan chánh

Bố thí xen hóa sanh

Pháp thí biết túc mạng

Ông nên hiểu như vậy

Tu tâm được tam muội

Nhẫn được đà la ni

Kính trọng các chúng sanh

Pháp môn người kính thọ

Chẳng siểm được chánh định

Quán khéo sanh trí huệ

Tôn trọng chỗ tu hành

Ðắc pháp tâm kiên cố

Do thí được tướng tốt

Hành từ được tùy hình

Với chúng sanh bình đẳng

Người nhìn không chán đủ

Thành ngôn được phạm âm

Ca lăng do nhuyến ngữ

Lìa ỷ ngôn lưỡi thiệt

Người thấy đều vui mừng

Ở trong các pháp thí

Chẳng từng bị chướng ngại

Do đây nên thường được

Gặp gỡ các Như Lai

Tịnh tín lìa các nạn

Trì giới sanh thiện đạo

Do tu tập pháp không

Ðời đời không phóng dật

Thí xe được thần thông

Giáo thọ thành túc mạng

Bỏ rời cả hai bên

Do đấy hết các lậu

Thắng giải thành tịnh nghiệp

Tinh tiền xô dẹp ma

Như thuyết mà tu hành

Ðời đời được người yêu

Chẳng hại được trường thọ

Trừ khổ lo cho người

Thân tráng kiện ít bịnh

Hòa giải quyến thuộc vững”.

Vương Tử Sư tử lại bạch hỏi :

“Thế nào được của giàu

Ðồ dùng không tổn giảm

Ðời đời sanh chỗ nào

Thành tựu oai đức lớn

Thế nào được đại lực

Chúng ma chẳng hại được

Oai thế thường siêu thắng

Duy nguyện Thế Tôn dạy

Thế nào được thành tựu

Thiên nhãn và thiên nhĩ

Thế nào biết rõ được

Các tâm của chúng sanh

Thế nào được tịnh độ

Và pháp chúng viên mãn

Ðược tùy thân viên quang

Ðấng trọn đức xin dạy

Thế nào chỗ sanh ra

Tâm Bồ đề chẳng hư

Nhẫn đến trong mộng mơ

Cũng vẫn không quên mất

Thế nào Ðại Mâu Ni

Ðược đại chúng kính yêu

Nhiếp thủ tất cả pháp

Duy nguyện Thế Tôn dạy ».

Ðức Thế Tôn đáp rằng :

«Chẳng ganh được của giàu

Chẳng xan đồ dùng tăng

Khiêm hạ thành tôn quí

Có oai đức tự tại

Hằng thí món ăn ngon

Kẻ sợ khiến an ổn

Do đây được đại lực

Oai thế thường siêu thắng

Thí đèn cảm thiên nhãn

Cúng nhạc thành thiên nhĩ

Xa rời chấp hai bên

Nên được tha tâm trí

Tịnh nguyện được tịnh độ

Nhẫn lực pháp chúng thành

Thí các tướng báu đẹp

Ðược viên quang chiếu khắp

Có du hành xứ nào

Trong thành ấp tụ lạc

Dạy người phát đại tâm

Bồ đề tâm chẳng hư

Thắng chí nguyện đầy đủ

Chẳng thối tâm Bồ đề

Do đây nhiếp các pháp

Ðược đại chúng kính yêu”.

Vương Tử và đại chúng nghe đức Phật nói kệ xong, đồng bạch đức Phật rằng : “Như lời đức Thế Tôn dạy các hạnh vi diệu ấy, từ nay chúng tôi đều sẽ tu học hết”.

Ðức Thế Tôn liền hiện mỉm cười phóng đại quang minh chiếu khắp vô lượng vô biên thế giới.

Di Lặc Bồ Tát bạch Phật : “ Bạch đức Thế Tôn ! Do nhơn duyên gì mà đức Thế Tôn hiện mỉm cười, duy nguyện tuyên nói trừ nghi hoặc cho chúng tôi”.

Ðức Phật phán : “ Nầy Di Lặc ! Vương Tử Sư Tử đây cùng đồng bạn năm trăm người thuở xưa vì cầu Vô thượng bồ đề nên đã cúng dường mười na do tha tám mươi ức chư Phật, thời kỳ Phật Nhiên Ðăng ta làm Bà La Môn Tử thành thục cho họ.  Các người ấy ở thời vị lai ở chỗ Di Lặc Phật và chư Thế Tôn hằng thọ hóa sanh thân thừa cúng dường.  Các người ấy phụng sự mười ức Như Lai như vậy mãn ba trăm kiếp, Phật tối hậu ấy hiệu Vô Biên Tri Như

Lai biết tâm nguyện của họ nên tùy sở ưng đều thọ ký Vô thượng Bồ đề đồng ở trong Kiếp An Lạc Quang Nghiêm thành Ðẳng chánh Giác đều đồng hiệu là Trí Huệ Tràng Tướng, Phật độ trang nghiêm như nước Cực Lạc của Vô Lượng Thọ Như Lai ở Tây phương.

Nầy Di Lặc ! Nếu có chúng sanh nghe lời nói nầy mà tin hiểu phát nguyện sẽ thành đại Bồ đề, thì phải biết người nầy được công đức không gì sánh bằng.

Nầy Di Lặc ! Nếu có người trong sáu trăm kiếp thường có thể đem các châu báu đến khắp các Phật độ cúng thí chư Như Lai, lại nếu có người nghe kinh điển nầy phát sanh thiện căn hơn công đức người trước, toán số so tính chẳng bằng được.

Lúc đức Phật nói kinh pháp nầy, trong chúng có tám mươi ức chúng sanh đồng thời xu hướng Vô thượng Bồ đề.  Tam thiên Ðại Thiên thế giới đều chấn động, trời mưa hoa đẹp.

Ðược nghe đức Phật thọ ký rồi, Vương Tử Sư Tử và năm trăm đồng bọn vui mừng hớn hở đều nghĩ rằng : Chúng ta quyết định thành Vô thượng Giác.

Vương Tử và đồng bạn đã cúng dường xong được ngũ thần thông liền ở trước Phật biến hiện nhiều cách rồi đồng xuất gia tu hành.

Chư đại Bồ Tát và chúng chư Thiên xu hướng đại Bồ đề thấy Vương Tử và đồng bạn tùy chỗ thích của đại chúng mà hiện thần biến đều rất vui mừng mà đồng nói rằng : “Vương Tử Sư Tử hỏi các điều nghi, đức Như Lai Thế Tôn đều giải quyết hết.  Như vậy, đức Thế Tôn bất khả tư nghì, chánh pháp của Như Lai và người tín thọ quả báo bất khả tư nghị, công đức Như Lai vô lượng vô biên nơi tất cả pháp không gì chẳng thấu tỏ, là Ðạo Sư của đời độ người chưa độ, khắp mười phương thế giới đều rõ biết cả các pháp ba đời.

Ai là người có trí được nghe khối công đức sanh xứ an lạc như vậy mà chẳng phát khởi tin ưa mãnh lợi xu hướng cầu Vô thượng Bồ đề”.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Vương Tử Sư Tử cùng đồng bạn năm trăm người, tất cả đại chúng đều vui mừng phụng hành.

Pháp hội A Xà Thế Vương Tử

Thứ Ba mươi bảy ( HẾT)

--- o0o ---

XXXVIII.PHÁP HỘI ÐẠI THỪA PHƯƠNG TIỆN THỨ BA MƯƠI TÁM

Hán dịch : Ðông Tấn Thiên Trúc cư sĩ Trúc Nan Ðề

Việt dịch: Việt nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh

Như vậy tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Xá Vệ tại tịnh xá Kỳ Thọ Cấp Cô Ðộc Viên cùng đại Tỳ kheo tám ngàn người câu hội, đều là bậc Vô học đại Thanh Văn chúng.

Ðại Bồ Tát một vạn hai ngàn người đều được thần thông mọi người quen biết được đà la ni vô ngại biện tài được chư pháp nhẫn vô lượng công đức đều thành tựu cả.

Bấy giờ đức Như Lai từ tam muội dậy vô lượng trăm ngàn muôn ức chúng sanh cung kính vây quanh mà vì thuyết pháp.

Trong đại chúng có đại Bồ Tát tên Trí Thắng đứng dậy trịch y vai hữu gối hữu chấm đất chấp tay hướng Phật mà bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Tôi muốn hỏi một việc xin được cho phép, nếu đức Phật cho phép tôi mới dám thỉnh hỏi.

Ðức Phật phán : “Nầy Trí Thắng ! Cho phép ông hỏi, ta sẽ giải đáp trừ chỗ nghi cho ông”.

Trí Thắng Bồ Tát bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Nói là phương tiện ấy, những gì là Bồ Tát phương tiện, đại Bồ Tát hành các phương tiện thế nào ?”.

Ðức Phật khen rằng : “Lành thay lành thay, nầy Trí Thắng ! Ông vì chư đại Bồ Tát mà thỉnh hỏi nghĩa phương tiện đem lại nhiều lợi ích nhiều an lạc cho cả chư Thiên và người thế gian, để nhiếp lấy trí huệ của Bồ Tát vị lai và chư Phật pháp quá khứ vị lai hiện tại vậy.  Lắng nghe lắng nghe, ta sẽ nói cho ông phải khéo suy nghĩ nhớ đó”.

Trí Thắng Bồ Tát thọ giáo vui mừng lắng nghe.

Ðức Phật phán dạy : “Nầy Trí Thắng ! Bồ Tát hành phương tiện dùng một vắt cơm bố thí cho tất cả chúng sanh.  Tại sao ? Vì Bồ Tát hành phương tiện đem một vắt cơm nhẫn đến bố thí xuống đến loài súc sanh nguyện cầu Nhứt thiết trí, do Bồ Tát nầy cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề dùng hai nhơn duyên sau đây để nhiếp thủ tất cả chúng sanh : một là cầu Nhứt thiết trí tâm, hai là nguyện phương tiện.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.  Lại nầy Trí Thắng ! Ðại Bồ Tát thấy người bố thí thì sanh lòng tùy hỉ, đem căn lành tùy hỉ nầy nguyện cùng chung với tất cả chúng sanh hồi hướng Vô thượng Bồ đề, cũng nguyện người thí kẻ thọ chẳng rời Nhứt thiết trí tâm, dầu người thọ là hàng nhị thừa cũng nguyện họ chẳng rời Nhứt thiết trí tâm.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Ðại Bồ Tát nếu thấy trong thế giới mười phương có các thứ cây hoa và các thứ hương vô chủ, liền nguyện họp lại cúng dường chư Phật, hoặc thấy trong thế giới mười phương có các thứ hoa hương có chủ hoặc lá gió bay liền nguyện họp lại cúng dường chư Phật mười phương hoặc tự làm hoặc vì chúng sanh mà làm để được Nhứt thiết trí tâm, do thiện căn nầy nên được vô lượng giới định huệ giải thoát giải thoát tri kiến.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Ðại Bồ Tát nếu thấy trong thế giới mười phương các chúng sanh thọ các báo vui, Bồ Tát thấy rồi liền suy nghĩ rằng : nguyện tất cả chúng sanh được vui Nhứt

thiết trí.  Nếu thấy các chúng sanh thọ báo khổ, Bồ Tát liền vì các chúng sanh mà sám hối tội nghiệp nguyện rằng : những khổ não mà chúng sanh phải chịu như vậy, tôi đều thay họ lãnh chịu cho họ được an vui.  Ðem căn lành nầy nguyện thành Nhứt thiết trí trừ đứt khổ não cho tất cả chúng sanh, do nhơn duyên mà cứu cánh chẳng thọ tất cả khổ thuần thọ tất cả lạc.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Nếu đại Bồ Tát ở nơi một đức Phật kính lễ cúng dường tôn trọng tán thán suy nghĩ như vầy : tất cả Như Lai đồng một giới một pháp thân một giới một định một huệ một giải thoát một giải thoát tri kiến, vậy thì phải biết rằng nếu lễ kính cúng dường tôn trọng tán thán một đức Phật tức là lễ kính cúng dường tán thán tôn trọng tất cả chư Phật, nếu cúng dường một đức Phật tức là cúng dường chư Phật mười phương.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Bồ Tát nếu là độn căn thì chớ nên tự khinh, nhẫn đến nếu có thể đọc thuộc một bài kệ bốn câu, suy nghĩ như vầy : nếu hiểu nghĩa một bài kệ bốn câu tức là biết tất cả Phật pháp, tất cả Phật pháp đều nhiếp trong nghĩa trong một bài kệ, thông đạt như vậy rồi lòng chẳng giải đãi, nếu đi đến thành ấp tụ lạc dùng lòng từ bi mà rộng giải nói cho mọi người chẳng cầu lợi dưỡng danh văn tán thán, nguyện rằng bài kệ bốn câu nầy nguyện cho người khác được nghe, đem thiện căn nầy nguyện cho tất cả chúng sanh đều đa văn như A Nan và được biện tài Như Lai.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Nếu Bồ Tát sanh trong nhà bần cùng nhẫn đến khất thực được một vắt cơm cầm đem thí cúng chư Tăng, nếu cúng thí một người chẳng lấy đó làm thẹn, nên suy nghĩ rằng : như lời Phật dạy tâm tăng thượng quãng đại thí hơn dùng của bố thí, của tôi bố thí dầu ít mà do Nhứt thiết trí tâm nguyện căn lành nầy thành Nhứt thiết trí khiến các chúng sanh đều được bửu thủ như đức Phật Thế Tôn, do nhơn duyên ấy nên đầy đủ thí giới thiền định phước đức.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Bồ Tát nếu thấy hàng Thanh Văn Duyên Giác được nhiều lợi dưỡng tôn trọng tán thán, Bồ Tát nầy tự hai điều để an ủi tâm mình : một là nhơn nơi Bồ Tát mà có Như Lai, hai là nhơn nơi Như Lai  mà có Thanh Văn Duyên Giác, như vậy hàng nhị thừa dầu được lợi dưỡng mà tôi vẫn hơn họ, vật họ an dùng là vật của cha tôi tại sao ở nơi ấy tôi sanh lòng hi vọng.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Lại nầy Trí Thắng ! Lúc Bồ Tát hành thí liền đủ cả sáu Ba la mật.  Thế nào là sáu ? Lúc thấy người xin, Bồ Tát từ lòng xan tham đầy đủ đại thí xả, đây gọi là Ðàn Ba la mật.  Bồ Tát tự trì giới thí người trì giới, thấy người phá giới thì khuyên họ trì giới rồi sau cấp thí cho, đây gọi thì Thi La Ba la mật.  Bồ Tát tự trừ sân khuể khởi lòng từ nhẫn không uế trược lợi ích chúng sanh bình đẳng bố thí, đây gọi là Sằn đề Ba la Mật.  Nếu Bồ Tát bố thí ẩm thực thuốc thang tức thì đầy đủ, thân tâm tinh tiến đến đi cúi ngước, đây gọi là Tỳ Ly Gia Ba la mật.  Nếu Bồ Tát hành thí rồi tâm được định vui vẻ sung sướng chuyên nghiệm bất loạn, đây gọi là thiền Ba la Mật.  Bồ Tát bố thí rồi phân biệt các pháp : Ai là người thí ai là người thọ ai là người thọ báo quan sát như vậy rồi không có một pháp nào gọi là người bố thí người lãnh thọ và người thọ báo, đây gọi là Bát Nhã Ba la mật.  Ðây gọi là  Ðại Bồ Tát hành phương tiện đủ sáu Ba la mật vậy ».

Trí Thắng Bồ Tát bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Thật chưa từng có, đại Bồ Tát hành phương tiện, do sức phương tiện nên lúc hành bố thí nhiếp tất cả Phật pháp và các chúng sanh ».

Ðức Phật dạy : « Nầy Trí Thắng ! Như lời ông nói, đại Bồ Tát hành phương tiện, do sức phương tiện nên dầu hành chút ít bố thí mà được phước đức vô lượng vô biên a tăng kỳ.

Nầy Trí Thắng ! Ðại Bồ Tát dầu đến bực bất thối chuyển địa cũng dùng phương tiện thật hành bố thí, đây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy.

Nầy Trí Thắng ! Có lúc ác tri thức bảo Bồ Tát rằng : Ông cần gì ở mãi nơi sanh tử nên từ thân nầy mà sớm nhập Niết bàn.

Bồ Tát biết là ác tri thức liền xa rời họ và suy nghĩ rằng : Tôi phát đại thệ nguyện giáo hóa tất cả chúng sanh, người nầy làm lưu nạn tôi.  Nếu không ở trong sanh tử thì làm sao có thể giáo hóa vô lượng chúng sanh ».

Trí Thắng Bồ Tát bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Nếu có chúng sanh do vì vọng tưởng mà phạm bốn trọng tội ».

Ðức Phật dạy : Nầy Trí Thắng ! Nếu Bồ Tát xuất gia do vọng tưởng mà phạm bốn trọng tội, Bồ Tát hành phương tiện đều có thể dứt trừ hết , nay ta cũng nói không có phạm tội và người thọ báo ».

Trí Thắng Bồ Tát bạch rằng : Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào là Bồ Tát phạm tội ? ».

Ðức Phật dạy : «  Nầy Trí Thắng ! Bồ Tát bắt đầu hành giải thoát giới, trong trăm ngàn kiếp ăn trái ăn rau hay nhẫn nhịn lời thiện ác của cá chúng sanh, nếu cùng chung tư duy pháp với hàng Thanh Văn Duyên Giác, đây gọi là đại Bồ Tát phạm trọng tội.

Nầy Trí Thắng ! Như hàng Thanh Văn và Duyên Giác phạm trọng cấm thì chẳng phải thân nầy được nhập Niết bàn.  Còn Bồ Tát chẳng trừ bỏ việc cùng chung với hàng Thanh Văn Duyên Giác tư duy pháp thì trọn chẳng được thành Vô thượng Bồ đề vậy.

Bấy giờ Tôn giả A Nan  bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Sáng nay tôi vào thành Xá Vệ thứ đệ khất thực thấy Chúng Tôn Vương Bồ Tát với một nữ nhơn đồng ngồi một giường ».

Tôn giả A Nan vừa nói xong, tức thì đại địa chấn động sáu cách.  Chúng Tôn Vương Bồ Tát tại trong đại chúng thăng lên hư không cao bằng bảy cây đa la bảo A Nan rằng : “ Có ai phạm tội mà có thể dừng ở hư không được chăng ? Tôn giả nên đem sự nầy hỏi đức Thế Tôn thế nào là tội thế nào chẳng phải tội ?”.

Tôn giả A Nan ưu sầu hướng Phật quỳ lễ chưn Phật bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Nay tôi sám hối, bực đại long như vậy mà tôi nói phạm tội, Bồ Tát như vậy mà tôi tìm cầu tội lỗi.  Nay tôi sám hối xin Phật hứa khả”.

Ðức Phật dạy : “Nầy A Nan ! ông chớ nên tìm cầu tội lỗi nơi bực Ðại thừa Ðại sĩ.  Nầy A Nan ! Hàng Thanh Văn các ông ở chỗ chướng nạn hành tịch diệt định không có lưu nạn dứt tất cả kiết sử.  Nầy A Nan ! Bồ Tát hành phương tiện thành tựu Nhứt thiết trí tâm dầu ở trong cung cùng thể nữ vui đùa mà chẳng khởi ma sự và các lưu nạn và sẽ được Vô thượng Bồ đề. Tại sao ? Nầy A Nan ! Bồ Tát hành phương tiện không bao giờ ở nơi chúng sanh thọ lạc như vậy mà chẳng đem Tam bửu hoặc Vô thượng Bồ đề giáo hóa họ.

Nầy A Nan ! Nếu thiện nam tử thiện nữ nhơn được Ðại thừa được Nhứt thiết trí tâm khí thấy ngũ dục khả ý liền ở trong ấy cùng chung thọ lạc.  Nầy A Nan ông nên suy tưởng như vầy : Bồ Tát như vậy tức là có thể thành tựu căn bổn Như Lai.

Nầy A Nan ! Ông nên lắng nghe do duyên cớ gì mà Chúng Tôn Vương Bồ Tát  cùng nữ nhơn ấy cùng ngồi chung giường.

Nầy A Nan ! Nữ nhơn ấy từ quá khứ đã từng năm trăm đời làm vợ của Chúng Tôn Vương Bồ Tát.  Do tập khí cũ ấy, nàng thấy Chúng Tôn Vương Bồ Tát sanh lòng yêu thương ràng buộc chẳng thôi.  Do sức trì giới nên Chúng Tôn Vương Bồ Tát có oai Ðức đoan chánh.  Nàng ấy thấy rồi vui mừng hớn hở ngồi riêng một mình sanh tâm như vầy: Nếu Chúng Tôn Vương Bồ Tát có thể đến ngồi chung giường với tôi thì tôi sẽ phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Nầy A Nan ! Vì biết tâm niệm của nàng ấy, nên sáng sớm Chúng Tôn Vương Bồ Tát đắp y cầm bát vào thành Xá Vệ thứ đệ khất thực đến nhà nàng ấy liền vào và liền suy nghĩ pháp môn như vầy; hoại nội địa đại hay ngoại địa đại đồng là một địa đại.  Dùng tâm Ðịa đại ấy cầm tay nữ nhơn cùng ngồi chung giường.  Chúng Tôn Vương Bồ Tát liền từ chỗ ngồi ấy nói kệ rằng :

Ðức Phật chẳng khen ngợi

Hàng phàm phu hành dục

Ly dục ly tham ái

Mới thành Thiên Nhơn Sư

Nầy A Nan ! Nàng ấy nghe kệ rồi rất vui mừng hớn hở vô lượng, liền đứng dậy lạy chưn Chúng Tôn Vương Bồ Tát mà nói kệ rằng :

Tôi chẳng tham ái dục

Tham dục bị Phật quở

Ly dục ly tham ái

Mới thành Thiên Nhơn Sư

Nói kệ xong nàng ấy thưa rằng :

Trước tôi sanh lòng ái dục nay nên sám hối.

Nàng ấy liền sanh thiện dục phát tâm Bồ đề nguyện muốn lợi ích tất cả chúng sanh.

Nầy A Nan ! Lúc ấy Chúng Tôn Vương Bồ Tát khuyến hóa nữ nhơn phát tâm Vô thượng Bồ đề rồi liền đi

Nầy A Nan ! Ông quan sát phước báo của nữ nhơn chuyên tâm ấy. Nay ta dùng Chánh Biến Tri thọ ký cho nữ nhơn ấy nơi đây mạng chung được chuyển thân nữ sẽ thành nam tử, đời sau chín mươi chín kiếp cúng dường trăm ngàn vô lượng a tăng kỳ chư Phật đầy đủ tất cả Phật pháp được thành Phật hiệu Vô Cấu Như Lai  Ứng Cúng Chánh Biến Tri, lúc đức Phật Vô Cấu không có một người nào khởi tâm bất thiện.

Nầy A Nan ! Ông nên biết rằng Bồ Tát hành phương tiện nhiếp lấy quyến thuộc trọn chẳng đọa ba ác đạo”.

Bấy giờ Chúng Tôn Vương Bồ Tát từ hư không hạ xuống lễ Phật bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Bồ Tát hành phương tiện nếu vì một người mà phát tâm đại bi hợp tập thiện pháp hoặc tợ phạm tội hay thiệt pham tội trong trăm ngàn kiếp đọa đại địa ngục.  Bồ Tát nầy kham chịu được các ác và địa ngục khổ, do vì căn lành ấy mà nguyện chẳng bỏ một chúng sanh”.

Ðức Phật khen rằng : “Lành thay, lành thay, nầy Chúng Tôn Vương  ! Bồ Tát thành tựu tâm đại bi như vậy dầu thọ ngũ dục mà chẳng phạm trọng tội được lìa các tội và xa tất cả nghiệp đọa ác đạo.

Nầy Chúng Tôn Vương ! Ta nhớ quá khứ a tăng kỳ kiếp, lại quá số kiếp ấy, bấy giờ có phạm chí tên Thọ Ðề bốn mươi hai ức năm ở trong rừng vắng thường tu phạm hạnh.  Quá năm ấy, phạm chí Thọ Ðề ra khỏi rừng vào thành Cực Lạc.  Vào thành rồi thấy một nữ nhân.  Lúc nữ nhơn ấy thấy phạm chí nghi dung đoan nghiêm liền sanh dục tâm chạy đến té xuống đất nắm chơn phạm chí.  Phạm chí hỏi nữ nhơn : Chị tìm cầu gì ? Nữ nhơn đáp : Tôi cầu phạm chí.  Phạm chí nói : Tôi chẳng hành dục.  Nữ nhơn nói : Nếu không theo ý tôi nay tôi sẽ chết.  Phạm chí Thọ Ðề suy nghĩ : Sự nầy chẳng phải pháp của tôi cũng chẳng phải thời của tôi.  Tôi đã bốn mươi hai ức năm tu tịnh phạm hạnh nay sao lại hủy hoại ? Phạm chí cố gắng tự chế rời đi bảy bước.  Ði được bảy bước rồi sanh lòng sót thương suy nghĩ như vầy : Tôi dầu phạm giới bị đọa ác đạo, tôi có thể chịu được khổ địa ngục, nay tôi chẳng nở thấy nữ nhơn nầy thọ khổ não, chớ để nàng vì tôi mà chết.  Suy nghĩ rồi, phạm chí Thọ Ðề lấy tay hữu nắm nữ nhơn nói : Chị dậy đi, tùy ý chị muốn.  Sau mười hai năm cùng nữ nhơn ấy làm chồng vợ, phạm chí Thọ đề lại xuất gia tức thì lại đủ tứ vô lượng tâm, mạng chung sanh trong cõi trời Phạm Thiên.

Nầy Chúng Tôn Vương ! Ông chớ có nghi.  Thuở ấy phạm chí Thọ Ðề tức là thân ta, nữ nhơn kia tức là Cù Di hiện nay vậy.

Nầy Chúng Tôn Vương ! Thuở ấy vì lòng dục của nữ nhơn kia mà ta tạm khởi tâm đại bi liền được siêu việt khổ sanh tử trăm vạn kiếp.

Chúng Tôn Vương, ông xem các chúng sanh khác do vì ái dục mà đọa địa ngục, còn Bồ Tát hành phương tiện do đó mà sanh Phạm Thiên.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện vậy”.

Ðức Phật lại bảo Trí Thắng Bồ Tát : “ Nầy Trí Thắng ! Nếu Xá Lợi Phất, Ðại Mục Kiền Liên v. v. . . hành phương tiện thì chẳng khiến Cù Già Ly phải đọa địa ngục.

Nầy Trí Thắng ! Ta nhớ thuở quá khứ thời kỳ Phật Cựu Lưu Tôn có một Tỳ Kheo tên Vô Cấu ở tu tại hang trong rừng vắng.  Gần hang ấy có năm tiên nhơn.  Một hôm trời bỗng mưa to, có cô gái nghèo bị mưa lạnh và kinh sợ liền vào hang ẩn núp, tạnh mưa rồi Vô Cấu Tỳ Kheo cùng cô gái đồng ra khỏi hang.

Năm tiên nhơn thấy bảo nhau : Vô Cấu Tỳ Kheo lòng gian siểm làm hạnh bất tịnh.  Biết vậy Vô Cấu Tỳ Kheo liền vọt thân lên hư không cao bằng bảy cây đa la.  Năm tiên nhơn thấy thế lại bảo nhau : Chúng ta được thấy kinh luận có ghi rằng nếu người làm hạnh bất tịnh thì không thể bay lên hư không như vậy còn người tu tịnh hạnh thì bay được như vậy.  Năm tiên nhơn liền hướng Vô Cấu Tỳ Kheo phát lồ sám hối.

Nầy Trí Thắng ! Nếu lúc ấy Vô Cấu Tỳ Kheo không phương tiện bay lên hư không thì năm tiên nhơn ấy sẽ bị đọa địa ngục.

Thuở ấy Vô Cấu Tỳ Kheo tức là Di Lặc Bồ Tát vậy.

Nầy Trí Thắng ! Nếu các ông Xá Lợi Phất, Ðại Mục Kiền Liên phương tiện bay lên hư không thì Tỳ Kheo Cù Già Ly chẳng đọa địa ngục.  Nay ông nên biết những phương tiện được thiệt hành của đại Bồ Tát, các hàng Thanh Văn và Duyên Giác không có.

Nầy Trí Thắng ! Ví như dâm nữ giòi biết sáu mươi bốn thái độ, vì tài bửu mà mỵ ngôn dụ người dối nói xả thân không tiếc, lúc đã được tài bửu rồi liền xua đuổi người đi chẳng có lòng ân hận.

Bồ Tát hành phương tiện giáo hóa tất cả chúng sanh như vậy, tùy theo sở dục của họ mà hiện thân, nơi các vật dùng không hề ham tiếc, nhẫn đến xả thân vì chúng sanh, ưa thích thiện căn chẳng cầu quả báo, khi biết chúng sanh đã làm thiện căn lòng không thối chuyển rồi liền xả ly, nơi ngũ dục được hiện lên không hề luyến tiếc.

Nầy Trí Thắng ! Như trong loài súc sanh con ong đen kia lấy phấn mật trong các bông hoa mà không có ý tưởng cư trụ trong hoa không luyến ái hoa chẳng mang hoa đi.

Vì giáo hóa chúng sanh nên Bồ Tát hành phương tiện ở nơi ngũ dục thấy pháp vô thường chẳng tưởng là thường mà sanh ái nhiễm, lại chẳng hại mình cũng chẳng hại người.

Nầy Trí Thắng ! Vì như hột giống nhỏ dầu sanh mầm nhưng bổn chất không kém tổn chẳng sanh vật khác.  Cũng vậy chủng tử trí huệ không vô tướng vô tác vô ngã, Bồ Tát dầu hiện phiền não vui thú trong ngũ dục lạc, mà chẳng sanh mầm ba ác đạo, chẳng tổn bổn chất thiện căn cũng chẳng thối chuyển.

Nầy Trí Thắng ! Ví như ngư ông dùng vật thực trét lưới ném xuống vực sâu, lúc thỏa mãn chỗ mong cầu thì kéo lưới lên.  Cũng vậy, Bồ Tát hành phương tiện dùng không vô tướng vô tác vô ngã trí huệ huân tu tâm mình, biết sử dụng làm lưới, Nhứt thiết trí tâm dùng làm vật thực trét, dầu ném vào vực sâu bùn lầy ngũ dục, lúc thỏa bổn nguyện liền kéo lên khỏi Dục giới, sau khi mạng chung sanh trời Phạm Thế.

Nầy Trí Thắng ! Ví như có người giỏi biết chú thuật bị quan bắt gông cùm xiềng xich trói nhốt, người ấy dùng sức chú thuật làm đứt rã gông xiềng tùy ý mà đi.  Cũng vậy đại Bồ Tát hành phương tiện dầu ở ngũ dục cùng nhau vui thú để hóa độ chúng sanh như chỗ mong cầu, rồi dùng sức chú thuật Nhứt thiết trí làm đứt rã ngũ dục sanh trời Phạm thế.

Nầy Trí Thắng ! Ví như sĩ phu giỏi biết chiến pháp giấu kín một con dao bén hộ tống người du hành.  Trong chúng ấy không ai biết sĩ phu có mưu lạ nên coi thường và xót thương không có lòng kính trọng, họ bảo nhau rằng : Sĩ phu nầy đã không khí giới lại không bạn đảng, chẳng phải dũng sĩ lại không thế lực  tất sẽ bị khổn ách.  Sĩ phu ấy đi đến vùng hoang vắng gặp cướp ào ra, sĩ phu ấy liền rút dao bén được dấu kín ra vung lên giặc cướp đều táng mạng.  Phá tan giặc cướp xong, sĩ phu ấy lại dấu kín dao bén.  Cũng vậy đại Bồ Tát hành phương tiện giấu dao trí huệ mà dùng phương tiện ở trong ngũ dục cùng nhau vui thú để hóa độ chúng sanh.  Hàng Thanh Văn thấy vậy sanh lòng khinh rẻ hoặc lòng xót thương cho là người phóng dật và bảo rằng : Người như vậy còn chưa tự độ huống là cứu vớt tất cả chúng sanh, không thể phá hoại tứ ma.  Bồ Tát ấy khéo dùng dao phương tiện trí huệ, lúc đã thỏa mãn sở nguyện liền chặt đứt phiền não khiến dứt hết rồi mang dao trí huệ sang tịnh độ nơi không có nữ nhơn và không có một niệm tưởng tham dục”.

Bấy giờ có một Bồ Tát tên Ái Tác vào thành Xá Vệ thứ đệ khất thực, đi lần đến nhà một trưởng giả.  Con gái trưởng giả tên Ðức Tăng ở trên lầu cao nghe tiếng Bồ Tát liền mang vật thực ra khỏi nhà thấy hình dung tướng hảo và thanh âm của Bồ Tát lòng dục nổi dậy, bị dục niệm bức thiêu nên nàng ấy liền chết.

Ái Tác Bồ Tát thấy nàng ấy cũng khởi ác niệm dâm dục, Bồ Tát liền tự suy nghĩ rằng : Những thứ ấy là gì mà ái trước ? Cặp mắt đó ư, gì là mắt, mắt ấy chẳng phải có biết chỉ là cục thịt, nó chẳng yêu chẳng biết chẳng suy  chẳng hiểu không phân biệt gì, tánh nó vốn không.  Như mắt, cả tai mũi lưỡi thân và ý cũng vậy, da mỏng da dầy máu thịt mỡ gân tóc lông móng răng xương tủy gân mạch, quan sát từ chân đến đầu như vậy rồi, hoặc trong hay ngoài không có một pháp gì ái trước được hoặc sân hay si được.  Nơi tất cả pháp.  Bồ Tát quan sát như thiệt liền lìa tâm ái dục được vô sanh nhẫn, lòng rất vui mừng hớn hở vô lượng liền thăng lên hư không cao bằng một cây đa la bay nhiễu thành Xá Vệ bảy vòng.

Lúc ấy đức Thế Tôn thấy Ái Tác Bồ Tát bay trên hư không vô ngại như nga vương, Ðức Phật bảo Tôn giả A Nan rằng :

“ Nầy A Nan ! Ông có thấy Ái Tác Bồ Tát bay trên hư không vô ngại như nga vương chăng ?”.

Tôn giả bạch rằng : “ Vâng, bạch đức Thế Tôn ! Tôi đã thấy”.

Ðức Phật phán : “ Nầy A Nan ! Ái Tác Bồ Tát ấy do vì khởi tâm dâm dục liền suy xét các pháp phá được chúng ma sẽ chuyển pháp luân.
Còn nàng Ðức Tăng sau khi chết sanh cung trời Ðao Lợi được thành Thiên Tử ở cung điện thất bửu tự nhiên ngang rộng mười hai do tuần có vạn bốn ngàn Thiên nữ thị vệ.

Ðức Tăng Thiên Tử ấy có trí túc mạng suy xét do nghiệp gì trước kia mà nay sanh nơi đây ? Liền thấy thân trước làm con gái nhà trưởng giả trong thành Xá Vệ thấy Ái Tác Bồ Tát sanh lòng dâm dục, vì lòng dục xí thạnh nên chết được chuyển thân nữ sanh làm Thiên Tử nầy.  Tôi do sự việc ấy mà được vô lượng thần lực.

Ðức Tăng Thiên Tử lại suy nghĩ rằng : Nhơn khởi tâm dâm dục mà được báo như vầy, nay đối với Ái Tác Bồ Tát tâm tôi rất thanh tịnh cung kính cúng dường, nay nếu tôi còn có lòng ái dục trước thì chẳng nên chẳng phải.  Tôi nên đến chỗ đức Như Lai và muốn lễ kính cúng dường Ái Tác Bồ Tát”.

Lúc ấy Ðức Tăng Thiên Tử cùng quyến thuộc cắm hoa hương trời đầu hôm đến chỗ đức Phật, tự dùng ánh sáng của mình chiếu khắp tịnh xá Kỳ Hoàn vào lễ chưn Phật và Ái Tác Bồ Tát, rải hoa hương cúng dường hữu nhiễu ba vòng rồi chắp tay hướng Phật mà nói kệ rằng :

“Ðấng Thiên Nhơn Sư

Bất khả tư nghị

Công hạnh Bồ Tát

Cũng bất khả nghị

Giáo pháp Như Lai

Ðấng Ðại Danh Xưng

Cũng bất khả nghị

Xưa tại Xá Vệ

Tôi làm đồng nữ

Con nhà trưởng giả

Tên là Ðức Tăng

Tuổi còn thơ bé

Dung nhan đoan chánh

Cha mẹ cưng yêu

Nuôi nấng giữ gìn

Ðức Phật Thế Tôn

Không có khinh đùa

Phật Tử Ái Tác

Có oai đức lớn

Vào thành Xá Vệ

Thứ đệ khất thực

Lần đến trước nhà

Của chúng tôi ở

Lúc ấy tôi nghe

Âm thanh hay tốt

Lòng rất vui mừng

Liền mang cơm ra

Hướng đến trước mặt

Người tu đại tâm

Ái Tác Bồ Tát

Con của Như Lai

Lúc ấy Bồ Tát

Tôi đã để tâm

Nhìn xem tướng đẹp

Sanh lòng dục nhiễm

Nếu tôi chẳng được

Toại lòng sở nguyện

Chắc sẽ tức thời

Thân mạng chết mất

Tôi lúc bấy giờ

Nguyện chẳng thể nói

Tay cầm vật thực

Chẳng thể trao cho

Trong lòng nóng đốt

Phát tưởng dâm dục

Thân bị nóng bức

Dứt hơi liền chết

Sau khi mạng chung

Trong khoảng một niệm

Liền được sanh lên

Cung trời Ðao Lợi

Lìa khỏi thân nữ

Tối ư hạ liệt

Ðược thành Thiên Tử

Mọi người ngợi khen

Cung điện thắng diệu

Tự nhiên xuất hiện

Ðủ các thứ báo

Vi diệu hi hữu

Có đủ một vạn

Bốn ngàn Thiên nữ

Quyến thuộc như vậy

Của tôi sở hữu

Do duyên cớ ấy

Tôi suy đời trước

Mà tự tư duy

Liền biết nghiệp xưa

Do phát lòng dục

Ðược báo như vầy

Tôi dùng tâm dục

Nhìn ngó Ái Tác

Do thấy Bồ Tát

Ðược hỉ quang minh

Thân tôi phát sanh

Ngọn lửa quang minh

Do nghiệp duyên ấy

Ðược báo trời nầy

Tôi trọn chẳng muốn

Cầu nơi nhị thừa

Chỗ tôi nguyện cầu

Chỉ có Phật biết

Nhiễm tâm dâm dục

Ðược báo còn vậy

Huống là có thể

Tâm tốt cúng dường

Như tôi hôm nay

Hướng về Thế Tôn

Phát nguyện như vậy

Cầu Nhứt thiết trí

Dầu phải tu hành

Số kiếp hằng sa

Trọn chẳng thối chuyển

Nơi Phật trí huệ

Gặp thiện tri thức

Ái Tác Bồ Tát

Nay tôi sẽ dùng

Chơn pháp cúng dường

Những cúng dường khác

Chẳng phải cúng dường

Chỉ phát Bồ đề

Là chơn cúng dường

Tu hạnh Bồ đề

Tối thắng tối tôn

Chẳng còn lòng dục

Nhìn ngó nữ nhơn

Tôi nguyện như vậy

Rời lìa thân nữ

Hướng chư Phật nói

Bốn vô sở úy ».

Bấy giờ vợ chồng trưởng giả, cha và mẹ của nàng Ðức Tăng tìm gặp thân con gái buồn khổ kêu khóc mắng trách Tỳ Kheo.  Ðức Phật dùng thần lực khiến Ðức Tăng Thiên Tử đến chỗ cha mẹ khuyên can chớ giận mắng Tỳ Kheo để rồi phải thọ khổ nhiều lâu và bảo cha mẹ rằng : « Nàng Ðức Tăng ấy sau khi chết liền sanh lên cung trời Ðao Lợi rời thân nữ được thành Thiên Tử ánh sáng chói lọi.  Nay cha mẹ nên đến chỗ đức Thế Tôn sám hối tâm giận ác trước.  Nếu ngoài đức Như Lai chư Phật Thế Tôn thì không còn người nào đáng quy y ».

Ðức Tăng Thiên Tử dùng tâm vô úy khuyên bảo cha mẹ.  Ðược nghe danh Phật tức thì cha mẹ cùng nhau đồng đến chỗ Phật đầu mặt kính lạy sám hối tâm sân hận trước và bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào cúng dường Phật Pháp và Tăng ? Thế nào tu tập hạnh lành ? Duy nguyện đức Thế Tôn thương xót chỉ dạy, chúng tôi sẽ chuyên tâm tu hành’’.

Biết tâm quyết định của hai người, đức Phật phán : « Nầy thiện nam tử thiện nữ nhơn ! Nếu người muốn cúng dường chư Phật thì nên nhứt tâm kiên cố phát tâm Bồ đề ».

Cha mẹ nàng Ðức Tăng và quyến thuộc năm trăm người nghe lời đức Phật dạy đồng phát tâm bồ đề và lập đại nguyện.

Ðức Phật bảo Tôn giả A Nan : “ Nầy A Nan ! Nay ông lắng nghe, công hạnh của Bố Tát chẳng thể nghĩ bàn, vô thượng trí huệ cùng các phương tiện chẳng thể nghĩ bàn.  Ái Tác Bồ Tát kia thường phát nguyện : Nữ nhơn thấy tôi mà phát lòng dục thì liền được lìa khỏi thân nữ thành nam tử mọi người mến trọng.

Nầy A Nan ! Ông xem sức oai đức của Bồ Tát như vậy.  Người khác nếu phạm tội phải đọa ác đạo.  Còn Ðại Sĩ làm đó thì phá hoại ma chúng khiến kia sanh Thiên được làm Thiên Nhơn.  Nay Thiên Tử Ðức Tăng nầy cúng dường ta cung kính phát tâm Bồ đề.  Thiên Tử nầy sẽ cúng dường vô lượng Thế Tôn đời sau thành Phật hiệu Thiện Kiến Như Lai Ứng Ðẳng Chánh Giác.  Vợ chồng trưởng giả và năm trăm người đã cúng dường và phát tâm Bồ đề đây cũng sẽ thành Phật làm bực Thiên Nhơn Sư.

Nầy A Nan ! Phật có oai đức như vậy ai mà chẳng cung kính cúng dường.  ở nơi đức Phật có lòng thâm tín thì được vô lượng phước lạc.

Nầy A Nan ! Chẳng phải một nữ nhơn, chẳng phải hai ba nữ nhơn, mà vô lượng trăm ngàn na do tha ức nữ nhơn thấy Ái Tác Bồ Tát phát tâm dâm dục liền chết chết được thành nam tử.

Nầy A Nan ! Bồ Tát y vương có đại danh xưng như vậy ai chẳng tôn kính.  Thấy Bồ Tát sanh lòng dâm dục còn được phước lạc huống là sanh lòng cung kính đối với Bồ Tát”.

Tôn giả A Nan bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Ví như núi Tu Di, nếu các vật tạp sắc đến bên núi thì đồng một kim sắc.  Nếu có chúng sanh đến bên Bồ Tát, hoặc tâm dục tâm sân hoặc tịnh tâm, tất cả đều đồng một tâm Nhứt thiết trí.  Từ nay với chư Bồ Tát, tôi sanh lòng tôn trọng xem như núi Tu Di vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Ví như thuốc Dược Vương tên là Tất Kiến.  Người sanh tâm người tịnh tâm nếu uống thuốc ấy đều được lành cả, thuốc ấy hay trừ tất cả độc.  Cũng vậy, người sân tâm người tịnh tâm đến chỗ Bồ Tát đều có thể trừ sạch tất cả bịnh tham sân si”.

Ðức Thế Tôn khen rằng : “ Lành thay, lành thay, nầy A Nan ! Ðúng như lời ông nói”.

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Thật chưa từng có, đại Bồ Tát tối tôn đệ nhứt, chư đại Bồ Tát tu thiền định, tu thiền định xong trở vào Dục giới giáo hóa chúng sanh.  Dầu Bồ Tát hành không vô tướng vô tác dùng đó để giáo hóa chúng sanh khiến họ thành Thanh Văn Duyên Giác, mà do đại từ bi nên tự mình trọn chẳng  rời Nhứt thiết trí tâm.  Bạch đức Thế Tôn ! Ðại Bồ Tát hành phương tiện bất khả tư nghị, dầu thọ sắc thanh hương vị xúc mà không ái trước trong ấy.  Nay tôi dùng lạc thuyết biện tài nói chút phần công đức của Bồ Tát.

Bạch đức Thế Tôn ! Ví như chầm hoang đói rộng lớn có tường cao đến Vô Sắc giới, chỉ có một cửa ngõ, trong chầm ấy có đông chúng sanh.  Cách chầm chẳng xa có một thành lớn giàu có vui sướng tịnh diệu trang nghiêm, nếu có ai vào trong thành ấy thì không già bịnh chết.  Con đường từ chầm hoang vào thành ngay chỉ rộng một xích.  Chúng nhơn trong chầm có một người trí thông thái bỗng khởi tâm đại từ bi muốn lợi ích an lạc tất cả chúng sanh, liền to tiếng xướng rằng : Mọi người nên biết cách đây không xa  có một thành lớn giàu vui an ổn, nếu ai vào trong thành ấy thì không già bịnh chết và cũng hay nói pháp lìa già bịnh chết.  Mọi người nên cùng đi đến thành ấy, tôi sẽ là người dẫn đường. Trong chầm hoang ấy, có những chúng sanh hạ liệt sanh lòng hi vọng, muốn được tìm hiểu, họ nói rằng nếu có thể khiến tôi ở trong chầm nầy tôi sẽ thọ giáo, còn muốn khiến tôi ra khỏi chầm nầy thời tôi chẳng nhận.

Có những chúng sanh hạng thượng nói : Tôi sẽ cùng Ngài đến thành ấy.  Có những chúng sanh bạc phước nghe lời xướng trên chẳng tin chẳng theo người trí.

Bạch đức Thế Tôn ! Bấy giờ người trí ra khỏi tường chầm trông bốn phía thấy chỉ có một con đường thẳng rộng một xích quá nhỏ hẹp hai bên là hố lớn sâu trăm ngàn thước.  Người trí dùng ván be hai bên đường, người đi phải bò mà tiến chẳng ngó hai bên kể oán tặc khủng bố phía sau, người bò đi cũng chẳng ngoái nhìn lại, dũng nhuệ chẳng sợ lần lần qua được đường hẹp thấy thành lớn.  Ðã thấy thành rồi không còn bố úy liền đi vào thành.  Sau khi vào thành không già bịnh chết cũng làm lợi ích lớn cho vô lượng chúng sanh vì họ mà nói pháp lìa già bịnh chết.

Bạch đức Thế Tôn ! Chầm lớn hoang đói ấy là sanh tử vậy.  Tường cao lớn đến Vô Sắc giới ấy là vô minh hữu ái vậy.  Nhiều chúng sanh ở trong chầm ấy là tất cả phàm phu sanh tử vậy.  Ðường thẳng hẹp dẫn đến thành chỉ rộng một xích ấy là nhứt chi đạo vậy.  Người trí trong chầm ấy là đại Bồ Tát vậy.  Chúng sanh hạ liệt hy vọng dục giải ở yên bất đông ấy là Thanh Văn Duyên Giác vậy.  Những chúng sanh hạng thượng nói sẽ cùng đi đến đại thành ấy là chư Bồ Tát khác vậy.  Những chúng sanh bạc phước chẳng tin ấy là tất cả ngoại đạo tà kiến và các đệ tử họ vậy.  Ra khỏi chầm hoang ấy là siêng tu Nhứt thiết trí tâm vậy.  Ðường chật hẹp một xích ấy là môn pháp tánh vậy.  Hai bên đường có hố lớn sâu trăm ngàn thước ấy là nhị thừa Thanh Văn  và Duyên Giác thừa vậy.  Lấy ván be hai bên đường hẹp ấy là trí huệ phương tiện vậy.  Bò mà đi tới ấy là Bồ Tát dùng tứ nhiếp pháp nhiếp lấy chúng sanh vậy.  Phía sau có oán tặc theo khủng bố ấy là ma và ma dân chúng sanh khởi sáu mươi hai kiến chấp và kẻ khinh báng Bồ Tát vậy.  Chẳng ngoái ngó lại phía sau ấy là Nhẫn nhục Ba La Mật chuyên tâm trọn vẹn vậy.  Chẳng nhìn hai bên ấy là chẳng khen nhị thừa vậy.  Thành lớn ấy là Nhứt thiết trí tâm vậy.  Lần lần qua khỏi thấy thành lớn lòng không bố úy ấy là Bố Tát thấy Phật và chỗ sở hành của Phật nhứt tâm kính ngưỡng trí huệ oai đức của Phật, khéo học Bát Nhã Ba la mật phương tiện lần lần tùy nghi gần gũi tất cả chúng sanh không có nghi nan vậy.  Vào trong thành  rồi không già bịnh chết ấy là Bồ Tát lợi ích vô lượng chúng sanh lìa già bịnh chết vậy.  Người thuyết pháp ấy là đức Như Lai Ứng Cúng Ðẳng Chánh Giác vậy.

Bạch đức Thế Tôn ! Nay tôi kính lễ tất cả Bồ Tát”.

Tôn giả Ma Ha Ca Diếp nói lời nầy rồi, có mười ngàn Trời Người phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Ðức Thế Tôn khen rằng : “Lành thay, lành thay, nầy Ma Ha Ca Diếp ! Ông hay khuyến phát chư đại Bồ Tát, ông hay thành tựu vô lượng công đức.

Nếu là việc làm hay tự hại và hại người thì đại Bồ Tát trọn chẳng làm.  Hoặc lời nói có thể tự tại hại tha đại Bồ Tát cũng trọn chẳng nói”.

Bấy giờ Ðức Tăng Bồ Tát bạch rằng : “ Bạch đức Thế Tôn ! Nếu là việc làm hay lời nói có thể tự hại hại tha tất cả Bồ Tát đều trọn chẳng làm, thì tại sao xưa kia, thời đức Phật Ca Diếp, đức Thế Tôn còn làm Bồ Tát đạo thừa một đời làm phạm chí tên Thọ Ðề nói rằng : Ðạo Bồ đề rất là khó được, đâu có kẻ trọc mà làm nên việc ấy, tôi chẳng muốn thấy.

Bạch đức Thế Tôn ! Thuở xưa Thọ Ðề phạm chí nói như vậy là có nghĩa gì ?”.

Ðức Phật dạy : Nầy Ðức Tăng ! Ðối với Như Lai và Bồ Tát ông chớ nên nghi ngờ.  Vì Phật và Bồ Tát thành tựu phương tiện chẳng thể nghĩ bàn.  Phật và Bồ Tát an trụ các thứ phương tiện giáo hóa chúng sanh.

Nầy Ðức Tăng ! Ông nên lắng nghe khéo suy nghĩ, có kính tên Phương Tiện Ba La Mật, ta sẽ nói cho ông.  Bồ Tát từ thuở Phật Nhiên Ðăng đến nay lần lần học phương tiện, nay cũng sẽ vì ông mà khai thị phân biêt phần ít.

Nầy Ðức Tăng ! Lúc đại Bồ Tát thấy Phật Nhiên Ðăng liền được vô sanh pháp nhẫn từ đó đến nay không có sai lầm chơi cười mất chánh niệm, cũng không có tâm bất tịnh, trí huệ chẳng tổn giảm.

Nầy Ðức Tăng ! Ðại Bồ Tát như bổn nguyện của mình được vô sanh nhẫn rồi sau bảy ngày thì có thể được thành Vô thượng Bồ đề, nếu muồn trăm kiếp cũng có thể được thành.  Vì chúng sanh mà đại Bồ Tát thọ tất cả thân, tùy ở chỗ nào, do dùng trí lực nên tùy theo chỗ mong cầu đều được trọn sở nguyện rồi sau mới thành Vô thượng Bồ đề.

Nầy Ðức Tăng ! Ðại Bồ Tát dùng sức phương tiện trong vô lượng kiếp ở các thế giới cũng không ưu sầu vì chẳng chán lìa vậy.  Ðây gọi là Bồ Tát hành phương tiện.

Lại nữa, nầy Ðức Tăng ! Bao nhiêu thiền định nếu người Thanh Văn nhập thân tâm bất động bèn tự cho là đã nhập Niết bàn, còn Bồ Tát nhập thì thân tâm tinh tiến không có giải đãi dùng tứ nhiếp pháp nhiếp lấy chúng sanh do đại bi nên dùng lục Ba La Mật giáo hóa chúng sanh.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Lại nữa, nầy Ðức Tăng ! Như bổn nguyện mình, Bồ Tát ở Ðâu Suất Thiên  cung hay được Vô thượng Bồ đề để chuyển đại pháp luân chẳng phải là không được.  Nhưng Bồ Tát ở Ðâu Suất Thiên cung suy nghĩ rằng : Người Diêm Phù Ðề không thể lên Thiên cung để nghe lãnh giáo pháp, còn chư Thiên Ðâu Suất có thể xuống Diêm Phù Ðề nghe pháp.  Do đây đại Bồ Tát bỏ rời Ðâu Suất Thiên  cung mà ở Diêm Phù Ðề thành Phật.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Lại nữa, nầy Ðức Tăng ! Như bổn nguyện của mình, đại Bồ Tát từ Ðâu Suất hạ Diêm Phù Ðề chẳng vào thai mẹ cũng có thể thành Phật.  Nhưng nếu không vào thai mẹ sẽ có các chúng sanh nghĩ rằng : Bồ Tát nầy từ đâu đến, là Trời, là Rồng, là Quỉ Thần, là Càn Thát Bà hay biến hóa ra ? Nếu họ nghi ngờ thì họ chẳng thể nghe lãnh giáo pháp chẳng thể tu hành để dứt phiền não.  Thế nên đại Bồ Tát chẳng phải chẳng vào thai mẹ mà thành Phật.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Chớ quan niệm Bồ Tát thiệt ở thai mẹ, vì đại Bồ Tát thiệt chẳng ở thai mẹ.  Tại sao ? Vì đại Bồ Tát nhập vô cấu định, chẳng xuất định ấy mà rời Ðâu Suất Thiên xuống Diêm Phù Ðề nhẫn đến ngồi cội Bồ đề.  Chư Thiên Ðâu Suất cho rằng Bồ Tát đã mạng chung chẳng còn trở lại đây.  Nhưng lúc ấy Bồ Tát ở Ðâu Suất Thiên Thiệt tự bất động mà hiện vào thai thọ ngũ dục hoặc xuất gia và khổ hạnh.  Tất cả chúng sanh cho đó là thiệt, nhưng với Bồ Tát đều là sự biến hóa cả.  Bồ Tát biến hóa vào thai thọ ngũ dục hiện tự vui thú xuất gia khổ hạnh, tất cả đều là Bồ Tát biến hóa làm ra.  Tại sao, vì Bồ Tát bấy giờ sở hành thanh tịnh chẳng còn nhập thai, vì từ lâu đã chán lìa.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà hiện thân tợ bạch tượng sáu ngà vào thân mẹ ?

Nầy Ðức Tăng ! Trong tam thiên Ðại Thiên thế giới nầy, Bồ Tát tối tôn nhứt vì Ngài đã thành tựu pháp bạch tịnh nên hiện tợ bạch tượng vương vào thai mẹ, không có Thiên, Long, Quỉ Thần nào làm như vậy mà nhập thai mẹ.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát ở thai mẹ đủ mười tháng rồi sao mới xuất thai ? Vì có các chúng sanh hoặc cho rằng chẳng đủ mười tháng thì thân đồng tử chẳng đầy đủ.  Vì thế nên Bồ Tát hiện ở trong thai đủ mười tháng, từ lúc mới vào đến mãn mười tháng, thời gian giữa ấy thường có chư Thiên đến bên mẹ lễ kính đi nhiễu, bấy giờ chư Thiên thấy Bồ Tát ở lầu cao bảy báu trang nghiêm hơn cả cung trời.  Thấy cảnh tốt ấy, có hai vạn bốn ngàn Thiên Tử phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát từ hông hữu của mẹ mà nhập thai ? Hoặc có chúng sanh nghi rằng Bồ Tát do tinh huyết cha mẹ mà sanh.  Vì dứt sự nghi ấy và hiện hóa sanh nên từ hông bên hữu mà vào.  Ðã từ hông mẹ vào rồi không có vết vào, và Ma Gia Phu Nhơn thân tâm khoái lạc từ trước chưa từng có.  Ðây gọi là Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát khi sanh ra ở tại vườn vắng vẻ chớ chẳng sanh tại trong nhà và trong thành ? Từ trước đến giờ Bồ Tát thường ưa thích chỗ vắng vẻ và tán thán chỗ vắng vẻ, tán than chỗ núi rừng nhàn tĩnh và hành pháp tịch diệt.  Nếu Bồ Tát sanh tại trong nhà thì chư Thiên, Long, Quỉ Thần, Càn Thát Bà chẳng mang hoa hương kỹ nhạc đến cúng dường.  Nhơn dân thành Ca Tỳ La Vệ hoang mê phóng dật tự cao chẳng có thể cúng dường Bồ Tát.  Vì thế nên Bồ Tát sanh tại chỗ vắng vẻ mà  chẳng ở nhà và trong thành.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà mẹ Bồ Tát ngước vịn cành cây vô ưu mà sanh Bồ Tát ? Hoặc có chúng sanh nghi lúc sanh Bồ Tát, Ma Gia Phu Nhơn cũng đau đớn khổ não.

như các nữ nhơn khác, nên thị hiện thọ khoái lạc lúc sanh Bồ Tát, vì thế mà Ma Gia Phu Nhơn ngước vịn cành cây vô ưu mà sanh Bồ Tát.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! do duyên cớ gì mà lúc sanh, Bồ Tát từ hông bên hữu của mẹ chánh niệm xuất hiện mà chẳng từ thân phần khác ? Trong tam thiên đại Thiên thế giới, Bồ Tát tối tôn tối thắng, chẳng nhơn nữ căn trụ,  chẳng nhơn nữ căn  xuất. Ðây là nhứt sanh bổ xứ BồTát thị hiện như vậy, chẳng phải các người phạm hạnh khác.  Vì thế mà Bồ Tát từ hông bên hữu xuất hiện.  Ðây gọi là đại Bồ  Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng !  Do duyên cớ gì mà  Bồ Tát  lúc sơ sanh được  Thiên Ðế Thích Ðề Hoàn Nhơn  dùng bửu y hứng lấy  mà chẳng phải Thiên Nhơn khác?  Thích Ðề  Hoàn  Nhơn xưa phát nguyện nầy : Bồ  Tát lúc sơ sanh tôi sẽ dung bửu y hứng lấy.  Do Bồ Tát thiện căn vi diệu nên tăng lợi ích chư Thiên Tín kính cúng dường.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì lúc vừa sanh ra Bồ Tát đi bảy bước mà chẳng sáu chẳng tám ? Quyết định Bồ Tát có đại thần lực cần tinh tiến đại trượng phu tướng, muốn thị hiện cho chúng sanh mà người khác chẳng thị hiện được như vậy.  Nếu do bảy bước lợi ích chúng sanh thì Bồ Tát đi sáu bước, nếu do tám bước lợi ích chúng sanh thì Bồ Tát đi bảy bước.  Vì thế nên không ai đỡ dắt Bồ Tát tự đi bảy bước chẳng phải sáu chẳng phải tám.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì Bồ Tát đi bảy bước rồi xướng lời như vầy : ở trong thế giới ta tối tôn tối thắng lìa già bịnh chết.  Lúc bấy giờ trong chúng hàng Ðế Thích, Phạm Vương và chư Thiên Tử có lòng kiêu mạn tự cho mình là cao quí nhứt trong thế giói, rồi họ cao ngạo không lòng cung kính. Bồ Tát nghĩ rằng các Thiên Tử nầy có tâm kiêu mạn, do kiêu mạn họ sẽ mãi mãi thọ khổ đọa ba ác đạo.  Vì thế nên Bồ Tát phát lời nói trên : Trong thế giới ta tối tôn tối thắng lìa già bịnh chết.  Lúc Bồ Tát xướng như vậy âm thanh vang khắp tam thiên Ðại Thiên thế giới.  Hoặc có chư Thiên Bồ Tát chưa tập họp nghe tiếng cõi xướng ấy đều vân tập đến.  Lúc ấy chư Thiên cõi Dục, cõi Sắc, cõi Vô Sắc chắp tay cung kính hướng Bồ Tát mà hành lễ, đều bảo nhau rằng :

Chưa từng có.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên có gì mà Bồ Tát đi bảy bước rồi cười lớn ? Bồ Tát chẳng do ham muốn mà cười, chẳng do khinh mạn mà cười.  Bấy giờ Bồ Tát suy nghĩ rằng : Các chúng sanh nầy trước kia có tham sân si và các phiền não nay cũng có như vậy.  Trước kia ta đã khuyên họ phát tâm Bồ đề, nay ta đã thành mà các chúng sanh ấy biếng lười nên vẫn ở trong sanh tử khổ não chưa dứt được phiền não.  Các chúng sanh nầy xưa cùng ta đồng thời phát tâm Bồ đề, nay ta đã thành Vô thượng bồ đề mà các chúng sanh nầy vì biếng lười nên còn ở trong sanh tử khổ não. Các chúng hạ liệt nầy vì lợi dưỡng mà chẳng siêng tu tinh tiến cầu Nhứt thiết trí.  Các chúng sanh nầy nay còn cung kính lễ bái cúng dường ta.  Thuở ấy ta sanh tâm đại bi nay ta đã mãn sở nguyện.  Do duyên cớ nầy mà Bồ Tát cười lớn.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phưong tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà lúc sơ sanh thân thể Bồ Tát sạch sẽ không cấu uế, mà Ðế Thích và Phạm Vương còn tắm rửa Bồ Tát ? Vì muốn cho Ðế Thích, Phạm Vương dâng cúng dường và cũng do thế pháp anh nhi sơ sanh phải tắm rửa nên dầu thân sạch sẽ không dơ mà Bồ Tát khiến Thích, Phạm tắm rửa.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành pương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà lúc ở chỗ không nhàn, Bồ Tát chẳng liền đến đạo tràng mà trở lại vào cung ? Vì bồ Tát muốn các căn đầy đủ nên hiện ở cung điện tự vui ngũ dục rồi sau đó bỏ thiên hạ mà đi xuất gia.  Lại muốn khuyến hóa người rời bỏ ngũ dục cạo râu tóc mặc pháp phục xuất gia nên thị hiện trở về cung điện mà chẳng ở chỗ không nhàn liền đến đạo tràng.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát vừa sanh được bảy ngày, Ma gia Phu Nhơn mạng chung ? Ðây là thọ mạng của Phu Nhơn hết chẳng phải lỗi nơi Bồ Tát.  Trước kia lúc ở cung Trời Ðâu Suất, Bồ Tát dùng thiên nhãn thấy Ma Gia Phu Nhơn mạng căn mãn mười tháng rồi còn lại bảy ngày, Bồ Tát dùng phương tiện biết Phu Nhơn thọ mạng sắp hết mà đến thọ sanh, chẳng phải lỗi do Bồ Tát.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát học các kỹ nghệ sách luận bắn cung cỡi ngựa hành quân mưu lược ? Vì học thế pháp vậy.  Trong tam thiên Ðại Thiên thế giới không một sự việc gì mà Bồ Tát chẳng biết.  Hoặc kệ hoặc từ biện ứng biện, hoặc chú thuật, hoặc hí tiếu, hoặc ca vũ đánh nhạc, hoặc công xảo, lúc sanh ra Bồ Tát đã biết giỏi tất cả.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát nạp vương phi thể nữ quyến thuộc ? Bồ Tát chẳng vì lý do ái dục.  Tại sao ? Vì Bồ Tát là ly dục trượng phu.  Lúc ấy nếu chẳng thị hiện có vợ con, hoặc có chúng sanh sẽ bảo Bồ Tát chẳng phải nam tử trượng phu , nếu nghi như vậy thì chúng sanh sẽ mắc vô lượng tội.  Vì muốn dứt sự nghi ấy nên cưới Thích chủng nữ thị hiện có La Hầu La.  Chớ cho rằng La Hầu La là cha mẹ hòa hiệp sanh ra.  Chính La Hầu La từ thiên cung mạng chung xuống nhập thai chẳng phải do cha mẹ hòa hiệp.  Lại do vì La Hầu La có bổn nguyện làm con trai của nhứt sanh bổ xứ Bồ Tát.  Còn nàng Cù Di thì thuở Phật Nhiên Ðăng lúc trao bảy cành hoa sen cho phạm chí có nguyện rằng : Từ đây về sau, nhẫn đến nhứt sanh bổ xứ, phạm chí nầy sẽ luôn là chồng tôi, tôi là vợ của y.  Phạm Chí nhận bảy cành hoa sen ấy rồi nói rằng : Dầu tôi chẳng nhận mà nay sở nguyện của thiện nữ nhơn nầy.  Nguyện như vậy rồi chẳng lìa thiện căn bảy hoa sen, vì thế nên Bồ Tát nạp nàng Cù Di làm vợ.  Lại nhứt sanh Bồ Tát thành tựu thị hiện ở trên cung điện thể nữ.  Lúc ấy Bồ Tát thành tựu diệu sắc chư Thiên cúng dường, thành tựu xuất gia.  Thích chủng nữ đều thấy các sư đầy đủ như vậy tâm nàng chuyên nhứt lập nguyện phát Bồ đề tâm nguyện tôi có đủ các sự vi diệu như vậy.  Vì khiến Cù Di phát tâm nguyện ấy mà Bồ Tát nạp nàng làm vợ.  Lại còn có đại tâm chúng sanh cư gia thọ ngũ dục lạc.  Vì khiến họ xả ngũ dục xuất gia nên Bồ Tát thị hiện ở cung điện giàu sang thọ ngũ dục lạc rồi bỏ quyến thuộc đi xuất gia.  Chúng sanh ấy thấy vậy nghĩ rằng : Bồ Tát thọ ngũ dục tối diệu vô thượng mà còn có thể bỏ được đi xuất gia.  Lại nữa, vợ con quyến thuộc ấy vốn đều là lúc Bồ Tát hành đạo dùng thiện pháp hóa độ họ, mà họ cũng từng phát nguyện  thường làm quyến thuộc của Bồ Tát nhẫn đến nhứt sanh bổ xứ.  Vì muốn tăng ích pháp bạch tịnh cho các người ấy nên Bồ Tát thị hiện cùng họ làm quyến thuộc.  Lại nữa vì muốn giáo hóa bốn vạn hai ngàn thế nữ cho họ phát tâm Bồ đề và cũng làm cho nhiều kẻ khác chẳng đọa ác đạo mà Bồ Tát thị hiện ở cung điện với quyến thuộc.  Lại nữa, tất cả nữ nhơn đều bị lửa dục thiêu đốt, nếu họ thấy Bồ Tát liền lìa dâm dục.  Lại nữa, Bồ Tát biến hóa nhiều thân nhan mạo như nhau.  Các nữ nhơn kia cùng vui với Hóa Bồ Tát mà đều tưởng là thiệt Bồ Tát.  Lúc ấy Bồ Tát thường tại thiền định tu an lạc hạnh.  Như Hóa Bồ Tát thọ ngũ dục không có tưởng dục, cũng vậy, thiệt Bồ Tát từ thuở Nhiên Ðăng Phật đến nhứt sanh đã rời lìa dâm dục.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.  Xa Nặc và Kiền Trắc bổn nguyện cũng như vậy.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát ngồi dưới cội cây Diêm Phù Ðề tư duy ? Ðó là vì muốn hóa độ bảy ức chư Thiên.  Lại cũng muốn cha mẹ biết Bồ Tát tất định cạo bỏ râu tóc pháp phục xuất gia.  Lại cũng muốn thị hiện tăng ích trí huệ, bóng cây Diêm Phù Ðề  theo che mát là vì muốn cho thiện căn chúng sanh tăng ích.  Do những cớ ấy mà Bồ Tát ngồi thiền tư duy dưới cây Diêm Phù Ðề ! Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát chẳng thích ngũ dục xuất thành du quán ? Vì Bồ Tát muốn thị hiện thấy người già bịnh chết vậy.  Vì khiến quyến thuộc biết Bồ Tát do sợ già bịnh chết mà xuất gia học đạo, chẳng phải vì cống cao tổn giảm quyến thuộc mà xuất gia, chính vì muốn lợi ích quyến thuộc mà Bồ Tát xuất gia, Bồ Tát thấy lỗi họa tại gia nên xuất gia.  Nhưng Bồ Tát vì hiển bày khổ già bịnh chết của tất cả chúng sanh nên thị hiện chẳng ưa ngũ dục xuất thành du quán.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà giữa đêm Bồ Tát vượt thành xuất gia ? Vì muốn lợi ích thiện căn cho chúng sanh, Bồ Tát tùy ở chỗ nào đều tăng ích thiện căn cho chúng sanh.  Cũng vì pháp bạch tịnh nên xả lìa ngũ dục chẳng bảo quyến thuộc mà đi xuất gia, rời lìa những hoan lạc mà chẳng lìa pháp bạch tịnh, vì các lẽ trên đây mà Bồ Tát nửa đêm vượt thành xuất gia.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát dùng giấc ngủ trùm che cung nhơn thể nữ rồi mới đi xuất gia ? Vì muốn mọi người đổ lỗi xuất gia cho chư Thiên.  Bồ Tát nghĩ rằng :

Sau khi ta đi xuất gia, trong hàng thân thuộc hoặc có ngưòi sanh lòng sân hận, họ sẽ gây tội đọa ác đạo nên muốn họ tưởng do chư Thiên khiến cung nhơn thể nữ ngủ say rồi mở cửa thành dẫn đường bay trên không mà đi, do đây đối với Bồ Tát họ càng sanh lòng kính tin.  Vì thế mà Bồ Tát thị hiện dùng giấc ngủ che trùm cung nhơn thể nữ rồi đi xuất gia.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát sai Xa Nặc dắt bạch mã mang bửu y anh lạc đưa về cung ? Vì muốn quyến thuộc biết Bồ Tát chẳng tham tại gia danh y thượng phục và những châu ngọc anh lạc.  Bồ Tát cũng muốn người khác học theo bỏ rời những sở hữu mà xuất gia trong Phật pháp trì hạnh tứ thánh chủng, duy chẳng được đi xuất gia nếu cha mẹ chẳng cho phép.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát lấy dao tự cắt tóc ? Trong tam thiên Ðại Thiên thế giới không có Thiên, Long, Quỉ Thần, Càn Thát Bà, Nhơn Phi Nhơn nào có thể đương cận oai đức của Bồ Tát huống là có thể kham cắt tóc của Bồ Tát.  Lại muốn cho chúng sanh thâm tín rằng vì muốn xuất gia mà Bồ Tát tự cầm dao cắt tóc mình.  Lại vì hộ niệm cho Tịnh Phạn Vưong : Vua Tịnh Phạn Vương sanh ác tâm tự thị oai quyền mà truyền rằng ai cạo tóc Thái Tử con trai ta sẽ bị tru lục.  Lúc vua nghe tin Thái Tử tự cầm dao cắt tóc mình, ác tâm của vua liền dứt.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Ông nên lắng nghe, do duyên cớ gì mà Bồ Tát khổ hạnh sáu năm ? Ðây chẳng phải do túc nghiệp dư báo mà Bồ Tát thọ khổ ấy.  Vì muốn cho các chúng sanh ở trong tất cả ác nghiệp báo hay sanh lòng lo sợ mà quy hướng Bồ Tát.  Lại thuở Phật Ca Diếp, Bồ Tát có thốt lời như vậy : Tôi chẳng muốn thấy đạo nhơn đầu trọc ấy, đâu có người trọc mà có thể được Bồ đề, đạo Bồ đề thậm thâm khó được.  Việc nầy cũng là phương tiện của Bồ Tát nên biết ý nghĩa của nó.  Do duyên cớ gì mà Bồ Tát phát lời thô ác ấy ?

Nầy Ðức Tăng ! Thuở Phật Ca Diếp xuất thế, Bà La Môn tử tên Thọ Ðề có năm thân hữu đều là con trai của đại Bà La Môn trước đã học đại thừa rồi vì lâu ngày thân cận ác tri thức mà mất tâm Bồ đề.  Năm người nầy phụng sự ngoại đạo chẳng tin Phật pháp , hiểu ngoại đạo ngữ chẳng hiểu Phật ngữ, hiểu ngoại đạo pháp chẳng hiểu Phật pháp.  Ngoại đạo sư, thầy của năm người nầy được năm người phụng sự, tự nói ta là Phật Thế Tôn là Nhứt thiết trí, ta cũng có đạo Bồ đề.  Lúc ấy Bà La Môn Tử Thọ Ðề muốn dùng phương tiện dẫn dụ năm thân hữu trở lại thành bửu khí chuyển đổi tà tâm ngoại đạo của họ, nên đến nhà ngõa sư nói rằng : Nay tôi muốn thấy đạo nhơn đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ đề, đạo Bồ đề thậm thâm khó được.  Ít lúc sau, thọ Ðề cùng năm thân hữu cùng ở chỗ vắng, ngõa sư đến hướng Thọ Ðề tán thán Phật Ca Diếp Như Lai Ứng Chánh Biến Tri, và bảo Thọ Ðề cùng đến chỗ Phật.  Thọ Ðề suy nghĩ rằng năm thân hữu nầy thiện căn chưa thục, nếu tôi khen Phật mà chê ngoại đạo sư thì họ sẽ nghi ngờ, vậy chưa nên đến chỗ Phật.  Suy nhgĩ rồi Thọ Ðề vì tự hộ bổn nguyện, vì Bát Nhã Ba La Mật báo hành phương tiện nên nói với ngõa sư rằng : Tôi chẳng muốn thấy đạo nhơn đầu trọc ấy, đâu có người trọc mà có thể được Bồ đề, đạo Bồ đề thậm thâm khó được.

Nầy Ðức Tăng ! Thế nào là Bát Nhã Ba La Mật báo ?

Bồ Tát hành Bát Nhã Ba La Mật, không có niệm tưởng Bồ đề không có niệm tưởng Phật, bấy giờ chẳng thấy Phật chẳng thấy Bồ đề, cũng chẳng ở trong thấy Bồ đề cũng chẳng ở ngoài thấy Bồ đề, cũng chẳng ở trong ngoài thấy Bồ đề như vậy biết rằng Bồ đề không, không có pháp.  Vì Thọ Ðề biết tất cả pháp không có vì hành phương tiện nên nói : Tôi chẳng muốn thấy đạo nhơn đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ đề, đạo Bồ đề thậm thâm khó được.

Nầy Ðức Tăng ! Lúc khác, Thọ Ðề cùng năm người đến bên sông, do thần lực của Phật để hóa độ năm người nên ngõa sư đến hướng Thọ Ðề nói : Ông nên cùng tôi đồng đến chỗ Phật cúng dường lễ bái tôn trọng tán thán, Phật xuất thế rất là khó gặp.  Thọ Ðề chẳng chịu đi.  Ngõa sư liền nắm tócThọ Ðề kéo đi theo mình thẳng đến chỗ Phật.  Năm thân hữu thấy vậy nghĩ rằng : Theo quốc pháp nếu ai bị người nắm tóc kéo mà cáo quan thì người nắm tóc kéo bị tử tội.  Nay đức Phật ấy có công đức gì mà khiến ngõa sư chẳng kể tử tội nắm tóc Thọ Ðề kéo đến chỗ Phật.  Vì suy nghĩ như vậy, nên năm người khuynh tâm đi đến chỗ Phật, đã thấy Phật rồi bổn nguyện liền phát sanh lòng kính tin.  Sanh lòng kính tin rồi liền ở trước Phật trách Thọ Ðề : Ðức Thế Tôn đây có oai đức như vậy, trước anh đã nghe sau chẳng có lòng kính tin.  Năm người ấy thấy oai đức Phật lại nghe thuyết pháp nên trở lại phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Phật Ca Diếp vì họ mà nói Bồ Tát tạng bất thối chuyển luân đà la ni kim cương cú vô sanh pháp nhẫn.  Năm người ấy nghe pháp liền được vô sanh pháp nhẫn.

Nầy Ðức Tăng ! Thuở ấy nếu Thọ Ðề tán thán Phật Ca Diếp mà chẳng tán thán ngoại đạo sư thì năm người thân hữu ấy sẽ chẳng chịu đến gặp Phật huống là sanh lòng kính tin.

Nầy Ðức Tăng ! Vì giáo hóa năm người ấy cho họ học Ðại thừa nên Thọ Ðề dùng Bát Nhã Ba La Mật quả báo thật hành phương tiện mà nói rằng : Tôi chẳng muốn thấy đạo nhơn đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ đề, đạo Bồ đề rất sâu khó được.

Nầy Ðức Tăng ! Bất thối Bồ đề đối với Phật không nghi, đối với Bồ đề không nghi, đối với Phật pháp không nghi.  Ðây gọi là dại Bồ Tát hành phương tiện.

Lại nữa, Bồ Tát vì giáo hóa năm người và tự hiển thị nghiệp báo do nghiệp chướng nên hiện khổ hạnh sáu năm.  Chẳng phải như những chúng sanh khác chẳng thấy chẳng biết dối với Sa Môn Bà La Môn trì giới nói lên lời ác ngôn như vậy.  Hoặc biết chẳng biết, hoặc hiểu chẳng hiểu, những chúng sanh ấy mãi mãi thọ khổ chẳng được lợi ích, phải đọa ba ác đạo. Vì những chúng sanh ấy tự hiện tạo nghiệp cũng tự hiện thọ báo nên đức Như Lai thị hiện thọ báo ấy.

Nầy Ðức Tăng ! Dại Bồ Tát không có tất cả chướng ngại nghiệp báo.  Do vì có chúng sanh chê bai các Sa Môn, Bà La Môn trì giới mà phải ưu não chẳng được giải thoát chẳng đắc đạo quả, muốn trừ lòng ưu não của họ nên Bồ Tát thị hiện thọ nghiệp báo như vậy.  Chúng sanh thấy rồi họ sẽ nghĩ rằng : Bực nhứt sanh bổ xứ Bồ Tát phỉ báng Phật Ca Diếp mà còn được giải thoát đắc quả, huống là ta chẳng biết mà nói ác ngôn, nay ta nên tự hối quá chẳng còn tạo ác nghiệp nữa.

Nầy Ðức Tăng ! Lại vì hàng phục ngoại đạo mà Bồ Tát khổ hạnh sáu năm chớ chẳng phải nghiệp báo chướng ngại.  Tại sao ? Vì ở thế gian có các Sa Môn, Bà La Môn mỗi ngày họ ăn một hột mè một hột gạo, họ tự cho được thanh tịnh giải thoát.  Vì điều phục họ mà Bồ Tát thị hiện mỗi ngày ăn một hột mè một hột gạo.  Nếu Bồ Tát ăn vật thực thô rit còn chẳng thể được thánh đạo huống là thanh tịnh  giải thoát.  Vì thế nên Bồ Tát nói tôi chẳng muốn thấy đạo nhơn đầu trọc, đâu có người trọc mà có thể được Bồ đề, đạo Bồ đề rất sâu khó được.  Do duyên cớ nầy mà Bồ Tát hiện sáu năm khổ hạnh để điều phục năm mươi hai trăm ngàn thô hạnh chư Thiên và ngoại đạo thần tiên các thô hạnh Bồ Tát.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì là Bồ Tát sau khi ăn món thượng diệu rồi khí lực sung túc đến cây Bồ đề mà chẳng để thân gầy ốm dến cây Bồ đề ?

Nầy Ðức Tăng !Bồ Tát có thể chẳng ăn uống thân thể gầy ốm mà thành Vô thượng Bồ đề huống là có ăn mè ăn gạo.  Lúc ấy vì thương các chúng sanh vị lai mà Bồ Tát ăn món thượng diệu ấy.  Tại sao ? Vì các chúng sanh thiện căn chưa thục muốn cầu đạo, các chúng sanh ấy nếu chẳng ăn uống bị khổ đói khát chẳng thể được trí huệ, nếu an lạc hạnh thì được trí huệ chiếu rõ các pháp chớ chẳng phải khổ hạnh.  Vì thế nên Bồ Tát khai thị cho chúng sanh hành an lạc hạnh mà được trí huệ, cũng vì thương chúng sanh vị lai muốn khiến chúng sanh bắt chước ta ăn món thượng diệu ấy, do các cớ ấy mà Bồ Tát hiện ăn món thượng diệu của nàng Tu Xá Khư rồi thành tựu ba mươi bảy pháp trợ Bồ đề được Vô thượng Chánh Ðẳng Chánh Giác.  Cô gái thí thực cũng thành tựu pháp trợ Bồ đề.  Lại nên biết Bồ Tát ở trong một thiền định sanh tâm hoan hỉ suốt trăm ngàn kiếp chẳng ăn uống vẫn có thể an trụ.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát xin cỏ nơi Cát An Thiên Tử trải chỗ ngồi ? Vì chư Phật quá khứ trải tòa giải thoát chẳng dùng vật tốt lụa là và cũng vì muốn Cát An Thiên Tử thành tựu pháp trợ Bồ đề.  Lúc Cát An trao cỏ cho Bồ Tát rồi phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Nầy Ðức Tăng ! Nay ta thọ ký cho Cát An Thiên Tử ấy ở đời vị lai sẽ được thành Phật hiệu Vô Cấu Như Lai Ứng Chánh Biến Tri.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Do duyên cớ gì mà Bồ Tát ngồi dưới cây Bồ đề khiến ác ma Ba Tuần đến chẳng muốn BồTát liền thành Vô thượng Bồ đề ?

Nầy dức Tăng ! Ma vốn chẳng thể tự đến dưới cây Bồ đề nếu Bồ Tát chẳng vời.  Lúc ấy Bồ Tát ngồi dưới cây Bồ đề suy nghĩ như vầy :Trong tứ thiên hạ ai tối tôn đệ nhứt, tứ thiên hạ nầy hiện nay thuộc về ai ? Bồ Tát liền biết ác ma Ba Tuần là tối tôn trong Dục giới, nay ta đấu với ma, nếu ma chẳng bằng ta thì tất cả chúng sanh trong Dục giới đều chẳng bằng.  Bấy giờ sẽ có chư Thiên đại chúng hòa hiệp đến dưới cây Bồ đề , họ đến rồi sẽ ắt sanh lòng tin.  Ma chúng, Thiên chúng, chư Long, Quỉ Thần, Càn thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, tất cả đại chúng như vậy đến nhiễu cây Bồ đề thấy Bồ Tát sư tử du hỉ hoặc phát tâm Vô thượng bồ đề, hoặc phát tâm Thanh Văn Duyên Giác, hoặc sanh tín tâm, nhẫn đến thấy Bồ Tát, do nhơn duyên nầy thảy đều được giải thoát.  Nầy Ðức Tăng ! Suy nghĩ như vậy rồi, Bồ Tát phóng my gian bạch hào tướng quang làm cho cung điện Ba Tuần tối đen.  Bấy giờ do quang minh bạch hào chiếu khắp nên cả tam thiên Ðại Thế giới đều rất sáng.  Trong quang minh ấy phát thanh như vầy : Con trai dòng Thích Ca ấy xuất gia học đạo nay sẽ thành Vô thượng Bồ đề quá cảnh giói ma, thắng chúng ma, giảm tổn tất cả ma chúng đương lai, nay Bồ Tát ấy chiến dấu với ma.  Nghe âm thanh nầy Ba Tuần rất ưu sầu như tên bắn vào tim.  Ma Ba Tuần nghiêm bị tứ chủng binh chật ba mươi sáu do tuần đến bao cây Bồ dề muốn hại Bồ Tát.  Bấy giờ Bồ Tát trụ đại từ bi đại trí huệ, dùng tay kim sắc báo thân của trí huệ chỉ xuống đất, tất cả ma chúng liền tan rã, tám vạn bốn ngàn ức chư Thiên, Long, Quỉ Thần, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, Cưu Bàn Trà thấy Bồ Tát oai đức thân thể đẹp lạ dung nhan đoan nghiêm oai lực dũng kiện đều phát tâm Vô thượng Bồ dề.  Ðây gọi là đại Bồ Tát hành phương tiện.

Nầy Ðức Tăg ! Do duyên cớ gì mà Như Lai trong bảy ngày bày đêm chẳng xả kiết già ngồi xem cây Bồ đề mắt chẳng nháy? Nầy Ðức Tăng ! Lúc ấy có chư Thiên Sắc giới tu hạnh tịch diệt.  Chư Thiên nầy thấy Như Lai ngồi kiết già, họ sanh lòng hoan hỉ và nghĩ rằng : Nay chúng ta tìm coi tâm của Sa Môn Cù Ðàm y cứ nơi đâu.  Suốt bảy ngày bảy đêm chư Thiên ấy tìm xem mà chẳng tìm được chỗ y cứ của một tâm niệm của đức Như Lai.  Chư Thiên ấy càng vui đẹp hơn, có ba vạn hai ngàn Thiên Tử phát tâm Vô thượng Bồ đề nguyện rằng : Ðời vị lai chúng tôi cũng sẽ được hạnh tịch diệt nhìn cây Bồ đề như vậy.  Vì thế nên khi thành Phật đạo rồi dức Như Lai suốt bảy ngày bảy đêm ngồi kiết già nhìn cây Bồ đề mắt chẳng nháy.  ấy gọi là phương tiện của Như Lai.

Nầy Ðức Tăng ! Lúc hành Bồ Tát đạo trong vô lượng a tăng kỳ kiếp nguyện ban vui giải thoát cho tất cả chúng sanh, mà do duyên cớ gì sau khi thành Phật đạo chờ Phạm Vương thỉnh rồi đức Như Lai mới thuyết pháp ?

Nầy Ðức Tăng ! Dức Như Lai biết có số đông chư Thiên quy y và tôn trọng Phạm Vương, họ nhận rằng Phạm Thiên Vương hóa sanh chúng ta, là tối tôn trong thế giới, ngoài Phạm Thiên Vương không ai có thể tạo được thế giới.  Vì muốn chư Thiên chúng sanh lòng chánh tín nên đức Như Lai chờ Phạm, Thiên Vương đến thỉnh thuyết pháp.  Một khi Phạm Vương cúi đầu thì chư Thiên đã quy y Phạm Vương đều quy y Phật.

Nầy Ðức Tăng ! Như Lai có đại oai đức nên Phạm Vương đến chỗ Phật thỉnh chuyển pháp luân.  Nầy Ðức Tăng ! Nếu Như Lai không dùng thần lực thì Phạm Thiên Vương ấy không hề có tâm thỉnh Phật chuyển pháp luân được.  Do vì có các chúng sanh qui y Phạm Vương , đức Như Lai muốn các chúng sanh ấy rời Phạm Vương nên chờ Phạm Vương đến khuyến thỉnh thuyết pháp để lấy Phạm Vương chứng minh vậy.

Nầy Ðức Tăng ! Lúc Phạm Thiên Vương thỉnh Phật chuyển pháp luân, có sáu mươi tám trăm ngàn Phạm Thiên phát tâm Vô thượng Bồ đề nói rằng : Ðây thiệt là Phật ở trong chúng sanh là tối tôn tối thắng, nguyện tôi đời sau được trí huệ oai đức như vậy.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Ðức Tăng ! Trước kia ta thuyết pháp thị hiện chúng sanh mười nghiệp đạo nhơn duyên, hoặc là Bồ Tát, hoặc là Như Lai, trong mười nghiệp ấy thị hiện phương tiện chỉ có hang trí giả mới biết nghĩa ấy.

Nầy Ðức Tăng ! Ông chớ nên quan niệm Bồ Tát còn có tội nghiệp vi tế.  Nếu Bồ Tát còn có pháp bất thiện vi tế thì không bao giờ có sự ngồi đạo tràng thành Vô thượng Bồ đề.  Tại sao ? Vì Như Lai thành tựu tất cả thiện pháp dứt tất cả pháp bất thiện, không có tập khí nghiệp báo sanh tử, không bao giờ còn có sót thừa chẳng dứt diệt, huống là có nghiệp báo chướng ngại.

Nầy Ðức Tăng ! Nếu có các chúng sanh cho rằng không nghiệp báo, họ chẳng tin nghiệp báo, thì vì chúng sanh ấy mà Như Lai thị hiện  nhơn duyên nghiệp báo.  Như Lai thiệt không có nghiệp báo.  Ta là Pháp Vương  còn thọ nghiệp báo huống là các chúng sanh khác mà chẳng thọ.  Vì chúng sanh ấy mà thị hiện như vậy.  Thế nên đức Như Lai tự hiện nghiệp duyên.

Nầy Ðức Tăng ! Như Lai không có tất cả nghiếp chướng.  Ví như thơ sư học giỏi thơ luận dạy các ấu đồng tùy theo các ấu đồng mà khen các thơ chương, chẳng phải thơ sư ấy có chướng ngại nơi các thơ chương.  Thơ sư ấy nghĩ rằng các ấu đồng đây theo học với tôi, tôi nên xướng như vậy cho chúng nó học theo.  Thơ sư ấy chẳng phải vì chẳng thông đạt mà xướng như vậy.

Nầy Ðức Tăng ! Cũng vậy, đức Như Lai họcgiỏi nơi tất cả pháp rồi nói như vậy thị hiện như vậy để khiến các chúng sanh hành nghiệp thanh tịnh vậy.

Nầy Ðức Tăng ! Ví như dại y giỏi trị lành được tất cả các bịnh, tự mình không bịnh mà ở trước bịnh nhơn tự uống thuốc đắng, các bịnh nhơn thấy vậy bắt chước uống thuốc đều được lành bịnh.

Nầy Ðức Tăng !  Cũng vậy, đức Như Lai tự trừ tất cả bịnh phiền não rồi, với tất cả pháp không có chướng ngại hay thị hiện tất cả pháp, do nghiệp bất thiện như vậy mắc báo như vậy, hiện nhơn duyên như vậy để khiến chúng sanh trừ bỏ thân khẩu ý nghiệp chướng mà tu hành tịnh hạnh.

Nầy Ðức Tăng ! Ví như con trai nhỏ của trưởng giả hay cư sĩ, cha mẹ thương yêu giao nó cho nhũ mẫu, bấy giờ nhũ mẫu  không có bịnh mà vì đứa trẻ nên tự uống thuốc đắng để cho sữa được tốt.

Nầy Ðức Tăng ! Cũng vậy, đức Như Lai là cha lành của tất cả thế giới tự mình không bịnh mà vì chúng sanh thị hiện có bịnh.  Ðức Như Lai vì giáo hóa các chúng sanh chẳng biết nghiệp báo nên thị hiện do nghiệp như vậy nên mắc báo như vậy.  Chúng sanh nghe biết rồi lòng họ kinh sợ trừ bỏ ác nghiệp chẳng làm ác duyên”.

Bấy giờ đức Phật lại bảo Trí Thắng Bồ Tát : “Nầy Trí Thắng ! Thuở quá khứ thời kỳ ta gặp Phật Nhiên Ðăng xuất thế có năm trăm khách buôn vì tìm châu báo mà vào biển lớn.  Trong bọn có một ác nhơn nhiều gian ngụy thường làm ác nghiệp không hề ăn năn.  Người ấy giỏi võ hằng làm giặc cướp, nay giả làm khách buôn cùng đi chung một thuyền.  Lúc được nhiều châu báu trở về, người ác nầy muốn giết tất cả năm trăm khách buôn trên thuyền để cướp tất cả châu báu làm của riêng mình.  Bấy giờ hướng đạo sư trong đoàn khách buôn tên Ðại Bi chiêm bao thấy hải thần dến mách rằng : Trong đoàn của ông có tên ấy là ác nhơn hằng làm giặc cướp đoạt của người, nay nó sanh ác tâm muốn giết cả năm trăm người để lấy trọn châu báu.  Nếu dể nó giết cả năm trăm người nầy thì nó gây thành nghiệp đại nghịch.  Tại sao ? Vì năm trăm người nầy là Bồ Tát bất thối chuyển hướng Vô thượng Bồ đề, nếu ác nhơn ấy giết họ mắc tội đại nghịch thì trong thời gian mỗi người nầy từ sơ phát tâm đến thành Phật, ác nhơn ấy phải thường ở tại địa ngục.  Ông là đạo sư phải có phương tiện gì khiến ác nhơn ấy chẳng phạm tội đọa địa ngục, mà năm trăm Bồ Tát nầy cũng được toàn thân mạng.  Sau khi được hải thần mách, Ðạo Sư Ðại Bi suy nghĩ ta phải dùng phương tiện gì làm cho ác nhơn ấy khỏi đọa địa ngục mà năm trăm khách buôn cũng được toàn thân mạng ? Suy nghĩ như vậy rồi, Ðạo Sư giữ kín không nói sự ấy với một ai.

Bấy giờ thuyền chờ gió bảy ngày sau sẽ trở về Diêm Phù Ðề.  Bảy ngày đã qua, Ðạo Sư tự nghĩ không còn có phương tiện nào khác ngoài việc phải trừ tên ác nhơn ấy mới cứu thoát đoàn khách buôn năm trăm người nầy.  Nếu ta nói sự nầy cho người khác biết thì năm trăm khách buôn nầy sẽ sanh ác tâm giết tên ác nhơn ấy và họ sẽ phải đọa ác đạo.  Nay ta nên tự mình giết ác nhơn ấy, dầu do cớ giết nầy mà ta phải đọa địa ngục chịu khổ ta có thể nhẫn thọ được, chớ nên để ác nhơn ấy gây nghiệp đại nghịch hại năm trăm Bồ Tát  mà nó phải đọa địa ngục mãi mãi chịu khổ.

Nầy Trí Thắng ! Khi suy nghĩ như vậy rồi , Ðạo Sư Ðại Bi sanh lòng thương xót rằng : Tôi hộ mạng năm trăm người và cam chịu khổ địa ngục thế cho ác nhơn mà hại tên ác nhơn ấy.  Ðạo Sư liền cầm mâu nhọn đâm chết ác nhơn khiến đoàn khách buôn yên ổn về đến Diêm Phù Ðề.

Nầy Trí Thắng ! Ông chớ có nghi ! Thuở ấy , Ðạo Sư Ðại Bi chinh là thân ta, năm trăm khách buôn là năm trăm Bồ Tát tại Hiền kiếp nầy và sẽ thành Phật cũng tại kiếp nầy.

Nầy Trí Thắng ! Thuở ấy vì ta hành đại bi phương tiện nên được siêu việt trăm ngàn kiếp nạn sanh tử.  Còn ác nhơn ấy sau khi chết sanh lên cõi trời.

Nầy trí Thắng! Ông nên biết chớ có quan niệm Bồ Tát có nghiệp báo chướng ngại như vậy mà được siêu việt trăm ngàn kiếp nạn sanh tử.  Sự việc thuở ấy chính là sức phương tiện của Bồ Tát.

Nầy Trí Thắng ! Ngày trước trong thành Xá Vệ có hai mươi người dều là bực tối hậu thân.  Hai mươi người nầy lại có hai mươi kẻ thù đều nghĩ rằng : Tôi sẽ làm thân hữu đến nhà nó để thừa dịp giết nó chẳng cho ai biết.  Do thần lực của Phật, cả bốn mươi người đều đến chỗ Phật.  Vì muốn điều phục bốn mươi người ấy, nên đức Phật ở giữa dại chúng bảo Tôn giả Mục Kiền Liên rằng :Nầy Ðại Mục Kiền Liên ! Nay trong chỗ đất nầy có cây giáo vàng muốn đâm vào chưn hữu của ta.

Cây giáo vàng liền từ dất trồi lên độ một cánh tay.  Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên bạch rằng :

Bạch đức Thế Tôn ! Nay tôi sẽ lấy cây giáo nầy ném nó qua thế giới phương khác.

Ðức Phật phán : Nầy Ðại Mục Kiền Liên chẳng phải khả năng của ông.  nay cây giáo nầy còn cắm trong đất sức ông không nhổ lên được.

Tôn giả Ðại Mục Kiền Liên dủng đại thần lực dến nhổ cây giáo ấy, cả tam thiên Ðại Thiên thế giới đều dại chấn động mà chẳng lay động dược cây giáo ấy.  Bấy giờ đức Như Lai dùng sức thần thông thăng lên trời Tứ Thiên Vương, cây giáo vàng ấy cũng bay theo Phật.  Ðức Phật thăng lên Trời Ðao Lợi, Trời Dạ Ma, Trời Ðâu Suất, Trời Hóa Lạc, Trời Tha Hóa Tự Tại nhẫn đến Trời Phạm Thiên, cây giáo vàng ấy cũng vẫn bay theo Phật.  Ðức Phật lại từ Phạm thiên trở xuống Diêm Phù Ðề trong thành Xá Vệ nơi chỗ ngồi trước, cây giáo ấy cũng trờ về chỗ đất cũ dựng đứng hướng mũi về phía Phật.  Ðức Phật dùng tay mặt nắm lấy cây giáo, tay trái đặt trên đất rồi lấy chưn mặt đạp lên mũi giáo.  Cả tam thiên Ðại Thiên thế giới dều đại chấn động”.

Tôn giả A Nan đứng dậy trịch y vai hữu tác lễ mà bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Thuở xưa đức Như Lai tạo nghiệp gì mà nay thọ báo nầy?”.

Dức Phật phán : “Nầy A Nan ! Vì đời quá khứ trong lúc đi thuyền vào biển ta cầm mâu đâm chết người.  Do nghiệp duyên ấy mà bị báo nầy”.

Thuật đến đây đức Phật bảo Trí Thắng Bồ Tát : “ Lúc ta nói nghiệp báo nhơn duyên như vậy, hai mươi người thù ác kia tự nghĩ rằng : Ðức Như Lai Pháp Vương còn mắc báo ác nghiệp như vậy huống là ta mà chẳng thọ ác báo ! Hai mươi người nầy liền đảnh lễ Phật mà bạch rằng : Nay chúng tôi hướng Phật hối quá chẳng dám che giấu.  Bạch đức Thế Tôn ! Tôi trước có ác tâm giết hại người ấy nay tôi lại hối quá chẳng dám che giấu.

Nầy Trí Thắng ! Lúc ấy dức Phật vì hai mươi người đó mà nói tác nghiệp duyên và tận nghiệp duyên.  Nghe pháp xong, hai mươi người đó được chánh giải  và trong đại chúng lúc ấy cũng có bốn vạn người được chánh giải.  Vì có sự ấy mà Như Lai thị hiện cây giáo vàng đâm vào chưn hữu.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện vậy.

Nầy Trí Thắng ! Do duyên cớ gì mà Như Lai vốn không bịnh lại cầu hoa sen xanh nơi thần y Kỳ Vức để ngửi để xổ ? Lúc ấy đức Như Lai chế giới giải thoát chưa bao lâu có năm trăm Tỳ Kheo là bực tối hậu thân thường ở rừng khác tu tập.  Các Tỳ Kheo ấy bị bịnh , thuốc cũ hư mục không chữa trị được.  Các Tỳ Kheo ấy kính htuận Phật chế chẳng tìm thuốc khác.  Ðức Như Lai biết như vậy nên hành phương tiện cầu hoa ưu bát la nơi thần y Kỳ Vức dể ngửi cho xổ.  Bấy giờ Tịnh Cư Thiên đến chỗ các Tỳ Kheo bịnh mà bảo rằng : Các Ðại Ðức nên tìm thuốc khác chớ giữ bịnh mà chết.  Các Tỳ Kheo đáp : Chúng tôi chẳng dám trái lời dạy của đức Thế Tôn.  Chúng tôi thà chết chớ chẳng trái lời Phật, chúng tôi chẳng tìm thuốc tốt đầy dư.  Tịnh Cư Thiên nói : Chư Ðại Ðức ! Ðức Như Lai Pháp Vương tìm thuốc tốt khác mà bỏ thuốc cũ hư, vậy các Ðại Ðức nên tìm thuốc khác.  Các Tỳ Kheo nghe xong hết nghi nên tìm thuốc khác uống thuốc khác sau đó được lành bịnh.  Ðược lành bịnh rồi sau đó bảy ngày chứng quả A La Hán.

Nầy Trí Thắng ! Nếu đức Như Lai chẳng tìm thuốc khác thì các Tỳ Kheo bịnh ấy cũng  chẳng tìm thuốc khác.  Nếu họ chẳng tìm và uống thuốc khác thì chẳng bao giờ hết bịnh và chứng quả A La Hán.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.
Nầy Trí Thắng ! Do duyên cớ gì mà đức Như Lai vào thành khất thực mang không bát trở ra ?

Nầy Trí Thắng ! Ðức Như Lai không có nghiệp chướng.  Lúc ấy đức Như Lai thương xót các Tỳ Kheo đương lai hoặc có người vào thành ấp khất thực vì kém phước đức mà khất thực chẳng được, họ sẽ nghĩ rằng : Ðức Như Lai Thế Tôn công đức thành tựu vào thành khất thực còn mang bát không trở ra huống là chúng ta thiện căn kém mỏng.  Chúng ta chẳng nên vì khất thực chẳng được mà sanh phiền muộn ! Do vì thương người sau như vậy nên đức Như Lai thị hiện vào thành khất thực mang bát không trở ra.

Nầy Trí Thắng ! Ông chớ cho rằng ác ma Ba Tuần có thể che đậy tâm của các trưởng giả cư sĩ trong thành khiến họ chẳng bố thí thực phẩm.  Tại sao ? Vì ác ma Ba Tuần không có khả năng đoạn tuyệt thực phẩm của Như Lai.  Ðó là do thần lực của Phật khiến Ba Tuần che đậy tâm các trưởng giả cư sĩ chớ chẳng phải năng lực ác ma làm được.  Ðức Phật cũng hoàn toàn không có nghiệp chướng, vì hóa độ chúng sanh mà Phật thị hiện bát không trở ra.  Lúc đó Phật và chư Tỳ Kheo chẳng được ăn, Tất cả Thiên ma và chư Thiên khác nghĩ rằng : Phật và chúng Tăng chẳng được ăn chừng đó ưu sầu chăng ? Ðêm đó họ thấy Phật và chúng Tăng chẳng có một niệm ưu não, tâm cũng chẳng thay đổi trước sau vẫn bình đẳng.  Thấy vậy, có bảy ngàn Thiên Tử đối với Như Lai sanh lòng kính tin.  Phật vì họ thuyết pháp, tất cả đều được pháp nhãn tịnh.

Nầy Trí Thắng ! Sau đó trong thành các trưởng giả cư sĩ liền đến chỗ Phật đảnh lễ sám hối.  Phật vì họ thuyết Tứ thánh đế pháp, có hai vạn người nơi tất cả pháp được pháp nhãn tịnh. Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí Thắng ! do duyên cớ gì mà cô gái Bà La Môn Chiên Già dùng chậu gỗ cột nơi bụng phỉ báng Như Lai rằng : Do Sa Môn Cù Ðàm làm cho tôi có thai phải cung cấp tôi áo chăn ăn uống ?

Nầy Trí Thắng ! Trong sự việc ấy đức Như Lai không có nghiệp chướng.  Nếu có, đức Như Lai có thể ném nàng ấy ra ngoài hằng sa thế giới.  Do phương tiện mà Như Lai thị hiện nghiệp chướng ấy để hóa độ các chúng sanh chẳng hiểu biết.  Tại sao ? Vì đời đương lai sẽ có các Tỳ Kheo xuất gia học đạo trong Phật pháp, hoặc có người bị kẻ khác phỉ báng rồi sanh lòng hổ thẹn chán nản mà xả giới huờn tục.  Do vì Như Lai đã thị hiện duyên sự ấy, các Tỳ Kheo đời sau nếu có bị phỉ báng họ nên nghĩ rằng : Ðức Như Lai thành tựu tất cả thiện pháp đủ đại oai đức mà còn bị phỉ báng huống là chúng ta.  Do suy nghĩ như vậy họ sẽ không hổ thẹn chán nản và sẽ tu tập tịnh diệu phạm hạnh.

Nầy Trí Thắng ! Cô gái Bà La Môn Chiên Già ấy thường bị ác nghiệp che chướng nên nhiều bất tín, nay nàng ấy ở trong Phật pháp chẳng điều phục luôn bị ác nghiệp che chướng nhẫn đến trong giấc mộng cũng sanh lòng phỉ báng lúc thức dậy vui mừng, nàng ấy mạng chung sẽ đọa địa ngục.

Nầy Trí Thắng ! Ta có thể dùng phương tiện khác trừ các nghiệp bất thiện của nàng ấy cứu nó khỏi sanh tử.  Hoặc có lúc Như Lai chẳng cứu người khác.  Tại sao ? Vì Như Lai đối với tất cả chúng sanh không có tâm thiên

lệch.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí Thắng ! Do duyên cớ gì mà các Bà La Môn giết cô gái Bà La Môn Tôn Ðà Lợi rồi chôn trong hào vườn Kỳ Hoàn ?

Nầy Trí Thắng ! Lúc ấy  Như Lai biết rõ sự việc trên mà bỏ chẳng nói.  Ðức Nhu Lai thành tựu Nhứt thiết trí tâm không có chướng ngại, hay dùng thần lực có thể khiến lưỡi dao ấy chẳng phạm vào thân cô gái.  Ðức Như Lai biết cô gái Tôn Ðà Lợi mạng căn sắp hết tất bị người giết, do đó phương tiện khiến các ngoại đạo lộ bày nghiệp ác và đọa vào chỗ khổ não.  Sự việc như vậy duy có Phật biết an trụ sự ấy khiến nhiều chúng sanh phát tâm thanh tịnh thêm lớn thiện căn.

Lúc ấy trong bảy ngày Như Lai chẳng vào thành Xá Vệ, thời gian nầy Như Lai điều phục sáu mươi ức chư Thiên.

Quá bảy ngày chư Thiên và mọi ngưòi cùng tụ họp đến chỗ Phật.  Dức Như Lai vì họ thuyết pháp.  Nghe pháp rồi có tám vạn bốn ngàn người nơi tất cả pháp được pháp nhãn tịnh.  Dây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí Thắng ! Do duyên cớ gì mà Như Lai và chúng Tăng trong ba tháng tại tụ lạc của Bà La Môn Tỳ Lan Nhã ăn lúa ngựa ? Lúc ấy ta biết trước Bà La Môn đó tất sẽ quên bỏ sự thỉnh Phật và Tăng mà chẳng cung cấp uống ăn nhưng ta vẫn cố ý thọ thỉnh.  Tại sao ?Vì muốn độ năm trăm ngựa vậy.  Bầy ngựa ấy đời trước đã từng học Ðại thừa rồi, đã từng cúng dường chư Phật quá khứ, do gần ác tri thức tạo ác nghiệp nên đọa súc sanh.  Trong bầy có một ngựa lớn tên Nhựt Tạng là đại Bồ Tát.  Ðời quá khứ, Nhựt Tạng Bồ Tát ở trong nhơn đạo đã từng khuyến hóa năm trăm người, nay là năm trăm ngựa nhỏ phát tâm Bồ đề, nay vì muốn dộ năm trăm ngựa nhỏ nên thị hiện sanh trong loài ngựa.  Do oai đức của ngửa lớn khiến năm trăm ngựa nhỏ tự biết túc mạng và trở lại được bổn tâm nguyện đã từng mất.

Nầy Trí Thắng ! Vì ta thương năm trăm Bồ Tát đọa trong loài ngựa muốn chúng được thoát ly súc sanh nên Như Lai biết trước mà vẫn thọ thỉnh.

Nầy Trí Thắng ! Trong ba tháng, giảm nửa phần lúa ăn mỗi ngày của năm trăm ngựa nhỏ cúng dường chúng Tăng, giảm nửa phần lúa ăn mỗi ngày của ngựa lớn cúng dường Như Lai.  Ngựa lớn, Nhựt Tạng Bồ Tát, dùng tiếng loài ngựa thuyết pháp cho năm trăm ngựa nhỏ, cũng dạy sám hối lễ Phật và Tỳ Kheo Tăng cùng phát tâm cúng dường nửa phần ăn cho chúng Tăng.  Năm trăm ngựa nhỏ sám hối rồi sanh lòng tịnh tín đối với Phật Pháp Tăng.  Sau  đớ chẳng lâu bầy ngựa chết sanh cung Trời Ðâu Suất.  Năm trăm thiên Tử nầy liền từ thiên cung dến chỗ Phật tác lễ cúng dường nghe Phật thuyết pháp đều được chẳng thối chuyển Vô thượng Bồ đề.  Nhựt Tạng Bồ Tát sẽ cúng dường vô lượng chư Phật thành tựu pháp trợ Bồ đề sẽ được thành Phật hiệu Ðiều Ngự Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri.

Nầy Trí Thắng ! Trong thế gian nầy không có thượng phẩm mỹ vị nào mà Như Lai chẳng được.  Trong tam thiên Ðại thiên thế giới không có mỹ vị nào giống được mỹ vị của Như Lai đã ăn.  Tại sao ? Vì Như Lai được tướng đại nhơn tên là vị trung thượng vị.  Dầu là món ăn cực thô dể vào miệng Như Lai liền thành thượng vị hơn cả diệu thực của chư Thiên.  Do đây nên biết món ăn của Như Lai tối thắng tối diệu.

Nầy Trí Thắng ! Lúc ấy A Nan lòng buồn phiền nghĩ rằng dòng Chuyển Luân Vương xuất gia học đạo mà như kẻ hạ tiện ăn gạo lúa ngựa nầy.  Ta biết tâm niệm A Nan liền trao cho A Nan một hột bảo rằng ông nếm hột cơm nầy xem mùi vị nó thế nào ? A Nan nếm xong sanh lòng hi hữu bạch rằng : Bạch đức Thế Tôn ! Tôi sanh trong vương gia lớn lên trong vương gia mà chưa từng được nếm mùi vị thượng diệu nầy.  Ăn hột cơm ấy xong, trọn bảy ngày bảy đêm A Nan chẳng ăn chẳng uống mà không thấy đói khát.  Do dây mà biết rằng sự việc trên là phương tiện của Như Lai chớ chẳng phải nghiệp chướng.

Nầy Trí thắng ! Có Sa Môn, Bà La Môn trì giới thọ người thỉnh như ta rồi biết thỉnh chủ hoang mê chẳng thể cung cấp hoặc họ chẳng chịu ở.  Do cớ ấy mà Như Lai dã có chỗ hứa khả thị hiện thọ thỉnh đến ở và đồng thời thị hiện nghiệp báo nhơn duyên.

Nầy Trí Thắng ! Ông nên biết thường pháp của Như Lai là dầu thọ người thỉnh rồi chẳng được cung cấp cũng chẳng để cho thỉnh chủ mang tội đọa ác đạo.

Nầy Trí Thắng  ! Lại vì trong năm trăm Tỳ Kheo cùng Như Lai an cư ăn gạo lúa ngựa ấy có bốn trăm Tỳ Kheo hễ thấy ngon tốt thì sanh lòng tham dục.  Các Tỳ Kheo nầy nếu ăn ngon thì thêm lòng dục.  Nếu ăn đồ thô xấu thì chẳng sanh lòng dục.  Quá ba tháng an cư ấy rồi, bốn trăm Tỳ Kheo rời lìa tâm dâm dục chứng quả A La Hán.

Nầy Trí Thắng ! Vì điều phục năm trăm Tỳ Kheo và độ năm trăm Bồ Tát mắc báo súc sanh mà đức Như Lai dùng sức phương tiện thọ ba tháng ăn gạo lúa ngựa chớ chẳng phải là nghiệp báo.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí thắng ! Do duyên cớ gì mà ngày thứ mười lăm lúc thuyết giới, đức Như Lai bảo Trưởng Lão Ma Ha Ca Diếp : Hôm nay ta dau lưng, ông nói bảy pháp giác phần ?

Nầy Trí Thắng ! Ngày ấy có tám ngàn Thiên Tử do pháp Thanh Văn mà tự điều phục hòa hiệp cùng ngồi trong chúng.  Chư Thiên tử nầy thuở quá khứ được Ðại Ca Diếp giáo hóa kính tin Phật Pháp Tăng nhiều lần nghe Ðại Ca Diếp Tỳ Kheo giảng bảy pháp giác phần.

Nầy Trí Thắng ! Trừ Ma Ha Ca Diếp, dầu có trăm ngàn đức Phật thuyết pháp cũng không làm cho tám ngàn Thiên Tử nầy hiểu được.

Lúc ấy Ðại Ca Diếp tuân lời Phật thuyết pháp, tám ngàn Thiên Tử ấy nghe rộng nghĩa bảy pháp giác phần liền ở nơi tất cả pháp được pháp nhãn tịnh.

Nầy Trí Thắng ! Nếu có chúng sanh thân mắc bịnh khổ không đến chỗ thuyết pháp được dể cung kính nghe pháp.  Họ nên nghĩ rằng : Ðức Phật là Pháp Vương còn nghe thuyết bảy pháp giác phần mà lành bịnh huống là chúng ta mà chẳng đến nghe pháp chẳng cung kính pháp.

Nầy Trí thắng ! Vì điều phục chư Thiên  và trừ bịnh khổ cho người cũng hiển bày kính trọng nơi pháp nên Như Lai bảo Ðại Ca Diếp : Hôm nay ta đau lưng ông nên thuyết bảy pháp giác phần.  Nên biết đức Như Lai không có thân tứ đại thô trọng huống là có bịnh hoạn.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí Thắng ! Do duyên cớ gì lúc dòng Thích Ca bị phá, đức Như Lai tự nói đau đầu ?

Nầy Trí Thắng ! Hoặc có chúng sanh nói rằng : Thế Tôn chẳng thể lợi ích thân tộc cũng chẳng thương xót chẳng muốn an ổn, xuất gia rồi dứt ý tưởng dòng họ chẳng muốn cứu hộ.  Vì chẳng biết mà họ nói như vậy.

Nầy Trí Thắng ! Ðức Như Lai đã sạch hết gốc khổ.  Vì biết tâm niệm của các chúng sanh ấy nên đức Như Lai ngồi dưới cây xá gia tự nói đau đầu.

Nầy Trí Thắng ! Hôm ấy ta nói với A Nan là ta đau đầu.  Bấy giờ có ba ngàn Thiên Tử đoạn kiến, lại có vô lượng chúng sanh háo  sát cùng tập họp chỗ Phật.  Vì họ mà ta thị hiện nghiệp chướng nói rằng : Ta do thấy người khác sát sanh mà có lòng tùy hỉ nên mắc báo đau đầu.  Nghe lời nầy có bảy ngàn trời và người được điều phục.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí Thắng ! Do duyên cớ gì mà Bà La Môn Phả La Ðọa dùng năm trăm cách chửi mắng Phật, Phật nghe mà vẫn nhẫn nhịn ?

Nầy Trí Thắng ! Ðức Như Lai có thể dùng thần lực ném Bà La Môn ấy để ở thế giới khác cũng có thể dùng thần lực khiến Bà La Môn ấy chẳng thốt được một lời.

Nầy Trí Thắng ! Lúc ấy có số đông Người và Trời thấy đức Như Lai hay nhẫn được lời chửi mắng chẳng nói chẳng đáp mà luôn an trụ nơi tâm xả tâm bình đẳng tâm lợi ích tâm kham nhẫn trước như sau sau như trước, có bốn ngàn Trời Người phát tâm Vô thượng Bồ đề.  Bà La Môn Phả La Ðọa thấy vậy cũng sanh lòng kính tin quy y Phật Pháp Tăng gieo giống giải thoát.  Ðây gọi là Như Lai phương tiện.

Nầy Trí Thắng ! Ðề Bà Ðạt Ða cùng Bồ Tát đời đời chung sanh một chỗ, đây cũng là phương tiện của Như Lai.  Vì sao ? Vì nhơn nơi Ðề Bà Ðạt Ða mà ta được đầy đủ sáu Ba la mật cũng lợi ích vô lượng chúng sanh.  Làm thế nào biết như vậy ? Nầy Trí Thắng ! Thuở nọ các chúng sanh hưởng thọ sung sướng chẳng biết làm việc bố thí, Bồ Tát hiện làm Chuyển Luân Vương muốn dạy họ làm việc bố thí, bấy giờ Ðề Bà Ðạt Ða hiện làm phạm chí dến chỗ Bồ Tát cầu xin quốc thành vợ con và đầu mắt tay chưn, Bồ Tát đều hoan hỉ bố thí cả.  Vô lượng chúng sanh thấy vậy tin hiểu việc bố thí mà nói rằng như Bồ Tát bố thí , tôi cũng bố thí như vậy nguyện thành Bồ đề.

Nầy Trí Thắng ! Ðề Bà Ðạt Ða hoặc thấy Bồ Tát trì giới thanh tịnh muốn phá giới của Bồ Tát thọ trì, Bồ Tát vẫn chẳng hư tịnh giới, Vô lượng chúng sanh thấy Bồ Tát trì giới cũng bắt chước trì giới như Bồ Tát cầu thành Bồ đề.

Nầy Trí Thắng ! Ðề Bà Ðạt Ða thấy Bồ Tát tu nhẫn nhục hoặc khinh chê mắng chửi, Bồ Tát vẫn chẳng sanh ác tâm mà đầy đủ Sằn đề Ba la mật.  Vô lượng chúng sanh thấy BồTát diều tâm nhẫn nhục cũng bắt chước tu nhẫn nhục.

Nầy Trí Thắng ! Nên biết Ðề Bà Ðạt Ða làm lợi ích lớn cho Bồ Tát.

Như nay Ðề Bà Ðạt Ða thả voi lớn say muốn hại Như Lai cũng như ở núi Kỳ Xà quật xô dá lớn, dều là phương tiện của Như Lai thị hiện chẳng phải tội nghiệp báo.  Tại sao ? Vì do phương tiện ấy mà lợi ích vô lượng chúng sanh.

Nầy Trí Thắng ! Như Lai tổng nói nhơn duyên mười nghiệp đều là đức Như Lai phương tiện thị hiện chẳng phải là nghiệp báo.  Tại sao ?Vì chúng sanh chẳng rõ nghiệp nhơn cảm vời quả báo, nên vì chúng sanh mà Như Lai thị hiện nghiệp báo như vậy.  Tạo nghiệp ấy rồi mắc báo như vậy.  Nghiệp kia được tạo rồi mắc báo như vậy.  Chúng sanh nghe xong họ lìa nghiệp ấy mà tạo nghiệp kia : họ lìa ác nghiệp mà tu tập thiện nghiệp.

Nầy Trí Thắng ! Nay đức Như Lai nói phương tiện rồi thị hiện phương tiện rồi, các phương tiện nầy phải giữ chặt cất kín chẳng nên nói với hạng người hạ liệt thiện căn kém mỏng.  Tại sao ? Vì kinh nầy chẳng phải chỗ hành của hàng Thanh Văn, Bích Chi Phật huống là phàm phu hạ liệt mà có thể tin hiểu được.  Kinh phương tiện nầy chẳng phải dùng của họ, chẳng phải các phàm khí thọ trì được.  Chỉ có Bồ Tát là hay thuyết hay học kinh phương tiện này.

Nầy Trí Thắng ! Ví như đêm tối thắp đèn sáng lớn thấy được tất cả đồ vật trong nhà.  Cũng vậy, Bồ Tát nghe kinh nầy rồi thì thấy được tất cả đạo sở hành của Bồ Tát , trong pháp nầy là chỗ mà tôi phải học.  Nơi tất cả sở hànhcủa Như Lai của Bồ Tát đều đã đến bỉ ngạn.  Người giỏi hành đạo  Bồ Tát chẳng lấy đó làm khó.

Nầy Trí Thắng ! Nay ta sẽ nói về người muốn được đạo Bồ đề, nghĩa là các thiện nam tử thiện nữ nhơn nghe tin quá trăm ngàn do tuần có chỗ giảng thuyết kinh phương tiện nầy thì nên đến đó để nghe.  Tại sao ? Vì nếu Bồ Tát được nghe kinh phương tiện nầy thì được quang minh hạnh, ở trong tất cả pháp trừ hết tâm nghi hối”.

Lúc nói kinh nầy tứ chúng và các Trời Người, kẻ đã hành bửu khí dều nghe đều biết, kẻ chẳng phải bửu khí dầu ở tại  hội cũng chẳng nghe chẳng biết, ở trong kinh nầy tai còn chẳng nghe huống là miệng nói được, vì chẳng phải bửu khí chẳng nhờ thần lực của Phật vậy.

Lúc nói kinh nầy, có bảy vạn hai ngàn người phát tâm Vô thượng Bồ đề.

Bấy giờ Tôn giả A Nan bạch rằng : Bạch đức Thế Tôn ! Kinh nầy tên gì, phụng trì thế nào ?”.

Dức Phật dạy : “Nầy A Nan ! kinh nầy tên là Phương Tiện Ba la mật cũng tên là Chuyển Phương Tiện Phẩm.  Cũng tên là Thuyết Phương Tiện Ðiều Phục, các ông nên phụng trì như vậy”.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Trí Thắng Bồ Tát lòng sanh vui mừng, cùng những hàng học Thanh Văn thừa, học Bích Chi Phật thừa, học Bồ Tát thừa, Tỳ Kheo, Tỳ kheo Ni, Ưu bà tắc, Ưu Bà Di và chư Thiên, Long, Quỉ Thần, Càn Thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Ma Hầu La Già, Nhơn và Phi Nhơn tất cả đại chúng nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI ÐẠI THỪA PHƯƠNG TIỆN

THỨ BA MƯƠI TÁM

HẾT

--- o0o ---

XXXIX.PHÁP HỘI HIỀN HỘ TRƯỞNG GIẢ THỨ BA MƯƠI CHÍN

Hán dịch : Tùy, Bắc Thiên Trúc Pháp SưXá Na Quật Ða

Việt dịch : Việt Nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh

Như vậy tôi nghe một lúc dức Phât ở thành Vương Xá tại tinh xá Trúc Viên của trưởng giả Ca Lan Ðà cùng chúng Tỳ Kheo ngàn hai trăm năm mươi người câu hội, dều là bực việc làm dã xong chẳng thọ thân sau, Trưởng lão Xá Lợi Phất làm thượng thủ.  Chư Tỳ kheo bao quanh đức Thế Tôn muốn nghe pháp thân tâm họ diều thuận chẳng có ngủ nghỉ.

Bấy giờ đức Như Lai Thế Tôn diện mạo dung sắc như mặt nhựt mọc, như hoa sen nở, đoan nghiêm rạng rỡ vui vẻ mỉm cười.  Chư Tỳ Kheo nghĩ rằng nay dấng Già Bà muốn tuyên nói pháp môn gì mà sắc mặt rực rỡ như vậy.

Lúc ấy có một đại phú trưởng giả tên Hiền Hộ cùng quyến thuộc một ngàn người vây quanh, oai lực dường như chấn động đại địa, an tường chậm rãi đi về phía Thế Tôn.

Hiền Hộ trưởng giả do phước đời trước nên nay thọ quả báo trời, thân thể nhu nhuyến như cành hoa búp non.  Ông dến trước Phật thấy dức Như Lai dung sắc tối thắng tối diệu, thân công đức tạng tịch tĩnh như cội cây vàng chói sáng rực rỡ khắp cả rừng trúc.  Ông sanh lòng tịnh tín dối với Phật chắp tay suy nghĩ như vầy : Trong thế gian được đại danh xưng thiệt chẳng hư thuyết, cho rằng nhứt thiết trí Như Lai Ứng Cúng Chánh Ðẳng Chánh Giác là chơn thiệt vậy.  Ông liền cúi đầu lạy chưn Phật.  Ông quỳ gối cất đầu nhứt tâm nhìn kỹ Thế Tôn mắt chẳng tạm nháy.  Lúc chiêm ngưỡng Như Lai thân ông nghiễm nhiên chẳng nghiêng chẳng động.

Thấy lòng Hiền Hộ khát ngưỡng như vậy, đức Như Lai lại phóng diệu quang nơi thân.  Lúc diệu quang chiếu ra.  Hiền Hộ liền được vô úy, đứng dậy đi hữu nhiễu ba vòng quanh Phật rồi lại đảnh lễ chưn Phật quỳ dài chắp tay bạch rằng : « Bạch đức Thế Tôn ! Xin Phật thương xót tôi, xin Phật dạy bảo tôi.  Ðại Thánh thế Tôn ! Ở bên Phật tôi sanh lòng tin chưa lâu, vì thế đức Phật chỉ nên vì tôi mà theo sự hiện tại nói một pháp môn, nay tôi khát ngưỡng muốn nghe pháp, vì trong sanh tử bị phiền  não bức ngặt có nhiều nghi hoặc tâm luôn phân biệt, do đó duy nguyện Thế Tôn từ bi xót thương thuyết pháp khiến tôi quyết nghi Ðại Thánh Thế Tôn ! Tôi không chánh tri nên có mê hoặc chẳng biết ra khỏi mé biển sanh lão bịnh tử phiền não, Như Lai Thế Tôn là đấng Nhứt thiết trí thế gian hi hữu như châu ma ni có thể ban cho tất cả chúng sanh những điều vui.  Ðức Thế Tôn lại như cha mẹ làm cho tất cả chúng sanh được quả báo lành đó là căn bổn ».

Ðức Phật dạy : « Nầy Hiền Hộ ! Nếu ông có nghi cho phép ông hỏi, ta sẽ phân biệt giải thuyết cho ».

Trưởng giả Hiền Hộ được Phật hứa khả, lòng ông vui mừng muốn hỏi điều nghi trong lòng, ông liền đứng dậy ở qua một bên , thân ông oai quang viên mãn đầy đủ.

Trưỡng lão A Nan thấy Hiền Hộ như vậy liền bạch rằng : « Hi hữu Thế Tôn ! Trưởng giả Hiền Hộ nầy thân quang oai lực hơn các đại vương, đẹp lạ tuyệt quần đoan chánh  khả ái, trong thế gian độc nhứt vô song ».

Ðức Phật dạy : « Nầy A Nan ! Nay ông có muốn nghe những sự vui đẹp trong nhà của trưởng giả Hiền Hộ chăng ? Nếu nói đủ quả báo sung sướng của Hiền Hộ thì daé-u Ðế Thích  Thiên Vương tại trời Ðao Lợi còn chẳng bằng huống là nhơn gian nơi Diêm Phù Ðề nầy ! Duy trừ một người là trưởng giả tử Chơn Nguyệt”.

Trưởng lão A Nan bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Trưởng giả Hiền Hộ

nầy trong nhà có gì thù thắng mà đức Thế Tôn khen ngợi”.

Ðức Phật dạy : “Nầy A Nan  ! Ông nên lắng nghe, trưởng giả nầy có những của cải căn lành rộng lớn, nay ta vì ông mà thứ đệ tuyên nói.

Nầy A Nan ! Trưởng giả Hiền Hộ nầy có sáu vạn tối đại thương chủ thường theo sau ông.  Mỗi thương chủ ấy đều có vô lượng của báu kỳ dị.

Trong nhà Hiền Hộ thường trần thiết sáu vạn giuờng nằm lục hiệp thượng diệu, trên trải mền nệm tạp sắc, có gối dựa lụa tạp sắc để cặp hai bên.

Diệu y tạp sắc bằng lụa kiều xa gia v. v…, mỗi nơi đều đủ bốn bộ, và những vật đẹp lạ sản xuất  từ bốn phương dều có đủ trang nghiêm nhà ấy.  Những y phục ấy đều mịn nhuyễn sạch sẽ bóng sáng.

Nhà Hiền Hộ khắp mọi nơi đều treo chơn châu anh lạc để trang sức.

Còn có sáu vạn thể nữ đoan chánh đẹp tuyệt, thân thể nhu nhuyến trơn mịn, giỏi cười đùa khéo nói năng, tư thái diễm mỹ chiều tiếp ý người.  Kẻ giận phiền thấy họ đều vui vẻ, kẻ lo rầu gặp họ thì thơ thới, lời nói thanh âm cợt đùa của họ làm cho người nở lòng đẹp mắt, họ đều thảo luận chiêm ngưỡng chồng mình đủ lễ làm vợ, xa lìa dục tâm đối với nam tử khác.  Hoặc có lúc họ tự biết hổ thẹn chắp tay ngó xuống khom mình cung kính chuyên hướng nơi chồng mà không còn ngó chỗ khác.  Hoặc có lúc vì yêu riêng đối với chồng mà họ ghen ganh tranh đấu ghét nhau nhíu mày nhăn trán, họ giả bộ để đùa kỳ thiệt họ không có lòng ganh ghen.  Ngón móng của họ thon dài tròn đều, cườm tay mắt chưn đầy đặn nhỏ kín, thân như say lả liếc nhìn đắm đuối, bước đi tường tự đứng ngồi đoan trang, tóc màu xanh biếc mịn láng dịu mềm chải gỡ khéo làm mê hoặc người.  Các thể nữ ấy hoặc hầu hoặc nưng đều chuyên cung phụng chồng mình tiếng đồn trong sạch lưu bố khắp xứ.  Các thể nữ ấy dòng họ rất lớn ở trong nhà họ cũng có tiếng tốt đều kham làm vợ chánh các nhà quyền quí.  Có những sự trang nghiêm như vậy trong nhà to rộng của Hiền Hộ chẳng thể kể hết.

Lúc Trưởng giả Hiền Hộ muốn ăn thì có sáu vạn thứ cơm canh thơm ngon vi diệu như thức ăn cõi trời.  Thực phẩm ấy sắc vị hoàn hảo đủ tám công đức, tùy ý ăn, vào miệng liền tiêu, ăn rồi thuận thích không làm chướng ngại, vì quả báo lành chiêu cảm nên tự nhiên vừa lòng, thân thể sáng sạch không hôi dơ.

Trong nhà Hiền Hộ còn có sáu vạn kiệu và xe đều trang nghiêm với những trân kỳ châu báu, đều có diệu y giăng che bên trên.  Mặt đất rải hoa thơm đẹp nước thơm tưới khắp không có bụi bặm sạch sẽ bóng láng.

Trong nhà Hiền Hộ còn có những âm nhạc tối thượng : tay đánh ngón khảy miệng thổi thanh âm vi diệu thảnh thót nhập thần ca khúc đúng đắn người nghe thích ý.  Những thứ vi diệu như vậy trang nghiêm nhà ấy

Nơi nhà Hiền Hộ còn có vườn rừng cây cối tươi tốt sum sê cỏ lạ hoa thơm đủ màu tươi sáng.  Trong vườn cây có nhiều chim lạ phát ra âm thanh hòa nhã như nhạc trời.  Cảnh trí thanh âm không khác Thiên cung gom các báu Tu Di hiệp thành long quật.

Trong nhà Hiền Hộ còn khắp các thứ đèn sáng không bị gió thổi lay sáng thấu khắp nơi đêm như ngày không khác.

Lại cõi nước nơi nhà Hiền Hộ có sáu vạn thành đường sá lâu đài đều trang nghiêm đầy đủ.  Những thành ấy mọi nơi đều có thương nhơn các nước tụ tập, nhiều hình dạng, nhiều ngôn ngữ, nhiều trân kỳ,  nhiều hàng báu cùng đổi chác nhau, chợ búa trăm ngàn vạn nhơn chúng không thể đếm kể.

Giáp vòng bốn phía thành ấy có vườn tược cây cối trăm ngàn thứ, hoa trái sum suê cành lá rậm rạp, bầy ong đua bay lấy mật lấy phấn.

Các thành ấy có nhiều voi ngựa và xe cộ.

Trong các thành ấy có bao nhiêu đại phú trưởng giả cư sĩ thương chủ và thương nhơn thường nhứt tâm cùng ca ngợi công đức của trưởng giả Hiền Hộ, họ đồng chắp tay đảnh lễ tán thán, huống là danh tiếng của Hiền Hộ họ đều vui được nghe, muốn được mắt thấy Hiền Hộ trưởng giả. Chúa nước ấy là vua Ba Tư Nặc thấy sự giàu có hình thế phước đức của Hiền Hộ, tự thấy mình thua kém không khác bần nhơn, nhà vua khen của báu của Hiền Hộ.

Nầy A Nan ! Ông trưởng giả Chơn Nguyệt mỗi lúc ăn có ngàn thứ trân vị, sớm tối tả hữu đồ dùng tự nhiên, còn có năm ngàn thể nữ vây quanh thừa phụng vui thú.  Sánh với Thiên Ðế Thích thì Trưởng giả Chơn Nguyệt hưởng thọ sung sướng hơn ngàn lần, nhưng so với Trưởng giả Hiền Hộ thì chẳng bằng một phần trăm về dung mạo của báu cũng như hưởng thọ sung sướng.

Nầy A Nan ! Trưởng giả Hiền Hộ có một cỗ xe vi diệu tên là Ðoạt Ý Kỳ xảo tinh lệ nhơn gian không có.  Trong xe ấy có tòa thiên bửu, xe ấy thuần trang hoàng với những châu báu cõi trời.  Những thiên bửu mã não kim cương chơn châu trân bối ánh sáng chói lòa như các tinh tú trên không gian.  Xe ấy đi mau như gió.

Nầy A Nan ! Lúc ý của Hiền Hộ muốn đến trong biển lượm châu báu, ngồi lên xe ấy tùy ý liền đến, thọ khoái lạc xong, muốn về nhà thì liền về đến nhà”.

Trưởng lão A Nan đảnh lễ chưn Phật bạch rằng : “ Hi hữu Thế Tôn ! Trưởng giả Hiền Hộ thuở trước tạo thiện căn gì mà đời nay thọ quả báo nầy ?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy A Nan ! Ông muốn biết thì phải lắng nghe.  Nhơn duyên nầy đều do quá khứ ở bên Phật tạo thiện căn nay được quả báo thắng thượng như vậy.

Nầy A Nan ! Ta nhớ thuở xưa có Phật xuất thế hiệu Lạc Quang Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri.  Lúc ấy Hiền Hộ ở bên Phật làm Tỳ Kheo tên Pháp Kế trì giới chẳng trọn có nhiều thiếu sót mà giỏi tuyên nói giáo pháp của Phật khai thị người chưa nghe.  Ðại pháp sư ấy đa văn tổng trì tạng tu đa la cũng trì luật tạng thường thuyết pháp yếu cho các chúng sanh, hiểu rộng biện tài nghĩa vị thậm thâm âm thanh rành rẽ người đều thích nghe.  Người được nghe pháp đều sanh lòng hoan hỉ chẳng còn bị đọa ác đạo.

Nầy A Nan ! Do nhơn duyên pháp thí như vậy nên ông ấy trong chín mươi mốt kiếp hằng sanh lên trời trong người đoan chánh giàu sang.

Nầy A Nan ! Nhơn duyên được báo xe vi diệu ta sẽ nói cho ông.

Lúc làm pháp sư thời kỳ Phật Lạc Quang, ông ấy thấy các Tỳ Kheo tu phạm hạnh trì giới mà ốm gầy bịnh hoạn thì cung cấp tất cả đồ dùng luôn cả giày dép đều vui vẻ bố thí , do đó mà nay được quả báo xe vi diệu như ý.

Nầy A Nan ! Thuở xưa có Phật hiệu Ca Diếp Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri.  Ðức Phật Ca Diếp ấy bảo trưởng giả : Ðời vị lai có Phật hiệu Thích Ca Mâu Ni Như Lai Ứng Cúng Chánh Biến Tri sẽ thọ ký cho ông.

Nầy A Nan ! Nay ta cần dạy cho Hiền Hộ được tỏ ngộ”.

Trưởng lão A Nan bạch rằng :” Hi hữu Thế Tôn ! Ông trưởng giả nầy giàu có lớn như vậy mà tánh nhu hòa chẳng cống cao, ở trong ngũ dục mà lòng chẳng nhiễm”.

Ðức Phật dạy ;”Nầy A Nan ! Phàm là người trí thì chẳng vì giàu có mà kiêu ngạo và nhiễm ngũ dục.

Trưởng giả Hiền Hộ nầy do nhơn duyên diệu pháp mà nhiều đời thọ phước báu vô tận”.

Bấy giờ trưởng giả Hiền Hộ đã được Phật hứa khả muốn thỉnh hỏi chỗ nghi, liền nhứt tâm ở trước Phật quỳ dài chắp tay bạch rằng : “Ðại từ Thế Tôn nhiếp thọ tất cả chúng sanh , thương xót tất cả chúng sanh.  Nay lòng tôi có chỗ nghi muốn hỏi  xin đức Thế Tôn giải thuyết cho tôi được hết nghi”.

Ðức Phật dạy :” Nầy Hiền Hộ ! Nếu lòng ông có nghi mà muốn dứt trừ thì nay là phải lúc, ta cho phép ông hỏi, ta vì ông mà phân biệt giải nói”.

Trưởng giả Hiền Hộ bạch rằng :”Bạch đức Thế Tôn ! Các chúng sanh biết mình có thần thức.  Mà thần thức nầy như là cái trắp báu lúc chưa mở ra chẳng biết trong ấy có báu gì ?

Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức ấy tướng mạo ra sao ? Do duyên gì gọi là thần thức ?Lúc mạng chung các căn sắp diệt tứ đại sắp phân tán, thần thức ấy không tay chưn mặt mắt làm sao từ trong thân dời ra được.  Thần thức ấy màu gì hình gì ?Từ trong thân làm sao rời lìa được thần thức ấy ? Thế nào xả bỏ thân nầy mà thành tựu thân khác ? Thế nào xả bỏ các đại các nhập nầy mà hướng đến đời sau ? Thế nào thành tựu nhiều thân sai khác ? Nay người đã chết các nhập vị lai thế nào tùy thuận ? Thế nào đời nầy tạo căn lành đời vị lai thọ quả báo ? Thế nào đời nay các ấm nhập nầy tạo các căn lành mà đời sau các ấm nhập khác thọ lấy quả báo ? Thế nào thần thức nầy được thân nơi chỗ kia ? Thế nào các nhập hình thể theo chỗ kia ?”

Ðức Phật dạy : “Lành thay lành thay, đúng như lời ông hỏi.  Nầy Hiền Hộ ! Nay ông nên chí tâm lãnh thọ.  Ta sẽ vì ông mà nói thần thức đến đi dời dứt.

Nầy Hiền Hộ ! Ví như phong đại không hình sắc chẳng nhìn thấy được , nhưng do nhơn duyên mà hiện hình sắc.  Nó hiện hình sắc thế nào ? Như gió thổi động các cây cối, thổi chạm vách núi bờ sông phát ra tiếng, do nhơn duyên lạnh nóng sanh ra gió nên có thể cảm thọ được, mà hình thể gió ấy chẳng thấy được , cũng chẳng thấy được tay chưn mặt mắt ra sao, nhưng trên các hình sắc nó có tác dụng tăng ích hơn lên hoặc đen hoặc trắng.

Thần thức giới nầy cũng vậy, chẳng thể dùng màu sắc thấy được cũng chẳng đến hình sắc, chỉ do chỗ sở nhập làm ra hình thể mà hiện màu sắc.

Tại sao nơi chỗ kia thức giới nầy được tên là thọ xúc pháp giới ư ? Lại thế nào thức giới nầy bỏ thân nầy rồi sau đó thọ ái xúc v. v…ư ?

Ví như phong giới hay dời hơi hương nên biết mùi hoa nầy theo gió thổi lại nhưng thiệt ra phong giới ấy chẳng mang mùi hoa đến cũng chẳng phải không gió mà mùi hoa bay đến.  Hương ấy không có sắc, gió ấy cũng không có sắc, căn ngửi mùi kia cũng không sắc.

Cũng vậy người chết kia thần thức sắp dời giữ lấy xúc thọ v. v…và các giới rồi có đời kia, do phụ mẫu hòa hiệp rồi sau biết được có thức, do có thức thì biết có thọ có xúc hòa hiệp mà thành.

Ví như người khỏe mạnh thức cường thắng nên có căn ngửi hương, vì căn ngửi hương mạnh nên có hương mạnh.  Vì có hai xứ thắng nên có hai sự thắng có thể thấy được.  Hai sự thắng là sắc và xúc.

Vì gió kia nhiều nên mùi hoa cũng nhiều.  Cũng vậy, vì thức lớn nên thọ cũng lớn, vì thọ lớn nên thức cũng lớn, vì thức lớn nên các giới cũng lớn mà biết đây là thiện đây là ác vậy.

Ví như họa sư đã thành tựu giỏi tốt rồi thì bản họa tùy ý muốn phát xuất để làm liền có thể thành ý hiểu biết tốt nên tùy màu sắc đều làm được.  Nhưng họa sư ấy nếu không có màu sắc thì không thể hiện thành màu sắc.

Cũng vậy, thức ấy thành tựu sáu sắc căn : những là nhơn nhãn thấy sắc mà có thức biết, nhơn nhãn thấy sắc ấy thiệt ra không có sắc,.  Nhơn nhĩ nghe thanh ấy cũng không có sắc , nhơn tỷ ngửi hương ấy cũng không có sắc, nhơn thiệt nếm vị ấy cũng không có sắc, nhơn thân giác xúc ấy cũng không có sắc, nhơn ý có các đại ấy cũng không có sắc, những cái được biết ấy cũng không có sắc.  Nên biết trong cảnh giới cũng không có sắc.  Theo thứ đệ như vậy nên biết thức ấy cũng không có sắc.  Phải quan sát như vậy.

Nầy Hiền Hộ ! Ông hỏi thức nầy bỏ thân đến đời kia thế nào ?

Nầy Hiền Hộ ! Lúc chưa mạng chung, thức nầy do nghiệp nắm giữ.  Lúc nghiệp và mạng ấy hết, ví như người nhập tịch diệt tam muội có thức thân thể,  thức thân thể nầy diệt rồi sau nhập ở trong tịch diệt định, cũng vậy, thức nầy ở bên người chết xả thân và các đại xả rồi , chỉ có niệm lực biết như vậy : tôi là mổ giáp ấy.  Phàm khi người xả thân có hai thứ xúc chánh niệm : một là chánh niệm, hai là xúc, mà lúc người ấy mạng chung nên thân có xúc hai thọ : một là thân thọ , hai là niệm thọ, sau khi chết niệm có xúc.

Lại nữa ông hỏi thức ấy nghĩa là gì ?

Nầy Hiền Hộ ! Như có một hột giống hay mọc mầm , từ trí sanh thức nên gọi là niệm.  Thế nên trí hay sanh gọi là thức rồi sau trờ lại thọ nơi xúc.  Vì trí biết khổ lạc nên gọi là thức, sau lại thọ thiện ác, cũng có thể biết cảnh giới thiện ác nên gọi là thức, như hột mọc mầm thân ấy thành tựu, nên gọi là thức.

Lại nữa, thức nầy thế nào bỏ thân rồi dời đến kia ?

Nầy Hiền Hộ ! Ví như trong gương soi hiện thân hình, lại như trong khuôn đất đúc ra thân hình, lại như lúc mặt nhựt mọc hay diệt trừ tối tăm mặt nhựt ấy lặn thì tối trở lại, nhưng mà tối ấy không có chỗ thường định, nhưng tối ấy không có sắc không thọ chẳng thấy được.  Cũng vậy thức nầy sanh thân rồi như tối rời sáng, thân sanh cũng vậy, người ấy chẳng thấy thức nầy mà thức thọ thân nầy.  Ví như phụ nhơn thọ thai mà chẳng biết thai tôi mang đây lá nam là nữ, là đen là trắng, các căn đủ hay chẳng đủ, tay chân ngay thẳng hay chẳng ngay, mà kẻ ở tại trong thai hoặc vì ăn nóng chạm xúc nên liền máy động.  Cũng vậy, thức nầy đến đi co ruỗi cùng chung với mắt mở nhắm, do các nghiệp được tạo từ trrước nên có những cảnh giới, tức nơi cười nói v. v. . .  các việc phát sanh mà biết được thức an trụ, trong sắc thân.  Nhưng các chúng sanh chẳng biết thức ở trong sắc thân ta có hình thể gì.

Nầy Hiền Hộ ! Vì thức nầy khéo thành tựu nên dời đến các cõi mà chẳng nhiễm trước cá cõi.

Nầy Hiến Hộ ! các cõi và thức cảnh giới sáu căn là sáu giới xứ, có bốn đại xứ, có năm ấm xứ.  Ông nên biết cảnh giới thức v. v. . .  như vậy.

Nầy Hiền Hộ ! Ví như người gỗ do một cơ quan mà tác động tất cả việc chạy nhảy và hiện ra các thứ múa men.  Ý ông thế nào, có duyên cớ gì mà người gỗ làm các sự ấy ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Chỗ hỏi của đức Như Lai chẳng phải cảnh giới của tôi, tôi không có trí để đáp được.  Nầy Hiền Hộ ! Sự kia là do sức trí huệ khéo mà làm ra các sự việc, mà việc khó ấy không có sắc do trí sanh ra.  Cũng vậy, thân người nầy do thức khéo mà sanh , mà các thứ thân do thức làm ra, thức nầy tạo thân nên sanh ra, nhưng thức nầy không thể cùng tận.  Như do pháp giới huân tu nên các thân xưa trước ý ức niệm thành tựu.  Ví như ánh sáng mặt nhựt soi đến các tử thi tanh hôi dơ dáy ấy chẳng lìa ánh sáng mặt nhựt.  Cũng vậy thức nầy sơ sanh tại hôi dơ ăn uống các vật bất tịnh, lại ở trong bụng chó heo mà thọ thai, mà thức nầy chẳng bị ô nhiễm, nhưng hôi dơ ấy chẳng lìa ánh sáng mặt nhựt.  Cũng vậy, thức nầy sơ sanh tại hôi dơ ăn uống các vật bất tịnh, lại ở trong bụng chó heo mà thọ thai, mà thức nầy chẳng bị ô nhiễm.

Lại nầy Hiền Hộ ! Thức nầy xả thân rồi tùy theo nghiệp thiện ác đã làm.  Nghĩa nầy là sao ? Sau khi bỏ thân thể nầy, thức liền thọ lấy tội phước kia.  Ví như phong giới từ đầu núi phát xuất đến rừng chiêm bặc, vì xúc chạm nên gió ấy thọ mùi hương vị diệu rồi đến chỗ hôi dơ chỗ các tử thi, tùy đến nhiều chỗ gió ấy nhận lấy nhiều mùi đến kia thành nhiều.  Như gió ấy mang các mùi kia đi qua, mà gió ấy không sắc.  Cũng vậy, xả thân nầy rồi thức ấy mang thiện ác mà dời đến thứ đệ mà đi.  Thức ấy muốn dời đi, dường như người chiêm bao biết có tất các vật mà thân chẳng dời bổn xứ.  Cũng vậy, có phước cũng sanh, lúc thức muốn dời đi, dường như chiêm bao thấy có các sự vật, nhưng thức ấy chẳng từ yết hầu đi ra, chẳng từ lỗ lông đi ra, lúc thức ấy ra cũng chẳng tìm các lỗ ».

Trưởng giả Hiền Hộ đảnh lễ chưn Phật bạch rằng : » Bạch đức Thế Tôn ! Như trứng gà trứng ngỗng, thức ở trong vỏ, vỏ ấy không có lỗ , làm sao biết có thức riêng khác , thức ấy không vỡ làm sao dời đi ? ».

Ðức Phật dạy : » Nầy Hiền Hộ ! Ví như dùng các thứ hoa chiêm bặc v. v… ướp mè đen cho thục rồi ép lấy dầu mà gọi là dầu hoa chiêm bặc v. v… Hơi hương của hoa chẳng phá hoại bột mè mà hơi hương dời vào, hương ấy chẳng dính lấy mè, nhơn nơi mè và hoa cùng hòa hiệp mà hơi hương dính lấy nhau mà hơi hương chẳng tìm lỗ bên hột mè để chui vào.  Nhơn nơi hai thứ hoa và mè mà hơi hương dời đổi.  Cũng vậy, thức nầy chẳng phá hoại vỏ trứng mà nó chuyển dời, ông phải biết như vậy.

Lại thức ấy chẳng dời đổi, ví như ánh sáng của mặt nhựt lửa và ma ni bửu v. v…, phải thấy biết như vậy.

Lại thức ấy dời đổi dường như hột giống gieo trong đất mọc ra mầm cây lá hoa quả hoặc trắng hoặc đỏ hoặc đen đều riêng tự có vị lực thành thục, mà địa giới ấy vẫn là một, thủy hỏa và phong vẫn là một.  Cũng vậy thức nầy có một pháp giới mà thành tựu thân trong tất cả các cõi rồi sau mới sanh hoặc đen hoặc trắng hoặc đỏ các màu sắc, hoặc bổn tánh cang cường , hoặc bổn tánh điều nhu.

Lại lúc mạng chung, thần thức nầy xả thân rồi thành chủng tử của thân sau sắp làm thành thân thể tay chưn v. v… mà đương thời chưa có thân phần, nó bỏ địa phần mà lấy pháp giới phần, các gìới ấy cùng hòa hiệp với niệm, nhưng niệm ấy do sức tín kính nên hòa hiệp với niệm pháp giới, giữ lấy thức chẳng rời lìa thức mà pháp giới có thể lấy được, cũng chẳng rời pháp giới mà thức có nhơn , nhưng thức ấy được phong lực trợ giúp tự có các pháp giới khác đều là vi diệu, đó là niệm giới, thọ giới, pháp giới, sắc giới vậy.

- Bạch đức Thế Tôn ! Thức ấy thế nào có sắc ?

- Nầy Hiền Hộ ! Phàm có hai thứ sắc : là nội với ngoại.  Nội sắc là gì ? Ðó là nhãn nhĩ tỷ thiệt thân và ý vậy.  Ngoại sắc là gì ? Ðó là nhãn nhĩ tỷ thiệt thân và ý vậy.  Ngoại sắc là gì ? Ðó là sắc thanh hương vị xúc và pháp vậy.

Nầy Hiền Hộ ! Như người sanh manh ban đêm trong chiêm bao thấy những sắc đẹp tối thắng tối thượng cõi trời, thấy rồi người nầy sanh lòng hỉ lạc tối thắng.  Thức giấc không còn thấy, đến sáng nói với mọi người rằng : trong đêm rồi tôi chiêm bao thấy thân hình phụ nữ đoan chánh tối diệu tối thượng lại thấy trượng phu số đông trăm ngàn, tôi còn thấy vườn hoa rừng cây  v. v… Người sanh manh ấy thuật rõ cảnh tượng người vật đã được thấy trong chiêm bao mà mọi người chẳng thấy ? Ý ông thế nào ? Người sanh manh ấy ngủ chiêm bao tại sao được thấy ?

- Lành thay, bạch đức Thế Tôn ! Xin vì tôi mà nói sự ấy, tại sao được thấy.

- Nầy Hiền Hộ ! Bởi nhục nhãn nhơn trí lực mà người sanh manh ấy ở trong chiêm bao được thấy, chẳng phải thiệt mắt thấy.

Nầy Hiền Hộ ! Như người chiêm bao thấy sắc chánh niệm chốc lát, người chết thấy nội sắc cũng như vậy.

Nầy Hiền Hộ ! Ta lại vì ông mà giải nói thần thức người chết dời đổi như chủng tử.

Ví như chủng tử gieo xuống đất thọ lấy tứ đại, thần thức nầy thọ chánh niệm rồi, thọ xúc thọ rồi, thọ thiện và bất thiện rồi, xả thân rồi sau đó mới dời.

- Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào thần thức nầy thọ thiện và bất thiện rồi sau đó thần thức nầy mới dời ?

- Nầy Hiền Hộ ! Ví như ma ni bửu theo bóng sắc mà biến đổi.  Nếu để nơi bóng đen thì hình ma ni biến thành đen, nếu để trong bóng trắng thì nó biến thành trắng.  Tùy ở chỗ bóng hình thế nào thì ma ni bửu ấy liền biến đồng màu sắc ấy.  Thần thức nầy thọ thiện và ác mà liền dời đi cũng như vậy.

- Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức nầy thể chất gì mà hiện ?

- Nầy Hiền Hộ ! Thần thức nầy vô hình không có chỗ tụ họp không có chỗ tích trữ, cứu cánh không thể được có chẳng thể nói được.  Thần thức nầy có sanh có diệt có khổ não cũng chẳng thể nói được.

Ví như từ hột sanh mầm cũng chẳng thể được.  Chẳng phải hột mục hột hư sanh mầm mà hột tốt kia mới sanh mầm được.  Ý ông thế nào ? Hột sanh mầm ấy vốn ở chỗ nào ? Là ở tại thân cây hay ở tại lá hay ở tại rễ hoặc ở tại nhánh ? Cũng vậy, thần thức nầy ở tại thân thể không có nương ở chỗ nào, nó chẳng ở tại nhãn, chẳng ở tại nhĩ, chẳng ở tại tỷ thiệt thân hay ý.

Cũng như từ hột sanh mầm, hột sanh mầm ấy lấy thủ thọ làm gốc, vì chỗ kia thủ nên liền thọ thai, thọ thai rồi liền có xúc.  Như sanh mầm rồi y theo thời tiết mà có nhánh lá quả liền có hột.  Cũng vậy thần thức nầy trước tiên thành tựu thân thể, thân thể được thành tựu rồi thần thức nầy không có chỗ an trụ mà cũng chẳng rời lìa thần thức có thân thể.

Như từ trái chin có hột giống chẳng phải từ trái sống.  Cũng vậy, lúc thân nầy mạng chung, từ trong thân thể thần thức nầy hiển hiện.  Do thọ hòa hiệp , do ái trói buộc, do niệm nắm lấy cùng hòa hiệp với thiện phan duyên hay với bất thiện phan duyên, do phong giới giữ lấy, trí huân theo nghiệp, nhơn phụ mẫu hòa hiệp sau đó thần thức hiển hiện.

Ví như gương sáng tốt soi thấy hình mặt, chẳng phải không có mặt mình mà thấy được hình mặt, cũng vậy chẳng phải không gương sáng mà có được hình mặt.  Do gương sáng và mặt hai duyên hòa hiệp nên có bóng mặt , mà bóng mặt ấy không có sắc cũng không có thọ không có thức.  Tùy theo thân chuyển động thì bóng hình trong gương cũng chuyển động, như thân nói năng dời đổi chuyển động duỗi co cúi ngửa, tùy theo động tác của thân bóng hình trong gương cũng có những tướng dạng như vậy hiển hiện.

Nầy Hiền Hộ ! Ý ông thế nào, bóng mặt ấy do sự gì mà hiện trong gương ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Do thân thể người đối với gương nên có bóng hình hiện trong gương.  Tùy theo thân diện có sắc như vậy, bóng hình cũng sắc như vậy, hoặc các căn đủ hay chẳng đủ, trong gương cũng hiện ra bóng hình như vậy.

- Nầy Hiền Hộ ! Như trong gương sáng hiện có bóng hình, do vì có thân người mà bóng hình hiện ra trong gương sáng.  Cũng vậy thân nầy do nơi thức mà có thọ có thủ có thức có các hành tư niệm thành tựu thân thể. Nói gương sáng ấy là nói duyên nơi phụ mẫu hòa hiệp.

Nên biết như thân diệt rồi không có thức hình, như gương sáng kia đã hiện bóng mặt xong rồi ở nơi nước trong lại thấy bóng mặt, cũng vậy, thức nầy xả thân nầy rồi đến nơi kia lại thọ các ấm khác.

Ví như hột cây ni câu đà hoặc hột cây ưu đàm bà la v. v… dầu hột ấy nhỏ bé mà hay sanh ra cây nhánh rất lớn.  Sanh ra cây nhánh rất lớn rồi hột lại bỏ rời cây ấy mà đến sanh cây chỗ khác.  Cũng vậy, thức nầy vi tế không có hình sắc nhứt định sanh ra thân rồi lại bỏ để sanh ra các thân thể khác nữa.

Ví như các thứ hột lớn đại mạch tiểu mạch mè đen v. v… tùy gieo tại địa phương nào, nó liền ở nơi địa phương ấy bén rễ ? Cũng vậy, thức nầy ở trong thân chúng sanh dời đến chỗ kia liền có thủ có thọ mà ở tại đó, hoặc thọ phước, hoặc thọ tội, từ đời nầy dời đến đời kia. Như con ong mật, nó tìm mật trong hoa lấy mật rồi bỏ hoa ấy dời đến hoa khác, hoặc bỏ hoa xấu dời đến hoa tốt, đậu trên hoa rồi, vui say hoa ấy lấy vị mật của hoa.  Cũng vậy, thần thức nầy do nhiều thiện căn hoặc thọ thân trời rồi do nghiệp ác hoặc thọ các thân địa ngục súc sanh ngạ quỉ, thọ rồi lại thọ thân khác nữa.

Nhưng thần thức nầy phải quan sát nó thế nào ?

Như bột uất kim hương hay hột hoa hồng lam hay hoa phân đà lợi, hình thể nó tùy theo phần sắc bất định, mà trong hột nó chẳng thể thấy mầm cũng không sắc nhứt định.  Nhưng hột ấy xuống đất được nước thấm nhuần liền sanh mầm, có mầm cây rồi sau mới sanh hoa, mà sắc hoa không thể thấy được nơi hột, cũng chẳng rời lìa hột mà có mầm cây và màu sắc. Cũng vậy, thần thức nầy xả thân nầy rồi sắp thành thân kia, trong khối thịt kia còn chưa có các căn huống là có các nhập, đã không các căn các nhập đâu được có thiên nhãn thiên nhĩ và thể chất hương vị xúc để được có biết.  Ðâu có thể biết rằng tôi ở lúc ấy làm nghiệp như vậy thân thể quá khứ của tôi như vậy, chỉ nhơn nơi thúc mà thọ. Như con tằm, từ thân miệng nó nhả ra chỉ tơ làm kén bọc vấn thân nó rồi bỏ thân tằm đổi thân khác.  Cũng vậy, thức nầy sanh thân rồi trở lại tạo nghiệp liền tự diệt thân dời đến nơi kia.

Như hoa sen sanh trong nước có sắc đẹp hương thơm, nhưng trong hoa không có thể chất nước ấy có thể thấy được.  Hoa sen ấy diệt rồi có địa phương nào đặt hột nó trong đó thì có sắc hương ở đó.  Cũng vậy, chỗ thần thức nầy được dời, các căn cảnh giới chẳng cùng nó dời thọ cũng không dời, cái được dời ấy chỉ có pháp giới.

Như châu như ý, tùy đến chỗ nào có cần vật gì thì tùy ý được có.  Như ánh sáng mặt nhựt tự theo mặt nhựt, mặt nhựt đến đâu ánh sáng ấy cũng đến đó.  Cũng vậy, chỗ mà thần thức nầy được dời đến thì pháp giới của thọ tưởng v. v…cũng theo nó chẳng rời lìa.

Lại nữa, thần thức nầy bỏ thân nầy rồi lấy tất cả các hữu tụ họp lại, lấy rồi không thịt không xương dời đến thân sau.  Nó lấy các hữu và các xúc v. v… các việc, dùng thiên nhãn xem thấy thọ và thủ thiện ác.

Ví như những trái tiểu táo, thiên niên táo, am ma la, ca tì đà v. v…lúc nó thành tựu đều riêng có một vị, hoặc đắng hoặc chua hoặc ngọt hoặc mặn v. v…Những trái ấy chin rồi tùy ở tại địa phương nào thì vị nó ở trong trái ấy.  Cũng vậy, thần thức nầy dời đến chỗ nào thì nó tự có xúc theo dõi, phước và vô phước do hữu và niệm tự theo nó mà dời.

Lại nữa, thần thức nầy lúc xả thân nó nghĩ như vậy : “Nay tôi bỏ thân nầy”, nên gọi niệm thức nầy là thức.  Vì biết nghiệp thiện nghiệp bất thiện, biết nghiệp nầy theo tôi mà đi, biết tôi theo nghiệp nầy mà đi, do vì biết như vậy nên gọi là thức.  Lại vì thân nầy biết tạo tất cả nghiệp nên gọi là thức.

Ví như phong giới, hoặc có lúc lạnh có lúc nóng, hoặc có lúc theo hôi mà có mùi, hoặc nhơn thơm mà có mùi, nên biết đó là gió.  Cũng vậy, thể chất của thức nầy không có sắc, hoặc do sắc do thủ sắc làm nhơn , hoặc dục thủ làm nhơn, hoặc kiến thủ làm nhơn, hoặc trì giới cầu báo thủ làm nhơn nhẫn đến hữu và thọ, nhơn nơi thọ mà thọ thân thể sắc thành tựu nên gọi là thức”.

Bấy giờ trong đại chúng có một trưởng giả tên Chơn Nguyệt đứng dậy đảnh lễ chưn Phật chắp tay bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Cần phải quan sát sắc ấy, thủ ấy, dục thủ ấy, kiến thủ ấy và giới thủ ấy thế nào ?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy Chơn Nguyệt ! Phàm là người trí muốn biết những điều ông hỏi, thì nên biết như vầy :

Nầy Chơn Nguyệt ! Nếu có thiện sắc hay có phi thiện sắc  từ nơi khối thịt phải quan sát gân, máu, mạch và khí mạch, sọ đầu túm lấy óc, ruột già, ruột non, phổi, tim, gan cật, tì, mật các tạng phủ, mỡ thịt, tủy, máu, đàm, nước mũi, nước bọt, hôi thúi dơ bẫn  phi thường đáng sợ, long tóc râu ria da thứa gói che tụ họp, tụ rồi tất cả các sắc đều do bốn đại làm thành.  Bốn đại ấy nắm lấy sắc để làm thành thân thể nên gọi là thủ sắc.

Nầy Chơn Nguyệt ! Thân thể ấy do phụ mẫu hòa hiệp thành cứng rắn đó là địa đại, chất ướt lỏng đó là thủy đại, hơi ấm nóng đó là hỏa đại, động tác chuyển lay co duỗi đó là phong đại, có bị hay biết đó gọi là thanh hương vị xúc các giới, hay nhớ biết nên gọi là thức.

- Bạch đức Thế Tôn ! Thế nào lúc chết xả sắc giới ấy ? Thế nào thức ấy ra khỏi từ thân ấy ? Thế nào thân ấy lúc xả rồi nó biết như vầy : đây là thân của tôi ?

- Nầy Chơn Nguyệt ! Thọ thân nầy lúc đương còn, thân nghiệp đã hết thì xả các đại.

Ví như đem sữa hòa với nước dùng lửa đun nấu.  Do vì được hơi nóng mà sữa và nước đều riêng biệt, nhưng nước ấy có vị mỡ nhờn, nó không có sắc.  Cũng vậy, người chết thân khác, các đại khác, thần thức cũng có khác, nhưng thần thức ấy nắm lấy các đại và nắm lấy pháp giới rồi dùng pháp giới huân nơi niệm nắm lấy thiện và bất thiện đến nơi đời kế sau.

Ví như thuốc dầu tô ma ha ca lương na, lấy dầu tô cùng các thứ vị thuốc dùng  lửa đun nấu, trong ấy hoặc có cay có đắng, hoặc có chát có mặn, hoặc có lạt có ngọt; nấu lấy các vị rồi nhập vào dầu tô thành có các vị sắc hương v. v… dầu tô ấy bỏ dời tự thể mà thành vị thuốc.

Cũng vậy, xả thân rồi thần thức nắm lấy thiện và ác và nắm lấy pháp giới dời đi đến đời kế sau. Nói thể chất dầu tô là để ví dụ cho thân thể.  Nói các vị thuốc kia hòa hiệp tự lập là ví dụ các căn.  Nói dầu thuốc sắc hương vị xúc là nói ví dụ thức ấy dời đi.

Nói sắc sai khác là thiện sắc và ác sắc.  Nếu uống thuốc vào thân mà tiêu hóa lành mạnh là dụ cho thiện nghiệp.  Nếu uống thuốc dầu tô ấy vào thân mà hiện ra héo vàng là dụ cho ác nghiệp.

Nên quán sát thức nầy như thuốc dầu tô ma ha ca lương na.

Như dầu tô nắm lấy sắc vị của các món thuốc, lấy xong thành thuốc dầu tô ma ha ca lương na, nhưng dầu tô không có tay chưn vậy, thức nầy xả thân rồi và xả các giới chỉ lấy pháp giới, thủ thọ rồi mang lấy thiện và ác mà đi.

Nầy Chơn Nguyệt ! Người ấy xả thân rồi ở đời kế sau được chánh niệm được thiện niệm, hoặc thấy Lục Dục Thiên, hoặc thấy thập lục đại địa ngục, hoặc thấy thân thể các căn đầy đủ.  Lúc ấy họ biết như vầy: đây là thân của tôi vậy.

Lúc người ấy mạng chung, họ nhớ thấy các sự tướng : hoặc thấy xe cộ vi diệu, hoặc thấy vườn rừng vi diệu, trong vườn rừng ấy có các thứ cây mới sanh sum suê khả ái, hoặc có ao nước vi diệu, hoặc thấy các sự thành tựu, thấy rồi họ sanh lòng hoan hỉ rồi họ an ổn như pháp thọ sanh mạng chung, mà thần thức của họ dường như cỡi ngựa, nên quan sát như vậy.

Nói cỡi ngựa ấy, ví như có người ở nơi chiến trường, thân mặc giáp chắc tốt, giỏi cầm cương ngựa ruỗi chạy nhanh lẹ.  Cũng vậy, thần thức nầy mặc giáp phan duyên thiện quả báo nhanh lẹ, cỡi hơi thở ra vào, xả các giới các nhập, xả rồi thọ sanh Phạm Thiên nhẫn đến Sắc Cứu Cánh Thiên, các xứ vi diệu vậy”.

Bấy giờ trong đại chúng có một đại Bồ Tát, Vương Tử Ðại Dược, đứng dậy chỉnh y phục chắp tay bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức nầy từ thân nầy dời đi, nó sẽ có màu sắc gì ?”.

Ðức Phật dạy : “Nầy Vương Tử Ðại Dược ! Sự nghĩa được ông hỏi ấy rất sâu chỉ có chư Phật là biết được thôi, thức ấy trừ Phật ra không còn có ai biết được”.

Trưởng giả Hiền Hộ bạch rằng : “ Bạch dức Thế Tôn ! Rất hi hữu Vương Tử Ðại Dược nầy có thể hỏi sự thậm thâm tối vi tối tế thậm thâm thâm mật”.

Ðức Phật dạy : “Ðúng như vậy.  Nầy Hiền Hộ ! Vì Ðại Dược đây thuở xưa đã từng cúng dường Phật Tì Bà Thi gieo trồng căn lành vậy.

Nầy Hiền Hộ ! Xưa năm trăm đời Vương Tử Ðại Dược đây từng làm ngoại đạo, thuở ấy đã từng hỏi nghĩa của thức nầy, nhưng ông ấy cũng chẳng biết được thức nầy đến đâu đi đâu.  Nay ta sẽ vì ông ấy mà quyết rõ nghĩa đó”.

Trưởng giả Hiền Hộ khen Vương Tử Ðại Dược : “ lành thay, lành thay, Vương Tử Ðại Dược có trí tuệ quảng đại không có biên tế mới có thể hỏi nghĩa thậm thâm nơi đức Thế Tôn.  Nay tôi khuyến thỉnh Ðại Dược xin ngài hỏi đức Thế Tôn về nghĩa ấy.  Chớ để ông Chơn Nguyệt vui sướng chút việc mà hỏi Phật trước.  Tại sao ? Vì ông ấy luôn luôn não loạn chẳng khéo hỏi đức Thế Tôn.  Chỉ do đức Phật Thế Tôn xuất thế rất khó, nơi thế gian mà tụ họp pháp hội như vầy lại càng khó , nên nay Ngài phải khuyến thỉnh đức Thế Tôn giải thích nghĩa xứ thậm thâm ấy”.

Ðại Dược Bồ Tát chiêm ngưỡng đức Thế Tôn, thấy đức Thế Tôn vui vẻ thanh tịnh như đầu mùa thu hoa sen vừa nở.  Thấy rồi lòng vui mừng bạch rằng : “ Bạch đức Thế Tôn ! Vì tôi khát ngưỡng nên thích nghe chánh pháp, lo sợ đức Thế Tôn chẳng nói đủ pháp yếu cho tôi, chẳng quyết nghi cho tôi.  Lại lo sợ chẳng bao lâu đức Thế Tôn sẽ nhập Niết bàn.  Lại lo sợ các chúng sanh chẳng biết nghiệp báo thiện ác hằng thọ sanh tử phiền não chẳng bỏ rời được”.

Ðức Phật nói : “ Nầy Ðại Dược ! Thuở xa xưa, vì một bài kệ mà ta gieo mình từ gộp núi lớn để bố thí, ta lại thật hành vô lượng vô biên khổ hạnh khó làm trăm ngàn ức các thứ sự việc.

Nầy Ðại Dược ! Ông có điều gì nghi nên hỏi Phật chớ có ngần ngại, ta theo ý ông mà phân biệt giải nói”.

Ðại Dược Bồ Tát lại bạch hỏi : “Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức ấy màu sắc gì ?”.

Ðức Phật dạy : “Nầy Ðại Dược ! Thức ấy như lửa ảo thuật sư, như bóng người trong nước, như luồng gió vô định, không có sắc nhứt định như chúng sanh mắt thấy hư không giống như ái.

- Bạch đức Thế Tôn ! Ái ấy thế nào ?

- Nầy Ðại Dược ! Ví như người bắn cung, do có nhãn căn nên thấy lúc tên bay đi, như người cầm gương sáng, trong gương thấy bóng mặt mình, nếu bỏ gương thì chẳng thấy bóng.  Cũng vậy, thức nầy từ thân người dời đi, thức giới ấy chỉ thấy tội phước.

Như người sanh manh  chẳng thấy mặt nhựt lúc mọc lúc trưa lúc chiều, ban đêm cũng chẳng thấy mặt nguyệt lúc mọc lúc lặn.  Cũng vậy, thần thức nầy ở trong thân cũng không thấy được.

Nầy Ðại Dược ! Trong thân nầy, về ái trước và thủ cùng tưởng trí  ấy chỉ có thức.  Thân nầy chỗ có hòa hiệp tụ tập các giới các nhập các ấm v. v…những nhãn nhĩ thiệt và sắc thanh hương  vị v. v… các thọ hoặc khổ hay lạc ý v. v… bao nhiêu những sắc ấy, đây gọi là thức vậy.

Nầy Ðại Dược ! Như người do thiệt căn mà biết các vị : hoặc đắng hoặc cay, mà lưỡi kia có sắc còn các vị thì không sắc.  Trong thân nầy những xương tủy máu thịt là có sắc còn cảm thọ kia thì không sắc, đây gọi là thức.  Là cái lãnh thọ tội phước vậy”.

Trưởng giả Hiền Hộ đảnh lễ chưn Phật rồi bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Cái thọ tội phước ấy là ai?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy Hiền Hộ ! Ông lắng nghe nhận kỹ, ta sẽ nói cho ông.  Người thấy chơn thiệt thì họ thấy thức nầy, mà thức nầy chẳng thể được thấy như trái am bà la trong bàn tay có thể thấy được.  Thức nầy chẳng ở nơi cảnh của nhãn căn, cũng chẳng phải dùng nhãn căn thấy được nó không có sắc thấy được.

Như hằng hà sa số Như Lai thấy thức nầy ta cũng vậy, chỉ vì hàng phàm phu ngu si chẳng biết chẳng thấy nên ta vì họ mà nói chỉ có tên thức chẳng thể thấy nó được.

Nầy Hiền Hộ ! Thức nầy thọ tội phước, ta sẽ nói cho ông, ông nên lắng nghe.

Ví như có người mắc âm quỉ, hoặc dương điên quỉ? hoặc Càn Thát Bà quỉ, hoặc Thiên Thần.  Nầy Hiền Hộ ! Ý ông thế nào, trong mình người bịnh ấy có thể thấy được các âm quỉ thần ấy chăng?

-  Bạch đức Thế Tôn ! Quỉ thần ấy ở trong thân người bịnh hoặc nội hoặc ngoại thiệt không thể thấy, ở trong thân người bịnh  các quỉ thần ấy cũng không có sắc.

-  Nầy Hiền Hộ ! Như thiên thần tối thắng ở trong thân người bịnh lấy hoa hương tối diệu hương hoa hương bột và các vòng hoa, đến ăn uống đều lấy món tối thượng thù thắng.  Thiên thần linh ở trong thân người bịnh thọ tế tự tối thắng, hoặc thọ vương vị hơặc  thọ giàu có nhuận thân người bịnh khiến khoái lạc hoan hỉ.  Thần thức nầy thọ phước quả báo cũng như vậy, lúc thân nầy lấy nghiệp lành tối thắng, do thức nên thọ hoặc  lấy vương vị  trị dân tự tại, hoặc lấy giàu có làm nhà trưởng giả, hoặc lấy quả báo chư Thiên.

Nầy Hiền Hộ ! Như quỉ dơ hôi Tỳ Xá Xà nương ở trong thân người bịnh lấy các vật dơ hôi, hoặc thọ tế tự tại nhà xí, được tế tự rồi sanh vui mừng.  Người bịnh bị quỉ lực nên thường thích chỗ hôi dơ, vì lòng ưa thích nên khi được vật hôi dơ thì sanh vui mừng.  Thần thức nầy thọ ác quả báo cũng như vậy, lúc thân nầy lấy nghiệp ác ti tiện, do thức nên thọ, hoặc sanh nhà bần tiện, hoặc sanh nhà hạ liệt, hoặc sanh loài ngạ quỉ, hằng ăn vật hôi dơ lòng sanh vui mừng.

Nầy Hiền Hộ ! Như thiên thần kia linh, dầu không sắc hình mà thọ tế tự tối thắng tối thượng.  Cũng vậy, thức nầy dầu không sắc mà thọ quả báo tối thắng tối diệu theo nghiệp thọ thân.

Nầy Hiền Hộ ! Như quỉ Phú Ðơn Na kia dầu không sắc mà thích ăn các vật dơ hôi.  Cũng vậy, thức nầy ở tại nghiệp bất tịnh thì hằng ưa chỗ hạ tiện.

Nầy Hiền Hộ ! Như quỉ thần kia ở trong thân người  mà không có sắc.  Thức nầy thọ quả báo  thiện hay bất thiện cũng như vậy ?”

Ðại Dược Bồ Tát bạch rằng : “ Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức thọ dục thế nào ?”.

Ðức Phật dạy : “Nầy Ðại Dược ! Sẽ thấy có người người hòa hiệp nên sanh ý tưởng dục.

Ví như dùng gỗ cọ ra lửa, do sức nơi thân  người rồi sau mới phát lửa.  Dục thọ ở nơi dục do nơi nam tử ý cảm nơi xúc rồi sau sanh dục sự.

Ví như do nơi hoa thành hột, nhưng trong hoa ấy ban sơ không có hột, vì có hoa nên sau hết hột có thể thấy được.  Cũng vậy, thân nầy sanh rồi sau thức ấy có thể thấy được, mà trong thân ấy cũng không có thức có thể thấy.  Do có thức nên trong thân có xương tủy máu thịt v. v…các vật bất tịnh.

Ví như hột giống kia, gieo trồng rồi sanh hoa, do hoa mà thọ sắc hương vị v. v…đã thành quả rồi trở lại diệt.  Cũng vậy, thức nầy thành thân rồi cũng trở lại diệt, chỉ mang lấy thiện ác thọ tâm tưởng ý thức đến nơi đời khác.

Như nam nữ kia hòa hiệp sanh lòng hoan hỉ.  Nhơn họ hòa hiệp trì nhau xuất bất tịnh, xuất bất tịnh rồi trở lại rời lìa nhau.  Nhưng hai kẻ kia lúc thọ lạc lòng sanh hoan hỉ, đã thọ dục rồi không còn ý tưởng dục trở lại rời lìa nhau, hoặc sanh chán lìa dục tưởng.  Cũng vậy, thức nầy do thân phan duyên sanh lòng hoan hỉ tăng trưởng thọ tưởng.

Dường như thân người do thấy nữ sắc liền sanh dục tưởng cùng tham trước nơi thân, thọ dục xong rồi trở lại chán lìa bỏ đi.  Cũng vậy, thức nầy là thọ thân rồi trở lại chán lìa bỏ đi.

Lại nữa, do dục sự của phụ mẫu cảm nghiệp phan duyên thọ thân của trung ấm, thức hữu nầy theo trung ấm nhập vào dục, do đó thành tựu thân thể.  Nhưng nghiệp ấy không có sắc, dục sự của nam nữ ấy cũng không có sắc, chỉ do thọ phan duyên nên sanh dục tưởng mà bèn có sắc, nên gọi là thọ dục tưởng vậy.  Sắc thọ dục tưởng nên gọi là thọ dục.

Lại nữa, nầy Ðại Dược ! Do trì giới phan duyên nên thọ quả báo sau.  Sự ấy thế nào ta sẽ nói cho ông.

Nói trì giới là : Thân dứt sát sanh chẳng trộm vật của người chẳng làm tà dâm, miệng chẳng vọng ngữ chẳng uống rượu đấu loạn, cẩn thận chẳng phóng dật, đây là phan duyên : muốn thọ đời sau lấy quả Tu Ðà Hoàn, quả Tư Ðà Hàm bèn thọ thân đời sau hoặc thân Trời thân Người, mà họ có thiện nghiệp hoặc hữu lậu hoặc vô lậu thành tựu các ấm v. v…nhuận chỗ ấy, thức thọ trì các nghiệp thiện và bất thiện thành tựu, thức v. v…thọ các dục sự rồi trở lại tự chán lìa.  Thế nên gọi đây là do trì giới nên thọ quả báo sau vậy”.

Ðại Dược Bồ Tát bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn ! Thức nầy thế nào thọ thân Trời ? Thế nào thọ thân địa ngục ?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy Ðại Dược ! Nay ông lắng nghe ta sẽ vì ông giải nói sự ấy.

Nầy Ðại Dược ! Thức nầy do pháp giới trì nên sanh tâm thấy cung trời, nhưng thấy cung trời ấy chẳng phải là nhục nhãn thấy, thể chất được thấy của sự thấy ấy tức là thọ nhơn nên gọi là kiến thọ nhơn vậy.  Thiên cung được người nầy thấy đó tức là phước phan duyên thiện thành tựu liền thấy Thiên cung , ở trong cung trời cõi Dục  thọ các thứ vui ngũ dục, thấy như vậy rồi thì sanh dục tâm, do như vậy bèn khởi niệm trí rằng : Nay tôi cần phải đến chỗ ấy.  Họ sanh dục tâm như vậy rồi phát sanh nhiễm trước niệm tâm thủ lấy hữu tướng. Họ lại thấy thân cũ của họ vất bỏ trong rừng thây ma.  Thấy rồi họ nghĩ rằng : Ðây là tâm thức cõi trời của tôi, đã tu tạo thiện căn rồi tôi nên muốn hướng đến cõi trời.

-  Bạch đức Thế Tôn ! Thức ấy đã chấp trước thấy cũ như vậy, tại sao nó chẳng liền nhập vào thây cũ ?

-  Nầy Ðại Dược ! Ví như có người cạo râu tóc rồi, người ấy thấy râu tóc đã rơi xuống đất thì nghĩ rằng : râu tóc nầy của tôi đen tốt thơm sạch nguyện nó lại dính trên đầu tôi như cũ.  Nầy Ðại Dược ! Ý ông thế nào ? Râu tóc ấy có thể lại dính trên đâu họ chăng ?

- Bạch đức Thế Tôn ! Không được.

- Nầy Ðại Ðược ! Cũng vậy, người ấy thần thức đã bỏ thân họ rồi mà muốn nó trở lại nhập vào ở trong thân cũ thì không bao giờ có.

- Bạch đức Thế Tôn ! Thức nầy rất vi tế không có sắc chánh quảng đại  vô biên , sao nó có thể đến thân đại bạch tượng, nó lại có thể phá thân kim cương, nó đã không có sắc ngàn voi sao người sanh ra bèn có được sức ngàn voi ?

-  Nầy Ðại Dược !  Ví như phong giới không có sắc thấy được, mà lúc gió ấy phát xuất có thể làm ngã gãy lở sập cả thảy, cho đến núi chúa Tu Di nó cũng có thể làm lở sụp.

Nầy Ðại Dược ! Ý ông thế nào ? Gió ấy có sắc gì  ? Núi ấy lại là sắc gì ?

-  Bạch đức Thế Tôn ! Gió ấy mềm yếu lại không có sắc thân, nên thấy biết như vậy.

-  Nầy Ðại Dược ! Gió ấy thể chất yếu mềm lại không sắc thể.  Cũng vậy, thức ấy cũng mềm yếu  lại không sắc thân nhưng nó không ngại có thể thành tựu thân lớn, có thể thành tựu thân rất nhỏ, mà nơi thân muỗi , thân với thức ấy vẫn một thứ không khác.

Nầy Ðại Dược ! Ví như ánh sáng đèn đuốc nhỏ  hoặc trong nhà hoặc bên vách nó có thể diệt phần lớn tối tăm.  Cũng vậy, thức nầy vi tế mà có thể thành tựu hình sắc nhỏ hay lớn, nhưng mà đều do nghiệp mà thọ vậy.

-  Bạch đứcThế Tôn ! Nghiệp ấy có sắc gì có thể gì, bao nhiêu  thứ nhơn do phải nên quan sát ?

-  Nầy Ðại Dược ! Cảnh giới của các nghiệp ấy là vi diệu thọ khoái lạc, thọ uống ăn cõi trời.

Ví như có hai người cùng du hành đến đồng hoang, trong hai người ấy, một người bỗng gặp nước trong mát và được uống, và người kia đói khát mạng chung, mà nước ấy chẳng thể tự nó chảy vào miệng người kia, nó cũng không ở nơi người nầy mà chẳng cho uống, chỉ do vì nhơn duyên nên một người gần nước trong mát và uống, còn người kia chẳng gặp nên đói khát và chết.  Cũng vậy, các pháp thiện và bất thiện cũng như vậy.

Ví như đêm trăng và đêm tồi, pháp thiện và bất thiện nên thấy biết như vậy.

Ví như trái sống khi chín rồi biến đổi thành sắc khác, nhưng sắc ấy do sức nóng nhiều khiến nó thành thục.  Cũng vậy, thân nầy do sức phước nhiều nên sanh vào nhà đại trưởng giả có dư của báu, hoặc hiện thọ khoái lạc tại thiên cung, hiển hiện thọ khoái lạc cõi trời rồi sau đó mất thế lực tự tại cõi trời thì lại hiển hiện thế lực vô phước.

Ví như hạt giống gieo nơi đất sau khi mọc lên cây, trên cây ấy không hiện có hột giống ấy, chẳng có nơi cành cây chẳng hiện trong thân cây cũng không có ai cầm hột giống ấy đặt trên cây ấy, cũng chẳng ở nơi rễ cây hiện hột giống ấy.  Cũng vậy, các nghiệp nầy hoặc thiện hoặc ác nương ở trong thân mà chẳng hiển hiện.

Như từ hột giống rồi sau có hoa, từ hoa rồi sau có trái có hột.  Hoa ấy chẳng ở trong hột giống, trái hột ấy chẳng ở trong hoa, trái hột và hoa không có hai thể riêng.  Cũng vậy, trong thân nầy có nghiệp, từ nghìệp có thân.  Thân ấy chẳng ở trong nghiệp thấy được, nghiệp ấy chẳng ở trong thân thấy được.

Như hoa thành thục rồi mới thành hột.  Cũng vậy, thân thành thục rồi các nghiệp  có thể hiện.

Như hột giống có chỗ đất để gieo, có chỗ đất để gieo rồi thì có hoa, có hoa rồi sau đó mới có hột.  Cũng vậy thân nầy có chỗ sanh rồi ở nơi chỗ ấy thấy thiện thấy ác thì có nghiệp hiện, nhưng các nghiệp căn ấy không có sắc.

Như người do thân hình mà có bóng, mà bóng ấy không định không sắc trở lại theo người mà đi, nhưng bóng ấy chẳng nương ở nơi người, cũng chẳng rời thân có bóng hiển hiện.  Cũng vậy, thân nầy trong ấy hiện thiện ác theo nhau mà chẳng lìa nhau, thân đến đâu nghiệp theo đó, nghiệp ấy theo khắp nơi chẳng rời  thân mà có, cũng chẳng rời thân mà nghiệp ấy có thể hiện.

Như các vị thuốc hoặc cay hoặc ngọt hoặc đắng, người uống thuốc rồi có thể trừ các bịnh, đã trừ các độc của thân thành êm dịu hiện nhan sắc tốt, mọi người nhìn thấy có thể biết được hình tướng, người nầy thân gặp thuốc hay, nhưng vị và công lực của thuốc ấy không có sắc, màu sắc của vị lực thuốc ấy chẳng thể hiển hiện, chỉ ở thân người hình sắc đoan chánh có thể thấy thôi.  Cũng vậy, thiện nghiệp nầy không có sắc mà đến thân người, do ăn uống tốt, mặc y phục tốt, các căn đầy đủ nên thân thọ khoái lạc, lại dùng vàng bạc châu báu trang nghiêm thân nầy nên có hình thế giàu sang.  Ðây đều là cảnh giới của thiện nghiệp vậy.

Người mất thế lực không có phước nghiệp nghèo cùng khốn khổ xa lìa của cải thường thiếu thốn rình tìm vật người khác ăn uống thô xấu đi đứng nằm ngồi đều hạ liệt không phước báu tốt dưỡng dục thân thể sanh ra xấu xí.  Ðây đều là cảnh giới của nghiệp bất thiện vậy.

Ví như gương sáng, do nó sáng nên hình mặt dẹp xấu hiển hiện rõ ràng, mà trong gương ấy không có sắc,.  Cũng vậy, do sức thiện ác nên thức nầy hiển hiện trong thân người, hoặc trong địa ngục, ngạ quỉ, súc sanh.

Nầy Ðại Dược ! Các nghiệp nầy theo nơi thức nầy.  Ông nên biết như vậy, thấy như vậy”.

Ðại Dược Bồ Tát bạch rằng :” Bạch đức Thế Tôn ! Thức nầy thế nào thành tựu các căn thọ thân to lớn, thế nào xả các căn ?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy Ðại Dược !  Ví như thợ săn vào núi rừng sâu, tay cầm cung cứng liền lấy thuốc độc thoa vào đầu mũi tên để bắn voi lớn.  Giọt thuốc ấy dầu thấm vào da voi đến máu chút ít mà khí độc lưu hành khắp trong thân đến các căn làm cho các căn bế tắc rút gãy các lóng đốt làm cho máu biến sắc khắp các thân phần thì voi chết, khí độc ấy trở lại đến chỗ nó vào thì tự nhiên thoát ra ngoài.

Nầy Ðại Dược ! Ðộc dược ấy chỉ có một giọt rất nhỏ ít, thân voi ấy rất lớn, mà khí độc dời đi khắp thân thể.

Cũng vậy lúc thần thức nầy xả thân xả các căn xả các giới theo thứ đệ cũng như vậy.

-  Bạch đức Thế Tôn ! Thức nầy thế nào thọ thân to rộng mà chẳng sợ khó?

-  Nầy Ðại Dược !  Như núi Tu Di cao tám vạn bốn ngàn do tuần.  Núi ấy có hai Long vương : Nan Ðà và Bạt Nan Ðà vấn núi ấy ba vòng giữ chặt núi ấy.  Hơi thở của Long vương ấy nước biển không chứa nổi.  Khi Long vương ấy thở hút thì núi Tu Di rung động.  Các Long vương Bà Tu Cát và Ðức Xoa Ca thân thể to rộng nhiều sức lực cũng như vậy.  Ý ông thế nào, thức của Long vương cùng thức của con muỗi có đồng bằng nhau chăng ?

-  Bạch đức Thế Tôn ! Như chỗ tôi hiểu thì thức của Long vương và thức của con muỗi đồng bằng nhau không khác.

-  Nầy Ðại Dược ! Như có một thứ độc tên bà ta na bà, lại có một thứ độc tên ha la ha la, đem thứ độc nầy chừng bằng hột cải cho Long vương ấy ăn thì liền chết.

Nầy Ðại Dược ! Ðộc của rồng, độc của thuốc, ý ông thế nào, độc rồng sức lớn hay độc thuốc sức lớn ?

-Bạch đức Thế Tôn ! Như chỗ tôi hiểu thì độc rồng nhiều mà độc thuốc ít.

-Nầy Ðại Dược ! Cũng vậy dầu có thân to rộng sức lực địch chín ngàn voi cũng không ngại, thức ấy dầu nhỏ không sắc không thể thấy, mà thức ấy do nghiệp duyên thành tựu thân lớn.
Ví như hột ni câu đà dầu nhỏ cũng không ngại, nó có thể thành tựu cây to nhánh nhóc dài rộng che cả khu đất lớn.  Ý ông thế nào, hột và cây ấy hình thể to nhỏ ra sao ?

-  Bạch đức Thế Tôn ! Như đem lỗ lông so với hư không.

-  Nầy Ðại Dược ! Nhưng cây ấy chẳng thể thấy tại trong hột, mà cũng chẳng rời hột sanh ra cây.

Như hột nhỏ ấy sanh cây to rộng, cũng vậy, thức nầy không sắc mà thành tựu sắc to lớn, thân thể do thức mà hiện ra sắc, rời thức không có sắc thân hiển hiện để được thấy.

-  Bạch đức Thế Tôn ! Thức ấy bền chắc như kim cương sao lại thành tựu thân yếu mềm ?

-  Nầy Ðại Dược ! Ví như có người nghèo cùng bỗng gặp như ý bửu châu,.

cầm được châu ấy rồi mọi sự đều như ý, nào lâu đài nào ao suối cổng cao vườn rộng cây trái sum suê bông hoa đua đẹp của cải vật dụng đều tùy tâm tự nhiên hóa hiện.  Các sự vật ấy mỏng manh mau hư chóng tan.  Lúc sau bỗng thất lạc bửu châu như ý ấy, tất cả sự vui đẹp trên liền diệt chẳng còn.

Nầy Ðại Dược ! Bửu châu như ý ấy rất kiên cố có công năng như vậy, dầu ngàn kim cương  phá nó cũng chẳng làm hư nó được, có nó thì tùy ý muốn đều quả toại cả.

Cũng vậy, thức nầy bền vững như kim cương, mà thân được thọ thì chẳng bền vững.

-  Bạch đức Thế Tôn ! Thức ấy yếu đuối làm sao phá được thân cứng rắn mà dời đến thân sau ?

-  Nầy Ðại Dược ! Như nước chảy trong núi rồi xoi núi mà thoát ra, dầu nước mềm núi cứng.  Cũng vậy, thức nầy bổn thể mềm mà có thể phá thân lớn cứng để được đi ra.

-  Bạch đức Thế Tôn ! Có chúng sanh từ chúng sanh giới xả thân sau khi chết thế nào thọ thân trời , thế nào lại thọ thân các loài khác ?

-  Nầy Ðại Dược ! Có chúng sanh xả thân chúng sanh, sau khi chết do làm sự phước nghiệp mà thọ thân, thức của họ xả nhơn thân kiến được thiên thân kiến, nó được thiên nhãn rồi liền thấy chư Thiên sáu cõi trời Dục giới, nó lại thấy cung trời , đồng thời thấy thân người lúc hoại hư , nó lại thấy vườn rừng trên trời, như hoan hỉ lâm, hoại loạn lâm v. v… nơi ấy có tòa ngồi cao trùm thiên y, nơi nơi có điện đài vi diệu, có đoàn thiên nữ đoan chánh, thấy các thứ hoa trời trang nghiêm sanh lòng hoan hỉ, trên tòa nó thấy thiên đồng tử, thiên tử và ngọc nữ ấy cùng ngó nhau vui vẻ, thiên đồng tử ấy sanh rồi lại thấy thiên đồng nữ sanh, thiên đồng tử thấy thiên đồng nữ liền sanh lòng dục, sanh lòng dục rồi liền được hoan hỉ, được hoan hỉ rồi liền được khắp thân tâm ý hoan hỉ, tâm ý hoan hỉ rồi liền biến sắc thân, sắc ấy như hoa sen.

Lúc người ấy mạng chung được sự thấy không điên đảo, mũi không nghẹt, miệng không hôi, tai mắt như hoa sen xanh, thân phần lóng đốt lại chẳng rời rã chẳng lưu huyết, thân chẳng hôi thúi, lông tóc chẳng rụng rớt, móng chẳng xanh, tay không vàng, tay chưn bất động cũng không co duỗi mà mạng chung.

Nầy Ðại Dược ! Lúc người ấy mạng chung dự có tướng trời, đó là hiện tiền thấy kiệu xe, xe nầy có ngàn trụ trang nghiêm  treo linh giăng lưới vàng âm thanh vi diệu, trên rải đầy những hương hoa vi diệu ngào ngạt thơm tho, còn có các thứ anh lạc trang sức trên xe, còn có vô lượng thiên đồng tử.  Thấy rồi người ấy sanh lòng rất vui mừng.  Rất vui mừng rồi sanh hai tướng : răng trắng sạch hiện lên như hoa quân đà, hai mắt chẳng quá mở quá nhắm, tiếng nói êm ái, dưới hai chưn màu hoa sen,.  Tử thi ấy nơi tim chẳng lạnh chẳng nóng, quyến thuộc chẳng quá bi luyến.  Người ấy muốn y pháp lấy giờ chết lúc mặt nhựt mọc không có tối tăm thấy rõ hình sắc các phương.  Lại có hơi thơm vi diệu khắp nơi đến.  Lúc sắp chết hai mắt người ấy chẳng nhắm thấy rõ chẳng mê lầm, hoặc thấy tượng Như Lai liền được tín tâm phát ý thanh tịnh, lại thấy quyến thuộc mà lòng thường vui thương rồi dùng tâm hoan hỉ ôm thân họ, như người chết rồi sống lại, như người đi xa trở về an ủi quyến thuộc rằng : các người chớ ưu chớ sầu, tất cả pháp có sanh đều có biệt ly như vầy.

Nầy Ðại Dược !  Người ấy nếu phước nghiệp mạnh hoặc phát tâm bố thí luôn miệng ca ngâm tán thán công đức bố thí hay nhơn duyên các thứ công đức, thốt lời như vậy rồi ngủ nghỉ thân tâm đều an vui hoàn toàn yên ổn xả thân mạng.  Lúc xả thân mạng, người ấy thấy phương trên chư Thiên cùng ngồi đồng một giường, thấy thiên nữ hai tay nắm đầy hoa thơm thưa với thiên tử kia rằng : rất lành rất tốt nguyện có sự cát lợi, thời kỳ sanh thiên đồng đã đến.  Nói xong thiên nữ ấy lựa hoa, lựa rồi lựa lại.  Lúc thiên nữ lựa hoa là lúc người ấy mạng chung xả cộng thức xả các căn xả các đại.  Lúc xả các đại bốn ấm không định thể không sắc như người muốn cỡi ngựa, hoặc như mặt trời, hoặc như minh châu, hoặc như ngọn lửa, hoặc như thủy nguyệt, hoặc như thân ảo hóa, phan duyên thiện nghiệp mau lẹ, như hơi trong ống thoát ra dời đi, thần thức ấy muốn sanh Thiên cung kia nhơn nơi hoa ấy mà thấy thiên phụ thiên mẫu ở trên giường hòa hiệp, từ trong hoa ấy thần thức có hình sắc xuất hiện, liền có gió vi diệu hòa hiệp với cam lộ vị thổi đến, gió ấy nổi lên rồi, trong bảy ngày thần thức ấy đầu đội mũ trời thành thiên đồng.

-  Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức ấy không có sắc, thế nào làm nhơn duyên mà thành tựu sắc, thế nào làm nhơn duyên mà hiển hiện ?

-  Nầy Ðại Dược ! Ví như hai khúc gỗ cọ xát nhau sanh ra lửa.  Mà lửa nầy chẳng thể thấy ở trong gỗ, nó cũng chẳng thể rời gỗ mà có, cũng chẳng phải một nhơn mà có thể sanh lửa, cũng chẳng phải không có nhơn mà lửa ấy xuất hiện.  Chẳng phải trên gỗ liền được thấy sắc mà do nhơn nên phát ra, phát ra mới thấy sắc, cũng chẳng phải rời lìa gỗ mà riêng có được sắc.

Cũng vậy, thức ấy do cha mẹ hòa hiệp nên thành tựu thọ thân.  Thức ấy chẳng ở trong thân thấy được nó, cũng chẳng rời lìa thân mà có thức ấy.

Ví như lửa phát xuất rồi mới thấy sắc,  cũng chẳng phải vì nóng mà thấy sắc, cũng chẳng phải vì đỏ mà nói là có sắc.  Cũng vậy, thần thức ấy do thành tựu thân  rồi mới nói có thức, cũng chẳng phải do vì thọ mà thấy được, cũng chẳng do các hành mà thấy được.

Nầy Ðại Dược ! Ví như mặt nhựt viên mãn chói sáng có oai quang lớn  được thấy, mà các phàm phu chẳng thấy chánh sắc mặt nhựt hoặc nói là sắc đen, hoặc nói là sắc trắng, hoặc nói là sắc vàng trắng, hoặc nói là sắc xanh lục.

Cũng vậy, chẳng thấy thần thức chẳng nên do thân mà nói là đen là trắng v. v…

Chẳng có thể do nơi hơi thở mà thấy mặt nhựt, nó có thể được thấy chỉ có lúc nó mọc lặn.  Nên quan sát thần thức cũng như vậy.

Nầy Ðại Dược ! Lúc muốn quan sát thần thức nầy chỉ lấy các tánh của nó.

Bạch đức Thế Tôn !  Thức ấy có các tánh gì ?

Nầy Ðại dược !  Những tánh thọ, tánh thủ, tánh các hành, tánh ưu sầu, tánh tư duy, tánh não, tánh hỉ, tánh bất hỉ v. v… là các tánh của thức vậy.

Lại nữa, thần thức có bổn tánh có thể quan sát được.  Ðó là thiện tâm bất thiện tâm v. v…làm bổn tánh của nó.

Bạch đức Thế Tôn ! Thần thức ấy từ thân nầy thoát ra, thế nào nó mau lẹ mà thọ sanh nơi kia, lúc chưa đến thân kia thọ sanh nó ở chỗ nào, thần thức ấy nên quan sát nó thế nào ?

Nầy Ðại dược ! Ví như có người cánh tay thon dài, tay chưn trên dưới tất cả ngay thẳng vững chắc cỡi tuấn mã vi diệu, nhanh lẹ chạy vào trận, vào trận rồi bị thương té xuống ngựa, nhưng người ấy rất giỏi chiến trận nên lẹ làng nhảy lên lưng ngựa.  Như lúc người ấy té ngựa mau lẹ nhảy lên lưng ngựa, cũng vậy, thần thức ấy nên quan sát như vậy.

Như người ấy bị giặc đuổi lòng kinh sợ giục tuấn mã chạy nhanh.  Thần thức ấy ban đầu xả thân muốn đến chỗ kia cũng vậy.

Muốn sanh cõi trời thì móng niệm duyên cõi trời thấy thiên phụ thiên mẫu ở trên một giường, thấy rồi phan duyên mau lẹ liền được thọ sanh.

Nầy Ðại Dược !  Ông hỏi người phàm lúc thần thức mới dời đi mà chưa đến kia thì nó ở chỗ nào và tánh của nó quan sát thế nào.

Nầy Ðại Dược ! Ví như bóng người trong nước dầu có sắc hiện ra mà chẳng phải hình sắc chánh của người.  Lúc bóng ấy thành tựu trong nước nó chẳng nghĩ rằng : tôi có nhiệt não tôi có lạnh rét thân tôi mỏi mệt, nó cũng chẳng nghĩ rằng : tôi là thân thiệt như khối thịt ở tại thai trước kia.  Bóng ấy cũng không chỗ nhiễu loạn, lúc nó ở trong nước cũng không có tiếng phát ra.

Nầy Ðại Dược !  Thần thức ấy lúc xả thân mà chưa đến kia thì nó có hình như vầy có tánh như vầy :

Phàm thần thức có phước lúc ban sơ muốn lấy thân trời thì cảm thọ như trên đã nói.

Bạch đức Thế Tôn ! Nếu thần thức ấy muốn lấy thân địa ngục thì sanh cảm thọ thế nào ?

Nầy Ðại Dược ! Như thần thức vô phước muốn lấy thân địa ngục, ông nên lắng nghe ta sẽ nói cho.

Nếu có chúng sanh tạo nghiệp bất thiện do ác nghiệp ấy phan duyên nhiếp lấy mà chúng sanh ấy ở nơi đây muốn xả thân.  Lúc xả thân nó nghĩ rằng  : tôi là người ấy xả thân đến địa ngục nầy, đây là phụ mẫu tôi.  Người nầy lúc xả thân thành tựu sắc thân như nghiệp đã có mà thành tựu không khác, liền thấy thân phần như thân thể trước.  Lúc ban sơ xả thân, người ấy bị ưu sầu bức khổ liền thấy các thứ địa ngục.  Ban sơ xả thân rồi, thần thức ấy tại địa ngục kia liền thành tựu hữu nghiệp liền thấy địa ngục kia : hoặc thấy như tưới máu, lòng họ sanh tướng nhiễm trước.  Sanh tướng nhiễm trước rồi liền thành thân địa ngục.  Ví như đất thấp ẩm ướt nên sanh trùng, như chỗ khuất hôi thúi rã bấy nên sanh trùng, như trong chất lạc hư thúi có các thứ trùng dòi sanh, chúng sanh muốn sanh địa ngục cũng vậy”.

Bấy giờ trưởng giả Hiền Hộ chắp tay bạch Phật rằng : “ Bạch đức Thế Tôn ! Ở tại địa ngục, thân chúng sanh ấy có hình sắc gì ? Thọ thân thể thế nào ?”

Ðức Phật dạy : “ Nầy Hiền Hộ ! Nếu chúng sanh nhiễm trước chỗ máu thì thân họ có màu máu.  Nếu có chúng sanh nhiễm trước sông tì la ni thì thân họ sanh vân sắc đen trắng.  Nếu có chúng sanh nhiễm trước sông tro thì thân họ sanh màu lốm đốm.  Nhưng ở nơi ấy thân thể chúng sanh mềm mại như các Vương Tử an vui nuôi nấng thân thể họ.

Nầy Hiền Hộ ! Tại địa ngục ấy, các chúng sanh thọ thân lớn rộng cao tám cánh chỏ rưỡi, râu tóc họ rất dài, bàn chưn họ đáng sợ lật hướng phía sau.  Nếu người Diêm Phù Ðề đến đó thấy người địa ngục ắt kinh sợ mà chết.

Nầy Hiền Hộ !  Dầu có được ăn uống nhưng người địa ngục không được tạm thời vui”.

Ðại Dược Bồ Tát bạch rằng : “ Bạch đức Thế Tôn ! Lúc ăn, người địa ngục có thức ăn gì ?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy Ðại Dược ! Chúng sanh địa ngục lúc du lịch xa thấy màu đỏ, đó là đồng hay thau nóng chảy thành nước, họ thất rồi kêu hô nhau cùng tụ lại chỗ ấy, vì cầu ăn nên hả miệng muốn ăn.  Nước đồng nước thau sôi ấy phát ra tiếng ùng ục vào miệng họ đốt cháy toàn thân họ.  Vì ăn mà các chúng sanh địa ngục thọ sự đau khổ như vậy.

Nầy Ðại Dược ! Lúc ấy, thần thức họ chỉ ở tại hài cốt, vì thần thức chẳng rời lìa hài cốt nên thân thể cháy rã mà họ chẳng chết.  Dầu vậy mà chúng sanh ấy vẫn còn đói khổ, nơi địa ngục cũng không có sự ăn.

Ở địa ngục ấy có vi diệu vườn rừng, các người địa ngục mắt thấy các thứ hoa quả cây cối xanh um, cũng thấy địa phương rộng lớn xinh đẹp có cỏ xanh mềm mại mọc đầy.  Họ thấy vườn rừng địa phương xinh đẹp như vậy, họ đều vui mừng mỉm cười, đều khởi niệm đến đó, đều kêu gọi nhau cùng đến thọ khoái lạc, lại có gió nhẹ mát lạnh.  Nghe và thấy như vậy rồi họ tụ họp lại cùng nhau vào trong rừng ấy.  Vào rồi được vui chốc lát, nhưng tất cả cây cối nhánh lá bông trái đều biến thành sắt nhọn đâm cắt nát rã thân thể họ.  Các chúng sanh địa ngục ấy vừa kêu la, vừa kiếm chỗ chạy.  Phía sau họ có các quỉ tốt tay cầm chĩa nhọn, hoặc cầm gậy sắt đuổi theo.  Các quỉ tốt ấy trợn mắt đáng sợ, răng nanh nhọn bén, đầu tóc phát lửa ngọn cao, toàn thân tuôn lửa gọi to rằng : chúng bây đứng lại chớ chạy.  Tự nghiệp của chúng bây tạo ra vườn rừng nầy sao chẳng ở lại thọ nghiệp ấy mà chúng bây lại trốn chạy.

Chúng sanh ở tại địa ngục thọ khổ như vậy.

Lại nầy Ðại Dược ! Quá bảy ngày, người địa ngục thọ đủ sự đau khổ, như con ong hút vị hoa làm thành mật.  Tại sao ? Vì do các thứ hữu nhơn nên thành thần thức mới thọ lấy khổ địa ngục.  Thần thức ấy lúc ban sơ xả thân nó chẳng tự do mà bị các sự đau khổ bức ngặt chẳng vui thoạt đầu thấy tối đen bèn đến chỗ ấy.  Như người bị giặc bức kéo đi không tự chủ được.  Trong tâm người ấy nghĩ rằng : Ôi ! Nay tôi có chi bỏ Diêm Phù Ðề xa các thân lữ mến yêu mà hướng đến địa ngục để đi.  Nay chẳng thấy con đường lên trời.  Lúc bấy giờ như con tằm đã bị tơ quấn gấp rút cầu chỗ thọ sanh cho mau lẹ, họ chẳng được tự do mà bị nghiệp lực kéo dắt không thể dừng lại được.

Nầy Ðại Dược ! Chúng sanh địa ngục ấy có nghiệp nhơn như vậy và thọ lấy các sự khổ não như vậy”.

Vương Tử Ðại Dược và trưởng giả Hiền Hộ nghe nghiệp báo địa ngục cả mình rởn óc chắp tay hướng Phật qui y phát nguyện rằng : “ Nhờ nhơn duyên nghe pháp nầy ở trong sanh tử phiền não lưu chuyển, nguyện chớ sanh ác đạo chớ thọ khổ địa ngục”.

Trưởng giả Hiền Hộ lại bạch rằng : “Bạch đức Thế Tôn  !  Nay tôi còn muốn hỏi đức Thế Tôn về các điều nghi trước”.

Ðức Phật dạy : “Nầy Hiền Hộ !  Nếu có nghi điều chi, ta cho phép ông hỏi.

-Bạch đức Thế Tôn ! Cái gì gọi là tụ ? Cái gi gọi là Tích ? Cái gì gọi là ấm ?Cái gì gọi là Di ?

-Nầy Hiền Hộ ! Phàm có bốn thứ pháp giới thành tựu thân nầy.  Những gì là bốn ? Các giới hòa hiệp, trí huệ kiến ý , vô minh các cảnh giới và thức, đây là tổng nghĩa mà ta đã nói.

Nói Tụ là lục giới các pháp nhập cảnh giới.  Trong lục giới : cái thô có ba, một là nhập, còn có hai món thủ.  Trong ấy có tóc, râu, mép râu càm, lông da, thịt ; mủ máu ; nước mũi, nước miếng, mỡ, năm tạng, tay, chưn, đầu, mặt , thân phần chi tiết hòa hiệp nên gọi là Tụ vậy.  Ví như các hột thóc tích tụ, hoặc hột mè đen, hoặc hột bắp, hột đậu, do nó tích tụ lại mà gọi là tích tụ.  Cũng vậy, thân nầy có các thân phần chi tiết tụ họp lại nên gọi là tích tụ vậy.

Nói lục giới ấy, gì là sáu ? Ðó là địa giới, thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới và thức giới.

Nói lục nhập ấy, gì là sáu ? Ðó là nhãn, nhĩ, tỉ, thiệt, thân và ý.

Nói lục nhập cảnh giới ấy, gì là sáu ? Ðó là nói sắc, thanh, hương, vi, xúc và pháp.

Nói thô pháp giới bốn thể có ba thứ là tham dục, sân khuể và ngu si.  Chúng nó phát khởi có ba là phong, đàm vàng đàm trắng và nước mũi nước miếng.

Nói các nhập có hai thứ thủ là trì giới và tín.

Lại còn có sáu thứ là thí, tài, tinh tiến, thiền định, thiện và phi thiện.

Nói ấm là thọ , tưởng các hành và thức.  Bốn ấm nầy không có sắc.  Nói thọ là thọ dụng.  Nói tưởng là biết khổ vui khác.  Nói các hành là thấy nghe xúc thọ.  Ðây là thức thân làm chủ hay được tự tại tất cả, vì tự tại trong các vật vậy.

Nói Di ấy là khéo thành tựu thanh tịnh giới, thân nghiệp, khẩu nghiệp và ý nghiệp, lúc thọ căn lấy mạng chung, thức ấy xả các ấm chẳng còn thọ hữu sanh, chẳng còn trở lại nên một bề thọ vui, đây gọi là Di.  Rời ngoài đây thì chẳng gọi là hữu di, như vậy thứ đệ khác đi thì chẳng gọi là Di ».

Vương Tử Ðại Dược và Trưởng giả Hiền Hộ đảnh lễ chưn Phật mà bạch rằng :  « Lành thay, đức Thế Tôn ! Hay vì chúng tôi mà nói nghĩa như vậy, chơn thiệt Nhứt thiết trí.

Bạch đức Thế Tôn ! Ðời vị lai, pháp môn nầy sẽ làm lợi ích cho các chúng sanh mê hoặc ngu si ».

Ðức Phật dạy : «  Nầy các thiện nam tử ! Ðây là Như Lai trí không có hư vọng, nếu chẳng phải Nhứt thiết trí thì cũng chẳng thể biết chơn thiệt thể nầy.  Từ quá khứ, ta tu hành vô lượng khổ hạnh huân tu trí nầy, như chỗ được nói ra ngày nay không khác.  Ðây là pháp môn trí quang minh lưu bố mọi nơi công đức danh văn hải tạng Nhứt thiết trí, vì giáo hóa các chúng sanh mà tuyên nói.  Chỗ nói kinh nầy và kinh nầy ở chỗ nào thì chỗ ấy được chư quỉ thần chỗ ấy hộ trì, và chư Thiên, Long, Dạ Xoa, Càn thát Bà, A Tu La, Ca Lâu La, Khẩn Na La, Nhơn cùng Phi Nhơn đều đến hộ trì nơi ấy, khiến không bị khủng bố, quan quân không làm tổn, giặc cướp không làm hại ».

Ðức Phật bảo các Tỳ Kheo : «  Nầy chư Tỳ Kheo ! Pháp môn nầy, các ông chớ nói với kẻ không tín tâm, cũng chẳng nên nói với người cầu tìm lỗi lầm của kẻ khác, với hàng ngoại đạo Ni Kiền Tử v. v…cùng hàng Ni Kiền Ðà Thanh Văn cũng chẳng nên nói, với người ở a lan nhã không nhàn cùng người chẳng chí tâm thỉnh cầu cũng chẳng nên nói.  Tại sao ? Vì sợ họ tìm cầu lỗi lầm.  Ðức Như Lai thiệt không có lỗi lầm.

Nếu có Tỳ Kheo xuất gia hoặc có tục nhơn tại gia tín thọ tùy thuận duyên sự nầy, nên biết các người ấy phát tâm từ bi đồng với đức Như Lai, phải nghĩ rằng các người ấy trì kho tàng của chư Phật vậy”.

Ðức Thế Tôn nói kệ rằng :

“Vì phát tâm xuất gia

Nên phải hành Phật pháp

Hàng phục chúng quân ma

Như vui phá nhà tre

Nếu hành được pháp nầy

Cẩn thận sự phóng dật

Dứt sanh tử phiền não

Sẽ hết tất cả khổ ».

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, trưởng giả Hiền Hộ, Ðại Dược Vương Tử Bồ Tát, chúng đại Tỳ Kheo và Thiên Long Bát Bộ, tất cả đại chúng nghe lời Phật dạy tín thọ phụng hành.

PHÁP HỘI HIỀN HỘ TRƯỞNG GiẢ

THỨ BA MƯƠI CHÍN

HẾT

--- o0o ---

XL.PHÁP HỘI TỊNH  TÍN  ÐỒNG  NỮ THỨ BỐN MƯƠI

Hán dịch : Nhà Ðường Pháp sư Bồ Ðề Lưu Chi

Việt dịch : Việt nam Tỳ Kheo Thích Trí Tịnh

Như vậy, tôi nghe một lúc đức Phật ở nước Xá Vệ tại vườn Kỳ Thọ Cấp Cô Ðộc cùng chúng đại Tỳ Kheo năm trăm người câu hội.

Ðại Bồ Tát tám ngàn người,  tất cả đều là tri thức của mọi người. Các Ngài đã được đà la ni vô ngại biện tài, có đủ các nhẫn hàng phục ma oán đến các pháp đã được của Như Lai.

Danh hiệu của các Ngài là : Trì Thế Bồ Tát, Trì Ðạo Bồ Tát, Trì Ðịa Bồ Tát, Trì Ðại Ðịa Bồ Tát, Lạc Ý Bồ Tát, Linh Tín Lạc Bồ Tát, Diệu Sắc Trang Nghiêm Bồ Tát, Bửu Diệm Bồ Tát, Bửu Tràng bồ Tát, Bửu Tư Bồ Tát, Bửu Xứ Bồ Tát, Bửu Huệ Bồ Tát, Bửu Ðức Bồ Tát, Bửu Quang bồ Tát, còn có chư Bồ Tát Hiền Kiếp mà Di Lặc Bồ Tát làm thượng thủ, còn có sáu mươi vô đẳng dụ tâm chư Bồ Tát mà Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát làm thượng thủ, còn có mười sáu Ðại Sĩ mà Hiền Hộ Bồ Tát làm thượng thủ, còn có hai vạn Thiên Tử Ðâu Suất đều ở trong pháp hội.

Bấy giờ đức Thế Tôn ngồi tòa sư tử Ðại Trang Nghiêm Tạng, vô lượng trăm ngàn đại chúng vây quanh, quang minh chiếu sáng như nhựt nguyệt, oai đức thù thắng như Ðế Thích Phạm Vương, cao vọi vượt chúng như núi Tu Di, tia sáng chói rực như lửa đuốc lớn, nhìn ngó an tường như đại tượng vương, thuyết pháp vô úy như sư tử hống, che trùm đại chúng như La Hầu La Vương, tướng hảo trang nghiêm oai quang xí thạnh, phát xuất phạm âm vang khắp tam thiên Ðại Thiên  thế giới, vì muốn giác ngộ tất cả chúng sanh khiến đều an trụ thắng nghĩa quyết định nên ở giữa đại chúng rộng tuyên pháp yếu.

Ái nữ của vua Ba Tư Nặc tên Tịnh Tín tuổi còn ấu trĩ, dung mạo đoan nghiêm được mọi người ưa nhìn, đời trước gieo trồng gốc lành tu tập đại thừa, cùng năm trăm đồng nữ sau trước vây quanh tay cầm vòng hoa xuất thành Xá Vệ tiến đến rừng Kỳ Ðà đảnh lễ chưn Phật hữu nhiễu ba vòng đứng qua một phía.  Rồi ở trước Phật, nàng nói kệ rằng :

“ Lâu tích phước thiện nghiệp thanh tịnh

Ðầy đủ vô biên biển công đức

Khiến chúng tin ưa đều vui mừng

Nên tôi đảnh lễ đấng Mâu Ni

Hiển hiện oai quang tướng kỳ đặc

Khai thị pháp môn tạng trân bửu

Thân quang một tấm thường chiếu sáng

Tôi lễ Ðại Huệ ao thanh lương

Cây to công đức phước vô tận

Tối tôn trong người đời khen ngợi

Bổn nguyện giới hạnh đã viên mãn

Nên tôi đảnh lễ đấng Ứng Cúng

An trụ diệu pháp thường yên lặng

Lòng thương chúng sanh như con một

Trí huệ thiện xảo biết các hành

Chỉ đường bình thản như Ðạo Sư

Nếu có người kiên cố dũng mãnh

Từ bi lợi ích loài chúng sanh

Bồ Tát như vậy chánh tu hành

Duy nguyện Như Lai tuyên dạy họ

Thế nào sẽ được sức vững chắc

An trụ sanh tử hàng phục ma

Thế nào sẽ được pháp bình đẳng

Thế nào thành thục các chúng sanh

Thế nào như địa như hư không

Như phong như thủy cũng như hỏa

Thế nào tín tâm ở nơi pháp

Như Tu Di Vương Sư Tử Vương

Thế nào xa rời lòng ghét thương

Tâm sạch trách trực không siểm khúc

Thế nào xuất sanh thí giới nhẫn

Tinh tiến thiền định và giải thoát

Trí huệ phá các phiền não tối

Mà thường an lạc đại phương tiện

Tam muội tổng trì vô ngại biện

Trụ tứ vô lượng ngũ thần thông

Thế nào được ở gần chư Phật

Thường thọ hóa sanh hóa túc mạng

Ðầu đà vô tránh ở lan nhã

Ðiều phục tâm mình dứt phiền não

Trì giới tu tập đạo Bồ đề

Chứng đạo cam lồ hàng ma oán

Thí chúng an lạc chuyển pháp luân

Chánh đạo như vậy nguyện tuyên nói”.

Ðức Thế Tôn bảo Tịnh Tín đồng nữ rằng : “ Bồ Tát nếu thành tựu được tám sức lực thì ở trong sanh tử kiên cố dũng mãnh không mỏi mệt.

Một là sức chí nguyện vì không dua dối.  Hai là sức thắng giải vì lìa các ác.  Ba là sức gia hạnh vì thường tu điều lành.  Bốn là sức tịnh tín thâm tín nghiệp báo.  Năm là sức Bồ đề tâm vì chẳng cầu Tiểu thừa.  Sáu là sức đại từ vì chẳng hại chúng sanh.  Bảy là sức đại bi và kham nhẫn các ác.  Tám là sức thiện hữu vì luôn luôn cảnh giác.  Nầy đồng nữ ! Ðây gọi là tám sức lực, nếu Bồ Tát thành tựu sức lực nầy thì kiên cố dũng mãnh ở trong sanh tử không nhiễm trước”.

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

“Chí nguyện dũng mãnh

Rời lìa siễm cuống

Thường hành chất trực

Ðúng đường Bồ đề

Dùng sức thắng giải

Xa lìa các ác

Thuần tu hạnh lành

An trụ chánh cần

Gia hạnh đầy đủ

Hằng khéo quan sát

Tinh tiến kiên cố

An lạc chúng sanh

Do sức tịnh tín

Biết rõ nghiệp báo

Tin nơi Phật trí

Nhiếp thọ thế gian

Sức tâm Bồ đề

Xa lìa Tiểu thừa

Chẳng dứt Phật chủng

An trụ pháp tánh

Do sức đại từ

Bình đẳng chúng sanh

Không yêu không ghét

Chẳng làm giận hại

Do sức đại bi

Chịu được các ác

chẳng nhiễm sanh tử

Cũng không mỏi mệt

Do sức thiện hữu

Thường cảnh tỉnh nhau

Lòng chẳng thối chuyển

An trụ Bồ đề

Người tinh tiến tu

Ðược tám sức nầy

Sẽ ngồi đạo tràng

Phá các chúng ma

Lại nầy đồng nữ !  Vì Bồ Tát đã thành tựu tám pháp nên an trụ nơi bình đẳng :

Một là tất cả chúng sanh bình đẳng vì bổn vô ngã.  Hai là tất cả pháp bình đẳng vì các pháp tịch tĩnh.  Ba là tất cả thế giới bình đẳng vì đều nhập vào không giới.  Bốn là tất cả trí bình đẳng vì bình đẳng thuyết pháp. Năm là tất cả hành bình đẳng vì nhơn duyên vô tánh.  Sáu là tất cả thừa bình đẳng vì đồng vô vi.  Bảy là tất cả tâm bình đẳng vì tâm như huyễn.  Tám là tất cả ma bình đẳng vì phiền não làm trước bất khả đắc.  Ðây là tám pháp an trụ bình đẳng ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

«  Chúng sanh bổn vô ngã

Niệm niệm bất khả đắc

Người an trụ bình đẳng

Phải quan sát như vậy

Tất cả pháp bình đẳng

Bổn tánh thường không tịch

Văn tự có phân biệt

Các pháp vốn không khác

Mười phương các quốc độ

Biên tế bất khả đắc

Tánh nó như hư không

Phật quốc thường bình đẳng

Tam thế chư Như Lai

Trụ pháp giới bình đẳng

Vô biên trí giải thoát

Chư Phật đều như vậy

Chúng sanh bổn duyên khởi

Tất cả đều bình đẳng

Khéo biết họ sở hành

Dùng chỗ khai ngộ họ

Chúng sanh bao nhiêu thứ

Biết rõ như huyễn hóa

Trong ngoài vô sở thủ

Tự tánh thường thanh tịnh

Các thừa nói các pháp

Tánh vô vi bình đẳng

Ðạo Sư thiện phương tiện

Phân biệt nói ba thừa

Hiện ở phiền não ma

Phiền não vô sở hữu

Thiên ma uẩn tử ma

Cảnh giới nó đều không

Lại nầy đồng nữ ! Vì Bồ Tát đã thành tựu tám pháp nên rời lìa ghét thương :

Một là từ, hai là bi, ba là thường làm lợi ích, bốn là chẳng nhiễm thế pháp, năm là chẳng luyến thân mình, sáu là thường tu định tâm, bảy là xả ly thân mạng, tám là quan sát phiền não.  Tu tám pháp nầy thì có thể rời lìa ghét thương vậy ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Mặc vững giáp từ tâm

Thương xót tất cả loài

An trụ tâm bình đẳng

Thì chẳng sanh yêu ghét

Người trí làm lợi ích

Thường ban cho an vui

Ðược lợi chẳng tự cao

Bị khi chẳng sanh giận

Chẳng bị tám gió động

Thì chẳng sanh yêu ghét

Với mình và với người

Chẳng nghĩ tưởng ghét yêu

Ðều bỏ lìa ý tưởng

không luyến trước cảnh giới

Thường tự xem thân mình

Chẳng luyến tiếc thân mạng

Người trí nơi khổ vui

Bất động như hư không

Khéo quan sát phiền não

Lìa cả ngã ngã sở

Gìn lòng hằng như đất

Thì chẳng sanh yêu ghét

Lại nầy đồng nữ ! Vì Bồ Tát thành tựu tám pháp nên ở trong sanh tử không có mỏi mệt :

Một là vì thiện căn quảng đại.  Hai là vì quan sát chúng sanh.  Ba là vì thường được thấy Phật sắm đồ cúng dường.  Bốn là vì được thấy vô lượng Phật độ.  Năm là vì thường cầu Phật trí.  Sáu là vì biết rõ sanh tử như mộng.  Bảy là vì đối với pháp thù thắng không khiếp nhược.  Tám là quan sát tiền tế và hậu tế đồng như thiệt tế ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Nếu những người hành đạo

Tu lành không vết nhơ

Như không nguyệt thanh tịnh

Ðộ thoát khổ chúng sanh

Vì nhiếp các công đức

Ở sanh tử không mệt

Quan sát tánh chúng sanh

Bền vững tu tinh tiến

Nơi vô lượng Phật độ

Cung kính cúng dường Phật

Thế nên bực thập lực

Ở sanh tử chẳng mỏi

Vô lượng vô biên đời

Thuyết bất tư nghì pháp

Chẳng dứt giống Tam bửu

Sẽ thành giống Pháp Vương

Người kiên trì cấm giới

Ở sanh tử chẳng mệt

Biết rõ tánh sanh tử

Như mộng như mây chớp

Nơi pháp được giải thoát

Ở sanh tử chẳng mỏi

An trụ nơi Bồ đề

Lòng mừng luôn vui vẻ

Ðến nơi bờ phương tiện

Ở sanh tử không mệt

Thường tu pháp thù thắng

Như không nguyệt thêm tròn

Ưa thích Phật công đức

Ở sanh tử chẳng mỏi

Sanh tử không biên tế

Thường an trụ thiệt tế

Một niệm huệ tương ưng

Ở sanh tử không mệt

Lại nầy đồng nữ ! Vì Bồ Tát thành tựu tám pháp nên tâm giới bình đẳng :

Một là tâm như địa.  Hai là tâm như thủy.  Ba là tâm như hỏa.  Bốn là tâm như phong.  Năm là tâm như hư không.  Sáu là tâm đồng pháp giới.  Bảy là tâm đồng giải thoát.  Tám là tâm đồng Niết bàn.  Ðây gọi là tám thứ tâm giới bình đẳng ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Tâm bình đẳng như đất

Gánh chở tất cả loài

Với thiện và với ác

Không có chỗ tăng giảm

Tâm bình đẳng như thủy

Rửa sạch các cấu dơ

Dưỡng dục các thế gian

Trừ khô khát phiền não

Tâm bình đẳng như hỏa

Ðốt cháy tiêu phiền não

Ánh sáng như đuốc lớn

Không chỗ nào chẳng sáng

Tâm bình đẳng như phong

Không xứ sở không nương

Thổi bay hương giới văn

Khắp đến khứ lai kim

Tâm bình đẳng hư không

Lìa kiến chấp thanh tịnh

Khắp nhập vào tất cả

Mà chẳng theo chúng ma

Tâm bình đẳng pháp giới

Khéo được thường an trụ

Chẳng tăng cũng chẳng giảm

Thường nhập vào bình đẳng

Thanh Văn và Duyên Giác

Chỗ chứng được giải thoát

Không còn có trói buộc

Cũng không có cởi trói

Sanh tử và Niết bàn

Không lai cũng không khứ

An trụ nơi tịch tĩnh

Ði khắp trong tam thế

Lại nữa, nầy đồng nữ ! Có tám pháp mà Bồ Tát thành tựu được thì xuất sanh Bồ đề :

Một là bố thí xuất sanh vì xả sở hữu vậy.  Hai là trì giới xuất sanh vì không phạm lỗi vậy.  Ba là nhẫn nhục xuất sanh vì không sân khuể vậy.  Bốn là tinh tiến xuất sanh  vì chẳng giải đãi thối thất vậy.  Năm là thiền định xuất sanh vì hành phương tiện vậy.  Sáu là huệ xuất sanh vì thọ trì đa văn vậy.  Bảy là phạm trụ xuất sanh vì giải thoát tịch tĩnh vậy.  Tám là thần thông xuất sanh vì thường tại chánh định vậy”.

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

“Người thường hành bố thí

Rời lìa tham nhiệt não

Chẳng mong cầu quả báo

Hồi hướng Phật bồ đề

Trì giới tu Ðại Thừa

Ðập đánh không sân hận

Chí cầu đại an lạc

Trừ tập khi chứng diệt

Bồ Tát hành tinh tiến

Nhiều kiếp vì chúng sanh

Chịu khổ ở thế gian

Sức tinh tiến tăng trưởng

Người tu hành thiền định

Rời xa các hí luận

Ðến bỉ ngạn thiền định

Mà chẳng theo thiền sanh

Ðại huệ không gì bằng

Rời hẳn các chấp kiến

Biết rõ đời không tịch

Si tối dứt không thừa

Tịch tĩnh tu phạm trụ

Trừ sạch các ác đạo

Thường làm Thích Phạm Vương

Siêng tu các nghĩa lợi

Thần thông đạo Phật độ

Hầu Phật nghe Phật dạy

Khéo biết các tánh dục

Thuyết pháp độ chúng sanh

Lại nầy đồng nữ ! Vì thành tựu tám pháp mà Bồ Tát được đà la ni biện tài vô ngại :

Một là tôn trọng Phật pháp.  Hai là kính thờ Hòa Thượng và A xà Lê.  Ba là cầu pháp không chán.  Bốn như chỗ được nghe mà  thuyết pháp.  Năm là chẳng bỏn xẻn chánh pháp.  Sáu là chẳng rao lỗi người.  Bảy là yêu kính pháp sư như Hòa Thượng.  Tám là chẳng thấy lỗi người và khuyên người chừa lỗi ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Chí nguyện thường cầu pháp

Thờ thầy gần thiện hữu

Rời xa ác tri thức

Ðược vô tận tạng trì

Ða văn không chán đủ

Dũng mãnh siêng cầu pháp

Như nghe mà diễn thuyết

Chẳng mong cầu lợi dưỡng

Ðược biện tài thanh tịnh

Khiến chúng đều hoan hỉ

Vui thích làm pháp thí

Rời xa bỏn xẻn ganh

Hành pháp vô sở trước

Chứng được đà la ni

Hộ giới tự quán thân

Chẳng tìm tội lỗi người

Từ bi làm y chỉ

Phát ngữ chẳng phi thời

Sẽ được vô ngại biện

Ðến bỉ ngạn ngôn thuyết

Với người thuyết pháp giỏi

Yêu kính như thầy mình

ẩn lỗi khuyên rời lỗi

Ðược biển vô tận trì

Lại nầy đồng nữ ! Vì thành tựu tám pháp Bồ Tát ở trước chư Phật liên hoa hóa sanh :

Một là dầu cho đến mất mạng cũng chẳng nói lỗi người.  Hai là khuyến hóa chúng sanh khiến quy y Tam Bảo.  Ba là an trí tất cả nơi tâm Bồ đề.  Bốn là phạm hạnh không nhiễm.  Năm là tạo lập tượng Phật đặt trên tòa sen.  Sáu là chúng sanh ưu não khiến trừ ưu não.  Bảy là với kẻ cống cao thường tự khiêm hạ.  Tám là chẳng não hại người ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

Dầu bị khổ bức thân

Trọn chẳng nói lỗi người

Thường ca ngợi Tam bảo

Hóa sanh ở trước Phật

Khuyên phát tâm Bồ đề

Khiến cầu Nhứt thiết trí

Thường tu hành phạm hạnh

Hóa sanh ở trước Phật

Vàng ròng trang nghiêm tượng

Ðặt trên tòa sen báu

Trừ ưu não chúng sanh

Hóa sanh ở trước Phật

Với kẻ kiêu mạn kia

Khiêm hạ như đệ tử

Chẳng để họ não phiền

Hóa sanh ở trước Phật

Lại nầy Tịnh Tín ! Có tám pháp mà Bồ Tát thành tựu công đức đầu đà thì thường thích an trụ nơi a lan nhã :

Một là thiểu dục.  Hai là tri túc.  Ba là mãn túc sở nguyện.  Bốn là dùng thiện tự bồi dưỡng.  Năm là thường trì thánh chủng.  Sáu là thấy

Khổ sanh tử lòng thường chán lìa.  Bảy là hàng quán vô thường.  Tám là tín sâu vững chắc chẳng theo lời người khác ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Thiểu dục tri túc bất phóng dật

Pháp hỉ các thiện làm tư dưỡng

Ưa thích thường tu nơi thánh chửng

Thấy khổ sanh tử sanh lòng sợ

Do đó thường thích hành đầu đà

Như tê một sừng ở cô độc

Quán pháp hữu vi khổ vô ngã

Huệ tâm thâm tín trụ chánh cần

Tự thấy nơi pháp chẳng theo người

Thường ở không nhàn được Phât khen

Ðầu đà viễn ly không não hoạn

Không các tranh luận những tội lỗi

Xa lìa quyến thuộc tuyệt khen tặng

Do đó thích ở a lan nhã

Lại nầy Tịnh Tín ! Bồ Tát thành tựu tám pháp thì hàng phục ma oán :

Một là nhập vào tánh không.  Hai là tin vô tưởng.  Ba là tin vô nguyện.  Bốn là biết rõ vô tác.  Năm là trong không nghi hoặc.  Sáu là

nhẫn nơi vô sanh.  Bảy là quyết liễu vô tánh.  Tám là nơi tất cả pháp phương tiện quan sát chẳng hoại như như ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Nơi không vô tướng và vô nguyện

Ðược ba giải thoát hàng ma oán

Hữu vi vô vi không hai tướng

Chứng nơi vô sanh được giải thoát

Các pháp vô sanh nhẫn như vậy

Người nầy hàng phục các ma oán

Ở trong vô sanh vô diệt nầy

Uẩn giới vô ngã dường như huyễn

Quyết định biết rõ pháp vô tánh

Chẳng hoại nơi như xảo phương tiện

Phân biệt các pháp là nghiệp ma

Xả ly phân biêt thì hàng ma

Trí huệ phương tiện làm cả hai

Hoặc có hoặc không vô sở trụ

Tu tập thắng pháp như vậy thảy

được thiện phương tiện diệu sắc thân.

Lại nầy Tịnh tín ! Bồ Tát thành tựu tám pháp thì chẳng rời lìa Bồ đề :

Một là chánh kiến vì thành thục chúng sanh tà kiến vậy.  Hai là chánh niệm vì bi mẫn chúng sanh tà niệm vậy.  Ba là chánh ngữ vì thương các chúng sanh tà ngữ vậy. .  Bốn là chánh nghiệp vì nhiếp các chúng sanh tà nghiệp vậy.  Năm là chánh tinh tiến vì độ các chúng sanh tà cần vậy.  Sáu là chánh mạng vì chẳng bỏ tà mạng chúng sanh vậy.  Bảy là chánh tư duy vì khiến chúng sanh lìa tà tư duy vậy.  Tám là chánh định vì phát khởi tăng tiến các chúng sanh tà định vậy ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Người thành tựu chánh kiến

Giáo hóa kẻ tà kiến

Thường tu hành chánh niệm

Thương xót kẻ tà niệm

Thanh tịnh chánh ngôn thuyết

Thương các kẻ tà ngữ

An trụ nơi chánh nghiệp

Nhiếp những kẻ tà nghiệp

Thường tu hạnh chánh cần

Chẳng bỏ kẻ tà cần

Tương ưng chánh tịnh mạng

Nhiếp các kẻ tà mạn

Trí giả chánh tư duy

Thương xót kẻ tà tư

Thường an trụ chánh định

Nhiếp những kẻ tà định

Vô thượng bát chánh đạo

An ổn qua dòng dữ

Lại độ kẻ phiêu lưu

Là đạo đại Bồ đề

Thanh Văn và Duyên giác

Bè cỏ chỉ tự độ

Bồ Tát rộng cứu độ

Như tối đại thuyền trưởng

Lại nầy Tịnh Tín ! Bồ Tát thành tựu tám pháp thì chứng đạo cam lộ

Một là an trụ pháp vô tránh.  Hai là khéo giữ tâm vô chướng ngại.  Ba là thường quán nghĩa như thiệt.  Bốn là an trụ tâm Bồ đề tu sáu niệm.  Năm là tinh tấn tu tập các Ba la mật.  Sáu là chứa họp thiện căn thành thục chúng sanh.  Bảy là an trụ đại bi nhiếp thọ chánh pháp.  Tám là được vô sanh nhẫn an trụ bất thối chuyển »

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Thường tu hạnh vô tránh

Trụ pháp đại Sa Môn

Xa rời lỗi sân khuể

Chứa họp các thiện căn

Khéo quán nghĩa chơn thiệt

Ðược những vô tận hiện

An trụ tâm Bồ đề

Thường niệm nơi vô niệm

Tất cả Ba la mật

Siêng tu không thối chuyển

Ðược các phương tiện lực

Do đây độ chúng sanh

Hay đem của Pháp Vương

Từ bi ban tất cả

Mau chứng vô sanh nhẫn

Bất thối chuyển Bồ đề

Nếu tu hành được vậy

Phật pháp chẳng khó được

Chẳng lâu hàng chúng ma

Chứng tối thượng Bồ đề ».

Nghe pháp xong, Tịnh tín đồng nữ vui mừng  hớn hở bạch đức Phật rằng : « Bạch đức

Thế Tôn ! Thành tựu mấy pháp có thể chuyển được nữ thân ? ».

Ðức Phật dạy : « Nầy Tịnh Tín ! Thành tựu tám pháp thì có thể chuyển nữ nhân :

Một là chẳng ganh ghét.  Hai là chẳng bỏn xẻn.  Ba là chẳng dua nịnh.  Bốn là chẳng sân.  Năm là thiệt ngữ.  Sáu là chẳng ác khẩu.  Bảy là xả ly tham dục.  Tám là rời các tà kiến.  ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

Chẳng tật đố người khác

Lìa bỏn xẻn ưa pháp

Chẳng có lòng siểm cuống

Chán ghét thân nữ nhơn

Tâm từ bỏ rời sân

Thường tu nói lời thiệt

Trừ tham lìa ác khẩu

An trụ trong chánh kiến

Nếu chán thân nữ nhơn

Nên tu pháp như vậy

Thì sẽ mau được chuyển

Thọ thân thiện trượng phu.

Lại nầy Tịnh Tín ! Nếu thành tựu tám pháp thì chuyển được nữ thân :

Một là tôn trọng chư Phật rất thích chánh pháp.  Hai là cung kính cúng dường các Sa Môn Bà La Môn trì giới nhẫn nhục đa văn.  Ba là đối với chồng con và cư gia chẳng sanh lòng luyến ái.  Bốn là thọ trì cấm giới không khuyết phạm.  Năm và với các người chẳng sanh tà niệm.  Sáu là có ý nguyện tăng thượng chán lìa nữ thân.  Bảy là an tru tâm Bồ đề pháp đại trượng phu.  Tám là xem gia nghiệp thế gian như ảo như mộng ».

Ðức Thế Tôn lại nói kệ rằng :

« Kính Phật rất ưa pháp

Tôn trọng giới văn Tăng

Chẳng sanh lòng tham ái

Thân nữ sẽ chuyển mau

Trì giới đủ tàm quý

Chẳng vọng niệm người khác

An trụ tâm Bồ đề

Chẳng ưa pháp nhị thừa

Do đây mau chuyển được

Thân người nữ bất tịnh

Thắng chí tâm chán lìa

Tất cả đều như huyễn

Các pháp bổn bất động

Nhơn duyên tánh không tịch

Siêng tu pháp như thiệt

Chóng được thân trượng phu.

Bấy giờ Tịnh Tín đồng nữ đem tràng hoa vàng mà cô đang cầm tán lên trên đức Phật, hoa ở trên hư không biến thành cung điện lâu các chơn kim, trong cung điện ấy có đức Hóa Phật ngồi tòa vàng.  Năm trăm đồng nữ cũng cời đồ trang sức tán lên trên đức Phật biến thành lâu các  chơn kim ở trên hư không có trướng báu lọng báu các thứ trang nghiêm.  Thấy đại thần biến ấy, năm trăm đồng nữ khác miệng đồng lời nói kệ rằng :

“Thế Tôn thù thắng  nhứt loài người

Thương xót lợi ích các chúng sanh

Nay tôi đã phát tâm Bồ đề

Chí nguyện tương ưng trụ điều phục

Làm thầy thế gian ban an lạc

Tôi phải cúng dường Nhơn Trung Tôn

Nghe pháp đã lìa các trần cấu

Chúng tôi chẳng còn những nghi lầm

Mới lìa thân nữ nhiều nhiểm ô

Phá hẳn phiền não hàng ma oán

Mười phương vô lượng câu chi Phật

Tôi sẽ hoan hỉ thường cúng dường

An trụ thí giới siêng tinh tấn

Nhẫn nhục thiền định khéo điều tâm

Trí huệ phương tiện nhiếp chúng sanh

Sẽ chứng tối thượng đạo Bồ đề

Lợi ích vô lượng chúng Trời Người

đều khiến phát khởi tâm Ðại thừa

Chúng tôi sẽ hay sư tử hống

Chúng tôi sẽ làm Thiên Nhơn Sư”.

Ðức Thế Tôn hiện mỉm cười.  Theo lệ thường của chư Phật, lúc đức Phật mỉm cười thì từ miệng đức Phật có những tia sáng nhiều màu xanh vàng đỏ trắng hồng tía pha lê phóng ra chiếu khắp vô lượng vô biên thế giới cao đến trời Phạm Thế rồi trở về nhiễu đức Phật ba vòng lại nhập vào đảnh của Phật.

Trưởng lão A Nan làm lễ bạch rằng :” Bạch đức Thế Tôn ! Do nhơn duyên gì mà hiện mỉm cười ?”.

Ðức Phật dạy : “ Nầy A Nan ! Ông có thấy Tịnh Tín đồng nữ chăng ?

-Vâng, bạch Thế Tôn ! Tôi đã thấy.

- Nầy A Nan ! Tịnh Tín và năm trăm đồng nữ thọ trong loài người sẽ bỏ thân nữ sanh Trời Ðâu Suất thừa sự cúng dường Di Lặc Thế Tôn và chư Như Lai trong Hiền kiếp.  Quá tám vạn bốn ngàn câu chi na do tha kiếp.  Tịnh Tín sẽ được làm Phật tại ÐiệnQuang thế giới hiệu Quang Minh Trang Nghiêm Vương Như Lai, kiếp tên Thường Quang, Phật ấy thọ như Trời Ðâu Suất mười hai ngàn tuổi, có vô lượng vô biên chúng đại Bồ Tát làm quyến thuộc, mà năm trăm đồng nữ nầy sẽ là thượng thủ nhứt trong đại chúng ấy, cũng như hiện nay Văn Thù Sư Lợi làm thượng thủ trong sáu mươi Bồ Tát vậy. ?

Nầy A Nan ! Nếu có nữ nhơn được nghe kinh nầy rồi họ trì đọc tụng, khi hết thân nữ nầy chẳng còn thọ thân nữ nữa và mau chứng được Vô thượng Bồ đề”.

Ðức Phật nói kinh nầy rồi, Tịnh Tín với năm trăm đồng nữ và tất cả thế gian Trời, Người, A Tu La nghe lời Phật dạy đều rất vui mừng tín thọ phụng hành

PHÁP HỘI TỊNH TÍN ÐỒNG NỮ

THỨ BỐN MƯƠI

HẾT TẬP VI

--- o0o ---