{"id":1886,"date":"2026-03-10T09:16:32","date_gmt":"2026-03-10T02:16:32","guid":{"rendered":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/chien-da-la.html"},"modified":"2026-03-10T09:16:32","modified_gmt":"2026-03-10T02:16:32","slug":"chien-da-la","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/chien-da-la.html","title":{"rendered":"CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA"},"content":{"rendered":"<p>Qu\u00fd v\u1ecb \u0111ang t\u00ecm hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA theo t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc nh\u01b0 sau:<\/p>\n<div class=\"dt-abc-1\">\n<h2>CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA<\/h2>\n<div class=\"f-detail clearfix\">\n                    Candala<\/p>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\tH\u1ea1ng h\u1ea1 ti\u1ec7n \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9, giai c\u1ea5p h\u00e8n, ngo\u00e0i ra b\u1ed1n giai c\u1ea5p th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng ( S\u00e1t \u0111\u1ebf l\u1ef5, B\u00e0 La M\u00f4n, Ph\u1ec7 x\u00e1, Th\u1ee9 \u0111\u00e0 la. Xem T\u1ee9 ch\u1ee7ng). H\u1ea1ng Chi\u00ean \u0111\u00e0 la l\u00e0m h\u00e0ng th\u1ecbt, \u0111\u00e1nh c\u00e1, n\u00f4 b\u1ed9c, b\u1ed1n h\u1ea1ng tr\u00ean cho h\u1ecd l\u00e0 \u00e1c, tr\u01b0\u1ee3c. Nam k\u00eau l\u00e0 Chi\u00ean \u0111\u00e0 la, n\u1eef k\u00eau l\u00e0 Chi\u00ean \u0111\u00e0 l\u1ef5. Ng\u00e0y nay, ng\u01b0\u1eddi ta k\u00eau giai c\u1ea5p Chi\u00ean \u0111\u00e0 la l\u00e0 Ba l\u1ef5 a (Pariahs), ti\u1ebfng Ph\u00e1p g\u1ecdi l\u00e0 Caste des Intouchables (H\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 c\u00e1c h\u1ea1ng kh\u00e1c kh\u00f4ng n\u00ean r\u1edd \u0111\u1ee5ng t\u1edbi m\u00ecnh). Ng\u00e0y x\u01b0a, \u0111\u1ee9c Ph\u1eadt v\u00ec l\u00f2ng t\u1eeb bi v\u00f4 l\u01b0\u1ee3ng, ch\u1eb3ng nh\u1eefng l\u00e0 th\u00e2u b\u1ed1n h\u1ea1ng d\u00e2n ch\u00e1nh th\u1ee9c trong c\u00f5i \u1ea4n \u0110\u1ed9 v\u00e0o h\u00e0ng \u0111\u1ec7 t\u1eed c\u1ee7a ng\u00e0i, m\u00e0 l\u1ea1i c\u00f2n trao gi\u1edbi cho giai c\u1ea5p \u0111\u00ea ti\u1ec7n l\u00e0 h\u1ea1ng Chi\u00ean \u0111\u00e0 la n\u1eefa.<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\tL\u1ea1i v\u00e0o h\u00e0ng \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t gia c\u1ee7a ng\u00e0i, c\u00e1c s\u01b0 kh\u00f4ng c\u00f2n ph\u00e2n bi\u1ec7t giai c\u1ea5p \u1edf x\u00e3 h\u1ed9i, th\u1ea3y \u0111\u1ec1u b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng h\u00f2a \u0111\u1ed3ng. Cho n\u00ean ng\u01b0\u1eddi ta th\u1ea5y trong h\u1ea1ng Chi\u00ean \u0111\u00e0 la n\u00e0o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed5 th\u00f9ng ti\u00eau \u0111\u1eafc qu\u1ea3 La H\u00e1n, n\u00e0o l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u00f4 l\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c v\u00e0o b\u1ef1c T\u1ef3 Kheo, \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00e0ng vua quan (S\u00e1t \u0111\u1ebf l\u1ef5) x\u00e1 b\u00e1i.<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\tC\u00e1c \u0111\u1ec7 t\u1eed xu\u1ea5t gia c\u1ee7a Ph\u1eadt, trong khi \u0111i kh\u1ea5t th\u1ef1c, ch\u1eb3ng ph\u00e2n bi\u1ec7t ngh\u00e8o gi\u00e0u, sang h\u00e8n, c\u00e1c th\u1ea7y \u0111\u1ebfn xin \u1edf nh\u00e0 b\u1ef1c T\u00f4n qu\u00fd l\u00e0 S\u00e1t \u0111\u1ebf l\u1ef5, m\u00e0 c\u0169ng \u0111\u1ebfn xin \u1edf nh\u00e0 k\u1ebb \u0111\u00ea ti\u1ec7n l\u00e0 Chi\u00ean \u0111\u00e0 la.<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\tTheo t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc H\u00e1n Vi\u1ec7t c\u1ee7a \u0110o\u00e0n Trung C\u00f2n<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\tCHI\u00caN \u0110\u00c0N LA; S. Candala<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\t\u00a0<\/div>\n<div>\n\tLo\u1ea1i ng\u01b0\u1eddi c\u00f9ng kh\u1ed5 nh\u1ea5t trong x\u00e3 h\u1ed9i \u1ea4n \u0110\u1ed9. H\u1ecd th\u01b0\u1eddng l\u00e0m c\u00e1c ngh\u1ec1 h\u00e0ng th\u1ecbt h\u00e0ng c\u00e1, hay l\u00e0m n\u00f4 b\u1ed9c. H\u1ecd kh\u00f4ng thu\u1ed9c v\u00e0o x\u00e3 h\u1ed9i b\u1ed1n \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p c\u1ee7a \u1ea4n \u0110\u1ed9. H\u1ecd l\u00e0 h\u1ea1ng ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 b\u1ed1n \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p kia khinh r\u1ebb, kh\u00f4ng s\u1edd \u0111\u1ee5ng t\u1edbi. V\u00ec v\u1eady m\u00e0 s\u00e1ch Ph\u00e1p g\u1ecdi h\u1ecd l\u00e0 intouchables. Khi \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt ra \u0111\u1eddi, Ph\u1eadt Th\u00edch Ca tuy\u00ean b\u1ed1 t\u1ea5t c\u1ea3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi, kh\u00f4ng ph\u00e2n bi\u1ec7t \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p x\u00e3 h\u1ed9i \u0111\u1ec1u b\u00ecnh \u0111\u1eb3ng tr\u01b0\u1edbc ch\u00e2n l\u00fd v\u00e0 c\u1ea3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi Chi\u00ean \u0111\u00e0n la c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 xu\u1ea5t gia v\u00e0 ch\u1ee9ng qu\u1ea3 nh\u01b0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi thu\u1ed9c c\u00e1c \u0111\u1eb3ng c\u1ea5p kh\u00e1c<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p>C\u1ea3m \u01a1n qu\u00fd v\u1ecb \u0111\u00e3 tra c\u1ee9u T\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc online tr\u00ean trang nh\u00e0 <a href=\"https:\/\/www.niemphat.vn\/\">niemphat.vn<\/a>.<\/p>\n<p>Qu\u00fd v\u1ecb c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm hi\u1ec3u th\u00eam c\u00e1c t\u1eeb kh\u00f3a, thu\u1eadt ng\u1eef Ph\u1eadt h\u1ecdc kh\u00e1c c\u00f3 li\u00ean quan v\u1edbi CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng trong <a href=\"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/\">t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc online<\/a>:<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Qu\u00fd v\u1ecb \u0111ang t\u00ecm hi\u1ec3u \u00fd ngh\u0129a c\u1ee7a thu\u1eadt ng\u1eef CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA trong \u0111\u1ea1o Ph\u1eadt c\u00f3 ngh\u0129a l\u00e0 g\u00ec. \u00dd ngh\u0129a c\u1ee7a t\u1eeb CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA theo t\u1eeb \u0111i\u1ec3n Ph\u1eadt h\u1ecdc nh\u01b0 sau: CHI\u00caN \u0110\u00c0 LA Candala \u00a0 H\u1ea1ng h\u1ea1 ti\u1ec7n \u1edf \u1ea4n \u0110\u1ed9, giai c\u1ea5p h\u00e8n, ngo\u00e0i ra b\u1ed1n giai c\u1ea5p th\u00f4ng th\u01b0\u1eddng [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_genesis_hide_title":false,"_genesis_hide_breadcrumbs":false,"_genesis_hide_singular_image":false,"_genesis_hide_footer_widgets":false,"_genesis_custom_body_class":"","_genesis_custom_post_class":"","_genesis_layout":"","footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":{"0":"post-1886","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-c","7":"entry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1886","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1886"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1886\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1886"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1886"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.niemphat.vn\/tudien\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1886"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}